Akt deklaratoryjny i akt konstytutywny - Notatki - Prawo, Notatki'z Prawo
Lady_Pank
Lady_Pank19 czerwca 2013

Akt deklaratoryjny i akt konstytutywny - Notatki - Prawo, Notatki'z Prawo

PDF (104 KB)
5 strona
1000+Liczba odwiedzin
Opis
Prawo: notatki z zakresu prawa dotyczące aktu deklaratoryjnego i aktu konstytutywnego.
20punkty
Punkty pobierania niezbędne do pobrania
tego dokumentu
Pobierz dokument
Podgląd3 strony / 5
To jest jedynie podgląd.
3 shown on 5 pages
Pobierz dokument
To jest jedynie podgląd.
3 shown on 5 pages
Pobierz dokument
To jest jedynie podgląd.
3 shown on 5 pages
Pobierz dokument
To jest jedynie podgląd.
3 shown on 5 pages
Pobierz dokument

Hanna Myśliwczyk

Nr albumu: 20282

Administracja

Semestr II

Prawo administracyjne

Samokształcenie z prawa administracyjnego – wykład

Temat: Akt deklaratoryjny i akt konstytutywny

Prowadzący wykład: dr Paweł Witkowski

Administracja publiczna podejmuje różnego rodzaju działania. Wszystkie czynności mają

podstawę prawna. Organy muszą więc podejmować działania ściśle w formach określonych przez

Konstytucję. Taką formą działania właściwą wyłącznie organom administracji publicznej jest akt

administracyjny. 1

Aby dokładnie zdefiniować akt deklaratoryjny i akt konstytutywny które są tematem pracy, należy

najpierw zapoznać się z zagadnieniem samego aktu administracyjnego.

Biorąc pod uwagę mnogość definicji i rozległość w jej interpretacji pragnę przytoczyć dwa

objaśnienia aktu administracyjnego, które są najobszerniejsze, ale i zarazem najprzystępniejsze.

Pierwsze bardziej skrupulatne według Jana Boć 1976 roku :

„Akt administracyjny jest to sformalizowany (podjęty w wyniku postępowania) objaw woli organu

administrującego podjęty na podstawie prawa i w granicach przysługujących temu organowi

kompetencji, skierowany do zindywidualizowanego adresata, w konkretnej sprawie, wywołujący

skutki prawne w sferze prawa administracyjnego, a niekiedy również w sferze innych działów

prawa.” 2

Pojęcie to jest bardzo obszerne. Jednak definicję tą dopełnia wyjaśnienie według Eugeniusza

Ochendowskiego, który mówi:

„Aktem administracyjnym jest władcze działanie prawne organu administracji skierowane na

wywołanie konkretnych, indywidualnie oznaczonych skutków prawnych.” 3

Jak łatwo zauważyć autorzy tych definicji zwracają uwagę na różne cechy aktu mianowicie na

wydanie aktu przez organy mające kompetencje ku temu, jak widać w przypadku J. Bocia oraz na

cechę władczości organu wyrażoną przez E. Ochendowskiego. Zgadzają sie co do tego, iż regulują

konkretne sprawy indywidualnego adresata oraz, że regulują konkretne skutki prawne.

Reasumując otrzymaliśmy trzy główne cechy wszystkich aktów administracyjnych,

1 „Elementy prawa”, pod. red. Wojciech Kocot, Difin Warszawa 2004, str 54

2 „Prawo administracyjne”, pod red. Jan Boć, Wrocław 2005, Wydanie V poprawione, str. 294

3 „Prawo administracyjne część ogólna”, Eugeniusz Ochendowski, Toruń 2006, Wydanie VI, zaktualizowane, str.185

mianowicie:

 władczość

 regulacja konkretnej sprawy

 wywołanie skutków prawnych

Należy pamiętać, iż z punktem oparcia aktu administracyjnego jest przepis prawny, musi posiadać

podstawę prawną, a także spełniać inne warunki przewidziane przez prawo, np. dotyczące formy.

