Sposoby finansowania działalności gospodarczej - Notatki  - Finanse - Część 1, Notatki'z Finanse. Cracow University of Economics
Kamila_S
Kamila_S26 lutego 2013

Sposoby finansowania działalności gospodarczej - Notatki - Finanse - Część 1, Notatki'z Finanse. Cracow University of Economics

PDF (650 KB)
12 strona
1Liczba pobrań
759Liczba odwiedzin
Opis
Notatki dotyczące finansowania czyli mobilizowania kapitału niezbędnego do przeprowadzenia określonej czynności, określonego działania gospodarczego pojęcie odnosi się do sfery finansowania handlu międzynarodowego
20 punkty
Punkty pobierania niezbędne do pobrania
tego dokumentu
Pobierz dokument
Podgląd3 strony / 12

To jest jedynie podgląd.

3 shown on 12 pages

Pobierz dokument

To jest jedynie podgląd.

3 shown on 12 pages

Pobierz dokument

To jest jedynie podgląd.

3 shown on 12 pages

Pobierz dokument

To jest jedynie podgląd.

3 shown on 12 pages

Pobierz dokument

Sposoby finansowania działalności gospodarczej

 FINANSOWANIE – pojęcie nie ma jednej definicji, na ogół rozumie się pod tym pojęciem

mobilizowanie kapitału niezbędnego do przeprowadzenia określonej czynności, określonego działania gospodarczego; jeżeli tym działaniem gospodarczym jest zrealizowanie transakcji handlu międzynarodowego, to pojęcie finansowania odnosi się do sfery finansowania handlu międzynarodowego – proces mobilizowania kapitału niezbędnego do zawarcia i zrealizowania transakcji handlu międzynarodowego.

 HANDEL MIĘDZYNARODOWY – wartość towarów i usług, która stanowi przedmiot wymiany między suwerennymi gospodarstwami narodowymi. Na szczeblu gospodarki światowej, ale tylko na tym makroszczeblu pojęcie handlu międzynarodowego można ograniczyć do pojęcia eksportu albo importu (X=M). Na szczeblu gospodarki narodowej X  M.

 Podmioty starające się o kapitał niezbędny do realizowania transakcji handlu międzynarodowego. 1. podmioty sprawcze w zakresie tych transakcji – eksporter lub importer Zawierają oni jako niezależne strony umowę sprzedaży międzynarodowej, z której wynikają określone prawa i obowiązki dla stron (w prawie cywilnym nie ma pojęcia umowy kupna). Na sprzedającym ciąży obowiązek dostarczenia rzeczy, wydania jej i przeniesienia własności na kupującego; na kupującym ciąży obowiązek odebrania rzeczy i zapłacenia ceny. Umowa sprzedaży międzynarodowej zawierana jest między rezydentami i nierezydentami. - Jeżeli eksporter dostarcza towar i odracza termin zapłaty, to w ten sposób zapewnia

finansowanie tej transakcji. Importer nie musi sięgać po środki własne, by zapłacić za dostarczony towar natychmiast. Podstawowe formy kredytu kupieckiego: a. kredyt w rachunku otwartym (kredyt niezabezpieczony). Jest bardziej

niebezpieczny; eksporter dostarcza towary i odracza moment zapłaty, następuje księgowanie zgodne u eksportera i importera i w odpowiednim czasie wynikającym z udzielonego kredytu kupieckiego następuje spłata; ,wydaje się dokumenty towarowe nie mając żadnego zabezpieczenia. Kredyt ten jest stosowany tylko wtedy gdy termin realizacji jest krótki oraz między przedsiębiorstwami, które znają się dobrze i darzą zaufaniem, także w przypadkach, gdy walcząc o zagranicznego nabywcę nie można zastosować innych warunków płatności (warunki płatności mają być elementem walki konkurencyjnej)

b. Kredyt wekslowy (zabezpieczony). Weksel jest instrumentem zabezpieczenia wierzytelności. Kredyt wekslowy może funkcjonować w ten sposób, że eksporter wystawi weksel – ciągnie weksel na importera, importer ten weksel przyjmie, w związku z tym stanie się wekslowo zobowiązany do zapłaty sumy wekslowej (która ucieleśnia wartość należności kredytowej eksportera.) – jest to kredyt z wykorzystaniem weksla trasowanego, ciągnionego. Zabezpieczenie wekslowe może również wystąpić, gdy importer wystawił weksel własny na rzecz eksportera, zobowiązując się do zapłaty określonej sumy wynikającej z wartości kredytu. Weksel chroni interes ekonomiczny eksportera

- wierzytelności wekslowe są zaspokajane w pierwszej kolejności przed wierzytelnościami wierzycieli osobistych dłużnika

- szybsza procedura dochodzenia roszczeń, zostaje uruchomione uproszczone postępowanie nakazowe

- wierzyciel dokonuje protestu weksla, jeśli dłużnik wezwany przez sąd do uregulowania zobowiązań nie dokona zapłat to sąd w uproszczonym postępowaniu stwierdza nieskuteczność domagania się sumy wekslowej i mocą wyroku sądowego daje prosty tytuł wykonawczy (można uruchomić komornika do ściągnięcia wierzytelności. Importer może zapewnić finansowanie, gdy dokonuje wpłaty zaliczki na poczet przyszłej dostawy przez eksperta. Zaliczka jest wówczas kredytem kupieckim importera udzielonym ekspertowi.

docsity.com

Na rynku obowiązują dla grup towarów umowne wielkości zaliczek (15-20%, 20-25%). Eksporter korzysta ze środków importera dla sfinansowania cyklu produkcyjnego czy cyklu dostaw. Częściej i na szerszą skalę transakcje handlu międzynarodowego finansuje eksporter. Finansowanie to ma jednak wyraźne ograniczenia, gdyż ograniczone są środki własne eksportera oraz występują ograniczenia w dostępie do środków obcych, ponadto ryzyko operacji zagranicznych jest wyższe niż ryzyko operacji krajowych . W związku z tym eksporterzy nie chcą się na nie narażać. Oprócz tego mogą występować kłopoty z płynnością finansową, zamrożeniem środków – dlatego taki sposób finansowania dotyczy na ogół krótkich terminów – do 1 roku, ograniczonych sum.

