Pytania do egzaminu - Notatki - Ekonomia, Notatki'z Ekonomia. Cracow University of Economics
Misio_88
Misio_887 marca 2013

Pytania do egzaminu - Notatki - Ekonomia, Notatki'z Ekonomia. Cracow University of Economics

PDF (545 KB)
9 strona
1000+Liczba odwiedzin
Opis
Notatki omawiające zagadnienia z ekonomii: pytania do egzaminu, m.in funkcje cen w gospodarce, istota i cechu gospodarstw domowych, założenia teorii wyboru konsumenta, podstawowe modele rynków.
20punkty
Punkty pobierania niezbędne do pobrania
tego dokumentu
Pobierz dokument
Podgląd3 strony / 9
To jest jedynie podgląd.
3 shown on 9 pages
Pobierz dokument
To jest jedynie podgląd.
3 shown on 9 pages
Pobierz dokument
To jest jedynie podgląd.
3 shown on 9 pages
Pobierz dokument
To jest jedynie podgląd.
3 shown on 9 pages
Pobierz dokument
14

14. FUNKCJE CEN W GOSPODARCE Funkcja rachunkowo – informacyjna – ceny rynkowe staja się narzędziem rachunku ekonomicznego

prowadzonego przez sprzedawców i nabywców, oraz mierniki nakładów i wyników przedsiębiorstwa.

Funkcja dystrybucji, rozdzielcza – w gospodarce rynkowej udział poszczególnych jednostek w dochodzie zależy

od wkładu posiadanych przez nie czynników produkcji (pracy, kapitału, bogactw naturalnych).

Funkcja alokacyjna – polega na stworzeniu bodźców przez ceny do racjonalnego rozdzielenia ograniczeń

zasobów na rożne ceny ( gdy cena rośnie, powoduje to wzrost produkcji, zatrudnienie, kapitału).

15. ISTOTA I CECHU GOSPODARSTW DOMOWYCH

Gospodarstwo domowe – jest to podmiot gospodarczy lub jednostka konsumpcyjna w systemie gospodarczym,

gdyż jej celem jest głównie konsumpcyjna. Z gospodarką narodową gospodarstwo to powiązane jest wieloma

nićmi, poprzez rynek dóbr, rynek pracy i rynek pieniężno - kredytowy, gdyż podejmuje następujące decyzje,

dotyczące:

a) Popytu na określone dobra konsumpcyjne w granicach posiadanych środków, b) Podaż pracy – stosowanie do własnych możliwości lub predyspozycji oraz stosowanie do zaopatrzenia

gospodarki,

c) Wyboru proporcji między wydatkową i oszczędzaną częścią osiągniętego dochodu.

16.FUNKCJE GOSPODARSTW DOMOWYCH

1) Funkcja konsumpcyjna ( pierwotna ) – zaspokajanie potrzeb ludzkich poprzez używanie i zużywanie dóbr konsumpcyjnych. Konsumpcja dzieli się na:

Indywidualną – poszczególni członkowie społeczności krajowej,Ogólnospołeczna – całego społeczeństwa jako zorganizowanej zbiorowości.

2) Funkcja produkcyjna – jest to świadoma i celowa działalność człowieka zmierzająca do przekształcenia zasobów i sił przyrody na dobra służące do zaspokajania potrzeb ludzkich. Działalność ta może polegać na

wydobywaniu zasobów, przemieszczaniu w przestrzeni oraz przechowywaniu w czasie. W procesie produkcji,

ze względu na spełniane funkcje, wyróżnia się dwa rodzaje dóbr i usług:

Nakłady – czyli dobra i usługi zużywane na wytworzenie pożądanych dóbr i usług,Efekty – czyli dobra i usługi będące wynikiem procesu produkcji i służce bądź do konsumpcji, bądź do

dalszego procesu produkcji.

17. ZACHOWNIE GOSPODARSTWA DOMOWEGO NA RYNKU DÓBR I USŁUG

Gospodarstwo domowe w granicach posiadanych zasobów dokonuje wyboru i spośród ogromnej ilości dóbr na

rynku kształtując odpowiednią strukturę konsumpcji tzn, koszyk dóbr. Gospodarstwo domowe jest podmiotem

postępującym racjonalnie. Dokonując wyboru gospodarstwa domowe dążą do osiągnięcia maksymalnej korzyści

jakie w dawnych warunkach może uzyskać z konsumpcji dóbr. Zachowani racjonalne to wewnętrznie spójne i

logiczne postępowanie zmierzające do maksymalnej satysfakcji gospodarstwa domowego. Każde gospodarstwo

domowe wybierając jakieś dobro lub usługę posiada swoje preferencje.