Rozróżniamy wiele kryteriów podziału aktów administracyjnych, tzn:

 kryterium formy (akty formalne, nieformalne)

 kryterium tzw. żądania adresata (akty pozytywne, negatywne)

 kryterium dotyczące możliwości wydania aktu w zależności od woli adresata (akty

jednostronne, dwustronne)

 kryterium treści rozstrzygnięcia sprawy (nakazujące, kształtujące, ustalające)

 kryterium wywierania skutków cywilnoprawnych (np. bezpośrednich lub pośrednich

skutków prawnych w sferze prawa cywilnego)

 kryterium położenia prawnego adresata względem organu wydającego akt (akty

wewnętrzne, zewnętrzne)

 kryterium podstawy prawnej (akty deklaratoryjne, konstytutywne) 4

Temat mojej pracy dotyczyć będzie ostatniego kryterium tzn. podziału pod względem podstawy

prawnej. Ze względu na rodzaj podstawy prawnej rozróżniamy dwa rodzaje aktów:

1) A. akt deklaratoryjny

2) B. akt konstytutywny

1) Akt administracyjny deklaratoryjny stwierdza, że pewien stosunek prawny zaistniał. Podciąga on

konkretny stan faktyczny pod normy prawne w sposób wiążący. DEKLARUJE, czyli ustala w

sposób wiążący, iż w danej sytuacji wynikają z mocy ustawy dla adresata aktu określone

uprawnienia lub obowiązki, zaś same akty tylko potwierdzają owe prawa i obowiązki, ale ich nie

tworzą. Tkwi w nich jednakże pewien element twórczości, gdyż kształtują one stosunki prawne.

Jest tak, gdyż adresat dopiero od momentu wydania takiego aktu może skutecznie powoływać się

na swoje prawa.

„Ten oto skutek prawny działa ex tunc, czyli od chwili, gdy zostały spełnione przesłanki, z którymi

przepis prawa wiąże określone uprawnienia lub obowiązki” 5

Akt administracyjny deklaratoryjny powoduje nową sytuację prawną, gdyż to co było do tej pory w

4 „Wstęp do prawa administracyjnego ogólnego”, Michał Możdżeń-Marcinkowski, Zakamycze 2006. str. 192

5 „Prawo administracyjne część ogólna”, Eugeniusz Ochendowski, Toruń 2006, Wydanie VI, zaktualizowane, str. 187

sferze uprawnień czy też obowiązków wynikających z aktu generalnego jest przez akty

deklaratoryjne realizowane. W konkluzji jest to objaw woli państwa, gdyż określone prawo czy

obowiązek powstały poprzez kompetentny do wydania aktu organ.

Z aktem deklaratoryjnym spotykamy się stosunkowo często. Istnieje wiele przykładów takich jak:

 stwierdzenie nabycia obywatelstwa 6

 decyzje stwierdzające nabycie określonych uprawnień z mocy prawa, np. stwierdzenie

uprawnień do korzystania z biletów ulgowych, przyznanie świadczeń emerytalnych

 decyzje stwierdzające wygaśnięcie określonych uprawnień z mocy prawa

 decyzje wojewody w sprawie stwierdzenia nabycia mienia przez gminę z mocy prawa:

„wojewoda wydaje decyzje w sprawie stwierdzenia nabycia mienia z mocy prawa .. w

zakresie unormowanym ustawą” 7

Od aktów deklaratoryjnch należy odróżnić zaświadczenia. Potwierdzające zaistnienie stanu

prawnego lub faktycznego, który został uprzednio określony i udokumentowany w drodze

czynności prawnej danego podmiotu. Zaświadczenia wykazują niekiedy podobieństwa do aktów

deklaratoryjnych, a kryterium rozróżniającym jest pozycja, jaką w toku ich wydawania zajmuje

organ administracyjnych i osoba żądająca zaświadczenia. 8

2) Akt administracyjny konstytutywny jest to akt posiadający tzw. „charakter twórczy”, co oznacza,

że tworzy, zmienia lub uchyla stosunki prawne, przy czym zmiana tej konkretnej sytuacji prawnej

następuje nie z mocy samej ustawy, a z mocy owego aktu administracyjnego. Akty te tworzą nową

sytuacje prawną, to znaczy ustalają dla adresata prawa i obowiązki.

