Prywatyzacja - Notatki - Finanse, Notatki'z Finanse. Cracow University of Economics
Kamila_S
Kamila_S26 February 2013

Prywatyzacja - Notatki - Finanse, Notatki'z Finanse. Cracow University of Economics

PDF (159 KB)
3 strony
496Liczba odwiedzin
Opis
Cele, sposoby i podział prywatyzacji w Polsce
20punkty
Punkty pobierania niezbędne do pobrania
tego dokumentu
Pobierz dokument
Podgląd3 strony / 3
Pobierz dokument

Własność państwowa a prywatna

Modele teoretyczne i doświadczenia 45 lat socjalizmu w Polsce wykazały, że jest to system

nieefektywny. Nie przynosi on dużego postępu cywilizacyjnego i przyczynia się do technologicznego

zacofania. Socjalizm nie zaspakajał potrzeb ludzi, gospodarowanie w nim wiązało się z olbrzymim

marnotrawstwem. Doprowadziło to do problemów ekonomicznych w latach osiemdziesiątych, w tym

do niedoboru towarów. Podjęta reforma Balcerowicza urealniła wartość dóbr (inflacja), a ich celem

było odejście od socjalizmu. Jedną z największych pozostałości po poprzednim ustroju są

przedsiębiorstwa państwowe. W modelu kapitalistycznym państwo nie ingeruje w gospodarkę, a

same przedsiębiorstwa państwowe nie są w stanie utrzymać się na rynku. Poziom efektywności i

rentowności przedsiębiorstw będących w rękach prywatnych jest zawsze dużo wyższy niż w

przedsiębiorstwach państwowych. Proces, w którym odchodzi się od własności państwowej na rzecz

prywatnej, poprzez jej sprzedaż lub udostępnienie, nazywamy prywatyzacją.

Cele prywatyzacji

Podstawowe cele prywatyzacji to :

 ograniczenie udziału przedsiębiorstw państwowych w gospodarce,

 poprawa efektywności gospodarowania,

 poprawa kondycji finansowej przedsiębiorstw,

 przystosowanie przedsiębiorstw do realiów gospodarki rynkowej,

 zracjonalizowanie zatrudnienia,

 umacnianie pozycji przedsiębiorstw na rynku,

 poprawa kondycji giełdy papierów wartościowych poprzez zwiększenie liczby notowanych na

niej prywatyzowanych spółek,

 zachęcenie ludzi do inwestowania,

 zdobycie środków na sfinansowanie niezbędnych reform ustrojowych,

 przyciągnięcie inwestorów zagranicznych dysponujących nowoczesnymi technologiami.

Podział prywatyzacji

Podział prywatyzacji ze względu na jej wielkość :

- mała prywatyzacja - polega na sprzedaży małych przedsiębiorstw np. zakładów gastronomicznych

lub wyłączonych składników majątku (maszyny, budynki),

- średnia prywatyzacja - sprzedaż małych i średnich podmiotów, lub leasing majątku produkcyjnego,

- duża prywatyzacja - przekształcenie średnich i wielkich przedsiębiorstw w spółki kapitałowe i ich

sprzedaż.

Sposoby prywatyzowania

Proces prywatyzacji odbywa się w Polsce według trzech głównych sposobów :

docsity.com

 prywatyzacja bezpośrednia - poprzez likwidację przedsiębiorstwa i rozdysponowanie

składników jego majątku. Decyzję o takim sposobie prywatyzacji podejmuje organ

założycielski (np. Wojewoda) za zgodą Ministra Skarbu, który odpowiada za proces

prywatyzacji,

 prywatyzacja pośrednia (droga kapitałowa) - składa się z dwóch etapów :

- I Etap - przekształcenie przedsiębiorstwa w Jednoosobową Spółkę Skarbu Państwa, proces

ten zwany komercjalizacją powoduje , że JSSP zaczyna działać na podstawie Kodeksu

Handlowego, a nie Ustawy o Przedsiębiorstwie Państwowym. Proces ten powoduje, że

zaprzestaje działania rada pracownicza i ogólne zebranie pracowników. Powstają natomiast

organy, które przewiduje Kodeks Handlowy czyli Rada Nadzorcza i Walne Zgromadzenie

(które wykonuje jednoosobowo Minister Skarbu). Komercjalizacja uszczupla władzę

pracowników przedsiębiorstwa, więc w zamian za zgodę pracowników na komercjalizację i

prywatyzację rządy zgodziły się na swoisty "okup" dla pracowników, czyli początkowo

przywilej zakupu akcji po preferencyjnej cenie dla pracowników, a obecnie 15% pula akcji dla

bezpłatnego podziału między pracowników,

- II Etap - sprywatyzowanie JSSP, czyli sprzedaż jej akcji wybranemu inwestorowi, lub

złożenie oferty sprzedaży na polskiej i zagranicznych giełdach papierów wartościowych,

 prywatyzacja poprzez Narodowe Fundusze Inwestycyjne - w Polsce powstało 15 NFI, każdy z

nich otrzymał trzydzieści kilka pakietów większościowych spółek akcyjnych i kilkaset

mniejszościowych. Zadaniem NFI było zarządzanie otrzymanym majątkiem aby powiększać

jego wartość. Akcjonariuszami NFI zostali polscy obywatele, którzy odebrali Powszechne

Świadectwa Udziałowe i zamienili je na akcje NFI. Więcej w eseju o NFI.

Spór o uwłaszczenie

W ostatnich kilku latach istnieje spór, co do tzw. powszechnego uwłaszczenia. Proces ten miałby

polegać na tym, że wszyscy obywatele mieliby otrzymać część majątku państwowego. Autorzy

strony nie chcą się opowiadać po jednej ze stron sporu, ale pragniemy zwrócić uwagę na pewne

ekonomiczne aspekty sprawy :

 Polski nie stać na powszechne uwłaszczenie, nie ma wystarczającego majątku na ten cel,

musimy wcześniej spłacić roszczenia reprywatyzacyjne, zdobyć środki na niezbędne reformy i

na spłatę zadłużenia zagranicznego,

 przeprowadzenie tej operacji przyniosło by wiele szkód gospodarce, bony uwłaszczeniowe

zostałyby spieniężone, a środki finansowe trafiłyby na rynek powiększając konsumpcję,

inflację i deficyt handlowy,

 spadłaby jakość zarządzania podmiotami gospodarczymi, nie miałyby one dostępu do

nowoczesnego know-how,

 pewnym ostrzeżeniem przed przeprowadzaniem uwłaszczenia są doświadczenia czeskiego

uwłaszczenia tzw. kuponówka, gdzie majątek prywatyzowanych firm został skupiony przez

państwowe banki, a fiasko tej operacji przyczyniło się kryzysu gospodarczego.

docsity.com

Problem reprywatyzacji

Z prywatyzacją wiąże się również pojęcie reprywatyzacji, czyli operacji zwrotu bezprawnie

zagarniętego mienia w czasach socjalizmu. Przeprowadzenie reprywatyzacji jest konieczne, gdyż

samo w sobie jest korzystne dla budżetu państwa, ponieważ chroni obywateli przed wysokimi

roszczeniami, które są już obecnie uznawane przez sądy. Reprywatyzacja będzie znacznie tańsza niż

spłata uznanych roszczeń. Każdy inwestor powinien czuć, że respektowane jest w Polsce święte

prawo własności.

docsity.com

komentarze (0)
Brak komentarzy
Bądź autorem pierwszego komentarza!
Pobierz dokument