18.ZAŁOŻENIA TEORII WYBORU KONSUMENTA

Teoria wyboru konsumenta – konsument potrafi porównać użyteczności i gdy stanie przed koniecznością wyboru

potrafi zdecydować, którą kombinacje dóbr preferuje. Teoria wyboru konsumenta opiera się na założeniach

dotyczących preferencji. Najważniejsze z tych założeń, to:

1) zasada kompleksowości preferencji, co oznacza porównywalność kombinacji dóbr i zdolności konsumenta do określania swoich preferencji przy wyborze jednej z kombinacji, tzn. wyraźnego zdeklarowania się , że

któraś z dwóch kombinacji dóbr jest dla niego lepsza lub że obydwie są jednakowo cenne, czyli obojętne w

wyborze,

2) zasada przechodniości (zgodności) preferencji, polega na tym że porównywania i wybór dokonywane są zgodnie z logiką, tzn. że jeżeli kosz A jest preferowany przez kosz B (A>B) a kosz B jest preferowany przez

kosz C (B>C), to koszt A jest tym samym preferowany przez kosz C (A>C),

3) zasada racjonalności, zgodnie z którą konsument stara się maksymalizować swoją użyteczność, dokonując wyboru takiej kombinacji dóbr, która daje mu największe zadowolenie. Oznacza to, że konsument zawsze

preferuje kombinacje dóbr dostarczające więcej zadowolenia ( satysfakcji ) od kombinacji dającej mniej

zadowolenia.

+ Główne elementy teorii zachowania się konsumenta:

 wybory konsumenta zgodne są z jego własnym interesem

 wybory między alternatywami konsumpcji w oparciu o dostępne informacje

 substytucyjność między dobrami w procesach wyboru konsumenta docsity.com

23.CELE DZIAŁALNOŚCI PRZEDSIĘBIORSTWA

Przedsiębiorstwo – jest wyodrębnionym pod względem ekonomicznym, prawnym, technicznym i organizacyjnym

podmiotem prowadzącym działalność produkcyjną, handlową lub usługową. W klasycznej teorii ekonomii,

podstawowym celem jego działania jest zysk, rozumiany w kategoriach chęci jego maksymalizowania. Dążąc do

realizacji tego celu, przedsiębiorstwa:

a) określają optymalną wielkość produkcji, b) określają niezbędne czynniki produkcji, c) decydują o strukturze asortymentowej, d) określają wielkości ponoszonych nakładów inwestycyjnych itp.

Zysk związany jest bezpośrednio z istotnymi funkcjami działalności przedsiębiorstwa:

a) zysk wpływa na możliwości inwestycyjne, b) zysk wywiera wpływ na wielkość zatrudnienia, c) zysk spełnia rolę motywacyjną dla kadry menedżerskiej i pracowników, d) zysk przyciąga do firmy potencjalnych inwestorów

Cele przedsiębiorstw:

a) wzrost poziomu technicznego, b) ilościowy i jakościowy wzrost produkcji, c) poprawa efektywności gospodarowania posiadanymi zasobami, d) ekspansja eksportowa, e) wzrost kwalifikacji załogi, f) poprawa warunków pracy, g) powiększenie majątku produkcyjnego, h) minimalizowanie rozbieżności w interesach akcjonariuszy i kadry zarządzającej.

32. SCHARAKTERYZUJ PODSTAWOWE MODELE RYNKÓW (KONKURENCJI )

Rynek –to zespół warunków które doprowadzają do kontaktu miedzy kupującymi i sprzedającymi w procesie

wymiany.

Rynek – to proces przy pomocy którego kupujący i sprzedający określają co chcą sprzedać lub kupić i na jakich

warunkach.

Rodzaje konkurencji:

Rodzaje

konkurencji

Liczba produktów i stopień

zróżnicowania

Przykłady

rynków

Stopień

kontroli cen

Metody

konkurencji

handlowej

1.Doskonała

2.Niedoskonała

**monopolistyczna

**oligopol

3. Monopol pełny

 Liczni producenci,

 Identyczne produkty.

 Liczni producenci lub sprzedawcy,

 Produkty zróżnicowane będące bliskimi substytutami

 Nieliczni producenci, niewielkie zróżnicowanie

produktu,

 Nieliczni producenci, pewne zróżnicowanie produktu.

 Jedyny producent,

 Jedyny producent, nie posiadający bliskich

substytutów.

Niektóre rynki

płodów rolnych

np. ziemniaki.

Pasta do zębów,

handel

detaliczny

Stal,

aluminium,

Samochody,

maszyny

Niektóre usługi

publiczne

Żaden-

wszyscy są

cenobiorcami

Znaczący

Znaczący

Znaczący

Ogromny

Sprzedaż na

zorganizowanym

rynku

Konkurencja przy

pomocy jakości

reklamy ceny

administrowanie

Reklama i

tworzenie tzw.

stosunków

( układów

społecznych)

docsity.com

35.PODSTAWOWE MONOPOLISTYCZNE ZRZESZENIAPRZEDSIĘBIORSTW

Monopol- stanowi skrajny przypadek struktury rynku, będący całkowitym przeciwieństwem konkurencji

doskonałej, na którym występuje tylko jedno przedsiębiorstwo.