2. Banki komercyjne W przypadku transakcji międzynarodowych pełnią 3 funkcje: dokonują rozliczeń transakcji, finansują te transakcje, wprowadzają do tych transakcji element pewności w postaci gwarancji bankowych. Bank eksportera finansuje transakcje eksportowe w tej mierze, w jakiej udziela kredytu refinansowego powiązanego z kredytem kupieckim eksportera na rzecz importera. Eksporter udziela kredytu kupieckiego, jeżeli ma pewność, że otrzyma refinansowanie ze swojego banku – będzie mógł finansować dalsze cykle produkcyjne i rozliczeniowe. Eksporter, poprzez kredyt kupiecki, przesuwa kredyt uzyskany w swoim banku. W szczególnych wypadkach dochodzi do zjawiska o złożonej strukturze zwanej kredytem dostawy – supplier’s credit.

Podstawę tworzy stosunek umowny między eksporterem a importerem którzy zawierają umowę sprzedaży międzynarodowej (kontrakt eksportowy / importowy). Eksporter – zobowiązuje się odroczyć termin płatności – importer uzyskuje kredyt kupiecki, eksporter dostarcza towar. Eksporter zapewnia sobie refinansowanie tego kredytu kupieckiego w swoim banku – na mocy umowy kredytowej dochodzi do określenia zobowiązań banku eksportera względem eksportera – bank swoimi kredytami będzie refinansował kredyty kupieckie udzielone przez eksportera importerowi (kredyt bankowy może to być kredyt w rachunku bieżącym – z kredytem kupieckim; kredyt dyskontowy – z kredytem wekslowym. Z zakładem ubezpieczeń eksporter zawiera umowę ubezpieczeniową, na mocy której, płacąc składki ubezpieczeniowe eksporter zapewnia sobie pewne świadczenia (polisę). Bank eksportera najczęściej tylko wtedy angażuje się w refinansowanie kredytu, jeżeli ma zapewnioną cesją polisy ubezpieczeniowej ze strony eksportera. Ubezpieczenie kredytu eksportowego nie sięga pełnej kwoty kredytu, zakład ubezpieczeń nie ubezpiecza stopy zysku, z reguły ubezpieczenie sięga 85% kwoty kredytu.

Bank Eksportera

Eksporter

Ubezpieczalnia

Importer Umowa sprzedaży międzynarodowej

Towar

Kredyt kupiecki

Umowa kredytowa (refinansowanie)

Umowa ubezpieczeniowa

Cesja ubezpieczenia Kredytu bankowego

Kredyt dostawcy ( Supplier’s Credit)

docsity.com

Bank eksportera może również udzielić kredyt importerowi. Buyer’s credit (kredyt dla nabywcy) Kredyt kupującego

Kredyt funkcjonuje jako kredyt udzielony przez bank eksportera ale importerowi, tyle tylko, że za pośrednictwem banku importera. Ostatecznym kredytobiorcą jest importer, ale uzyskuje on kredyt w swoim banku, który środki niezbędne do udzielania kredytu bankowego importerowi czerpie z kredytu bankowego, którego udziela bank eksporterowi. Umowa kredytowa jest najpierw umową międzybankową, a potem między bankiem a klientem. Eksporter, jeśli nie chce lub nie może udzielić kredytu kupieckiego, a importer nie może sfinansować transakcji z własnych środków korzysta z kredytu bankowego udzielanego przez bank eksportera. Oprócz tego bank eksportera ten udzielony kredyt eksportowy powinien zabezpieczyć – stąd zawarta umowa ubezpieczenia z zakładem ubezpieczeń. Eksporter otrzymuje więc od importera zapłatę natychmiastową za dostarczony towar(może nawet nie wiedzieć o kredytowej strukturze tej transakcji) – bardzo dogodna sytuacja. W ramach struktury występują trzy porozumienia umowne – umowa sprzedaży międzynarodowej, podwójna umowa kredytowa i umowa ubezpieczenie. Kredyt bankowy udzielony zagranicznemu bankowi, z którego pośrednio korzysta importer może być zabezpieczony nawet w 100% Jeżeli nie występuje BE bank importera ze środków własnych udziela kredytu importerowi, to transakcja też ma strukturę kredytową, ale dla eksportera ma charakter gotówkowy – można raczej mówić o finansowaniu importu, niż eksportu. Banki komercyjne mają wyraźne ograniczenia we włączaniu się w proces finansowania transakcji handlu międzynarodowego: - ograniczone środki własne; - podwyższone ryzyko transakcji zagranicznych - bariery formalno-prawne – banki, jako instytucje zaufania publicznego muszą działać ze

szczególną stabilnością; w związku z tym, że transponują depozyty w kredyty muszą zwracać uwagę na kondycję finansową potencjalnego kredytobiorcy, by w ten sposób eliminować ryzyko. Ostrożność tę nakłada Ustawa o Ochronie Deponentów: regulaminy wewnętrzne

- określone normatywy dotyczące ryzyka kredytowego (Układ Bazylejski) norm oszczędnościowych.

3. Specjalne instytucje finansowe W wielu krajach działa jedna lub co najwyżej kilka specjalnych instytucji, które zapewniają tylko finansowanie eksportowi dóbr inwestycyjnych (lub prawie tylko) – nie chcą zajmować się tym bankiem komercyjnie USA – Bank Eksportowo-Importowy Stanów Zjednoczonych (udziela kredytów i gwarancji eksportowych).

Bank Eksportera

Bank Importera

Ubezpieczalnia

Umowa ubezpieczeniowa

Umowa kredytowa

Importer

Eksporter

Kredyt

Towar

Umowa sprzedaży międzynarodowej

Zapłata natychmiastowa

Umowa kredytowa

docsity.com

Niemcy – Bank Odbudowy (jest bankiem państwowym, finansuje eksport); konsorcjum Banków Niemieckich (stworzone do finansowania eksportu niemieckiego na warunkach co najmniej średnioterminowego kredytu) – kredyt Eksportowy Sp. z o.o.; obecnie już nie działający Bank Narodowy Handlu Zagranicznego. Wlk. Brytania, Polska nie ma takich instytucji (finansowanie zapewnione przez banki komercyjne) 4. Bank centralny Może się włączyć w finansowanie eksportu, gdy dyskontuje wtórnie weksle eksportowe pierwotnie dyskontowane przez banki komercyjne. Eksporter udziela kredytu kupieckiego importerowi, kredyt ten jest zabezpieczony wekslem. Wówczas eksporter może zdyskontować ten weksel w banku – uzyskuje kredyt dyskontowy, uzyskuje środki a właścicielem weksla staje się bank. Jeżeli bank ma kłopoty z płynnością finansową to może ten weksel dalej dyskontować. (redyskontować w Banku Centralnym) Możliwe są dwa rozwiązania:  przymus redyskonta wszystkich weksli eksportowych (rzadko stosowane)  limity redyskonta. Bank Centralny określa limit redyskonta (kwotę do której będzie

przyjmował weksle wywodzące się z transakcji eksportowych) . Weksle te muszą być dogodnymi do dyskonta. Limity redyskontowe są najczęściej limitami odnawialnymi, co oznacza, że po spłacie weksli kwota odnawia się do poprzedniej wysokości.

