Postępowanie w sprawach o prowadzenie działalności gospodarczej - Notatki - Polityka rolna, Poradnik'z Polityka rolna. University of Silesia in Katowice
Kuba2013
Kuba201316 kwietnia 2013

Postępowanie w sprawach o prowadzenie działalności gospodarczej - Notatki - Polityka rolna, Poradnik'z Polityka rolna. University of Silesia in Katowice

DOC (133 KB)
23 strony
1000+Liczba odwiedzin
Opis
Politologia: notatki z polityki rolnej dotyczące postępowania w sprawach o prowadzenie działalności gospodarczej.
20punkty
Punkty pobierania niezbędne do pobrania
tego dokumentu
Pobierz dokument
Podgląd3 strony / 23
To jest jedynie podgląd.
3 shown on 23 pages
Pobierz dokument
To jest jedynie podgląd.
3 shown on 23 pages
Pobierz dokument
To jest jedynie podgląd.
3 shown on 23 pages
Pobierz dokument
To jest jedynie podgląd.
3 shown on 23 pages
Pobierz dokument

7. Postępowanie w sprawach o prowadzenie działalności gospodarczej

ewidencyjne o koncesje o zezwolenie w sprawach praktyk monopolistycznych

Prowadzenie ewidencji działalności gospodarczej należy do kompetencji wójta

lub burmistrza, w dużych miastach – do prezydenta miasta. Nie muszą czynić tego

osobiście, gdyż fizycznie nie byłoby to możliwe. Dopuszcza się tu podejmowanie

wszelkich czynności technicznych, związanych z wpisem przez osoby upoważnione i

pozostające w stosunku pracy w urzędzie, którym kieruje osoba upoważniona. O

upoważnieniu takim decyduje również burmistrz, wójt, czy prezydent miasta. Decyzje

wydawane są następnie w ich imieniu i oni ponoszą za nie odpowiedzialność

(natomiast odpowiedzialność pracowników jest wyłącznie odpowiedzialnością

służbową).

Podejmowanie i prowadzenie działalności gospodarczej jest wolne i

dozwolone każdemu na równych prawach, z zachowaniem warunków

określonych ustawą z 23 grudnia 1988 r. o działalności gospodarczej

(Dz.U. Nr 41, poz. 324 ze zm.). Podjęcie działalności gospodarczej

przez osoby fizyczne i jednostki organizacyjne nie mające osobowości

prawnej wymaga, z zastrzeżeniem wyjątków określonych w ustawie,

zgłoszenia do ewidencji działalności gospodarczej. Zgłoszenie takie

zawiera w szczególności oznaczenie przedsiębiorcy i jego siedziby

(miejsca zamieszkania), przedmiotu, miejsca wykonywania i daty

rozpoczęcia działalności gospodarczej. Uzyskanie wpisu do ewidencji

nie jest jednak ani warunkiem, ani legalizacją podjęcia działalności

gospodarczej. Ewidencjonowanie działalności gospodarczej wykonywane

jest przez organy gminy. Ewidencja działalności gospodarczej jest

jawna. Z dniem 1 stycznia 2001 r. wejdzie w życie ustawa z 20

sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz.U. Nr 121, poz.

769 ze zm.), zgodnie z którą osoby fizyczne prowadzące działalność

gospodarczą wpisywane będą do rejestru przedsiębiorców, wchodzącego

- 1 -

w skład Krajowego Rejestru Sądowego.

Organ ewidencyjny ma obowiązek dokonania wpisu do ewidencji działalności

gospodarczej zgodnie z treścią zgłoszenia. Dokonuje się jedynie oceny zgłoszenia

pod względem formalnym.

Przyjmuje się, że wpis do ewidencji nie jest aktem administracyjnym, ale czynnością

materialno – techniczną. Organ gminy nie może uznaniowo zezwolić lub odmówić

wpisu. Uprawnienia organu ewidencyjnego nie obejmują:

• celowości podjęcia prowadzenia działalności gospodarczej

• badania warunków przewidzianych w przepisach szczególnych.

Obywatele państw obcych i bezpaństwowcy, mający miejsce zamieszkania w Polsce,

mogą podejmować działalność gospodarczą na obszarze Polski na zasadach i

formach przewidzianych w ustawie o działalności gospodarczej, jednakże po

spełnieniu wymogów przewidzianych w ustawie z dnia 25 czerwca 1997 r. O

cudzoziemcach (Dz. U. Nr. 114, poz. 793), m.in. wymaga się tu także uzyskania

zezwolenia na pobyt stały i faktyczne zamieszkanie na terytorium Rzeczpospolitej

Polskiej. Cudzoziemiec powinien mieć również kartę stałego pobytu.

