Prawo dyplomatyczne - Notatki - Prawo, Notatki'z Prawo
Lady_Pank
Lady_Pank19 June 2013

Prawo dyplomatyczne - Notatki - Prawo, Notatki'z Prawo

PDF (490 KB)
44 strony
691Liczba odwiedzin
Opis
Prawo: notatki z zakresu prawa dotyczące prawa dyplomatycznego i konsularnego.
20punkty
Punkty pobierania niezbędne do pobrania
tego dokumentu
Pobierz dokument
Podgląd3 strony / 44
To jest jedynie podgląd.
3 shown on 44 pages
Pobierz dokument
To jest jedynie podgląd.
3 shown on 44 pages
Pobierz dokument
To jest jedynie podgląd.
3 shown on 44 pages
Pobierz dokument
To jest jedynie podgląd.
3 shown on 44 pages
Pobierz dokument

1

PRAWO DYPLOMATYCZNE I KONSULARNE

1.Panstwo w prawie międzynarodowym.

2.Organy wewnetrzne panstwa w stosunkach miedzynarodowych i ich kompetencje.

3.Struktura organizacyjna ministerstwa spraw zagranicznych.

4.Zrodla prawa dyplomatycznego i konsularnego podobienstwa i roznice.

5.Realizacja prawa legacji we wspolczesnym prawie dyplomatycznym.

6.Procedura nawiazania i ustanwiania stosunkow dyplomatycznych.

7.Klasy, rangi szefow i czlonkow misji dyplomatycznych oraz zasady

precedencji.

8.Charakterystyka funkcji dyplomatycznych.

9.Teoretyczne podstawy przywilejow i immunitetow dyplomatycznych i

konsularnych.

10.Immunitet nietykalnosci dyplomatyczny i konsularny - podobienstwa i

roznice.

11.Immunitet od jurysdykcji karnej dla dyplomatow i konsuli - podobienstwa i roznice.

12.Przywileje dyplomatyczne

13.Procedura nawiazania stosunkow konsularnych.

14.Azyl polityczny w prawie dyplomatycznym.

15.Stosunki dyplomatyczne a stosunki konsularne - wzajemne relacje.

16.Rodzaje i klasy urzedow konsularnych.

17.Konsul zawodowy a konsul honorowy.

18.Instytucja konsula honorowego w prawie i praktyce polskiej.

19.Funckcje konsularne zakresu opieki konsularnej.

20.Funkcje konsularne o charakterze administracyjnym.

21.Funkcje konsularne o charakterze sadowym.

22.Funkcje konsularne o charakterze urzednika stanu cywilnego.

23.Funkcje konsularne w zakresie zeglugi morskiej i powietrznej.

24.Funkcje konsularne w zakresie promocji stosunkow gospodarczych.

25.Funkcje konsularne zwiazane z legalizacja dokumentow.

26.Polityka paszportowa panstwa i kompetencje.

27.Polityka wizowa panstwa i kompetencje konsula w tym zakresie.

28.Formy zakonczenia pelnienia funkcji przez konsula.

29.Immunitety jurysdykcyjne konsularne.

30.Przywileje konsularne.

31.Charakterystyka polskich konwencji konsularnych dwustronnych zawartych po 1945 r.

32.Przywileje i immunitety dyplomatyczne i konsularne w panstwach trzecich.

33.Spawowanie funkcji dyplomatycznych i konsularnych przez panstwa trzecie.

34.Misje specjalne ad hoc i ich znaczenie we wspolczesnych stosunkach

miedzynarodowych.

35.Przywileje i immunitety dla czlonkow misji ad hoc.

36.Dyplomacja w ramach ONZ.

37.Dyplomacja w ramach NATO.

38.Przywileje i immunitety funkcjonariuszy miedzynarodowych.

39.Prawo legacji Wspolnot Europejskich/Uni Europejskiej.

40.Rodzaje i krotka charakterystyka przedstawicielstw WE/UE w panstwach i przy ONZ.

1.Panstwo w prawie międzynarodowym.

- podmiotami PM są państwa, które posiadają międzynarodową zdolność do czynności prawnych, czyli: utrzymania

stosunków dyplomatycznych i konsularnych, uczestniczenia w org. m., zawieranie umów, ponoszenie odpowiedzialności

międzynarodowej, posiadania własnego obywatelstwa itp.

- Elementy składowe i istota państwa

2

* trzy elementy niezbędne do powstania i istnienia państwa: ludność, terytorium i władza najwyższa;

* konwencja z 1933 r. o prawach i obowiązkach państwa – czwartym elementem jest zdolność do utrzymywania

stosunków z innymi państwami;

* wymóg posiadania efektywnego rządu, jako najważniejszego elementu warunkującego istnienie państwa – np. Polska

jako państwo przestała istnieć po rozbiorach mimo istnienia ludności polskiej i terytorium, przyczyną był brak władzy

najwyższej.

* Suwerenność – niezbędnym warunkiem istnienia państwa jako podmiotu PM jest niezależność i samodzielność

występowania w stosunkach międzynarodowych – tylko gdy państwo jest suwerenne. Istnienie suwerenności jest

formalnym kryterium podmiotowości prawno-międzynarodowej. Do utraty suwerenności dochodzi w przypadku

zniknięcia państwa, połączenia kilku państw w federację, bądź rozpadu federacji na samodzielne państwa.

* Znaczenie ludności – naród jest nosicielem suwerenności (przejaw zwierzchnictwa narodu); państwo jest wyrazem jego

woli i interesów.

- Powstanie i upadek państw. Zagadnienie sukcesji.

* PM a powstanie państwa – PM nie ma bezpośredniego wpływu na powstawanie lub upadek państw, jest tylko

świadkiem jego narodzin bez wpływu na przyczyny i skutki. Pośrednio determinuje powstawanie państw zakazem

kolonializmu. PM ustala jednakże warunki, które państwo musi spełnić aby stać się pełnoprawnym uczestnikiem

stosunków międzynarodowych.

* Sposoby powstania nowych państw – oderwanie się czy wyodrębnienie z istniejących podmiotów, ich połączenie lub

powstają na terytorium res nullis;

Prawo narodów do samostanowienia – prawo narodów do tworzenia własnej organizacji państwowej ( konsekwencja

rozwijania się świadomości narodowej i kulturowej.

Dekolonizacja – proces wyzwalania się kolonii zapoczątkowany oderwaniem się USA od Anglii a osiągawszy swój szczyt

w latach 60. i 70. XX w.

System mandatowy – procedura prowadząca do usamodzielnienia się niektórych obszarów zależnych – Pakt Ligi

Narodów.

System powierniczy – ustanowiony w Karcie NZ; celem doprowadzenia obszarów powierniczych do samodzielnego bytu

państwowego; wszystkie tereny powiernicze osiągnęły już niepodległość poprzez utworzenie nowego państwa, bądź

samorządność poprzez stowarzyszenie się z sąsiednim państwem.

* Ocena legalności – klasyczne PM nie zakładało oceny legalności powstania czy zniknięcia państwa, jednakże obecnie,

ze względu na zakaz wojny i kolonializmu, praktyka ONZ dowodzi, iż taki proces jest możliwy np. uznanie za nielegalną

i sprzeczną z zasadą samostanowienia deklarację niepodległości Rodezji (Zimbabwe) przez rasistowski rząd białej

mniejszości.

* Sukcesja – przejęcie praw i obowiązków w odniesieniu do określonego terytorium przy powstaniu lub zniknięciu

państwa; sukcesja to rezultat zmiany zwierzchnictwa terytorialnego nad częścią lub całością określonego terytorium

państwowego. Przedmiotem sukcesji mogą być: umowy międzynarodowe, zobowiązania i prawo pozatraktatowe,

członkostwo w organizacjach międzynarodowych. Problemem sukcesji zajęła się Komisja Prawa Międzynarodowego.

Wynikiem jej prac są dwie Konwencje: Konwencja wiedeńska o sukcesji państwa w odniesieniu do traktatów z 1978 r. i

Konwencja wiedeńska w odniesieniu do sukcesji długów i własności państwowej z 1983 r.

2.Organy wewnetrzne panstwa w stosunkach miedzynarodowych i ich kompetencje.

głowa państwa – ma prawo całkowitej, najwyższej reprezentacji, wystawia listy uwierzytelniające, przyjmuje i

akredytuje przedstawicieli obcych państw, podpisuje umowy międzynarodowe, obowiązki ceremonialne;

oświadczenie głowy państwa w sprawach międzynarodowych jest równoznaczne z oświadczeniem woli państwa i

powoduje powstanie skutków prawnych; w systemie prezydenckim władza wykonawcza i decydujący głos w polityce

zagranicznej ma prezydent; w systemie kanclerskim głowa państwa ma funkcje reprezentacyjne oraz formalnie

powołuje i odwołuje przedstawicieli dyplomatycznych, przyjmuje listy uwierzytelniające i odwołujące; w systemie

3

mieszanym , realizacja polityki zagranicznej zależy od współdziałania głowy państwa, rządu i parlamentu

parlament – wytycza główną linię polityki zagranicznej, ratyfikuje umowy międzynarodowe; uchwala budżet resoru

spraw zagranicznych; sprawuje kontrolę nad rządem przez interpelacjeuczestniczy w powoływaniu głowy państwa,

szefa rządu, członków rządu w tym ministra spraw zagranicznych, w USA nominacja szefów misji dyplomatycznych

wymaga zgody parlamentu; parlamenty lub ich przewodniczący występują z własnymi orędziami dotyczącymi

aktualnych wydarzeń międzynarodowych; decyduje o wojnie w razie napadu na Polskę ; komisja spraw

zagranicznych przesłuchuje kandydatów na ambasadorów ma charakter doradczy i nie musi wpłynąc na decyzję

prezydenta; sekcje unii parlamentarnej

a) model amerykański - wysyłają swoich eksprezydentów

b) europejsko-azjatycki - rozmowy o charakterze nieoficjalnym, prowadzą jedynie parlamentarzyści z sekcjami

innych krajów

c) premier – odpowiada za politykę zagraniczną;premier jest upoważniony do przeprowadzenia bezpośrednio

rozmów z przedstawicielami, w tym dyplomatycznymi, obcych państw;mianuje delegatów do podpisania umów

rządowych i wystawia im pełnomocnictwa; mianuje delegatów na konferencje międzynarodowe oraz do

najważniejszych organów organizacji międzynarodowych; bierze udział w spotkaniach „na szczycie”; ma faktyczne

prawo wyrażania lub niewyrażania zody na mianowanie lub odwoływanie ambasadorów stałych przedstawicieli przy

organizacjach dyplomatycznych w państwach o systemie kanclerskim premier odpowiada za kreowanie i realizację

polityki zagranicznej;

d) minister spraw zagranicznych koordynuje wyspecjalizowane komórki w innych ministerstwach; umacnia

międzynarodową pozycje państwa, broni jego interesów, koordynuje działalność traktatową państwa, zapewnia

informacje na temat bieżącj sytuacji na świecie; upoważniony do rokowań i zawierania umów bez konieczności

posiadania pełnomocnictw, utrzymuje kontakty z przedstawicielami dyplomatycznymi, kieruje służbą

dyplomatyczno – konsularną; reprezentuje państwo na konferencjach i w organizacjach międzynarodowych; jego

oświadczenia są wiążące dla państwa (kazus Ihlena MTS w 1933 uznał ustną deklarację Min Spa Zag Norwegii z

lipca 1919 w sprawie suwerenności Danii nad całą Grenlandią, złożoną w imieniu rządu, za wiążącą) minister

towarzyszy głowie państwa lub szefowi rządu w spotkaniach zagranicznych; uczestniczy przy składaniu listów

uwierzytelniających; kontrasygnuje listy komisyjne konsulom swoim i udziela exequatur obcym; uczestniczy lub

mianuje urzędników dyplomat – konsular

3.Struktura organizacyjna ministerstwa spraw zagranicznych.