5. Międzynarodowe instytucje finansowe Wiele z nich ma w zadaniach statutowych wyodrębnione zadanie w zakresie finansowania transakcji handlu międzynarodowego. Międzynarodowy Bank Odbudowy i Rozwoju (Bank Światowy) Europejski Bank Odbudowy i Rozwoju Europejski Bank Inwestycyjny Afrykański Bank Rozwoju Azjatycki Bank Rozwoju Międzyamerykański Bank Rozwoju Międzynarodowa Korporacja Finansowa 6. Struktury mieszane Gdy kredyty pochodzą z wielu źródeł i są finansowane zazwyczaj większe transakcje handlu międzynarodowego. Te formy mieszane najczęściej występują, gdy z jednej strony występuje kredyt państwowy, a z drugiej bankowy. Są to kredyty o naturze konsorcjalnej

 Ryzyko RYZYKO – wystąpienie okoliczności powodujących, że wynik oczekiwanego działania będzie niekorzystny: nie osiągnie się zaplanowanej stopy zysku albo poniesie się straty

- Jest nieodłączne od każdej działalności gospodarczej, także od transakcji wymiany międzynarodowej

- Podział ryzyka ze względu na to, czy jest związane z działaniem a raczej zaniechaniem podmiotów sprawczych w zakresie realizowania transakcji w handlu międzynarodowym, czy jest od tego zaniechania niezależne

1. Ryzyko handlowe 2. Ryzyko niehandlowe Ad.1 Ryzyko handlowe Ryzyko handlowe wynika z działania albo zaniechania podmiotów sprawczych w zakresie transakcji handlu międzynarodowego Ze strony importera no;: nie dokonanie zapłaty, dokonanie zapłaty częściowej, dokonanie zapłaty z opóźnieniem w stosunku do warunków kontraktowych. Ze strony eksportera np.: nie dostarczenie towaru, dostarczenie z opóźnieniem itp. Ad.2 Ryzyko niehandlowe Leży poza sferą bezpośredniego działania lub zaniechania podmiotów sprawczych w zakresie transakcji handlu międzynarodowego. Ma wieloraką naturę, można wyróżnić:  ryzyko polityczne – wynikające z działalności organów władzy państwowej lub

samorządowej, w wyniku którego nie jest możliwe dokonanie transakcji (np.;: nałożenie embarga na wywóz towarów, ograniczenia kredytowe): wynika z ujawnienia się pewnych procesów społecznych i politycznych uniemożliwiających zrealizowanie transakcji (wybuch wojny, zamieszek, rewolucji, ryzyko terroryzmu).

docsity.com

 ryzyko katastroficzne – wystąpienia katastrof, czyli działania sił (żywiły, powodzie, wiatr, trzęsienie ziemi, trzęsienie dna morskiego) przyrody.

 ryzyko kursowe – niekorzystnej zmiany relacji wymiany między walutą obcą a narodową – powoduje zburzenie pierwotnej kalkulacji transakcji.

 ryzyko ekonomiczne – ryzyko wynikające z podejmowania określonej działalności gospodarczej, nie mogą być w należyty sposób identyfikowane prze podmiot działający

 Ryzyko można w różny sposób ograniczyć lub eliminować:  Transfer na rzecz zakładu ubezpieczeń: ryzyko handlowe może być przejęte przez

prywatne zakłady ubezpieczeń, które natomiast nie przejmują ryzyka niehandlowego, zwłaszcza politycznego (trudna do oszacowania szkodowość)

 W zakresie ryzyka niehandlowego działają specjalne zakłady ubezpieczeń: tworzone jako państwowe albo działające jako prywatne, ale wykorzystujące specjalnie przeznaczone środki na podejmowanie ryzyka politycznego związanego z eksportem danego kraju

Wlk. Brytania ECGB Francja  COFACE Nowe instrumenty: faktoring, forfaiting.

FAKTORING  Faktoring – ang. factoring, czynność dokonywana przez faktora łac. Facere – czynić,

robić Faktor jako osoba pośrednicząca w obrocie jest znany od dawna, występujący w obrocie

gospodarczym anglosaskim . Faktoring o znaczeniu podobnym do dzisiejszego pojawił się w USA w II poł. XIX w. W USA w tym czasie występował silny rozwój gospodarki, ale rodzimy przemysł był słaby, dlatego sporo importowano towarów, zwłaszcza z krajów macierzystych (Anglia, Irlandia). W przypadku importu towarów tekstylnych rozpowszechnił się tzw. faktoring, opierający się na komisowym stosunku prawnym. Umowa komisu była zawierana między europejskim producentem tekstylii (lub innych towarów) a funkcjonującym na rynku amerykańskim pośrednikiem, który był w tym stosunku prawnym komisantem i zajmował się czynnościami pośredniczenia w obrocie między zbywcami europejskimi a nabywcami amerykańskimi. Faktor amerykański nie tylko był typowym pośrednikiem, ale sprawował również istotne z punktu widzenia europejskiego komitenta funkcje – miał do czynienia z ostatecznymi nabywcami, więc zajmował się inkasowaniem wierzytelności, oraz przejmował na siebie ryzyko ewentualnej niewypłacalności tych amerykańskich dłużników, zaliczkował również wierzytelności, monitował dłużników, świadczył obsługę związaną z tymi wierzytelnościami.