Podstawowe monopolistyczne zrzeszenia przedsiębiorstw:

Kartel – stanowi formę porozumienia na podstawie umowy, według której przedsiębiorstwa zachowują

produkcyjną, handlową i finansową niezależność. Kartele, jako najprostsza forma zrzeszenia przedsiębiorstw,

przekształcają się stopniowo w wyższe formy porozumień. Kartele mogą być krajowe i międzynarodowe, mogą

zrzeszać nie tylko przedsiębiorstwa, ale i kraje np. Organizacja Krajów Eksportujących Ropę Naftową.

Syndykat – jest forma porozumienia, w ramach którego przedsiębiorstwa zachowują w znacznym stopniu swoją

niezależność prawną i produkcyjną, ale pozbywają się niezależności handlowej.

Trust – stanowi formę zrzeszenia przedsiębiorstw jednej lub kilku gałęzi, podporządkowanych wspólnemu

związkowi. Wskutek tego przedsiębiorstwa te tracą całkowicie swoją niezależność handlową, produkcyjną i

prawną, stając się udziałowcami trustu.

Koncern – to zrzeszenie wielkich przedsiębiorstw przemysłowych, handlowych i innych, podporządkowanych

jednemu centrum finansowemu, skupiającemu akcje różnych przedsiębiorstw.

Konglomerat – stanowi formę współczesnego przedsiębiorstwa wielogałęziowego, obejmującego całe kompleksy

przemysłowo – handlowe i finansowo – kredytowe. Wiąże je jedynie wspólny zarząd i wspólna kontrola finansowa.

Tworzone są poprzez łączenie potężnych przedsiębiorstw kosztem wchłaniania słabszych. (np. japońska firma

Mitsubishi)

37.POJĘCIE I ZACHOWANIE FIRM W OLIGOPOLU

Oligopol – jako struktura rynku gałęzi w konkurencji niedoskonałej charakteryzuje się tym, że rynek zdominowany

jest przez kilka firm na tyle dużych, że mogą wpływać na cenę. Szczególnym przepadkiem oligopolu może być

duopol, ma on miejsce, gdy na rynku gałęzi działa tylko dwie firmy. W zależności od rodzaju produktu

wytwarzanego przez firmy rozróżnia się dwa typy oligopoli:

 Oligopol wytwarzający jednorodny produkt, np. ołów, miedź, ropa naftowa  Oligopol wytwarzający zróżnicowany produkt np. samochody, komputery, płatki śniadaniowe

Np. samochody mogą różnić się nie tylko wyglądem zewnętrznym ale i wielu cechami wewnętrznymi, takimi jak

moc, oszczędność paliwa, trwałość bezpieczeństwo i wygoda.

Zachowanie firm w oligopolu jest bardzo trudne do określenia z powodu stosowanych przez firmy strategii

postępowania w konkretnych przypadkach. Strategia firmy, ma na celu maksymalizację zysku, zależy od reakcji

pozostałych firm na rynku gałęzi. Na strategie firmy składa się szereg decyzji, takich jak:

 Ilość produkcji,  Cena produktu,  Ile przeznaczyć na reklamę,  Czy i kiedy wprowadzić nową linie produkcji.

Wejście na rynek w oligopolu może być wolne lub ograniczone barierami (prawnymi technologicznymi). Wyróżnić

można dwa zachowania firm w oligopolu:

 Kartel – gdy kilka firm pozostaje w zmowie co do warunków produkcji lub sprzedaży w celu maksymalizacji zysków, postępując w sposób podobny do monopolu

 Rynek kontestowany – firmy konkurują i bez większych przeszkód wchodzą na rynek gałęzi o wysokich zyskach ze swoim kapitałem .

docsity.com

46. ** PODSTAWOWE MIERNIKI OCENY GOSPODARKI W SKALI MAKROEKONOMICZNEJ.

Produkt krajowy brutto (PKB) – jest miarą produkcji wytworzonej przez czynniki wytwórcze zlokalizowane na

terytorium całego kraju niezależnie od tego kto jest ich właścicielem.

Produkt narodowy brutto (PNB) – jest miernikiem całkowitych dochodów osiągalnych przez obywateli danego

kraju niezależnie od miejsca (kraju) świadczenia usług przez czynniki produkcji. PNB =PKB powiększonemu o

dochód netto z tytułu własności za granica.