Komórki organizacyjne placówki zagraniczne realizują ostalone przez ministra SZ zadania: projekty programów, planów,

analiz, opinii, dokumenty dotyczące wizyt państwowych, rządowych, inicjatywa legislacyjna, projekty odpowiedzi na

zapytania i interpelacje poselskie, promocja RP za granicą

struktura ministerstwa

- departamenty polityczno - terytorialne – podzielono świat na grupy państw, np. departament integracji europejskiej,

Ameryki Północnej, Ameryki Południowej, Australii, widać jak prowadzona jest polityka zagraniczna, prowadzą analizę

informacji, które otrzymają z placówek

* (wszystkie departamenty) formułuje założenia polityki Polski wobec poszczególnych państw i czuwa nad ich

realizacją, gromadzi informacje o sytuacji politycznej, gospodarczej, naukowej, rozwija współpracę; proponuje i

inicjuje wymianę wizyt oficjalnych oraz konsultacji dwustronnych, nadzoruje pracę przedstawicielstw

dyplomatycznych oraz delegacji i misji specjalnych

* departament europy – obejmuje 51 państw + zakon maltański; analizuje działalność Rady Europy, Rady Państw

4

Morza Bałtyckiego, Rady Arktycznej, Grupy Wyszehradzkiej, Trójkąta Weimarskiego; prowadzi sprawy

dotyczące europejskiej polityki regionalnej i transgranicznej

- departamenty funkcjonalne – realizacja zadań w dziedzinie kultury, spraw ekonomicznych, handlowych; dep. prawno-

traktatowy bada jakie umowy obowiązują Polskę, śledzenie rokowań, które mają doprowadzić do umowy; departament

protokołu dyplomatycznego pilnuje przestrzegania immunitetów dla polskich przedstawicieli dyplomatycznych;

przygotowuje wizyty dyplomatów, program, przebieg; dep. konsularny Polonii (wydział do spraw spadku, wydział

wizowy, wydział do spraw opieki konsularnej, wydział współpracy sądowej i obsługi prawnej, wydział polonijny)

* sekretariat ministra zapewnia obsługę w zakresie współpracy Ministra z prezydentem RP, Sejmem, Senatem,

Radą Ministrów i innymi organami administracji rządowej, samorządu terytorialnego, partiami politycznymi,

instytucjami, stowarzyszeniami

* deparlament strategii i planowania polityki zagranicznej dokonuje okresowych analiz i ocen zmian w otoczeniu

międzynarodowym Polski, planuje główne kierunki aktywnośi międzynarodowej RP, formułuje propozycje

inicjatyw międzynarodowych, opracowuje projekty stanowiska wobec inicjatyw międzynarodowych

wywołujących skutki istotne dla interesów RP, opracowuje ekspertyzy z zakresu stosunków międzynarodowych

oraz współpracuje z instytucjami i organizacjami naukowymi

* departament polityki bezpieczeństwa – analizuje problemy bezpieczeństwa i obronności, identyfikuje i analizuje

zagrożenia bezpieczeństwa Polski, prowadzi sprawy wynikające ze współpracy Poslki z NATO, UZE i OBWE,

Unią Europejska w zakrsie Wspólnej Europejskiej Polityki Bezpieczeństwa i Obrony, kontrola eksportu, zbrojeń i

rozbrojenia

- departamenty administracyjne – zapewnia właściwe funkcjonowanie placówek za granicą, mają charakter służb

technicznych, pomocniczych

- na podstawie zarządzenia nr 81 Prezesa Rady Ministrów z dnia 1.7.2002 w skład Ministerstwa wchodzą 23 komórki

organizacyjne

- minister może tworzyć rady i zespoły jako organy pomocnicze lub opiniodawczo – doradcze o charakterze stałym lub

doraźnym

4.Zrodla prawa dyplomatycznego i konsularnego podobienstwa i roznice.

Źródła prawa dyplomatycznego.

- źródłem jest zwyczaj międzynarodowy, nawet, jeśli nie jest spisany to jest przestrzegany reguły kurtuazyjne opierające

się na wzajemnym szacunku i mające oparcie w normach współczesnego prawa dyplom i praktyce

- tabela rang i stanowisk w służbie dyplomatycznej spisany na kongresie wiedeńskim w 1815, ten system utrzymał się do

dziś:

a) ambasador lub nuncjusz

b) poseł lub internuncjusz

c) charge d’affaire (akredytowany przy ministrze spraw zagranicznych)

- Karta Narodów Zjednoczonych rozpowszechniła język angielski w dyplomacji, przedtem obowiązywał język francuski,

obecnie jest przewaga angielskiego

- Pomiędzy posłem a charge d’affaire może się jeszcze pojawić poseł rezydent

- umowy wielostronne i dwustronne regulujące status prawny oraz przywileje i immunitety organizacji

międzynarodowych i ich funkcjonariuszy oraz przedstawicieli państw i delegacji w XIX wieku nie spisywano norm

prawa dyplomatycznego, na początku XX wieku ośrodkiem kodyfikacji było Cambridge i Uniwersytet Harvarda; w

5

okresie międzywojennym - Organizacja Państw Amerykańskich doprowadziła do podpisania konwencji z Monte Video,

później 1928 rok – ratyfikacja konwencji hawajskich o dyplomatach i urzędnikach konsularnych; w Europie - orzeczenie

w sprawie mozy wiążącej oświadczeń państw - kazus Lena

- wielostronne umowy międzynarodowe po 1945 roku ONZ chciało uporządkować to, powołano szefów poszczególnych

komisji, Szwed Syndrom (Zandrom) został szefem komisji prawa dyplomatycznego; w 1961 rok, Wiedeń, konwencja o

misjach dyplomatycznych, podpisało 160 państw; tam gdzie jakaś sprawa jest nieuregulowana, to normę stanowi zwyczaj

międzynarodowy; kwestie sporne wynikające z konwencji państwa będą rozstrzygać między sobą lub przez sądy

międzynarodowe (kolejne źródło)

- źródłem jest także prawo wewnętrzne państw, gdyż w kodeksie cywilnym, karnym itd są odniesienia do prawa

dyplomatycznego kodeksy, ustawy – dekret prezydenta Ukrainy z 10.06.1993 dotyczący funkcjonowania

przedstawicielstw dyplomatycznych i urzędów konsularnych państw obcych na Ukrainie; w Polsce ustawa o służbie

zagranicznej z 27.07.2001

* akt 1701 angielski Anny Stuart, akt o immunitecie dyplomatycznym, spowodowany przez kazus Matwiejewa

- umowy dwustronne np. układ z 1520 zawarty miedzy Anglią a Hiszpanią o ustanowieniu między nimi ambasad; układy

pokojowe

- praktyka sądowa i dyplomatyczna – decyzje i opinie sądownictwa międzynarodowego i krajowego, sądy dokonują

bowiem interpretacji prawa

- doktryna prawa dyplomatycznego

Źródła prawa konsularnego.

- źródłem są umowy dwustronne

- 1963 Konwencja Wiedeńska –- szefem komisji został Jaroslav Zourka, projekt konwencji o stosunkach konsularnych w

Wiedniu, 150 państw podpisało; fakt że państwo przystąpiło do konwencji wielostronnej nie oznacza, że nie może

tworzyć konwencji dwustronnej;

ale jej art. 73 mówi, że przepisy nie naruszają innych umów międzynarodowych obowiązujących między państwami w

dziedzinie stosunków konsularnych, oraz potwierdzili prawo państw będących jej stronami do zawierania umów

międzynarodowych, potwierdzających, uzupełniających lub rozwijających je postanowienia bądź rozszerzających zasięg

ich stosowania; istnieje możliwość wg konwencjiłączenia funkcji konsularnych z dyplomatycznymi

- konwencja Hawańska o urzędnikach kosularnych z 1928 (ma znaczenie regionalne); przyjęto kodeks Bustamante, w

którym uregulowane zostały niektóre zagadnienia z zakresu prawa konsularnego

- przepisy o handlu; wiek XIX zwyczaj odgrywał ważną rolę

- konwencje konsularne dwustronne

- skodyfikowanie prawa konsularnego na poziomie wielostronnym po II wojnie światowej

- konwencje dwustronne są ważne w stosunkach z państwami ościennymi (z rosją mamy 5 konwencję dwustronną)

- prawo zwyczajowe – komunikat USA i NRD z 4.9.1974, oba państwa porozumiały się, że „w okresie do zawarcia

odpowiedniego porozumienia stosunki konsularne między nimi będą opierać się zasadniczo na międzynarodowym prawie

zwyczajowym, dotyczącym stosunków konsularnych”

- prawo konsularne opiera się o prawo wewnętrzne np. kodeks rodzinny i opiekuńczy 1964); niektóre państwa starają się

mieć jeden akt normatywny regulujący wszystkie te sprawy i kwestie - ustawa z 1984 o funkcjach konsularnych lub

wyroki i orzeczenia sądów krajowych, orzeczenia sądów międzynarodowych; już w XVII w akt o działalności obcych

konsulów wydala Holandia

- sprawa konsularna trafiła do MTS - sprawa Lagranda - dostęp konsula do swego obywatela, gdy jest on uwięziony,

Legrand niemiec zabił ludzi, zoastał skazany, konsul niemiecki stwierdził, że Legrand nie zrzekł się obywatelstwa;

Niemcy pozwali USA przed MTS i wygrali

5. Realizacja prawa legacji we wspolczesnym prawie dyplomatycznym.

6

- prawo legacji – prawo do utrzymania stosunków międzynarodowych, zwłaszcza do reprezentacji polityczne;j prawo

przyjmowania i wysuwania przedstawicieli dyplomatycznych, przysługuje podmiotom prawa międzynarodowego, czyli

państwu; konwencja hawańska z 1928 art. 8 : „żadne państwo nie może akredytować swoich przedstawicieli

dyplomatycznych w innych państwach bez ich uprzedniego wyrażenia na to zgody”

- prawo wewnętrzne państwa określa organy uprawnione do realizacji prawa legacji, zazwyczaj do kompetencji głowy

państwa lub do naczelnego organu ruchu wyzwoleńczego należy to prawo

- realizowane jest przez przedstawicieli dyplomatycznych państwa

- może być realizowane za pośrednictwem stałej misji państwa trzeciego, akredytowanej również w państwie

przyjmującym

- wyjątkowo prawo legacji może być przekazane innemu podmiotowi prawa międzynarodowego np. prawo w imieniu

Monako – Francji = pełnienie za zgodą państwa przyjmującego, pewnych funkcji głównie o charakterze administracyjno

– technicznym i ewentualnie konsularnymna rzecz państwa trzeciego

- uznanie rządu ma znaczenie gdy nowy rząd dochodzi do władzy w drodze pozakonstytucyjnej w wyniku przewrotu lub

rewolucji, nawiązanie stosunków dyplom jest równoznaczne z uznaniem tego rządu za jedyny organ reprezentujący to

państwo

- państwo pod okupację ma prawo legacji, czyli wysyłania przedstawicieli dyplomatycznych; jeśli okupacja nastąpi na

skutek agresji i jest przestępstwem międzynarodowym, to państwo to ma swoich przedstawicieli dyplomatycznych

- kazus hrabiego Bernadotte’a z 1946, wszystkie organizacje o charakterze międzynarodowym mają podmiotowość, mają

prawo legacji, obywatel szwedzki wyjechał jako funkcjonariusz ONZ do Palestyny i został zabity, stąd prawo, że

organizacje o charakterze międzynarodowym mogą przyjmować i wysyłać przedstawicieli dyplomatycznych od tego

momentu, mają więc one podmiotowość i prawo legacji

- konfederacja oznacza związek dwóch lub więcej suwerennych państw, mających wspólny centralny organ w celu

realizacji określonego zakresu przekazywanych mu uprawnień; w systemie konfederacji poszczególni jej członkowie

zachowują zazwyczaj prawo legacji, co jednak nie wyklucza możliwości korzystania również przez konfederację, jako

całości z tego prawa; formą konfederacji jest obecnie Wspólnota Narodów

- federacja traktowana jest jako państwo jednolite , niezależnie od stopnia autonomii jej części składowych, jednostki

federalne nie są państwami suwerennymi, mają takie kompetencje jakie zostały im nadane przez konstytucję; polityka

zagraniczna i dyplomacja wyłączone są z zakresu kompetencji jednostek federalnych; stosunki między kantonami

szwajcarskimi, nie mają charakteru stosunków międzypaństwowych, nie korzystają więc one z czynnego i biernego prawa

legacji; Wielka Brytania w akcie z 22.11.1978 dopuszcza jedyny wyjątek od zasady nieprzyznawania immunitetów

przedstawicielom części składowych federacji, w odniesieniu do prowincji kanadyjskiej Quebek

- w warunkach wybuchu wojny domowej, gdy pojawią się dwa rządy i gdy pewne państwa uznają i utrzymują stosunki z

jednym rządem, a inne z drugim; przyznaje się prawo legacji rzadowi efektywnie sprawującemu włądzę w danym

państwie; w praktyce jednak decyduje indywidualne, polityczne podejście i stosunek pństwa do stron konfliktu

- Stolica Apostolska działalność opiera na uznaniu zwierzchnictwa duchowego papieża jako głowy ościoła katolickiego;

korzysta z czynnego i biernego prawa legacji i zawiera z państwami katolickimi umowy międzynarodowe zwane

konkordatami; tylko papież ma prawo reprezentować Stolicę Apost, zawierać umowy międzynarodowe, nawiązywać

stosunki dyplomatyczne; w organizacjach międzynarodowych Stol Apost reprezentowana jest przez stałych

obserwatorów, przy Unii Europejskiej nuncjusz papieski pełni funkcję dziekana korpusu dyplomatycznego

- instytucja protektoratów jako opierająca się na nierównoprawnych umowach należy do przeszłości, odrzuca się dawny

podział na państwa zależne i niezależne; konsulowi wysyłani do takich państw zależnych mieli pełnili funkcje quasi –

dyplomatyczne np. w Serbii, wchodzącej w skład Cesarstwa Ottomańskiego, ponieważ rzeczywiste stosunki

dyplomatyczne te mocarstwa utrzymywały z Turcją jako państwem suwerennym

- istnieją państewka, które mimo, że są niepodległe, to ich status międzynarodowy przypomina instytucję protektoratu np.