Rodzaj faktoringu stosowany w USA nazywa się klasycznym faktoringiem lub old-line factoring.  Na rynku amerykańskim funkcjonowało kilkudziesięciu konkurujących ze sobą faktorów,

specjalizujących się przede wszystkim w obsłudze handlu tekstyliami, ale również materiałami budowlanymi (drewno, szkło).

Na przełomie XIX XX w została wprowadzona silna protekcja celna rynku miejscowego, wprowadzono cła zaporowe na dobra luksusowe i dla grup towarów tzw. biegowych stanowiących przedmiot tradycyjnego importu amerykańskiego. Wprowadzone cła były cłami prohibicyjnymi, przerwały tradycyjny handel miedzy Europą a USA. Oznaczało to zburzenie podstaw funkcjonowania miejscowych faktorów – większość z nich ogłosiła upadłość, inni zaproponowali współpracę miejscowym producentom. Musiała być zmieniona podstawa prawna stosunków miedzy faktorem, a producentem (umowa komisu zastąpiona przez umowę nabycia wierzytelności).

W latach 20 w Kanadzie, w Europie pod koniec lat 50 (Wlk. Brytania, Francja, Niemcy), Europa środkowa i Wsch. w połowie lat 90 – pojawił się faktoring. (Polska od połowy lat 90). W różnych krajach faktoring rozwija się różnie.

 Umowa faktoringu jest umową nienazwana - strony mogą kształtować swoje stosunki wzajemne wynikające z tej umowy w sposób dowolny, ale nie niweczący określonej treści i zamiaru tego stosunku, umowa nie może kłócić się z zasadami współżycia społecznego.

 Podejmowano próby skodyfikowania faktoringu w skali międzynarodowej. Próby te czyniła Komisja Prawa Międzynarodowego ONZ – 1988 przygotowano projekt konwencji Ottawskiej w sprawie faktoringu międzynarodowego, lecz tekst konwencji nie był zadawalający dla państw i sprawa utknęła w martwym punkcie.

docsity.com

 Obecnie pod auspicjami ONZ powstał projekt kolejnej konwencji dot. zbywania wierzytelności.

 Faktoring jest integralną kompozycją trzech funkcji. 1. Del credere 2. Finansowania 3. Usługi Ad. 1. Istotą jest to, że faktor nabywając wierzytelności przyjmuje ryzyko niewykorzystania zapłaty przez dłużnika. Jest to bardzo wygodne dla zbywcy wierzytelności, gdyż pozbywa się ewentualnych wierzytelności, transformuje wiele wierzytelności od dłużników w jedną wierzytelność w stosunku do faktora. Ad.2 Faktor przejmując wierzytelności jednocześnie je zaliczkowuje, refinansuje. Ad.3 Faktor świadczy obsługę wzg. przejętych wierzytelności, inkasuje wierzytelności, monitoruje w przypadku nieterminowej zapłaty ze strony dłużnika, wchodzi na stronę postępowania sądowego by zaspokoić swoje roszczenia, uruchamia postępowanie windykacyjne po uzyskaniu wyroku sadowego; może na życzenia nabywcy wierzytelności przejąć fakturowanie, prowadzenie księgowości i inne związane z wierzytelnościami usługi.

 Faktoring z pełnym zakresem funkcji jest nazywany - Na rynku amerykańskim – old- line factoring, faktoring klasyczny - Na rynku europejskim – faktoring pełny.

 Faktoring bez funkcji del credere – faktoring z regresem (recourse factoring), faktoring niepełny . w większości krajów, również i w Polsce dominuje faktoring niepełny.

 Faktoring bez funkcji finansowania – naturity factoring (dość popularny w Niemczech)  Faktoring bez funkcji usługi – in–house factoring. Istota faktoringu  Faktoring opiera się na umowie zawartej miedzy dwiema stronami: faktorem i faktorantem.  Przedmiotem umowy faktoringu jest zbycie przez faktoranta, a nabycie przez faktora

wierzytelności wywodzących się z transakcji sprzedaży rzeczy przez faktoranta na rzecz podmiotu nazywanego dłużnikiem (umowa sprzedaży).

Umowa faktoringu odnosi się ostatecznie do umowy sprzedaży w związku z tym na faktorancie ciąży obowiązek zbycia wierzytelności wywodzących się z umów sprzedaży, faktorant musi dokonać cesji wierzytelności powstałych w przedsiębiorstwie faktoranta. W konsekwencji faktor staje się wtórnym wierzycielem w stosunku do dłużnika, który powinien dokonać zapłaty na rzecz faktora.

Umowa faktoringu Jest zawierana na określony czas z reguły na rok. Przedmiotem są wierzytelności, które dopiero powstaną w przedsiębiorstwie faktoranta w okresie obowiązywania umowy faktoringu. Zdarzają się umowy zawierane na okres dłuższy niż rok, ale jest to niewygodne dla obu stron w przypadku zmiany warunków ekonomicznych. Kraje skandynawskie – zwyczaj umów trzymiesięcznych z automatyczną prolongatą o kolejny okres, jeżeli przed upływem terminu ważności którakolwiek ze strony tej umowy nie wypowie. W Polsce umowy nie krótsze niż 1 rok i nie dłuższe niż 3 lata.

Faktor Faktorant

Dłużnik

Umowa faktoringu

Cesja wierzytelności

Zapłata Umowa sprzedaży

docsity.com

Najważniejsze elementy umowy faktoringu:  Z umów często wynikają zapisy mogące wprowadzić w błąd – z większości umów faktoringu

wynika, że w preambule do umowy lub w jej art. 1 od razu wspomina się, że faktorant jest zobowiązany zaoferować do nabycia faktorowi wszystkie wierzytelności, które powstaną w przedsiębiorstwie faktoranta w okresie obowiązywania tej umowy.