Amortyzacja oznacza wartość zużycia kapitału trwałego, jest miarą szybkości zmniejszania się wartości

istniejącego zasobu kapitału w danym okresie czasu będącego wynikiem jego fizycznego lub ekonomicznego

zużycia.

Produkt narodowy netto (PNN)- to dochód narodowy wytworzony w gospodarce. Oblicza się go przez odcięcie

amortyzacji od PNB w cenach czynników produkcji. W praktyce większość ocen sytuacji gospodarczej dokonuje

się na podstawie poziomu PNB ponieważ dokładny pomiar wielkości amortyzacji nie należy do rzeczy łatwych a

ponadto sposób podejścia do tego zjawiska różni się zarówno w czasie jak i przestrzeni.

Dochód narodowy (DN)- stanowi sumę dochodów obywateli kraju w postaci płac, zysków, rent procentów i innych

tego rodzaju dochodów z tytułu usług świadczonych przez czynniki produkcji. DN=PNN pomniejszonemu o

podatki pośrednie (np. VAT ) i powiększonemu o subsydia (dopłaty od państwa)

Dochód osobisty (DO)- obejmuję całkowitą sumę dochodów gospodarstw domowych przed opodatkowaniem.

Oprócz dochodów z tytułu usług świadczonych przez czynniki produkcji wlicza się do niego dochody w postaci

odsetek od kapitałów lokowanych w instytucjach państwowych i prywatnych oraz płatności transferowe

(emerytury, renty, stypendia) równocześnie odlicza się zysk korporacji pomniejszony o dywidendy oraz składki na

ubezpieczenie społeczne wliczane do wynagrodzeń ale nie stanowiące dochodów osobistych .

Rozporządzalny lub dyspozycyjny dochód osobisty (RDO lub DDO)- dochód osobisty pomniejszony o podatek

bezpośredni. Stanowi sumę, którą gospodarstwo domowe może wydać na konsumpcję lub przeznaczyć na

oszczędności

38.SCHARAKTERYZUJ PODSTAWOWE CZYNNIKI PRODUKCJI

Czynniki produkcji - ( nakłady) to wszelkiego rodzaju dobra lub usługi wykorzystywane w procesie produkcji.

Dzielą się na:

Zasoby naturalne – dary przyrody używane w procesie produkcji i obejmujące – ziemie rolnicza i użytkową w

innych gałęziach gospodarki, zasoby energetyczne i surowce oraz środowisko naturalne (woda, powietrze)

Zasoby pracy – obejmujące potrzebny w procesie produkcji czas pracy ludzi różnych zawodów i różnych

kwalifikacji,

Zasoby kapitału – składające się z wytworzonych przez gospodarkę dóbr gospodarczych, służących do

produkowania innych dóbr

39. SCHARAKTERYZUJ OGÓLNĄ TENDENCJĘ ROZWOJOWĄ GOSPODARKI

Pojęciem wyrażającym ogólną tendencję rozwojową gospodarki jest rozwój społeczno-gospodarczy - wyraża on

wzrost produkcji, siłach wytwórczych, poprawę w stosunkach społecznych, w środowisku naturalnym oraz w

systemie gospodarczym i społecznym. Rozwój ten dokonuję się w wyniku akumulacji tj. przeznaczenia części

dochodu narodowego na inwestycje produkcyjne i nieprodukcyjne, przyrost środków obrotowych i rezerw oraz

obsługę ujemnego salda bilansu handlowego. Na rozwój społeczno-gospodarczy składa się rozwój gospodarczy i

społeczny.

40.ISTOTA I CZYNNIKI WZROSTU GOSPODARCZEGO

Wzrost gospodarczy – jest podstawowym składnikiem rozwoju gospodarczego. Oznacza zmianę strumieni dóbr i

usług, zasobów gospodarczych oraz poprawę relacji ilościowych produkcji podziału dóbr i usług, wyrażających

wzrost ilości przypadających na każdego członka społeczeństwa.

Najważniejsze elementy wzrostu gospodarczego :

 Czynniki sprawcze powodujące zwiększenie strumieni dóbr i usług,  Stopa wzrostu gospodarczego, jako podstawowa wielkość strategiczna określającą tempo zmian,  Suma dóbr i usług przypadająca na jednego mieszkańca w danej gospodarce.

Najbardziej znanym formalnym wyrażeniem zależności miedzy efektem produkcji a czynnikami produkcji jest

funkcja produkcji Cobba-Douglasa:

Gdzie: Y- produkt, (K –kapitał, L – praca,)

a – czynnik stały, określający stan postępu technicznego,

udział nakładu kapitału w wytworzeniu produktu Y,

1-udział nakładu pracy w wytworzeniu produktu Y.

docsity.com

41.PRACA JAKO CZYNNIK WZROSTU GOSPODARCZEGO

Wzrost gospodarczy kraju (PKB) zależy przede wszystkim od:

1. ilości wykonywanej pracy – uzależniona jest od liczby ludności danego kraju, determinowanej przyrostem

naturalnym i saldem migracji, a także od struktury wiekowej ludności.