San Marino, Monako, państwa opiekuńcze prowadzą w ich imieniu politykę zagraniczną i obronną i realizują prawo

legacji, ale oba te państwa mają swoich przedstawicieli przy Stolicy Apostolskiej, San Marino nawiązało nawet stosunki

7

dyplomatyczne z Polską

- Zakon maltański po przeniesieniu do Rzymu stał się zwykłym zakonem kościelnym, jednakże uznawany jest przez

Włochy i Stolicę Apostolską za podmiot prawa międzynarodowego

6.Procedura nawiazania i ustanwiania stosunkow dyplomatycznych.

- stosunki dyplomatyczne – to oficjalne, polityczne, państwowe stosunki między uznającymi się nawzajem suwerennymi

państwami lub innymi podmiotami prawa

- realizowane w imieniu państw przez stałe i tymczasowe misje dyplomatyczne, czasem przez przedstawicieli państw

trzecich oraz urzędników państwowych, stanowiących wyodrębnioną służbę państwową, wchodzącą w skład naczelnej

administracji państwowej, zatrudnionych w resorcie spraw zagranicznych

- stosunki dyplomatyczne wiążą się z realizacją polityki zagranicznej państwa w ramach prawa międzynarodowego; mogą

być one „nawiązywane”, „zrywane’, „zawieszane”, „ochładzane”, „ocieplane”, „ożywiane”

Uznanie międzynarodowe dla państwa i jego suwerenność, stanowi podstawę do ustanowienia stosunków dyplom i do

reprezentowania go przez jego przedstawicieli w stosunkach międzynarodowych i korzystania z przywilejów i

immunitetów dyplomatycznych:

1 uznania de iure czyli pełnoprawne, bezwarunkowe w formie oficjalnej noty lub oświadczenia np uznanie Ukrainy

przez Polskę jako pierwsze państwo na świecie

2 uznanie de facto czyli uznanie nie wprost, nieoficjalne, ponieważ skłaniają nas do tego okoliczności

międzynarodowe, działamy tak jakby państwo istniało, ale w rzeczywistości nie możemy go uznać np stosunki

polska - RFN

3 uznanie przedwczesne In statu nascendi np. po rozpadzie Jugosławii, na konferencji w Hadze senior Bush

stwierdził, że nie można uznawać pojedynczych państw, co najwyżej kolektywnie, czyli wszystkie - a Niemcy

wcześniej uznały jedno z państw, co doprowadziło do perturbacji na półwyspie

- uznanie państwa następuje w formie aktu stwierdzającego explicite fakt uznania, lub w sposób dorozumiany przez

nawiązanie stosunków dyplom czy konsularnych

jak dochodzi do nawiązania stosunków dyplomatycznych

-od woli państwa zależy czy chcą nawiązać stosunki dyplomatyczne czy też nie,nawiązanie następuje na podstawie

oficjalnej noty, w której zaznaczone jest na jakim poziomie państwa chcą nawiązać stosunki dyplomatyczne, np. na

szczeblu ambasad czy też tylko wysyłania posłów

- stosunki dyplomatyczne mogą być realizowane m In za pośrednictwem stałej misji dyplomatycznej państwa trzeciego,

akredytowanej w państwie przyjmującym

- państwo wysyłające może ustanowić misję dyplomatyczną kierowaną przez chargé d’affaires ad interim, podlegającą

szefowi misji mającej siedzibę w innym państwie

7.Klasy, rangi szefow i czlonkow misji dyplomatycznych oraz zasady precedencji.

podział na 2 rdzaje przedstawicieli dyplomatycznych:

- stałych (zwyczajnych) działających w stałych misjach dyplomatycznych, a więc wypełniających funkcje o charakterze

stałym

- tymczasowych (nadzwyczajnych) wysyłanych w misjach specjalnych, aby wypełnić określone zadania, na spotkaniach i

na konferencjach międzynarodowych

tabela rang i stanowisk w służbie dyplomatycznej spisany na kongresie wiedeńskim w 1815, ten system utrzymał się do

dziś:

a) ambasador lub nuncjusz – akredytowany przy głowach państwa oraz innych szefów misji równorzędnego

8

szczebla; posiadają rangę „ambasadorów stałych i pełnomocnych”, stali szefowie misji dyplomatycznych

i inni szefowie misji równorzędnego stopnia – wysoki komisarz Wspólnoty Narodów; każdy szef misji

ma charakter przedstawicielski

b) poseł (nadzwyczajny), minister (pełnomocny) lub internuncjusz akredytowanych przy głowach państw;

klasa posła i ministra prawie całkowicie zaniknęła

c) charge d’affaire - akredytowany przy ministrze spraw zagranicznych; dzielą się na dwie klasy: stałych (en

pied, en titre) powołani do pełnienia funkcji w charakterze stałego szefa misji dyplomatycznej; oraz

tymczasowych (ad

interim) powołanych przez stałych szefów misji do pełnienia funkcji szefa misji w przypadku tymczasowej

jego nieobecności lub niemożliwości pełnienia funkcji (wyjazd, choroba)

- jeden z członków personelu administracyjnego lub technicznego może być ch. D. a. i. , załatwia on wówczas

bieżące sprawy administracyjne misji, i nosi tytuł administratora (gérant) ambasady

- pracownik pozostawiony do pilnowania pomieszczeń, mienia i archiwów misji w przypadku zawieszenia luz

zerwania stosunków dyplomatycznych, nzywany jest „kustoszem”

- gdy szefowie misji reprezentują Stolicę Apostolską tylko przy władzach kościelnych państwa

przyjmującego, noszą tytuł delegatów apostolskich; jeśli jednocześnie wobec władz kościelnych i głowy

państwa to nuncjuszów i internuncjuszów

- zasada precedencji (pierwszeństwa)

* miejsce w każdej klasie w porządku pierwszeństwa jest uzależnione od czasu oficjalnego

objęcia funkcji

* a także od klasy do której należą

* państwa wysyłające ustalają rangę swoich przedstawicieli dyplomatycznych

* przedstawiciel Stolicy Dyplomatycznej korzysta zawsze niezależnie od klasy i daty akredytacji korzysta z przywileju

pierwszeństwa przed pozostałymi szefami misji i pełni zazwyczaj funkcję dziekana korpusu dyplomatycznego

* stały chargé d’affaires ma pierwszeństwo przed tymczasowym

- stopnie członków personelu dyplomatycznego, pozostawione są w kompetencji państw, konwencja wiedeńska z 1961

nie określa ich; ustawa polska z 27.7.2001 ustanawia następujące stopnie: ambasador tytularny (nadany na wniosek

dyrektorea generalnego służby zagranicznej przez ministra SZ, nie jest róznoznaczny z akredytowanym przy głowie

innego państwa ambasadorem), radca – minister, I radca, radca, I sekretarz, II sekretarz, III sekretarz, attaché, osobom

wyznaczonym do wykonywania zadań ministra obrony nadaje się stopnie – attaché obrony (wojskowy, morski, lotniczy),

(oficer w stopniu od majora do generała, utrzymuje oficjalne kontakty z władzami wojskowymi państwa przyjmującego,

reprezentuje siły zbrojne swego kraju w czasie uroczystości, zapoznaje się legalnymi sposobami ze stanem sił zbrojnych

państwa przyjmującego, mianowany jest przez ministra spraw zagranicznych na wniosek ministra obrony, podlega

służbowo szefowi przedstawicielstwa dyplomatycznego, działa wg poleceń otrzymanych od ministra obrony, wymagana

jest zgoda państw przyjmujących na działalność attaché), zastępca attaché obrony (wojskowego, morskiego, lotniczego);

zasady pierwszeństwa ustalane są wg zajmowanego stanowiska i daty objęcia funkcji

8.Charakterystyka funkcji dyplomatycznych.

Funkcje dyplomatyczne – urzędowa działalność misji dyplomatycznej, związana z utrzymaniem stosunków

dyplomatycznych i realizacją oficjalnych stosunków między podmiotami prawa międzynarodowego;

art 3 konwencji z 1961 (art 5 mówi o 13 przykładach funkcji konsularnych)

-„popieranie dobrych stosunków między państwem wysyłającym a przyjmującym”

- funkcja informacyjna - polegają na zbieraniu informacji politycznych, społecznych, gospodarczych, kulturalnych o

państwie przyjmującym, ale legalnie (czytanie gazet, spotkania z przedstawicielami władz państwa przyjmującego,

9

sprawozdania debat parlamentarnych); informacje przesyła się w formie depesz zaszyfrowanych i otwartych „clarisów”,

przewozi się pocztą dyplomatyczną raporty okresowe, pisma, notatki sużbowe

- funkcja negocjacyjna - rokowania prawne - prowadzenie rokowań i dialogu z państwem przyjmującym; I forma to

rozmowy w celu zawarcia umów międzynarodowych, z departamentu prawno - traktatoweo dostaje się zlecenie np co do

zawarcia umowy, rokuje się zakres tematyczny, co by interesowało drugą stronę np. sprawy alimentacyjne; II forma jako

środek i metoda pokojowego załatwiania sporów międzynarodowych; najlepiej prowadzi się w państwach

przewidywalnych, bo w państwach niestabilnych np. jest ustalona wizyta, ale rząd upada, wiec wizyta nie dojdzie do

skutku

rokowania w ramach państw członkowskich UE, grupa Wyszehradzka (wspólne stanowisko)

rokowania w ramach organizacji i z innymi organizacjami (NATO, UE)

- funkcja promocyjna w dziedzinie stosunków politycznych, gospodarczych, kulturalnych i naukowych powinien działać

w dobrej wierze na rzecz zbliżenia i współpracy między państwami- handlowe – część kompetencji podlega pod UE, wiec

pozostało niewiele kompetencji dla dyplomatów państw członkowskich, ale dostarczają oni informacji i dokumentację

podmiotom gospodarczym i izbom gospodarczym, udzielają pomocy zwłaszcza firmom eksportującym, uczestniczy w

przygotowywaniu i zawieraniu umów gospodarczych i handlowych, promocja Polski jako członka Unii Europejskiej;

stosunki kulturalne, naukowe i naukowo - techniczne – Polska ma 19 instytutów kultury; inicjowanie tłumaczeń dzieł

artystycznych i naukowych, organizowanie imprez kulturalnych, wystaw, odczytów, pokazów filmowych

- funkcja ochrony interesów państwa wysyłającego i jego obywateli – ochrona interesów państwa wysyłającego w

państwie przyjmującym w ramach prawa międzynarodowego; czy nie zachodzi dyskryminacja instytucji lub

nieuzasadnionego i nierównego traktowania obywateli polskich (protest jest ostatecznym instrumentem), najlepiej

prowadzić działania w formie rokowań, w formie démarches dyplomatycznych, drogi sądowej i arbitrażowej najbardziej

skutkują represalia; ochrona obywateli polskich - (o charakterze indywidualnym należy do konsula) o charakterze

generalnym do ambasadora

- funkcja reprezentacyjna - reprezentacja wobec organów państwa przyjmującego i wobec korpusu dyplomatycznego

swoje państwa jako podmiot prawa międzynarodowego, reprezentuje stanowisko swego rządu, podejmuje w imieniu

swego państwa różne inicjatywy i kroki związane z rozwojem stosunków bilateralnych, zwolniony jest z obowiązku

przedstawiania pełnomocnictw przy zawieraniu umów międzynarodowych między państwem wysyłającym a

przyjmującym, szef misji musi uczestniczyć w wizycie głowy państwa (np. szef misji rosyjskiej w Polsce, musi

uczestniczyć w wizycie prezydenta Rosji w Polsce) asystuje od prezydenta do ministra włącznie

- funkcja konsularna – niczym nie różni się od klasycznych urzędów konsularnych, sprawuje opiekę nad obywatelami i

interesami państwa wysyłającego; państwa traktuje stanowiska konsularne ambasad jak zwykłe urzędy konsularne; opieka

dyplomatyczna poszerza i wzmacnia funkcję konsularną ochrony interesów państwa wysyłającego i jego obywateli

9.Teoretyczne podstawy przywilejow i immunitetow dyplomatycznych i konsularnych.

- niepodleganie jurysdykcji władz państwa przyjmującego - „immunitet”. Różne prerogatywy, ulgi i ułatwienia –

„przywilej” – służą możliwości nieskrępowanego wypełniania funkcji urzędowych

- dyplomaci państw wysyłających są chronieni poprzez:

1 teoria reprezentacji - bo reprezentują państwo wysyłające jako podmiot prawa międzynarodowego, bezpośrednio

reprezentuje więc głowę państwa, "nie ma jurysdykcji zwierzchniej między równymi" – prawo państwa do

wzajemnego szacunku,

2 teoria eksterytorialności, zakrajowości (pomieszczenia misji i osoby są wyjęci spod prawa państwa

przyjmującego, znajdują się jakby poza terytorium państwa przyjmującego teoria ta nie obowiązuje)

3 teoria swobody funkcji (przywileje są przyznane tylko po to, by realizować funkcje dyplomatyczne) obowiązek

państwa przyjmującego do zapewnienia dyplomacie i pozostałym członkom misji swobodnego wykonywania

przez nich powierzonych im funkcji i zadań w warunkach pełnego osobistego bezpieczeństwa

10

- w Polsce sądy stoją na gruncie nieograniczonego „absolutnego” immunitetu państwa i niedopuszczalności drogi sądowej

wobec przedstawicielstw dyplomatycznych i urzędów konsularnych oraz członków ich personelu – zasada niepodlegania

obcego państwa jurysdykcji karnej

- zakres osobowy (brutalny nacisk daje efekt) dyplomaci i ich rodziny przebywający pod jednym dachem i prowadzący

wspólne gospodarstwo mają przywileje i immunitety; personel administracyjno – technicznym (tylko do pełnionych

czynności)

3 personel służby ma przywileje podatkowe i zwolnienie od świadczeń socjalnych, jeśli jest to personel państwa

wysyłającego (może to być personel miejscowy lub personel państwa wysyłającego)

- czasokres przywilejów liczy się od momentu akredytacji do momentu notyfikacji o wyjeżdzie; przywileje i immunitety

przysługują także w tranzycie, niekoniecznie najkrótszą drogą

- u podstaw przywilejów i immunitetów konsularnych leży

* teoria funkcji – celem ich jestzapewnienie skutecznego wykonywania funkcji konsularnych

* konwencja wiedeńska nakłada na państwo obowiązek udzielania ułatwień do wykonywania przez urząd konsularny jego

funkcji

10.Immunitet nietykalnosci dyplomatyczny i konsularny - podobienstwa i roznice.