 Faktycznie faktorant nie jest zobowiązany do przekazania wszystkich wierzytelności, ale (co wynika z dalszej części umowy) istnieją pewne ograniczenia: - Faktorant przejmuje tylko te wierzytelności, które wynikają z transakcji towarowych i

usługowych realizowanych przez faktoranta z właściwymi dłużnikami. - Również przy świadczeniu del credere istnieje zasada wyznaczania limitów

zaangażowania dla dłużnika. Faktor badając sytuację finansową dłużnika, rozstrzyga jakie jest ryzyko związane z tymi wierzytelnościami i w zależności od wniosków z badań, jest wyznaczony limit dla dłużnika. Faktor zastrzega sobie prawo cofnięcia lub ograniczenia przyznanego limitu, jeżeli znacząco pogorszy się sytuacja finansowa dłużnika. Faktor w okresie obowiązywania umowy faktoringu b. dokładnie monitoruje sytuację finansową dłużnika i aktualizuje limity. Tylko należności mieszczące się w limicie są przejmowane przez faktora wraz ze świadczeniem del credere (przejęciem ryzyka ). Wyznaczając limity zaangażowania faktor kieruje się swoimi przeszłymi doświadczeniami oraz informacjami ze źródeł obcych – wywiadownie gospodarcze zbierające dane o poszczególnych podmiotach, krajowa Izba Gospodarcza, referencje bankowe.

Jeżeli faktorant oferuje do nabycia wierzytelności nie mieszczące się w limicie to faktor może te wierzytelności przejąć, ale wtedy nie przejmuje związanego z nimi ryzyka (faktor ma regres w stosunku do zbywającego wierzytelności). Funkcja finansowania  Nabycie wierzytelności przez faktora nie oznacz jeszcze ich finansowania. Faktor nabywa te

wierzytelności na datę kontraktową ich uregulowania przez dłużnika, a owa data jest odroczona.

 Wierzytelności nabywane przez faktora od faktoranta są wierzytelnościami krótkoterminowymi z okresem rozliczenia najczęściej nie przekraczającym 90 – 120 dni (w Polsce spółki ograniczają ten termin do 60 –70 dni).

 Faktor kupuje wierzytelności na przyszłą datę za 3 – 4 m-ce.. Może świadczyć finansowanie na rzecz faktoranta, w związku z tym po zakupie od razu przekaże zaliczkę na poczet przyszłego rozliczenia. W ten sposób nastąpi refinansowanie kredytu kupieckiego udzielonego przez faktoranta dłużnikowi. Może ten kredyt przybrać formę kredytu w rachunku otwartym (niezabezpieczony) lub kredytu wekslowego (zabezpieczenie wekslowe – zróżnicowana technika operacji dla weksla zwykłego i trasowanego).

 W związku z tym, gdy faktorant udzieli kredytu kupieckiego w rachunku otwartym, to refinansowanie ze strony faktora przybierze formę kredytu w rachunku bieżącym. Jeżeli natomiast faktorant udzieli dłużnikowi kredytu wekslowego, to refinansowanie ze strony faktoranta wystąpi w formie kredytu dyskontowego, ponieważ zostaną zdyskontowane, a więc kupione przed terminem nominalnym weksle ucieleśniające wierzytelności faktoranta.

 Zaliczka nie jest 100%, max poziom 85% kwoty wierzytelności przejętej przez faktoranta, pozostała kwota jest przenoszona na rachunek zablokowany faktoranta i uwalniana dopiero w momencie dokonania zapłaty przez dłużnika na rzecz faktoranta (w Polsce zazwyczaj zaliczka max 70%).

 Faktor tworzy limit gwarancyjny na wypadek nie dokonania zapłaty przez dłużnika albo nie dokonania zapłaty za świadczone przez faktora na rzecz faktoranta usługi.

 W praktyce ten limit (kwota blokowana na rachunku) jest odpowiednio na bieżąco dopasowywana do kwoty przejętych przez faktoranta wierzytelności.

 Finansowanie może następować albo metoda awansową – gdy zaliczki są świadczone w rachunku bieżącym, albo metodą dyskontową – gdy są dyskontowane weksle. O tym, która z form będzie przeważać, zależy od zwyczajów w obrocie handlowym i płatniczym w danym kraju, uregulowania pewnych prawnych obszarów aktywności gospodarczej.

Zasada rozliczania wierzytelności. Oparta na tzw. średniej dacie, średnim okresie. Rozliczanie o średnią datę (mean date/due date w USA)

docsity.com

II 2003 Czas

zapłaty Skorygowane

1 1 II 10.000,00 USD 10 dni 100.000,00 USD dni 2 10 II 10.000,00 USD 20 dni 300.000,00 USD dni 3 20 II 10.000,00 USD 30 dni 500.000,00 USD dni Σ 30.000,00 USD 900.000,00 USD dni

2003 III 5 30 00,000.30

00,000.900  dni USD dniUSDDostawyDzień

Jaki jest dzień rozliczenia wszystkich wierzytelności? Algorytm: due date (mean period) DD= iloczyn I*II / suma faktur DD= 900000USDdni/ 30000USD=30 dni Założenie: data bazowa 1 II - 2 marca (30dni od lutego) – dzień rozliczenia wierzytelności. - Faktorzy amerykańscy dorzucali tzw. dni respektowe – 2,3dni. Ostatecznie 5 marca dniem

rozliczenia, ale pierwszy kredyt już dawno powinien być spłacony, a trzeci jeszcze nie – ale chodzi w tej zasadzie o to, aby uprościć całą kalkulację i mieć w jednej dacie rozliczenie wszystkich wierzytelności z danego okresu (tu miesiąca). Trudności przy tej metodzie pojawiają się np. przy reklamacjach.

 Faktorzy wyraźnie zapisują w umowach faktoringu, że wierzytelności są przedmiotem nabycia przez faktorów są wierzytelnościami bezspornymi, pozbawionymi wad prawnych, wierzytelnościami netto z uwzględnieniem różnych upustów, bonifikat i rabatów jakie mogłyby przysługiwać dłużnikom z tytułu realizowanej sprzedaży.

Funkcja usługi  Jest najbardziej rozbudowana funkcją faktoringu. Może ograniczać się do inkasa, ściągania

wierzytelności, a może być bardziej rozbudowana. Zakres usług zależy od woli stron objawionej w umowie. Do tej umowy może być wprowadzona korekta poprzez aneksowanie umowy.

 Jest to funkcja, która najbardziej poszczególne formy faktoringu różni.  Przede wszystkim, jeżeli faktor nabywa wierzytelności to chce aby te wierzytelności do

niego wpłynęły zgodnie z postanowieniami kontraktowymi. A jeśli z okoliczności wynika, że płatność w terminie nie następuje, to faktor wstępuje na drogę postępowania upominawczego – monitorowanie wierzytelności. Faktor uruchamia procedurę domagania się zapłaty sum wynikających z kontraktu (gdyż stał się wtórnym wierzycielem). W praktyce stosuje się stopniowe monitorowanie. Jeżeli w kontraktowym terminie nie wpłynie określona kwota to faktor wysyła do dłużnika pismo – pierwszy monit. W przypadku braku reakcji wysyła monit drugi bardziej stanowczy, potem trzeci.

