Pieniądz i współczesny system bankowy - Notatki - Ekonomia, Notatki'z Ekonomia. University of Wroclaw
Bartek
Bartek5 marca 2013

Pieniądz i współczesny system bankowy - Notatki - Ekonomia, Notatki'z Ekonomia. University of Wroclaw

PDF (220 KB)
3 strony
1Liczba pobrań
933Liczba odwiedzin
Opis
Notatki dotyczące zagadnień ekonomii: pieniądz i współczesny system bankowy; funckje i rodzaje pieniądza, system bankowy i rodzaje banków.
20punkty
Punkty pobierania niezbędne do pobrania
tego dokumentu
Pobierz dokument
Podgląd3 strony / 3
Pobierz dokument

23. PIENIĄDZ I WSPÓŁCZESNY SYSTEM BANKOWY. Pieniądz – to pewien powszechnie akceptowany towar, za pomocą którego dokonujemy płatności za dostarczone dobra lub wywiązujemy się ze zobowiązań (np. spłata długu). Inaczej mówiąc jest to środek wymiany. Funkcje pieniądza:

 Środek wymiany – ułatwia wymianę dóbr i usług (w gospodarce bezpieniężnej (bartelowej) nie występuje środek wymiany. Wymiana ma charakter bezpośredni, co oznacza, że jedne dobra są wymieniane na inne)

 Jednostka rozrachunkowa – to jednostka, w której są wyrażone ceny i prowadzi się rozliczenia

 Środek przechowywania wartość (tezauryzacji) – umożliwia wykorzystanie pieniądza do zakupu w przyszłości

 Miernik odroczonych płatności – pozwala ustalić wartość przyszłych spłat długu Rodzaje pieniądza:

 Pieniądz symboliczny – to środek płatniczy, którego wartość, czyli siła nabywcza znacznie przewyższa koszt jego wytworzenia lub wartość jako towaru w innych niż pieniądz zastosowaniach

 Pieniądz bezgotówkowy – to środek wymiany, którego podstawą jest wierzytelność przedsiębiorstwa prywatnego lub osoby fizycznej. Pieniądz mający formę zapisu na rachunku bankowym, którego podstawą może być depozyt gotówkowy klienta lub kredyt udzielony przez bank. Płatności dokonywane są za pomocą polecenia przelewu, czeku, karty kredytowej itp.

Wprzeszłości różne towary pełniły funkcje pieniądza np. psie zęby, muszle, złoto, niewolnicy i papierosy. Był to tzw. Pieniądz towarowy. We współczesnym świecie ta postać pieniądza występuje coraz rzadziej, a powszechnie akceptowanym środkiem płatniczym jest pieniądz gotówkowy (symboliczny). Przykładami pieniądza gotówkowego są banknoty i bilon, które w coraz większym stopniu uzupełnia pieniądz bezgotówkowy np. w postaci depozytów bankowych System bankowy Początków nowoczesnego systemu bankowego można upatrywać w operacjach przeprowadzanych przez średniowiecznych złotników, którzy zaczęli występować w roli „skarbników”, przechowując w swych skarbcach złoto należące do klientów. Od momentu, kiedy klienci zaczęli przekazywać prawo własności do swego złota w formie zapisów na papierze, a nie fizycznego transferu, pojawiła się instytucja czeku. Gdy złotnicy przekonali się, że ich klienci nie będą jednocześnie domagać się zwrotu powierzonego złota, już tylko krok dzielił ich od wprowadzenia kredytów bankowych i instytucji kredytu w rachunku bieżącym (overdraft). Złotnicy musieli oczywiście utrzymywać rezerwy złota, aby uniknąć niebezpieczeństwa paniki finansowej, ale stanowiły one tylko pewną część całkowitej sumy wkładów. Podstawą nowoczesnego systemu bankowego jest działalność pośredników finansowych, przede wszystkim banków komercyjnych. Najważniejszą cechą tych banków jest to, iż część ich pasywów jest wykorzystywana jako środek płatniczy, co sprawia, że można je traktować jako składnik podaży pieniądza w gospodarce. Baki komercyjne działają w systemie clearingowym (rozrachunkowym), w ramach którego codziennie dokonuje się rozliczeń sald – wynikających z obsługiwanych transakcji – między uczestnikami systemu. Bank centralny (Narodowy Bank Polski) występuje w roli bankiera banków komercyjnych; utrzymuje u siebie pewną część ich rezerw i wyłącza w ten sposób z obiegu część gotówki. Banki komercyjne, podobnie jak inne przedsiębiorstwa prywatne, są nastawione na maksymalizację zysku. Przyjmują depozyty klientów w postaci wkładów na żądanie i wkładów terminowych, które – łącznie z certyfikatami depozytowymi – stanowią podstawowe pozycje po stronie pasywów w ich bilansie. Po stronie aktywów banki utrzymują rozmaite aktywa o zróżnicowanym stopniu płynności. Ogólnie biorąc im niższa jest płynność danej pozycji aktywów, tym wyższy osiągany z niej zysk. Sztuka zarządzania własnym portfelem aktywów przez dążący do maksymalizacji zysków bank polega na takim ukształtowaniu struktury aktywów, aby osiągnąć wysoką stopę zwrotu przy niskim ryzyku, a jednocześnie utrzymać wystarczającą płynność aktywów do nie zakłóconej obsługi klientów. Udzielając kredytów i umożliwiając zaciąganie pożyczek w rachunku bieżącym, banki komercyjne