Zgłoszenie do ewidencji powinno zawierać:

1) oznaczenie podmiotu gospodarczego i jego siedziby. Jeśli chodzi o osobę

fizyczną, należy podać miejsce zamieszkania, a w razie ustanowienia

pełnomocników do dokonywania czynności prawnych w imieniu podmiotu

gospodarczego – również ich imiona i nazwiska.

2) określenie przedmiotu działalności gospodarczej

3) wskazanie miejsca wykonywania działalności gospodarczej

4) wskazanie daty rozpoczęcia działalności gospodarczej

Udzielenie pełnomocnictwa (art. 95 i in. K.C.) powinno być ujawnione w

ewidencji. Pełnomocnictwo można odwołać w każdej chwili, wygasa ono także wraz

ze śmiercią mocodawcy, pełnomocnika lub po ogłoszeniu upadłości

przedsiębiorstwa.

Głównym celem ewidencji jest umożliwienie szerokiego dostępu do informacji o

podmiotach prowadzących działalność gospodarczą. Ewidencja zbliżona jest

- 2 -

charakterem do rejestru sądowego , niemniej jednak zwykle zawiera mniejszy katalog

danych. Obowiązek udostępnienia ewidencji obciąża organ ewidencyjny. Każda

osoba ma prawo wglądu do ewidencji, bez podawania urzędnikom organu

ewidencyjnego powodów, uzasadniających zamiar wglądu.

Organ ewidencyjny wydaje decyzję o odmowie wpisu do ewidencji, gdy

zgłoszenie:

1) dotyczy działalności gospodarczej, do której nie stosuje się przepisów

ustawy

2) dotyczy działalności gospodarczej, która podlega koncesjonowaniu

3) dotyczy działalności gospodarczej, której podjęcie nie podlega zgłoszeniu

4) zawiera braki formalne, które nie zostały usunięte pomimo wezwania w

wyznaczonym terminie

5) dotyczy działalności gospodarczej objętej prawem wyłączności dla

spółdzielni inwalidów i niewidomych

Wpis do ewidencji podlega wykreśleniu w przypadku:

1) zawiadomienia o zaprzestaniu prowadzenia działalności gospodarczej

2) prawomocnego orzeczenia sądu, zakazującego osobie fizycznej

prowadzenia działalności gospodarczej, objętej wpisem

3) wpis do ewidencji podlega wykreśleniu także wtedy, gdy organ

ewidencyjny dokonał go z naruszeniem prawa; w tym przypadku

odpowiednio stosuje się przepisy dotyczące wznowienia postępowania

administracyjnego i stwierdzenia nieważności decyzji.

Wykreślenie z ewidencji następuje w drodze decyzji administracyjnej.

* * * Podstawową regulacją prawną w zakresie koncesjonowania działalności

gospodarczej jest ustawa z dnia 23 grudnia 1988 r. o działalności gospodarczej (Dz.

U. Nr 41, poz. 324 z późniejszymi zmianami). Powyższa regulacja, zwana dalej

„ ustawą o działalności gospodarczej”, traktuje koncesjonowanie jako wyjątek od

- 3 -

zasady wolności gospodarczej. Wniosek ten bezpośrednio potwierdzają jej

rozwiązania prawne, które określają rodzaje działalności gospodarczej, objęte

koncesjonowaniem (art. 11 ust 1), przy czym zakres tej działalności nie może być

rozszerzony bez zmiany ustawy o działalności gospodarczej. Ustawodawca jednak

stwarza możliwość ograniczania przedmiotowego zakresu koncesjonowania , gdyż

dopuszcza możliwość wydania przez Radę Ministrów rozporządzenia, które wyłączy

z obowiązku uzyskania koncesji niektóre rodzaje działalności gospodarczej,

wymienione w art. 11 ust 1 ustawy o działalności gospodarczej. Oznacza to, że

podjęcie działalności gospodarczej w dziedzinach objętych koncesjonowaniem

wymaga uzyskania koncesji. Charakterystyczne jest przy tym to, że wymóg ten – w

myśl ustawy o działalności gospodarczej – dotyczy każdego podmiotu

gospodarczego, w tym podmiotów państwowych, jeżeli zamierzają podjąć

koncesjonowaną działalność gospodarczą.