 Jeśli pomimo ponaglenia dłużnik nie płaci to wtedy należy sądownie dochodzić swoich roszczeń i w lepszej sytuacji są faktorzy, którzy mają zabezpieczenie wekslowe (korzystają z uproszczonego trybu zaspokajania roszczeń).

 Faktorant może zlecić faktorowi, by fakturował wszystkie dostawy – na zasadzie out- sourceingu.

 Faktor może przejąć prowadzenie księgowości faktorantowi, może przejąć świadczenia usług prawnych, może świadczyć usługi consultingowe ( np. doradztwo w sprawach produkcji, finansowania, eksportu, importu, przygotowania optymalnego programu transportu, przygotowania kampanii reklamowej).

 Może się zajmować materiałami analitycznymi wynikającymi z opracowywania transakcji: VAT, wartości obrotu, średni cykl inkasowania wierzytelności – obsługa.

 Faktor może być agentem celnym faktoranta

docsity.com

Podsumowanie Faktoring jest nieokreślony ostatecznie, może występować w wielu formach na świecie. Klasyczne widzenie faktoringu to widzenie go przez pryzmat zintegrowania 3 podstawowych funkcji: del credere, finansowania, usługi.

Wady i zalety faktoringu: Wady: 1. Droga forma finansowania, chociaż faktor świadczy dodatkowe usługi (przejęcie ryzyka, obsługa wierzytelności, a nie tylko czysta forma finansowania). 2. Może być kosztowo zdekomponowany na 3 elementy kosztowe:

a) prowizja za del credere b) opłata za usługi c) odsetki za kredyt refinansowy

Ad. a) Prowizja za del credere jest pobierana, gdyż faktor przejmuje ryzyko ewentualnej niewypłacalności dłużnika albo zwłoki w zapłacie w stosunku do kontraktowego terminu zapłaty. Faktor przejmuje ryzyko w ramach limitu wyznaczonego dla każdego dłużnika z osobna . Prowizję różnicuje się w zależności od rodzaju dłużników czy też od stosowanych instrumentów zabezpieczenia wierzytelności- prowizja może być podwyższona w przypadku braku zabezpieczenia i obniżona w przypadku zabezpieczenia wekslowego. Rozmiary prowizji na rynku: 0,5%- 2% kwoty przejętych wierzytelności. Wierzytelności muszą być: pozbawione wad prawnych, bezwarunkowo przynależeć faktorantowi, wierzytelnościami netto (z uwzględnieniem przyznanych opustów cenowych). Ad. b) Opłata za usługi- różnicowana w zależności od zakresu usług. Na ogół 1- 3% kwoty przejmowanych wierzytelności (Polska ..........4,25%- ze względu na młody rynek). Ad. c) Odsetki z tytułu wykorzystywania kredytu przez faktoranta. Zależy od kosztu pieniądza na rynku (krótkoterminowej stopy procentowej). Jeżeli faktor nie jest bankiem, lecz spółką wyspecjalizowaną, świadczącą tego typu kompleksowe usługi, to co oczywiste, spółka taka nie przekształca depozytów w kredyty, musi sama zaciągać kredyty w banku lub mobilizować środki pieniężne w inny sposób- emitując krótkoterminowe papiery dłużne, obligacje, podnosząc kapitał zakładowy, stąd do kosztu kredytu bankowego dolicza zazwyczaj narzut na koszty pozyskania kapitału. Typowe przedsiębiorstwo faktoringowe można postrzegać jako detalistę kredytowego. Są to czasami spółki zależne od banku, więc często bank może im udzielać kredytów na preferencyjnych warunkach. Spółka macierzysta określa dla zależnej strategię finansową- musi więc spółka zależna z konkretnego źródła (banku) pozyskiwać pieniądze. (W wielu wypadkach w grupie kapitałowej jednym z istotnych celów tworzenia kryteriów wartości jest strategia podatkowa- od centrali zależy, gdzie będzie lokowany tworzony dochód) Prowizja za del credere- tzw. procenty glat??- w stosunku do wartości nominalnej kwoty przejętych wierzytelności. Odsetki za kredyt- liczone są w skali rocznej. Trzeba wiedzieć, jaki jest średni cykl inkasowania wierzytelności i za pomocą stopy dostosowanej do okresu średniego rozliczenia wierzytelności można skalkulować koszty, na przykład: Odsetki w skali rocznej- 12% Okres finansowania wierzytelności- 60 dni Stopa dostosowana do okresu kredytowania 120/60= 2% Prowizja za del credere- 2% Opłata za usługi- 2% Koszt finansowania faktoringiem- 6% (W rzeczywistości 11- 12%) Zalety: 1. Zbycie wierzytelności faktorowi oznacza, że w miejsce wielu niepewnych dłużników pojawia

się jeden dłużnik pewny, zmniejsza to odsetek nieściągalnych wierzytelności praktycznie do zera. Ma to konsekwencje finansowe dla faktoranta- nie ma strat z tytułu nieściągalnych wierzytelności.

docsity.com

Z drugiej strony kłóci się to z zasadą dywersyfikacji ryzyka. Gdy coś stanie się faktorem- wierzytelności są nie do odzyskania, natomiast gdy istnieje wielu dłużników, to na pewno jakiś procent wierzytelności jest do odzyskania. W praktyce jednak faktoringiem zajmują się banki, które są poddawane szczególnie wnikliwej kontroli, dlatego występuje niskie prawdopodobieństwo upadłości banku zajmującego się faktoringiem, znacznie wyższe- przedsiębiorstw niebankowych zajmujących się faktoringiem (ale faktycznie należą one kapitałowo do banku). Faktor jako dłużnik, w odróżnieniu od tych wielu dłużników jest dłużnikiem pewnym. Przejmuje del credere- wobec tego, niezależnie od tego, co się stanie, zawsze zapłaci- albo po terminie albo po upływie okresu karencyjnego. Na ogół ten okres odroczenia świadczenia del credere nie jest dłuższy niż 180 dni (ostatnio tendencja do skrócenia do 90 dni)

2. Transformacja aktywów- w miejsce wierzytelności pojawia się gotówka (zaliczki)- można uregulować swoje zobowiązania w stosunku do wierzycieli i skorzystać z rabatu za przedterminową spłatę- skonto (najczęściej 1- 2%), co podnosi wiarygodność przedsiębiorstwa, a także w przypadku, gdy koszty materiałów stanowią większą część kosztów produkcji, podnieść stopę zysku.