docsity.com

powiększają zasób pieniądza bezgotówkowego w gospodarce i tym samym wpływają na ogólną wielkość podaży pieniądza. Sumę banknotów i bilonu znajdujących się w obiegu, powiększoną o rezerwy gotówkowe banków komercyjnych, określa się mianem bazy monetarnej. Gospodarstwa domowe i przedsiębiorstwa zawsze utrzymują pewną ilość gotówki, co jest podyktowane motywem transakcyjnym. Ogólna podaż pieniądza jest równa bazie monetarnej pomnożonej przez mnożnik kreacji pieniądza. Zależność ta odzwierciedla zdolność banków do kreacji kredytu. Wysokość mnożnika kreacji pieniądza zależy od skłonności banków komercyjnych i gospodarstw domowych do posługiwania się gotówką. Im niższa jest planowana przez banki relacja gotówki do wkładów (stopa rezerw), tym wyższy jest mnożnik kreacji pieniądza. Podobnie im mniej gotówki utrzymują gospodarstwa domowe i przedsiębiorstwa, tym większa będzie podaż pieniądza. Ilość gotówki utrzymywanej przez banki w formie rezerw zależy od jej kosztu alternatywnego tj. zysku, jaki można osiągnąć przeznaczając pieniądze na kredyty oraz do prawdopodobieństwa przedterminowego wycofania wkładów z banku. Na skłonność ludzi do utrzymywania gotówki rzutują czynniki instytucjonalne określające sposób dokonywania wpłat dochodów, przepisy podatkowe, warunki korzystania z kart kredytowych, a nawet pora roku. W świetle powyższych ustaleń zdefiniowanie pojęcia podaży pieniądza nie powinno na pozór nastręczać trudności: obejmuje ona gotówkę w obiegu oraz wkłady w banku. Rzeczywistość bywa jednak bardziej złożona. Wkłady bankowe w praktyce przyjmują bardzo różne formy, odzwierciedlając fakt istnienia szerokiego spektrum aktywów finansowych o różnym stopniu płynności. Co więcej funkcje banków zaczynają w coraz większym zakresie spełniać także instytucje finansowe, np. towarzystwa budowlane. W 1989 największe towarzystwo budowlane w Wielkiej Brytanii – Abbey National – zostało nawet formalnie uznane za bank. Przyczyny te sprawiają, że precyzyjne zdefiniowanie podaży pieniądza staje się coraz trudniejsze. Szeroka baza monetarna obejmuje gotówkę w obiegu i pogotowie kasowe banków komercyjnych oraz ich wkłady gotówkowe w banku centralnym; ten agregat pieniężny określa się jak M0. szersze, stosowane w różnych okresach, definicje pieniądza odwoływały się do takich agregatów jak M1, M2, M3, M4, M4c oraz M5. w pierwszej połowie lat 90 regularnie publikowane statystyki dotyczące obiegu pieniężnego w Wielkiej Brytanii zawierały dane na temat M0, M2 i M4, gdzie agregat M4 jest miarą pieniądza w szerokim ujęciu. Wszystkie definicje pieniądza zawarte między agregatem M0 i M4 mają obecnie znaczenie mniejsze znacznie niż poprzednio. W warunkach postępującej deregulacji rynków finansowych i szybkiego postępu technicznego coraz łatwiejsze staje się bowiem przerzucanie środków między różnymi rodzajami aktywów finansowych i elastyczne dostosowanie portfela aktywów do zmieniających się warunków. Banki komercyjne – to pośrednicy finansowi, którym państwo udzieliło licencji na działalność polegającą na udzielaniu kredytów i przyjmowaniu depozytów, włączając w to wkłady, w których ciężar mogą być wystawiane czeki Baza monetarna – to łączna ilość banknotów i bilonu w obiegu pozabankowym oraz znajdujących się w systemie bankowym Mnożnik kreacji pieniądza – obrazuje wielkość zmiany zasobu pieniądza, wywołanej zmianą bazy monetarnej o jednostkę M0 – Banknoty i bilon w obiegu oraz wkłady operacyjne banków trzymane w banku centralnym Panika finansowa – to samospełniająca się przepowiednia. Ludzie dochodzą w pewnym momencie do wniosku, że bank nie będzie zdolny do wypłacenia gotówki posiadaczom wkładów. Wpadają więc w popłoch i biegną do banku, aby wydostać swoje pieniądze. Tym samym sprawiają, że bank rzeczywiście nie jest w stanie wypłacić pieniędzy i będzie musiał ogłosić bankructwo. Podaż pieniądza – to całkowita wartość znajdujących się w obiegu zasobów pieniądza występującego w roli środka wymiany Pośrednik finansowy – to instytucja, która specjalizuje się w ułatwianiu kontaktów między kredytodawcami a kredytobiorcami Płynność – szybkość i pewność, z jaką dany rodzaj aktywu można zamienić na pieniądz

docsity.com

Rezerwy – w czasach złotnika to ilość złota pozwalająca dokonać natychmiastowych wypłat na żądanie właścicieli wkładów (współcześnie: rezerwy gotówkowe banków) Stopa rezerw – stosunek rezerw bankowych do wkładów System Clearingowy (rozliczeniowy) – to ogół porozumień, na mocy których wzajemne zobowiązania i należności banków rozlicza się przez zestawienie wszystkich transakcji dokonanych w danym okresie i spłatę tylko zobowiązań netto powstałych w rozliczeniach międzybankowych. Wkład (depozyt) – w czasach złotników ilość złota oddana złotnikowi na przechowanie (współcześnie: wkład gotówkowy w banku)

docsity.com

komentarze (0)
Brak komentarzy
Bądź autorem pierwszego komentarza!
Pobierz dokument