Uzyskania koncesji wymaga podjęcie działalności gospodarczej w zakresie:

1) poszukiwania, rozpoznawania i wydobywania kopalin oraz surowców

mineralnych znajdujących się w odpadach powstałych po robotach górniczych

oraz po procesach wzbogacania kopalin, bezzbiornikowego magazynowania

substancji w górotworze oraz składowania odpadów w podziemnych

wyrobiskach górniczych,

2) przetwórstwa i obrotu metalami szlachetnymi i kamieniami szlachetnymi, 2a)

przetwórstwa i obrotu metalami nieżelaznymi

3) wytwarzania i obrotu materiałami wybuchowymi, bronią i amunicją,

4) wytwarzania środków farmaceutycznych i materiałów medycznych,

5) wyrobu, rozlewu, oczyszczania, skażania i odwadniania spirytusu oraz

wydzielania spirytusu z innego wytworu, a także wyrobu i rozlewu wódek

5a) wyrobu i rozlewu wyrobów winiarskich,

- 4 -

6) wytwarzania wyrobów tytoniowych,

7) transportu morskiego, lotniczego oraz wykonywania innych usług lotniczych, a

także zarządzania portami morskimi innymi niż porty o podstawowym znaczeniu

dla gospodarki narodowej i lotniskami,

7a) zarządzania liniami kolejowymi i wykonywania przewozów kolejowych,

8) prowadzenia aptek,

8a) obrotu hurtowego lekami gotowymi i surowcami farmaceutycznymi

przeznaczonymi do produkcji lub sporządzania leków w aptekach oraz

artykułami sanitarnymi,

8b) konfekcjonowania i obrotu środkami ochrony roślin,

9) obrotu z zagranicą towarami i usługami, określanymi w drodze rozporządzenia

przez Ministra Współpracy Gospodarczej z Zagranicą,

10) obrotu dobrami kultury powstałymi przed dniem 9 maja 1945 r., 11) usług:

ochrony osób i mienia, detektywistycznych oraz w sprawach paszportowych,

11) usług ochrony osób i mienia,

11a)usług detektywistycznych oraz w sprawach paszportowych,

12) usług kurierskich, a także pocztowych usług o charakterze powszechnym,

polegających na przewozie i doręczaniu w obrocie krajowym i zagranicznym: a)

przesyłek listowych o masie powyżej 2000 g, b) listów wartościowych o masie

powyżej 2000 g,

13) dokonywania przenoszenia zapisu dźwięku lub dźwięku i obrazu na taśmy,

płyty, kasety, wideokasety i wideopłyty,

14) usług telekomunikacyjnych,

- 5 -

15) obrotu w kraju i z zagranicą zwierzyną żywą oraz tuszami zwierzyny i ich

częściami, z wyłączeniem sprzedaży dokonywanej przez dzierżawców i

zarządców obwodów łowieckich na terenie kraju, a także sprzedaży usług

turystycznych obejmujących polowania w kraju dla cudzoziemców i polowania

za zagranicą,

16) prowadzenia agencji celnej,

17) wytwarzania, przetwarzania, magazynowania, przesyłania, dystrybucji oraz

obrotu paliwami i energią,

18) produkcji i dystrybucji tablic rejestracyjnych pojazdów,

19) międzynarodowego transportu drogowego

Zgodnie z art. 20 ust 1 ustawy o działalności gospodarczej udzielenie, odmowa

udzielenia i cofnięcie koncesji należy do naczelnego lub centralnego organu

administracji państwowej, właściwego ze względu na przedmiot działalności

gospodarczej podlegający koncesjonowaniu. Podjęcie powyższych rozstrzygnięć

następuje w drodze decyzji administracyjnej, co wymaga zachowania trybu,

przewidzianego w kodeksie postępowania administracyjnego.

Ustawa o działalności gospodarczej określa podstawowe wymogi formalne

dotyczące wniosku o udzielenie koncesji. W tym bowiem zakresie stanowi, że do

powyższego wniosku stosuje się odpowiednio przepis art. 16 ust 1, tj. rozwiązanie,

które odnosi się do treści zgłoszenia działalności, objętej wpisem do ewidencji.