- immunitet nietykalności dyplomaty

- nietykalność osobista

* niezbędny do wykonywania funkcji zapewni zależność i swobodę;

* przysługuje członkom personelu dyplomatycznego i personelu administracyjno – technicznego oraz członkom ich

rodzin pozostającym z nimi we wspólnocie domowej i nie posiadający obywatelstwa państwa przyjmującego

* osoby z immunitetem nie podlegają żadnej formie przymusu, nie mogą być pozbawione wolności w jakikolwiek sposób

(aresztowanie, zatrzymanie, przetrzymywanie), tak samo kurierzy dyplomatyczni

* państwo przyjmujące musi podjąć odpowiednie kroki by zapobiec zamachom na osobę dyplomaty

* nietykalność członka misji dyplom obejmuje także zniewagi i inne czyny naruszające jego nietykalność osobistą oraz

wszelki bezpośredni przymus

* wylegitymowanie przez policję nie może być uznane za naruszenie nietykalności, bo w tym celu dyplomata jest

wyposażony w specjalną legitymację przez państwo przyjmujące

* ograniczenie nietykalności następuje gdy osoba działa z brnią w ręku, pod wpływem alkoholu, narkotyków, choroby

psychicznej, gdy jej działalność stanowi zagrożenie dla panstwa – udział w spisku, zamachu

* pochwyceni na gorącym uczynku (In flagranti) stanowi dowód, dający podstawę do zastosowania środków przymusu

wobec przedstawiciela dyplomatycznego

- pomieszczenia misji dyplomatycznej

* mają bezwzględny; do pomieszczeń dyplomatycznych mogą wkroczyć służby państwa przyjmującego, ale tylko na

wyraźną prośbę i zgodę dyplomaty (powódź, pożar); bezwzględnie chronione jest archiwum

* zdażają się przypadki zastraszania przez terrorystów personelu placówek groźbą podłożenia ładunków wybuchowych –

luty 1996 nieznani sprawcy dokonali zamachu na ambasadę USA w Atenach; czasem dochodzi do narażania na szwank

godności placówki, dlatego np sąd w Brukseli uznał prawo policji do użycia siły w obronie przedstawicielstwa

dyplomatycznego, chodziło o demonstrację w Chile z 1984 rozpędzoną przez policję

* państwo przyjmujące ma podejmować „wszelkie stosowne kroki” dla ochrony misji dyplomatycznej

* nietykalnośc misji rozciąga się na pomieszczenia samej misji i tereny przyległa, rezydencję szefa misji, mieszkania

członków misji dyplomatycznej, mienie znajdujące się w tych pomieszczeniach

* z nietykalnością misji wiąże się wymóg zapewnienia niezakłóconego wykonywania funkcji

misje korzystają też z immunitetu jurysdykcyjnego pod warunkiem, że są użytkowane przez misje w imieniu państwa

wysyłającego

11

- nietykalność osobista konsula

*konwencje zawarte przez Polskę z Francją, Grecją zapewniają korzystanie z pełniej nietykalności osobistej jedynie

kierownikom urzędów konsularnych; w praktyce przeważa ujęcie zawarte w Konwencji wiedeńskiej z 1963 przyznające

nietykalność osobista

* nietykalność ich jest ograniczona, gdyż mają oni podlegać zatrzymaniu lub tymczasowemu aresztowaniu w razie

popełnienia poważnego przestępstwa, ale tylko ze względu na decyzję kompetentnej władzy sądowej, nie mogą więc być

aresztowani jeśli wyrok sądu nie jest ostateczny

* konsulowie, którzy są obywatelami państwa przyjmującego lub jego stałymi mieszkańcami, mają nietykalność tylko w

odniesieniu do czynności urzędowych

- nietykalność pomieszczeń konsularnych

* pomieszczenia konsularne są „nietykalne w zakresie przewidzianym”:

władze państwa przyjmującego nie mogą wkraczać bez zgody kierownika urzędu konsularnego, osoby wyznaczonej przez

niego lub szefa misji dyplomatycznej państwa wysyłającego, tylko do tej części pomieszczeń konsularnych, które są

używane wyłączni do pracy urzędu konsularnego

zgoda może być domniemana w przypadku pożaru lub innego wypadku wymagającego podjęcia niezwłocznych działań

na władzach państwa przyjmującego ciąży szczególny obowiązek zapewnienia ochrony pomieszczeniom konsularnym

przed zamachami, wtargnięciami i szkodami lub uchybień godności urzędu konsularnego

11.Immunitet od jurysdykcji karnej dla dyplomatow i konsuli - podobienstwa i roznice.

- immunitety jurysdykcyjne dyplomaty, czyli niepodleganie jurysdykcji państwa przyjmującego (karne, cywilne,

administracyjne, egzekucyjne),

karne – posiadają go członkowie personelu dyplomatycznego i, administracyjnego i technicznego, jeśli nie są

obywatelami państwa przyjmującego; nie można wszcząć postępowania karnego, a wszczęte już postępowanie umarza

się, sam zainteresowany nie może się zrzec immunitetu, może to zrobić tylko państwo; syn ambasadora Argentyny zabił

w Brukseli narzeczonego siostry

egzekucyjny - immunitet jurysdykcyjny ma wymiar formalny, ale po wyroku ma wymiar egzekucyjny, zrzeczenie się

immunitetu od juysdykcji nie oznacza zrzeczenia sie immunitetu egzekucyjnego; nie może dojść do aresztowania za

długi, rewizji osobistej, zajęcia pomieszczenia należącego do misji dyplomatycznej lud osoby korzystającej z immunitetu

od jurysdykcji cywilnej

dyplomata nie jest zobowiązany do składania zeznań w charakterze świadka i występowania w charakterze biegłego;

może wystapić jako świadek gdy państwo wysyłające odbierze mu immunitet w tej kwestii

sposoby dochodzenia roszczeń

* bezpośrednia ugoda między stronami

* ustne zwrócenie uwagi przez starszego dyplomatę (za szybką jazdę samochodem)

* oficjalna nota protestacyjna do szefa misji w przypadku nadużywania przywilejów (alkohol, benzyna, papierosy) +

zakłócenie porządku publicznego;

* ogłoszenie persona non grata, nie ma odwołań, określa się czas okres (zwykle 1 tydzień) kiedy dyplomata ma opuścić

terytorium państwa przyjmującego; jeśli tego nie zrobi będzie traktowana jak każdy obywatel i cudzoziemiec, czyli będzie

podlegać pełnej jurysdykcji

* państwo wysyłające przeważnie dąży do rewanżu i także określa dyplomatę państwa przyjmującego jako persona non

grata w ciągu kilku miesięcy - zasada wzajemności

* odmowa agrement dla następcy do chwili zaspokojenia roszczeń

* może nastąpić też obniżenie rangi stosunków dyplomatycznych lub zawieszenie st. dypl. lub zerwanie st. dypl., ale to

nie oznacza zerwania stosunków konsularnych

Immunitet jurysdykcyjny konsula.

12

- immunitet od jurysdykcji karnej - mają do niego prawo urzędnicy i pracownicy konsularni, ale tylko w odniesieniu do

czynności urzędowych

- w przypadku popełnienia ciężkiej zbrodni podlega on zatrzymaniu lub tymczasowemu aresztowaniu, ale tylko na

podstawie postanowienia właściwej władzy sądowej

- urzędnicy konsularni mogą być więzieni lub podlegać jakiejkolwiek innej formie ograniczenia wolności osobistej tylko,

ale tylko w wykonaniu prawomocnego wyroku sądowego

- są jednak odstępstwa od jurysdykcji karnej, zawarte w umowach dwustronnych, niektóre z nich zapewniają urzędnikom

konsularnym i członkom ich rodzin pełny immunitet od jurysdykcji karnej państwa przyjmującego, a pracownikom

konsularnym tylko w odniesieniu do czynności urzędowych

- jeśli chodzi o postępowanie karne, to urzędnicy konsularni powinni się stawić przed właściwymi władzami, ale

odpowiadają z wolnej stopy

- w przypadku zatrzymania lub tymczasowego aresztowania członka personelu konsularnego, należy zawiadomić

kierownika urzędu konsularnego, a jeśli to on zostanie zatrzymany to zawiadamia się władze państwa wysyłającego

- wszczęcie postępowania karnego przeciwko urzędnikowi konsularnemu, który uzyskał exequatur państwa

przyjmującego, jest w zasadzie równoznaczne z jego cofnięciem

- członkowie urzędu konsularnego nie są obowiązani do składania zeznań, co do faktów związanych z wykonywaniem

swych funkcji urzędowych ani też do przedkładania urzędowych dokumentów, korespondencji odnoszących się do tej

funkcji, nie są oni obowiązani do składania zeznań w charakterze rzeczoznawców w zakresie prawa państwa

wysyłającego, z tych obowiązków zwolnieni są także urzędnicy konsularni będący obywatelami lub stałymi

mieszkańcami państwa przyjmującego

- urzędnicy konsularni mogą być wzywani w charakterze świadka, a w przypadku odmowy składania zeznań nie są objęci

żadnymi sankcjami, natomiast pracownicy i członkowie personelu służby nie mogą odmówić składania zeznań, z

wyjątkiem spraw odnoszących się do ich funkcji urzędowych

- władze miejscowe żądające zeznań nie powinny utrudniać urzędnikowi konsularnemu sprawowania jego funkcji,

dlatego zeznania mogą zostać przyjęte także w rezydencji lub urzędzie konsularnym, bądź też przyjąć jego oświadczenie

na piśmie, na ogół nie wymaga się składania przysięgi ani przyrzeczenia, w praktyce powyższe udogodnienia stosuje się

także do pracowników konsularnych i członków personelu służby

- Konwencja Wiedeńska zezwala konsulom na doręczanie korespondencji urzędowej oraz wykonywanie rekwizycji

sądowych w ramach pomocy prawnej, pod warunkiem, że takie doręczenie jest zgodne z umowami międzynarodowymi

oraz ustawodawstwem wewnętrznym państwa przyjmującego, (ale tylko własnym obywatelom)

- doręczanie pism sądowych członkom personelu urzędów konsularnych, przestrzegane są tytuły, nie ma groźby

zastosowania przymusu w razie niestawienia się

- urzędnicy konsularni nie są obowiązani do występowania w charakterze biegłego lub tłumacza w zakresie spraw

związanych z wykonywaniem przez nich funkcji urzędowych

12.Przywileje dyplomatyczne.