Stopa przyrostu naturalnego – jest różnicą miedzy stopą urodzeń (to przeciętna ilość urodzeń na tysiąc

mieszkańców w danym kraju w ciągu roku) a stopa umieralności (to przeciętna ilość zgonów na tysiąc

mieszkańców w danym kraju w ciągu roku) w danym kraju w ciągu roku

Struktura wiekowa – przedstawia liczebność poszczególnych roczników w danym roku z podziałem na mężczyzn

i kobiety, z których składa się cała ludność kraju. Ludność w wieku produkcyjnym to mężczyźni w wieku 18-64 lat

i kobiety w wieku 18-59 lat. Ludność czynna zawodowo-pracująca.

Ludność aktywna zawodowo- siła robocza : ludzie pracujący oraz bezrobotni.

2.wydajności pracy – mierzymy ją wielkością fizyczną produktu lub jego wartością na jednostkę pracy(godzinę,

dobę tydzień, rok) . Stwarza możliwość uzyskania w tym samym czasie pracy zwiększonego produktu albo

wytworzenie tej samej wielkości produktu nakładem krótszego czasu pracy.

42.KAPITAŁ JAKO CZYNNIK WZROSTU GOSPODARCZEGO

Kapitał – czynnik wzrostu gospodarczego (PKB) wytworzony w ramach systemu gospodarczego. Dobra

kapitałowe obejmujące w wyrażeniu rzeczowym maszyny, urządzenia produkcyjne, budynki, budowle, a także

zapasy materiałów i wyrobów gotowych. Zasoby kapitałowe mogą być powiększone w wyniku inwestycji, a

zwiększenie produktywności kapitału osiąga się przez postęp techniczny oraz zmiany technologii produkcji.

Oznacza to, że kapitał jest głównym czynnikiem wzrostu gospodarczego, który może zostać powiększony w

wyniku działalności wytwórczej.

43.ZASOBY NATURALNE JAKO CZYNNIK WZROSTU GOSPORARCZEGO

Zasoby naturalne – dary przyrody używane w procesie produkcji obejmujące: ziemie rolniczą, pastwiska i inne

powierzchnie, zasoby energetyczne i surowce oraz środowisko naturalne.

Surowce naturalne dziela się na odnawialne – np. lasy, zasoby rybne i nieodnawialne – np. ropa naftowa, węgiel.

Jeżeli zapotrzebowanie na dany surowiec jest niewielki w porównaniu do jego złóż, to zwykle eksploatuje się tylko

złoża dostępne, umożliwiające ponoszenie niższych kosztów wydobycia.

Przy analizie zasobów naturalnych jako czynniki wzrostu gospodarczego trzeba brać pod uwagę to, że:

1. istnieje duże światowe zapotrzebowanie, które może w kilka lat doprowadzić biedne kraje do olbrzymiego

bogactwa np. Arabia Saudyjska, Norwegia.

2.Istnieją kraje, które pod względem PKB na jednego mieszkańca są najbogatszymi krajami świata, a nie posiadają

prawie żadnych bogactw naturalnych, kraje te zawdzięczają swój rozwój postępowi technicznemu, od którego

zależy wielkość PKB możliwa do uzyskania przy niezmiennej ilości wykorzystanej pracy, kapitału i bogactw

naturalnych.

44. POSTĘP TECHNICZNY JAKO CZYNNIK WZROSTU GOSPODARCZEGO

Postęp techniczny – to zastosowanie w produkcji odkryć naukowych, wynalazków i innowacji organizacyjno –

technicznych, powodujących obniżenie kosztów własnych lub społecznych albo podniesienie jakości produktu, aż

do stworzenia nowego, lepiej zaspokajającego potrzeby odbiorcy. Rozróżniamy 2 podstawowe rodzaje postępu

technicznego:

 Postęp techniczny w dziedzinie procesu produkcji – udoskonala sam proces produkcji poprzez oszczędność na czynnikach produkcji, powodując zmniejszenie kosztów społecznych wynikających z zanieczyszczenia

środowiska. Postęp ten oznacza zmniejszenie wartości sumy nakładów czynników produkcji na

wyprodukowanie określonej ilości danego wyrobu, albo tez możliwość wyprodukowania większej ilości

wyrobu przy tej samej wartości sumy nakładów czynników produkcji.