3. Zlecanie usług faktorowi powoduje obniżenie kosztów (zwłaszcza osobowych) faktoranta- redukcja zatrudnienia w wielu działach.

4. Skrócenie cyklu inkasowania wierzytelności (gdy jedno przedsiębiorstwo będzie miało uregulowane wierzytelności, może zapłacić swoim wierzycielom).(Wlk. Brytania- nawet do 25%). Najczęściej średni okres inkasowania wierzytelności wynosi 60 dni, skrócenie go o 25% oznacza skrócenie do 45 dni! Powoduje to przyspieszenie krążenie środków obrotowych oraz poprawę sytuacji finansowej przedsiębiorstwa.

„Idealny” faktorant Faktoring jest dostępny tylko dla ściśle określonego kręgu przedsiębiorców sprzedających towary (rzadziej usługi) na warunkach krótkoterminowego kredytu kupieckiego. Faktor najchętniej współpracuje z faktorantami:  których roczny obrót po stronie zbytu zawiera się w granicach 1 mln- 50 mln $ (każdy

przypadek jest indywidualnie badany). Dla przedsiębiorstw z obrotem mniejszym faktoring może być zbyt drogi, natomiast przedsiębiorstwa z obrotem większym mają same na ogół ułatwiony dostęp do rynku pieniężnego, kapitałowego, w związku z tym tam pozyskują środki

 które sprzedają na warunkach krótkoterminowego kredytu kupieckiego (o okresie 30 dni) które odznaczają się dość regularnie rozłożonym w czasie zbytem (a nie działalnością

sezonową) które mają już dość zdywersyfikowany, ale nie nadmiernie krąg odbiorców, z którymi już

długo współpracują (kilkadziesiąt do 200, 300). Niedobra jest sytuacja, gdy występuje tylko kilku dłużników- może wystąpić sytuacja, że jeden ogłosi upadłość, który ma 30% wierzytelności

 branże: tekstylia, materiały budowlane, meble, zabawki, papier, wyroby z plastiku, akcesoria samochodowe, sprzęt komputerowy, szkło

Faktoring eksportowy i importowy Faktoring jest najbardziej rozpowszechniony w poszczególnych gospodarkach narodowych, tzw. faktoring wewnątrzkrajowy (in- land factoring), ale jest też stosowany w skali międzynarodowej. Faktoring międzynarodowy dzieli się na eksportowy i importowy:  Faktoring eksportowy : Rysunek - Opiera się na tym, że faktor eksportera i faktorant będący eksporterem zbywającym towary

i usługi za granicę są domicylowani w jednym kraju. Umowa faktoringu jest zawierana jako umowa krajowa, wewnętrzna. Natomiast importer ma swoją siedzibę poza danym krajem- dopiero umowa sprzedaży międzynarodowej ma charakter międzynarodowy. Nie ma różnicy między faktoringiem krajowym a eksportowym, tylko że przedmiotem tego faktoringu są wierzytelności eksportowe, czyli wywodzące się ze zbycia za granicę towarów lub usług. W odróżnienia jednak od faktoringu wewnątrzkrajowego faktoring

docsity.com

eksportowy jest najczęściej faktoringiem pełnym, nie stosuje się 3 elementów kosztowych, ale faktorant ponosi koszty oraz płaci tzw. opłatę faktoringową, (obejmującą prowizję za del credere i opłatę za usługi)

 Faktoring importowy: Rysunek - Dłużnik i tzw. faktor importowy mają siedzibę w tym samym kraju. Faktorant- eksporter

ma siedzibę w innym kraju- umów a faktoringu jest umową międzynarodową, jest nią również umowa sprzedaży międzynarodowej zawierana między eksporterem a importerem. Istotą faktoringu importowego są wierzytelności wywodzące się z tytułu transakcji eksportowej zbycia towarów lub usług. Dla eksportera pewną niedogodnością jest fakt, że faktor importowy może więcej wiedzieć o importerze niż faktor eksportowy, w posiadanie pewnych informacji może wejść szybciej, w rezultacie może szybciej obniżać limity, co nie jest dobre dla eksportera.

- System dwóch faktorów Jeżeli faktor eksportowy i faktor importowy zawrą porozumienie o współpracy i będą nawzajem świadczyć usługi w zakresie obsługi wierzytelności, to może być to korzystniejsze zarówno dla eksporterów jaki i importerów, jak i faktorów. Musi dojść do wyraźnego rozdzielenia funkcji faktoringu między faktora eksportowego i faktora importowego. Eksporter zawiera umowę faktoringu z faktorem eksportowym, ale faktor eksportowy odpowiednio wcześniej zawiera umowę z faktorem importowym, na mocy której strony zobowiązują się do świadczenia sobie wzajemnie usług. W ramach tej umowy (wtórnej) faktor importowy bada dłużników, wyznacza dla każdego limity zaangażowania i przejmuje na siebie del credere. Finansowanie przejmuje faktor eksportowy- do niego trafiają faktury, które zaliczkowuje.

Funkcja usługi rozdzielana jest między 2 faktorów.  Faktor importowy, z racji tego, że przejmuje ryzyko, to inkasuje, monituje, wszczyna

postępowanie windykacyjne (obsługa długu).  Faktor eksportowy może świadczyć obsługę prawną, fakturować, prowadzić całą

księgowość, świadczyć doradztwo w sprawach produkcji, eksportu, importu, koszty prowadzenia kampanii reklamowych.