- mówimy immunitet w sprawach prawnych; gdzie są uprawnienie to przywilej; zarówno immunitety jak i przywileje

dzielimy na

- przywileje i immunitety dzielą się na rzeczowe (pomieszczenia szefa misji, rezydencja dyplomatyczna, poczta

dyplomatyczna) oraz osobowe (nienaruszalność osoby dyplomaty)

- przywilej celny – dyplomaci i ich rodziny, personel administracyjno - techniczny( zwolnieni z opłat jeśli chodzi o mienie

przesiedleniowe, z rewizji na zasadach kurtuazji międzynarodowej), polega na zwolnieniu z cła i z rewizji, chyba że jest

wyraźny powód, ale musi być dokonane w obecności osób z przedstawicielstwa dyplomatycznego; członkowie personelu

służby misji dyplomatycznej nie maja takiego przywileju, ale na zasadzie kurtuazji międzynarodowej korzystają z takich

zwolnień; odrawy można dokonać w pomieszczeniach urzędowych przedstawicielstwa na prośbę przedstawicielstwa

13

dyplom, urzędu konsul, misji specjalnej

- przywilej podatkowy- zwolnienie od wszystkich podatków bezpośrednich zwolnieni są od podatku od czynności

cywilnoprawnych i opłaty skarbowej nie są zwolnieni z podatków jeśli posiadają mienie na terytorium państwa

przyjmującego, chyba, że w imieniu państwa wysyłającego dla celów misji; w przypadku podatków pośrednich, państwa

ustalają między sobą, czy zwolnić czy też nie, przeważnie się zwalnia; w państwach UE vat jest zwracany z każdej

tranzakcji powyżej 100 Ł

- zwolnienie od osobistych świadczeń – służby publicznej i obciążeń wojskowych tj rekwizycje, daniny wojskowe,

zakwaterowanie

- członkowie misji dyplomatycznych nie podlegają przepisom o ubezpieczeniach społecznych, które mogą obowiązywać

w państwie przyjmującym, zwolnieni obejmuje też osoby będące w służbie prywatnej przedstawicielstwa, pod

warunkiem, że nie są one obywatelami państwa przyjmującego, nie mają tam stałego miejsca zamieszkania i podlegają

przepisom o ubezpieczeniach społecznych w państwie wysyłającym lub w państwie trzecim

- zwolnieni są z obowiązków w odniesieniu do zezwoleń o pracę w państwie przyjmującym

- zwolnienie od obowiązków przewidzianych w ustawach odnośnie do rejestracji cudzoziemców i zezwoleń na

mieszkanie

- państwo przyjmujące zobowiązane jest udzielać wszelkich ułatwień w pełnieniu przez misję jej funkcji – pomaga w

znalezieniu mieszkań i pomieszczeń, zainstalowaniu telefonów; stosowane są procedury ułatwiające dyplomatom

przekraczanie granicy państwowej na przejściach granicznych i lotniskach

- w przypadku wojny państwo przyjmujące zobowiązane jest umożliwić członkom misji dyplomatycznej wyjazd ze swego

terytorium w możliwie najkrótszym terminie; mogą oni wywieść mienie, archiwa i dokumenty; przysługują im przywileje

i immunitety

- jeśli stosunki zostały zerwane lub też misja została odwołana, to państwo przyjmującego zobowiązane jest szanować i

ochraniać pomieszczenia misji wraz z jej mieniem i archiwum

- dyplomaci państw neutralnych nie mają zmienionego statusu w państwach wojujących, ale ich swoboda poruszania

może być ograniczona np. w czasie II wojny światowej, Wlk Brytania stosowała embargo polityczne – dyplomaci państw

neutralnych i większości sprzymierzonych nie mogli opuszczać Londynu ani poruszać się po mnim w porze nocnej,

wysyłać telegramów szyfrowych, a ich bagaże podlegały rewizji

13.Procedura nawiazania stosunkow konsularnych.

- stosunki konsularne są to urzędowe stosunki między państwami ustanawiane w celu realizacji funkcji konsularnych, za

pośrednictwem specjalnych organów państwowych zwanych urzędami konsularnymi; mogą być utrzymywane także za

pośrednictwem konsulów honorowych lub innych instytucji upoważnionych do pełnienia funkcji konsularnych

- ustanawiane są na zasadzie wzajemnej zgody, z reguły zgoda na ustanowienie stosunków dyplomatycznych pociąga za

sobą zgodę na ustanowienie stosunków konsularnych, jednak zerwanie lub zawieszenie stosunków dyplomatycznych nie

pociąga za sobą zerwania stosunków konsularnych

- przy nawiązaniu stosunków konsularnych najważniejszą rolę odgrywają umowy dwustronne, tzw konwencje konsularne,

w których uprawnieni to jest określane; określają one miejsce siedziby urzędu konsularnego, jego klasę i okręg

konsularny

- kandydata szuka szef departamentu, przedstawia ministrowi, następuje procedura dokształcania, bo musi znać przepisy

polskie i kraju, do którego się udaje;

- kandydat na konsula musi obligatoryjnie zdać egzamin, jeśli zda, to znowu musi być zgoda państwa przyjmującego,

nieformalnie się o nią prosi, choć nie jest to wymóg konwencji wiedeńskiej z 1963

- daje mu prezydent listy komisyjne (listy prowizyjne, patent konsularny, dekret, licencja konsularna), stwierdzające fakt

ustanowienia desygnowanej osoby kierownikiem urzędu konsularnego w państwie przyjmującym, zawierają jego imiona,

nazwisko, kategorię, klasę, siedzibę, okręg konsularny(zależy od wielkości państwa, w którym działa),;

14

- minister sprawiedliwości i inni ministrowie przekazują mu część uprawnień, konsul przedstawia te listy w ministerstwie

spraw zagranicznych państwa przyjmującego, które udziela mu exequatur (wyrażenie zgody na pełnienie funkcji

konsularnych), które zatrzymane są przez kierownika urzędu konsularnego, służą one jako dokument podstawowy,

określający jego oficjalny status wobec władz państwa przyjmującego

- moment udzielenia exequatur oznacza początek oficjalnej działalności kierownika urzędu dyplomatycznego i akt

definitywnego dopuszczenia go do wykonywania swych funkcji;

- władze państwa przyjmującego zobowiązane są powiadomić o fakcie udzielenia exequatur władze okręgu konsularnego

- nie ma przerwy pomiędzy urzędowaniem starego i nowego konsula, jest tzw. zakładka czyli przez pewien okres jest

dwóch konsulów (1 - 2 tygodnie), bo stary konsul musi przekazać stan spraw nowemu konsulowi;

- do czasu udzielenia exequatur kierownik urzędu konsularnego może być tymczasowo dopuszczony do wykonywania

swych funkcji

- konsul chroni tylko własnych obywateli, nie może działać jeśli osoba winna ma również obywatestwo państwa

przyjmującego

14.Azyl polityczny w prawie dyplomatycznym.

- w wąskim znaczeniu polega na udzieleniu schronienia w pomieszczeniach misji dyplomatycznej, osobom ściganym

przez władze państwowe przyjmującego niezależne od obywatelstwa tych osób,

- W szerszym znaczeniu polega na udzieleniu schronienia również w urzędach konsularnych, na pokładach okrętów, na

wodach terytorialnych innego państwa (azyl morski), na pokładach samolotów oraz w bazach wojskowych i

paramilitarnych na obcym terytorium;

- Współcześnie azyl dyplomatyczny godząc istotnie w zwierzchnictwo terytorialne państwa nie jest instytucją

powszechnego prawa międzynarodowego.

- Konwencja Wiedeńska o stosunkach dyplomatycznych z 18 IV 1961 nie zawiera postanowień w sprawie udzielania

azylu dyplomatycznego. Dopuszcza jedynie pośrednio taka możliwość, jeżeli uprzednio została zawarta specjalna umowa

międzynarodowa (art.41, pkt.3).

- W ten sposób uwzględniono prawo i praktykę państw Ameryki Łacińskiej. Warunki udzielania azylu dyplomatycznego

są szczegółowo uregulowane w latynoamerykańskich konwencjach z lat: 1889 w Montevideo, 1928 w Hawanie, 1933 w

Montevideo

- Na podstawie postanowienia konwencji o azylu dyplomatycznym w Caracas 28 III 1954, azyl może być udzielany: a)

osobom ściganym z powodów politycznych; b) w nagłych przypadkach ("sytuacja nie cierpiąca zwłoki" gdy osoba

ścigana jest przez tłum); c) na krótki czas; d) tylko w państwach uznających prawo azylu dyplomatycznego.

* Państwo przyjmujące ma prawo żądać opuszczenia swojego terytorium przez azylanta.

* Natomiast szef misji dyplomatycznej ma obowiązek poinformowania władz państwa o udzieleniu azylu i prawa

zażądania glejtu bezpieczeństwa (list żelazny), gwarantującego nietykalność azylantowi podczas opuszczania terytorium

państwa przyjmującego.

* Obowiązkiem misji dyplomatycznej jest jak najszybsze odesłanie azylanta poza terytorium państwa przyjmującego.

* Może on skorzystać ze schronienia w państwie, którego misja dyplomatyczna udzieliła mu azylu.

* Prawo udzielania azylu dyplomatycznego przez państwa, które są sygnatariuszami specjalnych umów

międzynarodowych potwierdziła konwencja ONZ z 12 XII 1973. Zaznaczono w niej, że dotyczy to umów zawartych

przed 1973, a państwa , które nie podpisały tej konwencji nie mogą się na nią powoływać.

15

* Mimo przeważających opinii o niezgodności prawa azylu dyplomatycznego z funkcjami misji dyplomatycznych,

zdarzały się przypadki jego stosowania poza Ameryką Łacińską, np. w Portugalii, NRD, ZSRR, Albanii.

* Do najbardziej znanych należy azyl dyplomatyczny, z którego skorzystał kardynał Józef Mindszenty podczas powstania

na Węgrzech w 1956 chroniąc się w ambasadzie USA. Przebywał tam przez 15 lat (do 1971).

- W praktyce mają miejsce przypadki udzielania chwilowego schronienia w pomieszczeniach misji dyplomatycznej

członkom innych przedstawicielstw dyplomatycznych, których zdrowiu lub życiu zagraża niebezpieczeństwo. Nie ma to

charakteru azylu dyplomatycznego, lecz jest formą pomocy udzielanej władzom państwa przyjmującego, które utraciły

zdolność zapewnienia bezpieczeństwa placówkom dyplomatycznym.

- wydają się być usprawiedliwione, przypadki, kiedy ze względów humanitarnych misje dyplomatyczne udzielają

schronienia cudzoziemcom, których życiu zagraża niebezpieczeństwo z powodu sytuacji wewnętrznej w państwie

przyjmującym. Miało to miejsce np. na Grenadzie po zamachu i inwazji wojsk amerykańskich w październiku 1983,

kiedy kilkudziesięciu cudzoziemców - obywateli Kuby, Korei Północnej, NRD i Bułgarii schroniło się w ambasadzie

radzieckiej.

15.Stosunki dyplomatyczne a stosunki konsularne - wzajemne relacje.

- prawo międzynarodowe potwierdza zasadę wg której nawiązanie stosunków dyplomatycznych między dwoma

państwami oznacza ipso facto zgodę na nawiązanie stosunków konsularnych, pod warunkiem, że strony nie zastrzegły

inaczej

- gdyby jedna strona wyraziła sprzeciw dla ustanowienia stosunków konsularnych, potrzebna by była zgoda obu stron w

formie odrębnego porozumienia

- mimo formalnego nawiązania stosunków konsularnych przez ustanowienie stosunków dyplomatycznych państwa w

praktyce uzależniają prawo ustanowienia urzędów konsularnych w misjach dyplomatycznych od wcześniejszej zgoda

państwa przyjmującego = zasada automatycznego nawiązania stosunków konsularnych przez nawiązanie stosunków

dyplomatycznych zostaje pozbawiona swojego praktycznego znaczenia bo bez urzędów konsularnych misji

dyplomatycznej nie można realizować stosunków konsularnych

- nawiązania stosunków dyplomatycznych zwalnia jedynie z obowiązku zawierania specjalnego porozumienia w sprawie

nawiązania stosunków konsularnych, nie zwalnia jednak z otrzymania wcześniejszej zgody państwa przyjmującego na

otwarcie urzędu konsularnego chyba ze na podstawie umowy miedzy państwami przewidziano by taka możliwość bez

wymogu zgody

- o utrzymującej się odrębności służby dyplomatycznej od konsularnej świadczy :

* fakt ze stosunki dyplomatyczne i konsularne mogą istnieć niezależnie od siebie ; bo ustanowienie istnienie stosunków

konsularnych nie jest uwarunkowane istnieniem stosunków dyplomatycznych, mogą istnieć one bez nawiązania

stosunków dyplomatycznych lub poprzedzać ich nawiązanie – w 1992 niektóre państwa po proklamowaniu przez

Macedonie niepodległości ustanowiły z nią początkowo tylko stosunki konsularne np. Turcja, RFN

* zerwanie stosunków dyplomatycznych nie pociąga za sobą ipso facto zerwania stosunków konsularnych ; mogą być one

utrzymane mimo zerwania lub zawieszenia stosunków dyplomatycznych – a zerwanie stosunków konsularnych nie musi

pociągać za sobą zerwania stosunków dyplomatycznych np. Malezja, likwidując w 1992 swoja ambasadę w Belgradzie,

zachowała na krotki czas urząd konsularny

16. Rodzaje i klasy urzedow konsularnych.

- urząd konsularny stanowi stałe biuro konsula w państwie przyjmującym, służące realizacji stosunków konsularnych

między państwami

- występują dwie kategorie urzędów konsularnych:

* zawodowe

* honorowe

16

* oraz specyficzny urząd konsularny, jakim jest wydział konsularny przedstawicielstwa dyplomatycznego

- obie kategorie urzędów konsularnych dzieli się na cztery klasy:

* konsulaty generalne

* konsulaty

* wicekonsulaty

* agencje konsularne

- sformułowanie „urząd konsularny” oznacza każdy konsulat generalny, konsulat, wicekonsula lub agencję konsularną

- urząd konsularny nie ma podmiotowości w prawie wewnętrznym państwa przyjmującego; jest on aparatem

wykonawczym szefa urzędu konsularnego, który nim kieruje i ponosi odpowiedzialność za jego działalność, za jego

zobowiązania w sferze prawa cywilnego odpowiada państwo wysyłające

- w Polsce urząd konsularny ustanawiany jest na podstawie decyzji ministra właściwego do spraw zagranicznych

- organizacyjnie, funkcyjnie i finansowo podlega MSZ

- biuro ma charakter stały, jego funkcjonowanie i istnienie uzależnione jest od stosunków między dwoma państwami

- urząd konsularny dysponuje majątkiem ruchomym i nieruchomym, pieczęciami, blankietami z logo urzędu

- struktura przeciętnego konsulatu, zwłaszcza generalnego, może wyglądać następująco:

* szef urzędu konsularnego (konsul generalny, konsul, wicekonsul, agent konsularny)

* sekretariat, kancelaria

* zastepca (zastępcy) szefa konsulatu (konsul, wicekonsul)

* dział paszportowo – wizowy

* dział organizacyjny (opieka nad obywatelami, uwierzytelnianie dokumentów, zastępstwo przed sądami lub innymi

władzami)

* dział spadkowy (ważny w państwach emigracyjnych jak USA, Kanada)

* dział ekonomiczno – handlowy

* dział administracyjny

17.Konsul zawodowy a konsul honorowy.