 Postęp techniczny w dziedzinie produktu – ma na celu udoskonalenie samego produktu, podnoszącego jego wartość użytkową, żeby bardziej odpowiadał wymaganiom odbiorców niż wyroby dotychczasowe, a jeśli

chodzi o przedmioty lub narzędzia użytkowe, żeby zwiększał ich ergonomiczność.

docsity.com

49. FUNKCJE PIENIĄDZA 1.Pieniądz jako środek wymiany - występuje przy transakcjach kupna - sprzedaży wówczas, gdy sprzedawca za

przekazany nabywcy towar otrzymuje zapłatę w pieniądzu. Niegdyś takie transakcje dominowały w procesie

wymiany towarów - obecnie coraz rzadziej występują w obrocie gospodarczym gdyż zaczynają dominować

transakcje bezgotówkowe. Transakcje gotówkowe występują w krajach o rozwiniętej gospodarce tylko przy

sprzedaży detalicznej towarów oraz przy świadczeniu usług klientom indywidualnym, coraz częściej wypierane są

przez transakcje kredytowe. Z tego względu pieniądz pełni funkcję środka wymiany w coraz mniejszym zakresie

obrotu towarowego.

2.Pieniądz jako miernik wartości - wartość wszystkich towarów przeliczona jest na pieniądz. Pełniąc tę funkcję

pieniądz staje się „wspólnym mianownikiem dla wyrażania wartości towarów pozwalającym przejść od systemu

cen relatywnych do systemu cen absolutnych (np. l kg winogron = 6,0 zł, l kg bananów = 3,0 zł), co pozwala ustalić

wartość realną towarów. Pieniądz w tej funkcji staje się jednostką obrachunkową. Z funkcji miernika wartości

można wyprowadzić pochodną funkcji pieniądza jako "środka wyrażania cen". Ze względu na fakt, że za pomocą

pieniądza można mierzyć ceny wszystkich dóbr, jest on również przydatny przy określaniu realnej wartości dóbr

oraz systemu cen.

3.Pieniądz jako środek płatniczy - za jego pomocą można bowiem regulować zobowiązania. Niektóre z nich są

regulowane równocześnie z nabyciem towaru lub usługi, a inne z opóźnieniem. Pieniądz służy także do zapłaty

zobowiązań nie wynikających z nabycia towaru, ale z innych tytułów, np. z tytułu umowy o pracę, podatków i opłat

publicznych, kredytów bankowych i pożyczek.

4.Pieniądz jako środek przechowywania wartości (czyli tezauryzacji) - pieniądz może być gromadzony w

postaci oszczędności, pod warunkiem, że nie traci zbyt szybko na wartości w wyniku wzrostu cen.

50.METODY ODDZIAŁYWANIA BANKU CENTRALNEGO NA GOSPODARKĘ

W gospodarce rynkowej bank centralny pełni pięć zasadniczych funkcji:

1) jest odpowiedzialny za emisje pieniądza papierowego i jego ilości, 2) reguluje podaż pieniądza w obiegu 3) reguluje stopę procentową 4) wpływa na kurs wymiany walut 5) kontroluje działalność innych banków.

Rola banku centralnego w życiu ekonomicznym kraju polega przede wszystkim na:

1) regulowaniu podaży pieniądza 2) regulowaniu stopy procentowej

Operacje banku centralnego w gospodarce polegają na:

 Sprzedaży na rynku pieniężnym obligacji państwowych - występują wtedy, gdy bank centralny chce zmniejszyć podaż pieniądza (MS), a to z kolei podwyższenie realnej stopy procentowej. W tym celu bank

centralny musi zaoferować niższą cenę obligacji niż obecnie obowiązująca.

 Kupno na rynku pieniężnym obligacji państwowych - występuje wtedy, gdy bank centralny chce zwiększyć podaż pieniądza (MS), a to z kolei obniżenie stopy procentowej.

docsity.com

51.PODSTAWOWE RODZAJE BEZROBOCIA I ICH WPLYW NA FUNKCJ POLSKIEJ GOSPODARKI

Bezrobocie jawne – zjawisko ekonomiczne polegające na tym, ze część osób w wieku produkcyjnym, zdolnym do

pracy i gotowych do podjęcia pracy odpowiadającej typowym warunkom w gospodarce z różnych przyczyn nie

pracuje i poszukuje pracy.

ukryte – obejmuje ludzi niepełno zatrudnionych i zniechęconych do pracy, którzy przestali szukać pracy po

dłuższym otrzymywaniu odmów i w związku z tym nie są uznane za bezrobotnych, ponieważ nie próbują aktywnie

poszukiwać pracy.

klasyczne (płacowe) – nie dopuszcza, ewentualności istnienia bezrobocia, bo u podstaw mechanizmu ustalania się

pełnego zatrudnienia stoją pewne zasady postępowania pracodawców i pracowników.