Niemniej jednak, ustawodawca przewiduje możliwość wprowadzenia dodatkowych

wymogów, od spełnienia których uzależnia możliwość udzielenia koncesji. Katalog

tych wymogów obejmuje możliwość zobowiązania wnioskodawcy przez organ

koncesyjny do:

- 6 -

• przedstawienia w wyznaczonym terminie określonych informacji i

dokumentów, mogących uprawdopodobnić, że spełni on warunki wykonywania

działalności gospodarczej, które będą określone w koncesji lub wynikają z

odrębnych przepisów (art. 20 ust. 3), przy czym minister, właściwy do

udzielenia koncesji może, w drodze rozporządzenia, określić zakres

powyższych informacji oraz rodzaje wyżej wskazanych dokumentów (art. 20

ust. 3a).

• złożenia zabezpieczenia majątkowego roszczeń osób trzecich do

wnioskodawcy z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej (art. 20 ust 4a),

przy czym, w myśl art. 20 ust. 7 ustawy o działalności gospodarczej, Rada

Ministrów została upoważniona, w drodze rozporządzenia, do określenia

rodzaju, wysokości i sposobu tego zabezpieczenia w zależności od

przedmiotu działalności gospodarczej podlegającej koncesjonowaniu.

Prezentowane rozwiązania wyraźnie wskazują, że decyzje w sprawie udzielenia

koncesji są oparte, co do zasady, na uznaniu administracyjnym.

Treść tych rozwiązań jednoznacznie potwierdza, że organ koncesyjny może

określać warunki przyznawania koncesji, gdyż dysponuje możliwością kształtowania

wymogów, od spełnienia których uzależnia możliwość udzielenia koncesji, przy czym

spełnienie powyższych wymogów przez podmiot, ubiegający się o koncesję, podlega

swobodnej ocenie organu koncesyjnego.

Udzielenie koncesji, która stanowi typową formę reglamentacji działalności

gospodarczej, oznacza przyznanie konkretnemu koncesjonariuszowi, tj. podmiotowi

gospodarczemu w rozumieniu ustawy o działalności gospodarczej, zastrzeżonej na

rzecz państwa. Innymi słowy, w wyniku udzielenia koncesji następuje przyznanie

prawa do podjęcia działalności gospodarczej, objętej koncesjonowaniem, co jest

równoznaczne z rezygnacją przez państwo z wykonywania w tym zakresie swego

monopolu. Rezygnacja ta nie ma jednak charakteru trwałego, chociaż w myśl art. 21,

ust. 1 ustawy o działalności gospodarczej, regułą jest, że koncesji udziela się na czas

nie oznaczony. Istnieje bowiem możliwość udzielenia koncesji na czas oznaczony, co

może nastąpić na żądanie wnioskodawcy (art. 21 ust. 2, pkt 1) lub z urzędu, gdy

zachodzą okoliczności, które uzasadniają odmowę udzielenia koncesji lub

- 7 -

ograniczenie zakresu i przedmiotu działalności gospodarczej w stosunku do

treści wniosku o udzielenie koncesji, ze względu na zagrożenie interesu gospodarki

narodowej, obronności lub bezpieczeństwa państwa albo zagrożenie bezpieczeństwa

lub bytu osobistego obywateli (art. 21 ust.2 pkt 2 w związku z art. 20 ust. 5).

Zgodnie z art. 20 ust. 4 ustawy o działalności gospodarczej, w koncesji

zamieszcza się dane, objęte wnioskiem, dotyczącym jej udzielenia. Treścią tego

wniosku jest m. in. wskazanie przedmiotu działalności gospodarczej, objętej

koncesjonowaniem. W tej sytuacji wydanie koncesji oznacza przyznanie prawa

wnioskodawcy do podjęcia działalności, określonej we wniosku, z zastrzeżeniem, że

organ koncesyjny może określić w treści koncesji podstawowe warunki wykonywania

tej działalności.

Organ koncesyjny dysponuje nie tylko możliwością kształtowania podstawowych

warunków wykonywania działalności koncesjonowanej, ale również jest uprawniony

do określenia w koncesji zakresu i przedmiotu tej działalności.