Rodzaje konsulatów.

- konsulaty zawodowe

* na ich czele stoi konsul będący urzędnikiem i obywatelem państwa wysyłającego, oraz ma stałe miejsce zamieszkania w

państwie wysyłającym

* ma pełnię funkcji konsularnych, konsularnych państwem wysyłającym łączy do węzeł publiczno – prawny,

* podlega ministrowi spraw zagranicznych;

* nie może wykonywać w państwie przyjmującym żadnej działalności zawodowej lub handlowej dla zysku osobistego, a

więc prywatnej działalności zarobkowej

- konsulaty honorowe

* na ich czele stoi konsul, który jest obywatelem państwa przyjmującego, wysyłającego, trzeciego lub bezpaństwowiec,

ale musi on stale zamieszkiwać w państwie przyjmującym

* promuje kulturę, gospodarkę, może pełnić wszystkie funkcje konsula zawodowego

* z państwem wysyłającym łączy go węzeł prywatno-prawny;

* obszerna część regulująca status konsula honorowego znalazła się już w konwencji wiedeńskiej z 1963

* każde państwo zachowuje swobodę decyzji co do tego, czy będzie mianować lub przyjmować konsulów honorowych;

* nie pobiera on uposażenia od państwa wysyłającego;

* mogą otrzymywać wpływy z opłat konsularnych i całkowity lub częściowy zwrot wydatków związanych z utrzymaniem

honorowego urzędu konsularnego – zależy to od umowy z państwem wysyłającym

17

* konsulem honorowym nie może być osoba będąca jednocześnie urzędnikiem lub funkcjonariuszem państwowym w

państwie przyjmującym lub oficjalnie reprezentująca państwo trzecie

* podlega zawodowemu konsulowi jednego z najbliższych okręgów konsularnych

- zbieżności między statusem konsula zawodowego i honorowego:

* zarówno prawo zwyczajowe i konwencyjne traktuje konsulów honorowych na równi z zawodowymi np. są uważani za

przedstawicieli państwa wysyłającego

* mogą pełnić te same funkcje konsularne

* przysługują im takie same atrybuty reprezentacyjne jak prawo do wywieszania flagi i umieszczania godła na budynku

oraz środkach lokomocji

* korzystają z immunitetów chroniących ich funkcje urzędowe

- różnice między statusem konsula zawodowego i honorowego

* w statucie urzędniczym – konsul honorowy nie jest związany stosunkiem pracy z państwem angażującym go, konsul

zawodowy tak

* konsul honorowy trudni się w państwie przyjmującym działalnością zarobkową i może być obywatelem tegoż państwa

18.Instytucja konsula honorowego w prawie i praktyce polskiej.

- potrzebna jest uprzednia zgoda państwa przyjmującego do powołania honorowego urzędu konsularnego, jego klasę,

siedzibę i okręg

- po uzyskaniu takiej zgody państwo wysyłające może formalnie ustanowić taki konsulat – w Polsce ustanawiane są na

mocy rozporządzenia ministra z 1993 – określa on klasę, siedzibę, okręg, zakres funkcji, procedurę ustanawiania

honorowych urzędów konsularnych; przewiduje zgłaszanie wniosków w tej sprawie przez właściwe terytorialnie

przedstawicielstwa dyplomatyczne lub zawodowe urzędy konsularne; po uzyskaniu zgody MSZ, potrzebna jest zgoda

ministerstwa państwa urzędowania, po uzyskaniu zgody państwa przyjmującego wszczyna się procedurę nominacji

kandydata na konsula honorowego

- akt powołania wręcza konsulowi honorowemu kierownik terytorialnie właściwego polskiego przedstawicielstwa

dyplomatycznego po złożeniu przez niego pisemnego oświadczenia o przyjęciu obowiązków konsula honorowego

- konsul honorowy może rozpocząć wykonywanie swych funkcji po uzyskaniu exequatur państwa przyjmującego

- przestaje wykonywać swe funkcje w razie wręczenia mu aktu odwołania, cofnięcia exequatur przez państwo

przyjmujące oraz złożenia pisemnej rezygnacji kierownikowi terytorialnemu właściwego przedstawicielstwa

dyplomatycznego RP

- wymaga się, by posiadał on w państwie przyjmującym prawo stałego zamieszkania

- w okresie międzywojennym liczba honorowych konsulatów w polskiej służbie konsularnej w pewnym okresie, na

podstawie okólnika Ministra Spraw Zagranicznych z 1923 konsulaty honorowe podzielono na pełnoprawne

(kierownikiem działu administracyjno – konsularnego był etatowy pracownik MS mający wszystkie uprawnienia) i

nieposiadające takich uprawnień (bez pracownika MSZ, podlegały nadzorowi konsulatu zawodowego)

- po I wojnie światowej, przewyższała liczbę zawodowych urzędów konsularnych; po 1949 Polska zaprzestała powoływać

konsulów honorowych, wyjątkowo dopuszczała funkcjonowanie obcych konsulów honorowych: Belgii, Indii, Włoch

- instytucja konsula honorowego została przywrócona na mocy ustawy z 1984 o funkcjach konsulów RP oraz na

podstawie Rozporządzenia Ministra Spraw Zagranicznych z 1986 w sprawie konsulów honorowych, zastąpionego

zarządzeniem Ministra Spraw Zagranicznych z 1993, które utraciło moc w wyniku wydania rozporządzenia Prezesa Rady

Ministrów z 1999 w sprawie szczegółowego działania Ministra Spraw Zagranicznych

- pierwszy polski konsul honorowy został powołany na Filipinach w 1987, był to Fernando Listing, reprezentował

interesy Polskich Linii Oceanicznych

18

- wytyczne Dyrektora Departamentu Konsularnego MSZ z 1993 - ministerstwo może skierować do pracy w konsulacie

honorowym RP urzędnika MSZ, zajmuje się on sprawami paszportowymi i wizowymi

- Polska w 1999 miała około 100 konsulów honorowych w różnych państwach i ponad 50 obcych państw w Polsce

- zgodnie z konwencja wiedeńską z 1963 konsul honorowy pełnić może praktycznie wszystkie funkcje konsula

zawodowego, co ma szczególnie znaczenie zwłaszcza w krajach, w których nie ma misji dyplomatycznych czy też

zawodowego urzędu konsularnego państwa wysyłającego; jednak instytucja ta jest fakultatywna, państwo zachowuje

swobodę decyzji

- Polska zgodziła się stosować rozdział III konwencji wiedeńskiej z 1963

- zgodnie z polską praktyką konsulem honorowym nie może być osoba będąca jednocześnie urzędnikiem lub

funkcjonariuszem państwowym w państwie przyjmującym lub oficjalnie reprezentująca państwo trzecie

- polskie przepisy nie przewidują zakończenia pełnienia przez konsula honorowegocfunkcji na rzecz państwa trzeciego

19.Funckcje konsularne zakresu opieki konsularnej.

- opieka nad małoletnimi, osobami ubezwłasnowolnionymi i innymi osobami nie posiadającymi pełnej zdolności do

czynności prawnych, a będącymi obywatelami państwa wysyłającego

- uprawniony jest do ustanawiania nad tego typu osobami opieki lub kurateli, jednak w granicach ustalonych przez ustawy

i inne przepisy państwa przyjmującego

- władze państwa przyjmującego muszą zawiadomić urząd konsularny o przypadkach, w których ustanowienie opiekuna

lub kuratora leży w interesie nieletniego lub innej osoby nie posiadającej pełenj zdolności do czynności prawnych

- skuteczna realizacja tej funkcji wymaga współpracy konsula z władzami państwa przyjmującego

- konsul zapewnia opiekę konsularną osobom przeciw którym toczy się postepowanie karne - z roku 1963, sprawa

Lagranda, na wyraźne zainteresowanie tego, przeciwko któremu toczy się postępowanie karne lub zapadł wyrok, może on

prosić o poinformowanie konsula i udzielenie pomocy, ale musi spełniać pewne warunki:

 obywatel państwa wysyłającego

 nie może to być osoba mająca obywatelstwo państwa przyjmującego

 dobrowolność (osoba zainteresowana musi zwrócić się z prośbą o udzielenie pomocy konsularnej)

* na procesie karnym konsul zapewnia tłumacza, dlatego konsul powinien żyć w zgodzie z tłumaczami, zwłaszcza gdy

musi śledzić przebieg kilku procesów

20.Funkcje konsularne o charakterze administracyjnym.

- sprawy związane z problematyka obywatelstwa

* przyjmowanie pświadczeń o posiadaniu, zachowaniu, utracie obywatelstwa lub przywróceniem obywatelstwa; zmianą

obywatelstwa m In na skutek zawarcia związku małżeńskiego z cudzoziemcem; uprawnienia konsula w tym względzie

regulują przepisy państwa wysyłającego

* ustawa o obywatelstwie polskim z 1962 roku,

zwolnienie z obywatelstwa polskiego - zainteresowany składa wniosek do konsula, który wysyła go poczta kurierską do

Warszawy, do kancelarii sejmu, decyzja zapada w ciągu 2 lat, sprawdza się czy osoba nie popełniła przestępstwa lub czy

nie toczy się w jego sprawie postępowanie karne, czy nie ma jakichś zobowiązań wobec państwa, czy nie zalega z

kredytami, pożyczkami, czy nie ma zobowiązań alimentacyjnych; Prezydent zwalnia z obywatelstwa

nadanie obywatelstwa - 5 lat pobytu, (casus Nottchebon’a, był Niemcem, mieszkał w Urugwaju, nabył obywatelstwo

Liechtenstein’u, MTS orzekł, że w przypadku wielorakiego obywatelstwa, liczy się związek danej osoby z krajem, jest to

tzw. obywatelstwo efektywne, wymagany jest dłuższy stały pobyt)

19

- wystawianie paszportów i wiz oraz innych dokumentów podróży – od roku 2002 konsul nie wydaje paszportów

fizycznie, zbiera się wnioski i wysyła poczta kurierską do MSZ do Warszawy, stamtąd do organu drukującego paszporty,

potem wracają one do MSZ, a potem wysyła się je do konsulatu, cały proces może trwać około 3-4 miesięcy i dlatego

wydaje się paszporty tymczasowe od ręki, bezpłatne, tylko że w tym momencie traci wizę z prawem do pracy, a urzędnik

nie ma gdzie tej wizy wbić, bo to jest paszport tymczasowy;

- pełnienie funkcji urzędnika stanu cywilnego – jest uprawniony do tych funkcji zgodnie z praktyką międzynarodową,

potwierdzoną w dwustronnych konwencjach konsularnych oraz przepisach prawa wewnętrznego państw

* upoważnienie dotyczy sytuacji, gdy oboje nowożeńcy są obywatelami państwa wysyłającego bądź też gdy jedno z nich

jest obywatelem państwa wysyłającego, a drugie państwa przyjmującego, jednakże pod warunkiem, że nie zabraniają tego

przepisy państwa przyjmującego (umowa polsko – białoruska z 1994 stwierdza, że forma zawarcia małżeństwa przed

uprawnionym do tego przedstawicielem dyplomatycznym lub urzędnikiem konsularnym podlega prawu państwa

wysyłajacego

- prowadzenie rejestru obywateli państwa wysyłającego przebywających na stałe lub czasowo w granicach jego okręgu

konsularnego (konwencja polsko – belgijska z 1972uprawnia konsula do prowadzenia rejestru obywateli państwa

wysyłającego, lecz także do wydawania im dokumentów dotyczących rejestru); prowadzenie rejestru ma walory

statystyczne ale i praktyczne np. w aspekcie obowiązku powszechnej służby wojskowej, przesyłania więc wezwań;

przeprowadzenie rejestracji urodzeń i zgonów obywateli państwa wysyłającego w okręgu konsularnym, może rejestrować

też zawarcie małżeństwa i rozwody

- wystawia zaświadczenia i dokumenty potwierdzające określony stan prawny np. w sprawie uprawnień do rent i

emerytur, świadectw ubóstwa, dokumenty konieczne do przewozu zwłok, zaświadczenia uprawniające do bezcłowego

przewozu mienia przesiedleniowego osób zatrudnionych za granicą

- czynności związane ze zgonami obywateli polskich za granicą

* załatwiaja formalności

* udzielają pomocy rodzinom zmarłych, w tym także w czynnościach wyjaśniających okoliczności i przyczyny zgonu,

zwłaszcza gdy istnieje podejrzenie o popełnienie przestępstwa

* uczestniczy w zabezpieczeniu mienia zmarłych, reprezentowaniu interesów rodzin, wynikających z tytułu

ubezpieczenia, a zwłaszcza w uzyskiwaniu potrzebnych dokumentów

* konsulowi współpracują z miejscowymi organami prowadzącymi dochodzenie, czuwają nad przebiegiem postępowań

wyjaśniających i informują rodziny zmarłych

21.Funkcje konsularne o charakterze sadowym.