a) naturalne – Wyraża pogląd, że jeśli bezrobocie nie przekracza naturalnej stopy bezrobocia, to na rynku pracy

realizuje się tendencja do równowagi oraz istnieje pełne zatrudnienie.

keynesowskie – upatrują przyczyn bezrobocia w niedostatecznym popycie na dobra i usługi. W związku z tym, że

popyt jest niewystarczający do zakupienia całej wytworzonej produkcji, to przedsiębiorcy zmuszeni są obniżać

poziom produkcji i zwalniać pracowników do poziomu wyznaczonego przez efektywny popyt, jeśli nie chcą

zbankrutować.

dobrowolne – występuje w warunkach, gdy rynek pracy jest w równowadze, a część osób nie wyraża zgody na

podjęcie pracy za płacę równoważącą rynek pracy. Do bezrobocia dobrowolnego zalicza się bezrobocie frykcyjne i

strukturalne.

a) przejściowe (frykcyjne) – występuje wtedy gdy ludzie przechodzą z jednego miejsca pracy na drugie,

wymagające podobnych kwalifikacji.

b) strukturalne – występuje w pewnych gałęziach produkcji, na których zapotrzebowanie stosunkowo albo

całkowicie maleje np. węgiel

przymusowe – występuje w warunkach, gdy osoby bezrobotne są skłonne podjąć prace za ukształtowaną na rynku

płace, lecz nie mogą znaleźć zatrudnienia.

a) koniunkturalne – jest związane z cyklicznymi zbyt regularnymi, przemiennymi okresami ożywienia i recesji.

cykliczne wywołane jest przez okresowe spadki koniunktury gospodarczej tzn przez szeroko zakrojoną obniżkę

ogólnego poziomu wydatków w gospodarce

52. ŹRÓDŁA I PRZYCZYNY BEZROBOCIA:

1) Niedopasowanie strukturalne jako źródło bezrobocia - może występować zarówno w sytuacji równowagi na rynku pracy, jak też w sytuacji braku równowagi na rynku pracy

 Bezrobocie dobrowolne: frykcyjne, strukturalne. 2) Nadwyżka globalnej podaży nad globalnym popytem na sile robocza.

 Bezrobocie klasyczne: naturalne,  Bezrobocie keynesowskie.

docsity.com

53.POJĘCIE I SPOSOBY MIERZENIA BEZROBOCIA

Występują rożne rodzaje bezrobocia, w których najczęściej przyjmuje się ze o istocie bezrobocia decydują 3

cechy charakterystyczne osób w wieku produkcyjnym:

1) bezrobocie odnosi się do osób zdolnych do pracy i gotowych do jej podjęcia na typowych warunkach występujących w gospodarce,

2) bezrobocie odnosi się do osób pozostających bez pracy, a więc nie wykonujących pracy najemnej i nie pracujących na własny rachunek

3) bezrobocie odnosi się do osób poszukujących pracy, co w praktyce oznacza, że są one zarejestrowane w urzędzie pracy jako bezrobotni

Bezrobocie jawne- zjawisko ekonomiczne polegające na tym, że część osób w wieku produkcyjnym, zdolnych do

pracy i gotowych do podjęcia pracy odpowiadającej typowym warunkom w gospodarce z różnych przyczyn nie

pracuje i poszukuje pracy

Bezrobocie utajone - wyst w syt gdy przedsiębiorstwa tolerują przerosty zatrudnienia, tj gdy zmniejszenie liczby

osób zatrudnionych nie spowodowałoby uszczerbku w rozmiarach produkcji.

Stopa bezrobocia – to procentowy stosunek liczby osób bezrobotnych do zasobów siły roboczej co można ująć w

postaci wzoru:

Gdzie:

Z -zasoby siły roboczej

P -osoby zatrudnione

U -osoby bezrobotne Oznacza to, ze na poziom bezrobocia w gospodarce wpływają takie czynniki jak:

-relacja między zasobami siły roboczej a liczbą ludności w wieku produkcyjnym

-liczba ludności w wieku produkcyjnym

-wielkość zatrudnienia

Naturalna stopa bezrobocia – minimalny procent siły roboczej, którzy nie znajdują zatrudnienia z powodu

strukturalnych problemów gospodarki i przechodzenia miedzy poszczególnymi miejsca pracy

54. KOSZTY I KORZYŚCI BEZROBOCIA

Społeczne koszty bezrobocia – jest przede wszystkim utrata realnego produktu na skutek niepełnego

wykorzystania zdolności produkcyjnych gospodarki. Miarą tych kosztów jest różnica między wielkością PKB

osiąganą przy pełnym zatrudnieniu, a wielkością PKB osiąganą w danej chwili przy istniejącym niedobrowolnym

bezrobociu.