Nie można jednak zapomnieć, iż wydanie aktu konstytutywnego występuje na podstawie przepisów

ustawy. Akty te tworzą pewny stosunek prawny, który powstaje z chwilą doręczenia, ogłoszenia

bądź też wydania aktu, czyli w momencie jego prawomocnego wydania, a więc ex nunc. 9

Akt administracyjny konstytutywny nie jest obcy żadnemu zwykłemu obywatelowi. Jak w

przypadku aktu deklaratoryjnego spotykamy się z nimi bardzo często. Są nimi miedzy innymi:

 decyzja o zmianie nazwiska

 wydanie paszportu

 decyzja w sprawach świadczeń pomocy społecznej

 pozwolenie na budowę

 decyzja o cofnięciu prawa jazdy

6 Ustawa z dnia 15 lutego 1962 r. o obywatelstwie polskim.

7 Dz.U. Nr 32, poz. 191 ze zm.; dalej jako: PWSamTerU

8 „Encyklopedia Prawa”, pod. red. Urszula Kalina-Prasznic, Wyd. C.H. Beck, Warszawa 1999, str. 22

9 „Encyklopedia Prawa”, pod. red. Urszula Kalina-Prasznic, Wyd. C.H. Beck, Warszawa 1999, str. 21

 zezwolenie na sprzedaż alkoholu.

Zdarza się, iż w akcie administracyjnym deklaratoryjnym odnajdujemy uzupełniający akt o

charakterze konstytutywnym. Takim przykładem jest podatkowy nakaz płatniczy uwzględniający

podanie o rozłożenie podatku na raty.

Należy również brać pod uwagę, że akt konstytutywny ma w sobie elementy aktu deklaratoryjnego.

Dzieje się tak na przykład przy akcie mianowania pracownika państwowego, lub akcie nadania

obywatelstwa.

Do czynienia mamy w takiej sytuacji z aktami które mogą być ujęte w jednym piśmie (akcie).

Jak łatwo zauważyć owy podział ze względu na kryterium podstawy prawnej trudno jednoznacznie

rozdzielić na rodzaj aktu. Możemy natomiast z całą pewnością mówić o przewadze cech

konstytutywnych czy deklaratoryjnych w konkretnych aktach.

Znaczenie ma ustalenie momentu powstania skutków prawnych, czy powstały one ex tunc, czy też

ex nunc. Zdecydowanie większe znaczenie ma podział na akty administracyjne i poświadczenia.

Gdyż poświadczenia wydawane są w innym trybie niż akty deklaratoryjne lub konstytutywne.

Od poświadczenia nie ma oczywiście odwołania i nie podlega ono egzekucji. Natomiast o

wydawaniu poświadczeń stanowi Kodeks Postępowania Administracyjnego. 10

BIBLIOGRAFIA:

1. „Elementy prawa”, pod. red. Wojciech Kocot, Difin Warszawa 2004

2. „Prawo administracyjne”, pod red. Jan Boć, Wrocław 2005, Wydanie V poprawione

3. „Prawo administracyjne część ogólna”, Eugeniusz Ochendowski, Toruń 2006, Wydanie

VI, zaktualizowane

4. „Wstęp do prawa administracyjnego ogólnego”, Michał Możdżeń-Marcinkowski,

Zakamycze 2006. str. 192

5. Ustawa z dnia 15 lutego 1962 r. o obywatelstwie polskim.

6. Dz.U. Nr 32, poz. 191 ze zm.; dalej jako: PWSamTerU

7. „Encyklopedia Prawa”, pod. red. Urszula Kalina-Prasznic, Wyd. C.H. Beck, Warszawa

1999, str. 22

10 Dział VII art. 217-220 k.p.a.

8. Dział VII art. 217-220 k.p.a.

komentarze (0)
Brak komentarzy
Bądź autorem pierwszego komentarza!
To jest jedynie podgląd.
3 shown on 5 pages
Pobierz dokument