- funkcja ta mieści się w ramach funkcji opieki konsularnej

- chodzi o sytuację gdy obywatel państwa wysyłającego znajdzie się w obliczu wymiaru sprawiedliwości państwa

przyjmującego – konsul ma prawo porozumiewania się i odwiedzania pozbawionego wolności i podejmuje kroki na jego

rzecz m In zapewnienie należytej obrony przed miejscowymi sądami

* konsul nie może odwiedzać pozbawionego wolności obywatela wbrew jego woli

* zastępuje lub zapewnia zastępstwo obywateli państwa wysyłającego przed sądami celu uzyskania tymczasowych

środków do ochrony praw i interesów tych obywateli, gdy osoby te nie są w stanie podjąć obrony swych praw i interesów

- konsul w celu zapewnienia ochrony prawnej, traktowania zgodnie z prawem może:

zwracać się do sądów i innych organów państwa przyjmującego o udzielenie informacji o przyczynach zatrzymania,

aresztowania, pozbawienia wolności, o zarzutach stawianym obywatelom

odwiedzać ich, porozumiewać się z nimi, ułatwiać mu porozumienie z rodziną

* powiadamia go o jego uprawnieniach, o prawie do obrońcy z urzędu, zapewnieniu tłumacza

- doręcza pisma procesowe i pozaprocesowe na wniosek sądów lub innych władz państwa wysyłającego

* sądy mają prawo zwracania się do urzędu konsularnego w sprawach przeprowadzenia czynności dowodowych

20

- uprawnienie do przesłuchiwania na wniosek sądu lub innego właściwego organu obywateli państwa wysyłającego o

charakterze stron, podejrzanych, świadków i biegłych

* wykluczone jest stosowanie przymusu

22.Funkcje konsularne o charakterze urzednika stanu cywilnego.

- pełnienie funkcji urzędnika stanu cywilnego – jest uprawniony do tych funkcji zgodnie z praktyką międzynarodową,

potwierdzoną w dwustronnych konwencjach konsularnych oraz przepisach prawa wewnętrznego państw

* upoważnienie dotyczy sytuacji, gdy oboje nowożeńcy są obywatelami państwa wysyłającego bądź też gdy jedno z nich

jest obywatelem państwa wysyłającego, a drugie państwa przyjmującego, jednakże pod warunkiem, że nie zabraniają tego

przepisy państwa przyjmującego (umowa polsko – białoruska z 1994 stwierdza, że forma zawarcia małżeństwa przed

uprawnionym do tego przedstawicielem dyplomatycznym lub urzędnikiem konsularnym podlega prawu państwa

wysyłającego)

potrzebne jest nowożeńcom - zaświadczenia o zdolności małżeńskiej, metryka aktu urodzenia, para musi odczekać 1

miesiąc

23. Funkcje konsularne w zakresie zeglugi morskiej i powietrznej

- zapewnienie statkom i członkom ich załóg ochrony prawnej i opieki w różnych sytuacjach życiowych – pomoc i rada w

przestrzeganiu przepisów państw bandery i postoku statków w zakresie administracyjnym, porządkowym, sądowym,

sanitarnym, celnym

- czuwa nad przestrzeganiem praw należnych statkom i członkom i załóg

- może podejmować swe czynności z zakresu nadzoru i inspekcji statku dopiero po wpłynięciu statku do portu państwa

przyjmującego i załatwieniu formalności z tym związanych

- sporządzanie i wydawanie świadectw i innych dokumentów dotyczących m In praw rzeczowych statku, wpisania lub

skreślania z rejestru

- konsul może być mediatorem między kapitanem i załogą w celu rozwiązania sporów na tle płacowym, dyscypliny

- prowadzenie dochodzenia w sprawie zdarzeń na statku, przesłuchiwanie kapitana i członków załogi

- udziela pomocy i opieki kapitanowi i członkom załogi we wszystkich przypadkach, gdy znaleźli się w kolizji z

wymiarem sprawiedliwości państwa przyjmującego

- w ramach tych funkcji do obowiązku konsula należy:

* poszukiwanie zaginionych członków załogi

* udzielanie pomocy w zapewnieniu leczenia chorych członków załogi

* pomoc w powrocie do kraju

- bierze udział w akcji ratowniczej, gdy statek osiądzie na mieliźnie, rozbije się, dojdzie do awarii, zapewnia pomoc

rozbitkom i zabezpiecza mienie i dokumenty

- kontroluje czy statek jest uprawniony do podnoszenia bandery, wystawia statkowi tymczasowe świadectwo polskiej

przynależności (dla statku, który otrzymał polską przynależność)

- konsul pośredniczy przy kupnie-sprzedaży statku, który będzie pływał pod polską banderą, załatwia częstotliwość

radiową

- przeprowadza inspekcje i przeglądy statków, wydaje certyfikaty o dobrym stanie technicznym statku i przedłuża ich

ważność, wydaje dokumenty dotyczące ochrony środowiska morskiego, wydaje książeczki morskie i żeglarskie i

przedłuża im ważność

21

- przyjmuje protesty morskie ( pisemny meldunek kapitana statku, gdy jego statek, znajdująca się na nim osoba lub

ładunek uległy wypadkowi stanowiącemu znaczną szkodę, chodzi o zabezpieczenie dowodów; protest składa w ciągu 24

godzin od wypadku)

- uczestniczy przy czynnościach podejmowanych przez władze państwa przyjmującego na statku, związanych z

zatrzymaniem, aresztowaniem, pozbawieniem wolności członka załogi lub pasażera albo zajęcia mienia znajdującego się

na statku

- podejmuje interwencje w razie dyskryminowania przez władze państwa przyjmującego statku lub członków jego załogi

- nie ma praktycznie żadnych uprawnień wobec okrętów wojennych, jednak na prośbę dowódcy takiego okrętu powinien

udzielić pomocy okrętowi, dowódcy i załodze

- co do żeglugi powietrznej, to w większości dwustronnych konwencji konsularnych, jakie zawarła Polska, można spotkać

zapis, że postanowienia konwencji odnoszące się do żeglugi morskiej stosuje się odpowiednio do statków powietrznych

państwa wysyłającego pod warunkiem poszanowania postanowień innych umów dwustronnych i wielostronnych w

sprawach lotniczych obowiązujących oba państwa

- konwencja wiedeńska potwierdza uprawnienia konsula do sprawowania nadzoru i inspekcji oraz udzielania pomocy w

odniesieniu do statków morskich i rzecznych oraz powietrznych

24. Funkcje konsularne w zakresie promocji stosunkow gospodarczych.

- konsulowi uprawnieni są do:

* zapoznawania się wszelkimi legalnymi sposobami z warunkami i rozwojem życia handlowego i gospodarczego

* sporządzania sprawozdań w tym przedmiocie do rządu państwa wysyłającego

* informowania osób zainteresowanych

- kontynuowane są tradycje z obsługą przez konsula obrotu morskiego, komunikacyjnego i turystycznego

- zajmują się wszystkimi kwestiami związanymi z popieraniem i ochroną interesów handlowych państwa wysyłającego,

zwłaszcza informowaniem o kształtowaniu się sytuacji gospodarczej, finansowej, handlowej i zarysowujących się

trendach, o przepisach prawnych, celnych, wykonywaniu zobowiązań traktatowych, realizacji klauzuli największego

uprzywilejowania oraz umów ochronie inwestycji i unikania podwójnego opodatkowania

- utrzymuje ścisłe kontakty z przedstawicielami firm handlowych, zobowiązuje się do nadsyłania ocen i sugestii

dotyczących zasadności angażowania się w poszczególne transakcje handlowe, udzielanie kredytów

- nie może on współuczestniczyć przy zawieraniu transakcji lub pełnomocnikiem jednej ze stron (nie dotyczy to konsula

honorowego)

- wspomaga promocję interesów, zwłaszcza w kontaktach z rządową administracją gospodarczą, organizuje lub

uczestniczy w różnych imprezach np. seminariach służących promowaniu państwa wysyłającego i jego podmiotów

gospodarczych jako wiarygodnych partnerów

- działalność powinna służyć:

* wspieraniu inicjatyw inwestycyjnych

* transferu technologii

* ułatwieniu nawiązania bezpośrednich kontaktów między podmiotami gospodarczymi obu państw

* udzielaniu informacji i porad

- może podejmować interwencje wobec władz miejscowych na prośbę podmiotów gospodarczych swego państwa

- w sprawozdaniach dokonuje analizy problematyki gospodarczej w jego okręgu konsularnym, pod kątem interesów

państwa wysyłającego

25. Funkcje konsularne zwiazane z legalizacja dokumentow.

22

- Legalizacja, potwierdzenie autentyczności, legalności dokumentu w jednym kraju, żeby mógł on wejść w obieg w

innym kraju; np. dyplom

* pełna całkowita legalizacja, z dokumentem idziemy do MSZ polskiego, tam przybijają pieczęć, że dokument ten spełnia

wszystkie wymogi kraju wystawiającego, potem idziemy do konsulatu państwa, do którego chcemy wyjechać, tam dają

nam pieczęć o dokonaniu legalizacji tego dokumentu i wtedy można go przedstawić zagranicą, może ale nie musi być

przetłumaczony na język obcy, tylko dokument w pełni zalegalizowany daje nam do prawo do roszczeń (samo

tłumaczenie nie)

- na podstawie dwustronnych konwencji zawartych przez Polskę urzędnik konsularny ma prawo:

* przyjmować, sporządzać i poświadczać oświadczenia obywateli państwa wysyłającego

* przyjmować, sporządzać i poświadczać testamenty i inne dokumenty stwierdzające jednostronne czynności prawne

obywateli państwa wysyłającego, sporządzone zgodnie z ustawodawstwem tego państwa

* legalizować dokumenty i pieczęcie na dokumentach oraz uwierzytelniać własnoręczność podpisów obywateli państwa

wysyłającego

* legalizować wszelkie dokumenty wydawane przez organy państwa wysyłającego lub państwa przyjmującego oraz

poświadczać kopie i odpisy tych dokumentów

* tłumaczyć dokumenty i poświadczać zgodność tłumaczeń

* sporządzać i poświadczać umowy zawierane między obywatelami państwa wysyłającego, jeżeli nie dotyczą one

ustanowienia, przeniesienia lub wygaśnięcia praw rzeczowych do nierucjomosci znajdujących się w państwie

przyjmującym

* sporządzać i uwierzytelniać umowy bez względu na obywatelstwo stron, jeśli umowy te odnoszą się do mienia lub praw

znajdujących się w państwie wysyłającym i mają wywrzeć skutki prawne wyłącznie w tym państwie

* legalizować luz wydawać, zgodnie z ustawodawstwem państwa wysyłającego, dokumenty dotyczące pochodzenia

towarów oraz inne podobne dokumenty

- dokumenty sporządzone, zalegalizowane lub poświadczone przez urzędnika konsularnego są uważane za odpowiednio

zalegalizowane dokumenty urzędowe, mające taką samą moc dowodową i wywierające takie same skutki prawne jak

dokumenty zalegalizowane przez właściwe organy państwa przyjmującego

26. Polityka paszportowa panstwa i kompetencje.

- Dwa organy paszportowe (jeden w Polsce i jeden zagranicą, czyli w konsulacie), przepisy paszportowe każde państwo

ustala w swoich przepisach wewnętrznych, ale każdy obywatel ma prawo do paszportu; wydawanie paszportów jest

aktem władzy i atrybutem suwerenności państwowej

- rodzaje paszportów

* zwykłe – stwierdza tożsamość, przynależność państwową; służy jako dokument uprawniający do przekroczenia granicy

państwa i pobytu za granicą;

* tymczasowe – wydaje konsul w celu umożliwienia powrotu do kraju obywatelom polskim przebywającym czasowo i

stale za granicą i nieposiadającym paszportu wydanego w kraju;

- jeśli osoba znajoma z polskim paszportem, potwierdzi naszą tożsamość, to otrzymujemy paszport tymczasowy, można

też go wydać na podstawie innych dokumentów lub weryfikacji danych, który trwa 2-3 dni

* dyplomatyczne i służbowe MSZ – stwierdza tożsamość, przynależność państwową, funkcję i stopień służbowy

posiadacza; osobom korzystającym z przywilejów i immunitetów dyplomatycznych, konsularnych, misji specjalnych;

upoważniają do przekroczenia granicy państwa i przejazdu przez terytoria państw trzecich, lecz także na ich podstawie

władze, zwłaszcza graniczne, stwierdzają oficjalny (dyplomatyczny i służbowy) status ich posiadaczy oraz przyznają

przysługujące im przywileje i immunitety; nadzór nad tymi paszportami sprawuje minister Spraw Zagranicznych, który je

23

wydaje, wznawia ich ważność, dokonuje w nich zmian oraz zapewnia ich przechowanie; paszport dyplomatyczny

otrzymują: pracownicy służby dyplomatyczno – konsularnej (służby zagranicznej) oraz członkowie ich rodzin, jeżeli

pozostają z nimi we wspólnocie domowej i towarzyszą im w wyjeździe za granicę, ale także szefowie resortów,

podsekretarz stanu, posłowie, senatorowie; paszport służbowy otrzymują członkowie personelu techniczno –

administracyjnego i służba misji dyplomatycznych i urzędów konsularnych; paszporty dyplomatyczne dostają też

członkowie komisji międzynarodowych, misji specjalnych, kurierzy dyplomatyczni, ale również osoby niebędące

członkami służby dyplomatyczno - konsularnej tj szefowie resortów, podsekretarz stanu, posłowie, senatorowie, byli

prezydenci RP, (byli prezesi rady ministrów, byli ministrowie spraw zagranicznych od 24.8.1989)

- NIE MA PASZPORTÓW KONSULARNYCH!