Odmowa udzielenia koncesji następuje w drodze decyzji administracyjnej, w

rozumieniu k.p.a. W myśl art. 20 ust. 5 i 6 ustawy o działalności gospodarczej, organ

koncesyjny może odmówić udzielenia koncesji ze względu na zagrożenie interesu

gospodarki narodowej, obronności lub bezpieczeństwa państwa albo zagrożenia

bezpieczeństwa lub dóbr osobistych obywateli. Odmowa ta może nastąpić również

wtedy, gdy wnioskodawca nie daje rękojmi należytego wykonywania działalności

gospodarczej, albo nie złoży zabezpieczenia majątkowego, roszczeń osób trzecich

do wnioskodawcy z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej.

Proces ubiegania się o koncesję może być poprzedzony zastosowaniem

instytucji promesy koncesji. W myśl art. 23 ust. 1 ustawy o działalności gospodarczej,

podmiot zamierzający podjąć działalność gospodarczą w dziedzinie podlegającej

koncesjonowaniu, może ubiegać się o wydanie promesy koncesji, tj. przyrzeczenia

wydania koncesji. Możliwość wydania promesy zależy jednak od złożenia

stosownego wniosku, który powinien odpowiadać wymogom formalnym,

przewidzianym dla wniosku o udzielenie koncesji. Promesę wydaje, w drodze decyzji

administracyjnej, organ właściwy do udzielenia koncesji, który również ustala okres

jej ważności. Konsekwencją wydania promesy, której okres ważności nie może być

- 8 -

krótszy niż sześć miesięcy, jest zobowiązanie organu koncesyjnego do udzielenia

koncesji na działalność określoną w promesie. Oznacza to, że wydanie promesy nie

uprawnia wnioskodawcy do podjęcia działalności gospodarczej, objętej

koncesjonowaniem. Realizacja jednak tego przyrzeczenia nie jest możliwa, gdy uległ

zmianie stan faktyczny lub prawny, podany we wniosku o wydanie promesy (art. 23

ust. 4). Charakterystyczne jest przy tym ,że ustawa o działalności gospodarczej nie

określa przesłanek, uzasadniających odmowę wydania promesy koncesji. Wydaje

się, że w tej sytuacji znajdują zastosowanie te okoliczności, które uzasadniają

odmowę udzielenia koncesji (art. 20 ust. 5 i 6).

* * *

Zezwolenia

Niżej przedstawiam niektóre rodzaje działalności wymagające uzyskania zezwolenia.

Z zakresu działalności wytwórczej:

wyróbsubstancji trujących - wymóg uzyskiwania zezwoleń na wyrób, przywóz z zagranicy, hurtową i detaliczną sprzedaż oraz nabywanie trucizn wynika z ustawy z

dnia 21 maja 1963 r. o substancjach trujących (Dz.U. nr 22, poz. 116); szczegółowe

zasady wydawania zezwoleń określa rozporządzenie ministra zdrowia i opieki 0 0 1 Fspołecznej z dnia 10 lutego 1964 r. w sprawie ze zwoleń na wyrób i obrót truciznami,

0 0 1 Fewidencji trucizn oraz za sad postępowania organów kontroli nad substancjami

trującymi (Dz.U. nr.7, poz. 45); wymóg posiadania zezwolenia na nabycie

określonych trucizn i mieszanin zawierających trucizny nie dotyczy zakładów 0 0 1 Fprzemysłu hutniczego, maszynowego, elektrotech nicznego, ceramicznego,

0 0 1 Fszklarskiego, włókienniczego, skórzane go; graficznego, drukarskiego, garbarskiego

i papierniczego; laboratoriów działających przy zakładach przemysłowych bądź 0 0 1 Fsta nowiących jednostki samodzielne, średnich szkół chemicznych i liceów technik

plastycznych; pracowni konserwacji zabytków i pracowni muzealnych. Zezwolenia na 0 0 1 Fwyrób i przywóz z zagra nicy trucizn, a także na ich sprzedaż hurtową i detaliczną

- 9 -

oraz nabywanie wydają wojewódzcy inspektorzy sanitarni (właściwi ze względu na 0 0 1 Fmiejsce zamieszkania osób lub jednostek organi zacyjnych ubiegających się o

zezwolenie); zezwolenia na wyrób i przywóz zza granicy mieszanin zawierających

trucizny - przeznaczonych do dezynfekcji, dezynsekcji lub deratyzacji albo do

szerokiego stosowania do innych celów nieprzemysłowych 0 01 Fwyda je minister zdrowia 0 0 1 Fi opieki społecznej. Od zezwolenia na pro wadzenie działalności gospodarczej

opłata skarbowa wynosi 600 zł, od zezwolenia nie obejmującego działalności

gospodarczej - 20 zł.