W rezultacie każdy z nich skupiając się na określonym odcinku działalności działa w wyspecjalizowanym zakresie przy możliwie najtańszych kosztach, w rezultacie z tej współpracy korzysta eksporter. Współpraca między faktorami z różnych krajów pojawiła się w latach 50., 60. . Grupy instytucji faktoringowych (ringi) Zaczęły być tworzone na początku lat 60. 1. 1961- 62 r.- pierwsza grupa. Znany bank amerykański First National Bank of Boston zaczął

kumulować udziały kapitałowe w świeżo tworzących się spółkach faktoringowych, tak by kontrolować ich działalność. Została stworzona struktura: International Factors Group. Około połowy lat 60. Do grupy należało ponad 20 instytucji faktoringowych. Grupa działa do dziś, mimo że First National Bank of Boston nie istnieje.

2. Około 62, 63 r.- pojawiła się wyspecjalizowana spółka amerykańska Walter E. Hellar Co. Strategia nieco odmienna od strategii FIBOB- tworzył albo stuprocentowo zależne przedsiębiorstwa od początku albo przejmował większościowy pakiet udziałów. Pod koniec lat 60. do grupy należało około 25 instytucji z obu Ameryk i Europy. Nie ma Hellara- przejęty przez General Electric

3. W 1968 r.- Factors Chain International. Inicjatywa utworzenia grupy należała do europejskich instytucji faktoringowych, mniejszych, samodzielnych, niepowiązanych ze sobą kapitałowo, niezależnych od siebie. Obecnie jest to największa grupa (ponad 300 instytucji; 50% obrotów faktoringowych). Działa dość luźno, ale koordynacją w grupie zajmuje się sekretariat z siedzibą w Amsterdamie.

4. Credit Factoring International. Utworzony w 1971- 72 r. w Wielkiej Brytanii. Na czele grupy stał brytyjski faktor Credit Factoring Ltd., spółka zależna w stosunku do National

docsity.com

Westminister. Grupa ta obejmowała 17 przedsiębiorstw faktoringowych mieszczących się w krajach, w których interesy ekonomiczne i polityczne Wielkiej Brytanii były silne (Kanada, USA, Australia, Nowa Zelandia, Singapur).

Niezależnie od tych większych grup tworzone są ad hoc (lub nawet o sformalizowanej strukturze) grupy mniejsze, po kilka podmiotów (np.: Polska- BRE Bank kupił kilku partnerów; EuroFactor).  Dane statystyczne - Największym rynkiem faktoringowym w świecie jest rynek brytyjski ( b duża ekspansja),

na drugim miejscu USA, 3 Włochy, dalej (kraje ze znaczącymi obrotami faktoringowymi: Japonia, Francja).

- W 2001 r.: Wlk. Brytania 139,9; USA 129; Włochy 125; Japonia 61,6; Francja 67,8; Polska 3,33.

- Obroty na świecie: 97- 415,9; 98 – 450,7; 99 – 573,0; 00 – 641,6; 01 – 720,2. Nieustanny wzrost w granicach 10-12% rocznie.

- Z danych wynika, że faktoring jest przede wszystkim operacją wewnątrzkrajową. - Faktoring międzynarodowy to 7 –8 % obrotów faktoringowych jest to znacząca forma

finansowania eksportu. - Dane FCI wskazują, ze w obrębie faktoringu międzynarodowego dominuje faktoring

eksportowy (dwa razy więcej niż importowego). - W świecie działa ponad 960 instytucji faktoringowych. Najwięcej instytucji faktoringowych

działa w USA 262, Wlk. Brytania i Włochy – również znacząca ilość.

Faktoring w Polsce.  Prekursorem faktoringu była centrala handlu zagranicznego Uniwersal już na przełomie lat

60 i 70, sprzedając towary, leżące w zakresie asortymentowym eksportu tej centrali, do Belgii i korzystając z usług miejscowego faktora (faktoring importowy). Współpraca układał się niekorzystnie, kierownictwo Uniwersalu narzekało na obniżane limity – faktoring zniknął w Polsce. Powrót faktoringu obserwowany jest od połowy lat 90.

 Tworzone są wyspecjalizowane przedsiębiorstwa faktoringowe, również niektóre banki zaczynają oferować faktoring jako formę finansowania wierzytelności.

 Na rynku Polskim wstępuje 6 liczących się przedsiębiorstw. Obrót nieco ponad 10 mld zł. 1. PKO faktoring Sp. z o. o.(zależna od PKO S.A.)- obrót około 4 mld zł, największa

instytucja faktoringowa w Polsce, rozpoczęła działalność w 99 r. Członek IFG2. Handlowy Heller S.A. ( z udziałem kapitału zakładowego banku Bank Handlowy w

Warszawie S.A. , członek grupy City Bank) – obroty około 2 mld zł. 3. Forin Sp. z o. o. ( spółka zależna od Millennium S.A. poprzednio Big Bank Gdański)

powstała w 93 r. , faktoringiem zajęła się w 98 r. Członek IFG. 4. Polfaktor S.A. (zależna od BRE Banku S.A.- udział > 50%).Jedyny polski członek FCI. 5. Raiffeisen Faktoring Bank Sp. z o.o. ( zależna w stosunku do banku Raiffeisen Bank

Polska S.A.)Członek IFG 6. EuroFactor Sp. z o. o- działający na Śląsku.

Okazjonalnie operacjami faktoringowymi zajmują się: Bank Przemysłowo Handlowy (obecnie po fuzji BPH i PBK), Prosper Bank (po zasjocowaniu z grupą kapitałowa Kredyt Bank, Polski Kredyt Bank S.A.)

FORFAITING  Nazwa pochodzi od terminu francuskiego a forfait.

a forfait – ryczałtem, hurtem, bez regresu, z wyłączeniem prawa regresu.  Istota forfaitingu:

Eksporter towarów i usług, który ma wierzytelności eksportowe zbywa je instytucji forfaitingowej i zbywa je ostatecznie, a więc z wyłączeniem regresu tej instytucji w stosunku do odstępującego wierzytelności eksportera, jeśli dłużnik okazałby się niewypłacalny.

 Przedmiotem forfaitingu są praktycznie wyłącznie wierzytelności eksportowe.  W obrocie gospodarczym świata forfaiting pojawił się już w latach 30, ale rozwinął się w

latach 50. Wtedy to, szczególnie na rynku zurichskim pojawiły się wyspecjalizowane

docsity.com

komentarze (0)

Brak komentarzy

Bądź autorem pierwszego komentarza!

To jest jedynie podgląd.

3 shown on 12 pages

Pobierz dokument