Do społecznych kosztów bezrobocia trzeba także zaliczyć:

 zahamowanie inwestycji, prowadzące w efekcie do ograniczenia wzrostu gospodarczego w długim okresie oraz do spowolnienia postępu technicznego

 nieefektywną alokację zasobów, stanowiącą skutek zwiększenia płatności transferowych (zasiłki dla bezrobotnych, wszelkiego rodzaju pomoc społeczna), nie dających efektów ekonomicznych.

 różne negatywne zjawiska społeczne, jak: strajki, lokauty, a nawet rozruchy społeczne. Społeczne korzyści bezrobocia – wiążą się przede wszystkim z regulacyjną rolą rynku pracy. Mimo pewnych

ograniczeń spowodowanych sztywnością płac, bezrobocie sprzyja naturalnej realokacji siły roboczej, wymuszonej

przez postęp techniczny, rozwój gospodarczy i zmiany strukturalne. Ponadto w krótkim czasie zjawisku nasilenia

bezrobocia z reguły towarzyszy osłabienie inflacji.

Prywatne koszty bezrobocia - wiążą się przede wszystkim z obniżeniem dochodów, nawet wówczas gdy

bezrobotny otrzymuje zasiłek, to nie rekompensuje on strat spowodowanych utratą wynagrodzenia za prace.

Spowodowane bezrobociem obniżenie dochodów prowadzi w konsekwencji do obniżenia siły nabywczej i

pogorszenia sytuacji materialnej osób pozostających bez pracy. Kosztem bezrobocia jest także to, że wywołuje ono

stresy psychiczne związane z poszukiwaniem pracy oraz pogorszenie atmosfery rodzinnej jako skutku frustracji.

Prywatne korzyści bezrobocia – zwłaszcza bezrobocia dobrowolnego, polegają na tym, że osoby przebywające na

bezrobociu mają więcej wolnego czasu, który mogą przeznaczyć na pracę w gospodarstwie domowym, na

dokształcanie i korzystanie z kulturalnego wypoczynku. Część tego wolnego czasu przeznaczają na poszukiwanie

nowej pracy, mając więcej szans na znalezienie lepszej pracy.

docsity.com

55. BEZROBOCIE W POLSKIEJ GOSPODARCE

Cecha charakterystyczna dotychczasowego procesu transformacji rynkowej polskiej gospodarki było pojawienie się

wysokiego, zwiększającego się poziomu bezrobocia. W Polsce istnieje bezrobocie które szacuje się na 1,3 mln

osób. Wysoki poziom bezrobocia w Polskiej gospodarce ma 3 podstawowe źródła

 Warunki startu, jakie miały miejsce na początku rynkowej transformacji.  Konieczność zwalczania hiperinflacji przy pomocy radykalnego „szokowego” pakietu antyinflacyjnego,  Urzeczywistnienie kompleksowego programu właściwych reform rynkowych.

56. POJĘCIE RODZAJE I SPOSOBY MIERZENIA INFLACJI

Inflacja – stan gospodarki wynikający z nadwyżki globalnego popytu nad globalną podażą, gospodarkę rynkową

cechuje ogólny wzrost cen, a w gospodarce centralnie zarządzanej istnieje deficyt towarów na rynku. Inflacja w

gospodarce rynkowej oznacza sytuacje w której przeciętne ceny nieustannie rosną.

Miarą inflacji jest stopa inflacji : stanowi procentowy roczny przyrost ogólnego poziomu cen.

Miarą inflacji jest wskaźnik cen towarów konsumpcyjnych , do koszyka tego zalicza się głównie żywność, odzież,

mieszkanie, energie, transport itp.

Rodzaje inflacji:

umiarkowana – oznacza powolny wzrost cen, mniejszy niż 10% rocznie, w związku z czym da się ona

kontrolować i nie powoduje zbyt dużych zakłóceń w procesach gospodarczych,

krocząca występuje wtedy, gdy jej poziom osiąga rozległe wartości dwucyfrowe (od 10 do 99%); inflacja ta często

umyka kontroli i podlega dalszemu samo przyspieszeniu

galopująca występuje gdy jej poziom osiąga wartości trzycyfrowe: wówczas w gospodarce mają miejsce poważne

zniekształcenia, w związku z czym indeksuje się większość kontraktów; ludzie unikają gotówki, a rośnie popyt na

wszelkiego rodzaju dobra trwałe i nieruchomości

hiperinflacja wiąże się z dużym natężeniem procesów inflacyjnych, uniemożliwiających sterowanie procesami

gospodarczymi, ogranicza racjonalność gospodarowania i niweczy rachunek ekonomiczny w procesach

decyzyjnych

docsity.com

komentarze (0)
Brak komentarzy
Bądź autorem pierwszego komentarza!
To jest jedynie podgląd.
3 shown on 9 pages
Pobierz dokument