produkcja środków odurzających i psychotropowych - w myśl uregulowań ustawy z dnia 24 kwietnia 1997 r. o przeciwdziałaniu narkomanii (Dz.U. nr 75, poz. 468),

może być prowadzona wyłącznie przez podmioty gospodarcze posiadające wydaną 0 0 1 F

0 0 1 Fna pod stawie odrębnych przepisów koncesję, jednak dopiero po uzyska niu

zezwolenia ministra zdrowia i opieki społecznej, określającego środki lub substancje,

które mogą być przedmiotem wytwarzania, przetwarzania lub przerobu; zezwolenia 0 0 1 Fnie wymaga przerób środ ków odurzających lub psychotropowych dokonywany w

aptekach, jest ono natomiast konieczne do obrotu hurtowego tymi środkami. Obrót

detaliczny środkami odurzającymi i psychotropowymi prowadzony przez apteki

podlega koncesjonowaniu; od zezwolenia na prowadzenie działalności gospodarczej

opłata skarbowa wynosi 600 zł, od zezwolenia nie obejmującego działalności

gospodarczej - 20 zł.

działalność związana z wykorzystaniem energii atomowej. Wymóg uzyskiwania zezwoleń na działalność związaną z wykorzystaniem energii atomowej określa

ustawa z dnia 10 kwietnia 1986 r. - Prawo atomowe (Dz.U. nr 12, poz.70) Zezwoleń

w tym zakresie udziela prezes Państwowej Agencji Atomistyki; zgodnie z 0 0 1 Frozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 21 li stopada 1995 r. w sprawie warunków

0 0 1 Fwydawania zezwoleń na dzia łalność związaną z wykorzystywaniem energii

atomowej (Dz.U. z 1996 r; nr 3, poz. 16). Opłata skarbowa od zezwolenia na 0 0 1 Fdziałal ność związaną z wykorzystaniem energii atomowej wynosi od 100 do 300 zł.

wytwarzanie materiału szkółkarskiego drzew owocowych i krzewów jagodowych - 0 0 1 Fwymóg uzyskiwania zezwoleń w tym za kresie wprowadziła ustawa z dnia 24

listopada 1994 r. o nasiennictwie (Dz.U. nr 149; poz. 724); w ubieganiu się o

- 10 -

0 0 1 Fuzyskanie oma wianego zezwolenia nie ma żadnych ograniczeń. podmiotowych, w

0 0 1 Fkwestii procedur udzielania zezwoleń ustawa odsyła do przepi sów k.p.a.;

zezwolenia wydaje dyrektor właściwego terytorialnie inspektoratu Inspekcji Nasiennej

(zob. załącznik nr 3 do rozporządzenia ministra rolnictwa i gospodarki żywnościowej

z dnia 15 kwietnia 1996 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o

nasiennictwie – Dz. U. Nr. 50, poz. 216). Opłata skarbowa od zezwolenia na

działalność gospodarczą w zakresie wytwarzania materiału szkółkarskiego drzew

owocowych) i roślin jagodowych, ż wyjątkiem poziomek; wynosi 200 zł. Zezwolenie

na dopuszczenie do obrotu materiału siewnego wydaje minister rolnictwa i

gospodarki żywnościowej. Opłata skarbowa od powyższego zezwolenia wynosi 50 zł.

produkcja i opracowanie filmów - produkcja filmu oznacza czynności twórcze,

techniczne, organizacyjne i ekonomiczne, prowadzące do wytworzenia filmu

obejmujące w szczególności: rejestrację obrazu, nagrań i przegrań dźwięku na 0 0 1 F

0 0 1 Fjakimkol wiek nośniku, zaś opracowanie filmu: przystosowanie go do eks ploatacji

0 0 1 Fw innej wersji językowej na tę, w której został wytwo rzony; ustawa z dnia 16 lipca

1987 r. o kinematografii (Dz. U. nr 22; poz. 127) prawo wyłączności w omawianym 0 0 1 Fzakresie przyznaje państwowym jednostkom organizacyjnym kine matografii i

telewizji; wymagając jednocześnie od innych podmiotów uzyskania upoważnienia na 0 0 1 Fprodukcję i opracowa nie filmów (z wyłączeniem produkcji lub opracowania filmów

amatorskich). Przepisów ustawy o kinematografii nie stosuje się do audiowizualnej 0 0 1 Frejestracji wielu zdarzeń prywatnych, arty stycznych, religijnych, sportowych,

0 0 1 Fpolitycznych i gospodar czych oraz do wykonywania kopii filmu wyłącznie do

0 0 1 Fosobiste go użytku; zezwolenia (upoważnienia) w zakresie produkcji i opracowania

0 0 1 Ffilmów udziela przewodniczący Komitetu Kinema tografii; zaś w charakterze organu

drugiej instancji - minister kultury i sztuki.