(w czasach PRL istniał paszport z prawem wielorakiego przekraczania granicy dla osób na stałe przebywających

zagranicą; zlikwidowany 01.01.1990)

- jeśli paszport zginie, to należy zgłosić to na najbliższym posterunku policji, potrzebne jest zaświadczenie o stracie

paszportu (chodzi o odpowiedzialność, jeśli ktoś popełni przestępstwo i będzie się legitymował naszym paszportem)

- paszport blankietowy – zdjęcie, dane, pieczęć konsulatu, ważny jest 1 miesiąc, z prawem jednokrotnego przekroczenia

granicy; zastąpiono go paszportem tymczasowym

- nowe przepisy z Schengen – państwa UE należą do tzw. obszaru Schengen, wspólna polityka wizowa. Paszportowa,

azyl, kontrola granicy; wszystkie państwa muszą wybrać jedno miejsce, gdzie będą drukowane paszporty (w Polsce jest to

Warszawa), wydłużony okres wydawania paszportów tymczasowych (ważne 1 rok), zlikwidowano paszporty

blankietowe,

- od roku 2002 konsul nie wydaje paszportów fizycznie, zbiera się wnioski i wysyła poczta kurierską do MSZ do

Warszawy, stamtąd do organu drukującego paszporty, potem wracają one do MSZ, a potem wysyła się je do konsulatu,

cały proces może trwać około 3-4 miesięcy i dlatego wydaje się paszporty tymczasowe od ręki, bezpłatne, tylko że w tym

momencie traci wizę z prawem do pracy, a urzędnik nie ma gdzie tej wizy wbić, bo to jest paszport tymczasowy

- obecnie paszporty maja kolor bordowy, ale ważny jest też granatowy, a w najbliższym czasie będą jeszcze nowe

paszporty unijne z gwiazdkami

- obywatelstwo europejskie posiada się wtedy, gdy jest się obywatelem kraju członkowskiego Unii, obywatelstwo

europejskie jest obywatelstwem pochodnym, nie ma jeszcze paszportu europejskiego, gdyż w czasie negocjowania

traktatu w Nicei w 2000 upadł pomysł ustanowienia wspólnego europejskiego paszportu, za sprawą Wlk Brytanii, która

uznała paszport za element suwerenności narodowej

27. Polityka wizowa panstwa i kompetencje konsula w tym zakresie.

- wiza stanowi zezwolenie państwa przyjmującego w formie specjalnego wpisu i pieczęci zamieszczonych w paszportach

przez kompetentne organy państwowe (a za granicą przez ambasady, konsulaty) na podstawie której dana osoba ma

prawo przebywać na terytorium państwa, przebywać na min w okresie ważności wiz lub je opuścić.

- rodzaje wiz:

* Pobytowe (od 3-6 miesięcy): dyplomatyczne, służbowe, zwyczajne (indywidualne lub zbiorowe) i turystyczne

(indywidualne lub zbiorowe)

* Tranzytowe (od 48 godzin do 1 tygodnia): dyplomatyczne, służbowe, zwyczajne

* Wizy z prawem do pracy (do 1 roku, wyjątkiem są państwa anglosaskie, bo tam wydają na taki czas, jaki jest określony

we wniosku pracodawcy)

- do udzielania wiz dyplomatycznych i służbowych za granicą upoważnione są misje dyplomatyczne i urzędy konsularne,

a w kraju ministerstwo spraw zagranicznych; misje dyplomatyczne i konsularne wydawane są dla pracowników służby

zagranicznej państw obcych, a więc osobom skierowanym do pracy w misjach dyplomatycznych, urzędach konsularnych

lub organizacjach międzynarodowych, kurierom dyplomatycznym, na wniosek ministra spraw zagranicznych lub misji

dyplomatycznej danego państwa, zgłoszony w formie noty

24

- urzędy konsularne mogą wyjątkowo udzielić wiz dyplomatycznych i służbowych na zlecenie swego ministra spraw

zagranicznych lub misji dyplomatycznej, lub w sytuacji, gdy w danym państwie nie ma misji dyplomatycznej

- w samym państwie przyjmującym takie wizy wystawia ministerstwo spraw zagranicznych

- wiza dyplomatyczna i służbowa nadawana jest gratis i niezwłocznie, nie daje ona jednak, podobnie jak sam paszport

dyplomatyczny, podstawy do przyznawania przywilejów i immunitetów dyplomatycznych i konsularnych

- w Polsce wizy dla szefów misji i członków personelu misji dyplomatycznych, kierowników i członków personelu

urzędów konsularnych państw obcych, wydaje się wizy:

* dyplomatyczne, (do 3 miesięcy nie dotyczy członków służby zagranicznej)

* służbowe, (do 3 miesięcy nie dotyczy członków służby zagranicznej)

* kurierskie, (do 10 dni)

te trzy upoważniają do wjazdu na terytorium Polski w okresie do 6 miesięcy od daty jej wystawienia, oraz pobytu i

wyjazdu w okresie w niej wyznaczonym

dyplomatyczne wydaje się dla szefów misji i członków personelu misji dyplomatycznych, kierowników i członków

personelu urzędów konsularnych państw obcych,

służbowe wydaje się członkom personelu administracyjnego i technicznego, służby przedstawicielstwa dyplomatycznego,

pracownikom konsularnym, członkom personelu służby urzędu konsularnego oraz innym osobom skierowanym do pracy

w Polsce lub przyjeżdżającym służbowo, a także członkom rodzin wszystkich wymienionych kategorii osób

* dyplomatyczne tranzytowe – dla członków służby dyplomatycznej, wydaje się na czas nie dłuższy niż 5 dni)

- Potrzebny jest wniosek pracodawcy, że dana osobę zatrudnił, zaświadczenie z Powiatowego Urzędu Pracy, że taka firma

istnieje, wtedy wydaje się wizę na 1 rok minus jeden

Przy wydawaniu wiz stosuje się zasadę terytorialności, wizę można dostać tylko w okręgu konsularnym miejsca stałego

zameldowania

- strony z Schengen zniosły granicę wewnętrzną, została tylko granica zewnętrzna, mając wizę jednego kraju można

jechać do wszystkich; do obszaru Schenegen nie należy Wielka Brytania i Irlandia; Polska ma status obserwatora

28. Formy zakonczenia pelnienia funkcji przez konsula.

- najczęstszym sposobem jest odwołanie członka personelu urzędu konsularnego przez władzę państwa wysyłającego –

odwołanie nastepuje w skutek upływu terminu, na jaki członek personelu urzędu konsularnego został skierowany za

granicę, bądź z innych powodów, których ocena należy do kompetencji władz państwa wysyłającego

* państwo wysyłające zobowiązane jest do notyfikowania państwu przyjmującemu, że funkcje odwołanej osoby uległy

zakończeniu

- zakończenie funkcji następuje też na skutek uznania urzędnika konsularnego za persona non grata, a innego członka

personelu konsularnego – za osobę niepożądaną

* państwo wysyłające powinno odwołać daną osobę, albo położyć kres jej funkcjom w urzędzie konsularnym (gdy osoba

jest obywatelem państwa przyjmującego, wysyłającego lub trzeciego i na stałe zamieszkuje na terytorium państwa

przyjmującego)

* gdy państwo wysyłające odmawia odwołania danej osoby lub zwleka z odwołaniem, państwo przyjmujące może cofnąć

exequatur urzędnikowi, który je otrzymał, a pozostałym cłonkom personelu konsularnego przekazać informację, że

przestało uważać daną osobę za członka personelu urzędu konsularnego

* cofnięcie exequatur jest równoznaczne z pozbawieniem kierownika urzędu konsularnego jego oficjalnego statusu,

immunitetów i przywilejów (państwo wyznacza mu określony termin do opuszczenia jego terytorium, „z grzeczności”, po

jego upływie może być on wydalony z granic państwa przyjmującego, jednak z zachowaniem jego osobie względów)

- osoba może być uznana za persona non grata, jeszcze przed przybyciem na terytorium państwa przyjmującego lub przed

objęciem funkcji

* państwo powinno cofnąć nominację, a ona nie może przystąpić do pełnienia funkcji

25

- funkcje konsularne wygasają też wtedy, gdy dojdzie do zerwania stosunków konsularnych, likwidacji urzędu

konsularnego, włączenia okręgu konsularnego do innego państwa, zgonu członka personelu konsularnego, podania się go

do dymisji

- działalność urzędu konsularnego może być zawieszana – rząd amerykański w 1992 niezadowolony z polityki

Jugosławii, popierającej konflikt w Bośni i Hercegowinie, zawiesił działalność wszystkich konsulatów jugosłowiańskich

na terytorium USA, zamknięcie ich nie oznaczało zerwania stosunków konsularnych między krajami; ze względów

ekonomicznych

- funkcje wygasają na skutek definitywnej utraty suwerenności państwa wysyłającego lub przyjmującego jako podmiotu

prawa międzynarodowego, nie dotyczy to okupacji wojennej (ta nie musi pociągać likwidacji urzędów konsularnych

państw neutralnych)

29. Immunitety jurysdykcyjne konsularne.

- immunitet od jurysdykcji karnej, cywilnej, administracyjnej państwa przyjmującego

- mają do niego prawo urzędnicy i pracownicy konsularni, ale tylko w odniesieniu do czynności urzędowych

- w przypadku popełnienia ciężkiej zbrodni podlega on zatrzymaniu lub tymczasowemu aresztowaniu, ale tylko na

podstawie postanowienia właściwej władzy sądowej

- urzędnicy konsularni mogą być więzieni lub podlegać jakiejkolwiek innej formie ograniczenia wolności osobistej tylko,

ale tylko w wykonaniu prawomocnego wyroku sądowego

- są jednak odstępstwa od jurysdykcji karnej, zawarte w umowach dwustronnych, niektóre z nich zapewniają urzędnikom

konsularnym i członkom ich rodzin pełny immunitet od jurysdykcji karnej państwa przyjmującego, a pracownikom

konsularnym tylko w odniesieniu do czynności urzędowych

- jeśli chodzi o postępowanie karne, to urzędnicy konsularni powinni się stawić przed właściwymi władzami, ale

odpowiadają z wolnej stopy

- w przypadku zatrzymania lub tymczasowego aresztowania członka personelu konsularnego, należy zawiadomić

kierownika urzędu konsularnego, a jeśli to on zostanie zatrzymany to zawiadamia się władze państwa wysyłającego

- wszczęcie postępowania karnego przeciwko urzędnikowi konsularnemu, który uzyskał exequatur państwa

przyjmującego, jest w zasadzie równoznaczne z jego cofnięciem

- immunitetu od powództw cywilnych nie stosuje się, wynikłych z zawarcia przez urzędnika lub pracownika konsularnego

umowy, w której nie występował on wyraźnie lub w sposób domniemany jako przedstawiciel państwa wysyłającego, a

także w przypadku powództwa cywilnego, wytoczonego przez osoby trzecie, na skutek szkód powstałych w wyniku

wypadku spowodowanego w państwie przyjmującym przez pojazd, statek morski lub statek powietrzny

- sąd państwa przyjmującego nie może w tej kwestii wydawać wyroków, może jedynie stwierdzić, czy dany akt lub

działanie posiada charakter urzędowy

- immunitetu cywilnego nie mają członkowie rodziny urzędnika i pracownika konsularnego oraz członkom służby

- niektóre polskie konwencje dwustronne przyznają pełny immunitet od jurysdykcji cywilnej kierownikowi urzędu

konsularnego (z wyjątkiem ww. powództw cywilnych)

- Konwencja Wiedeńska wyłącza spod działania immunitetu od jurysdykcji administracyjnej, wypadki spowodowane w

państwie przyjmującym przez pojazd, statek lub statek powietrzny, ale przeważnie na podstawie umów dwustronnych

członkowie personelu urzędu konsularnego korzystają z traktowania uprzywilejowanego

- w Polsce immunitet od jurysdykcji administracyjnej, zwany policyjnym, zwalnia członków personelu konsularnego z

obowiązku poddania się badaniu w celu ustalenia zawartości w organizmie alkoholu lub środka działającego podobnie,

sprawdzenia stanu technicznego pojazdu, a ich dokumenty uprawniające do kierowania pojazdem nie mogą być

zatrzymane

- członkowie urzędu konsularnego nie są obowiązani do składania zeznań, co do faktów związanych z wykonywaniem

swych funkcji urzędowych ani też do przedkładania urzędowych dokumentów, korespondencji odnoszących się do tej

komentarze (0)
Brak komentarzy
Bądź autorem pierwszego komentarza!
To jest jedynie podgląd.
3 shown on 44 pages
Pobierz dokument