Z zakresu działalności eksploatacyjnej i hodowlanej:

rybołówstwo morskie - reglamentacji podlega rybołówstwo morskie będące 0 0 1 Fprzedmiotem działalności gospodarczej; różne for my reglamentacji takiej

działalności wprowadza ustawa z dnia 18 stycznia 1996 r. o rybołówstwie morskim

(Dz. U. nr 34; poz. 145), która wymaga zezwolenia na prowadzenie działalności 0 0 1 Fhodowla nej lub zarybiania (wydaje je dyrektor właściwego urzędu morskiego) oraz

- 11 -

licencji połowowej na łowienie organizmów morskich i ich skup (wydaje je

wyznaczony dyrektor urzędu morskiego); opłata skarbowa od zezwoleń wynosi 150 0 0 1 Flub 300 zł (dla osób pra wnych na okres powyżej 5 lat)

chów, hodowla i połów ryb w wodach śródlądowych 0 01 F - regla mentacja dotyczy 0 0 1 Fszczególnego korzystania z wód płynących, (rze ki, potoki górskie, kanały, cieki); nie

obejmuje posiadaczy gruntów pod wodami stojącymi (jeziora, stawy i inne zbiorniki);

opłata skarbowa od pozwolenia wodnoprawnego za szczególne 0 01 Fkorzysta nie z wód 0 0 1 Fdo celów rybackich wynosi 10 zł, od zezwoleń na korzy stanie z wód o charakterze

amatorskim - 50 zł,

uprawa maku i konopii - zgodnie z ustawą z dnia 24 kwietnia 1997 r. o przeciwdziałaniu narkomanii (Dz. U, nr 75, poz. 468), podmiot zamierzający uprawiać

0 0 1 Fmak i konopie musi uzyskać ze zwolenie i zawrzeć umowę kontraktacji na te uprawy

z upoważnioną jednostką organizacyjną; zezwolenie wydaje wojewoda 0 01 Fwłaści wy

miejscowo, że względu na miejsce położenia uprawy, ponieważ w omawianym

zakresie nie ma ustaleń szczególnych. Opłata skarbowa wynosi 600 zł.

Z zakresu działalności transportowej:

zezwolenie zagraniczne na przywóz rzeczy pod warunkiem posiadania przez

krajowego przedsiębiorcę koncesji wykonywania międzynarodowego transportu 0 0 1 Fdrogowego pojazdem zarejestrowa nym w kraju. Wydaje je stosownie do ustawy z

dnia 2 sierpnia 1997 r. o warunkach wykonywania międzynarodowego transportu 0 0 1 Fdrogowego (Dz.U. nr 106, poz. 677) minister transportu i gospo darki morskiej.

0 0 1 FDodatkowe zezwolenie ministra transportu i go spodarki morskiej niezbędne jest

0 0 1 Frównież przy wykonywaniu mię dzynarodowego transportu drogowego na terytorium

0 0 1 FRP w zakresie regularnej międzynarodowej komunikacji autobusowej, przewo zów

wahadłowych lub przewozów okazjonalnych. Wydawane jest ono krajowemu

przedsiębiorcy pod warunkiem posiadania przez niego koncesji.

wykonywanie międzynarodowych lotów z Polski i do Polski oraz lotów 0 0 1 Ftranzytowych przez przewoźnika zagranicznego - pod stawy prawne udzielania

0 0 1 Fzezwoleń w tym zakresie zawarto w usta wie z dnia 31 maja 1962 r. - Prawo lotnicze

- 12 -

(Dz.U. nr 32, poz. 153), tryb ich udzielania uregulowano w rozporządzeniu ministra

transportu i gospodarki morskiej z dnia 28 stycznia 1994 r. w sprawie wykonywania

lotów międzynarodowych oraz stałego pobytu polskich statków powietrznych za

granicą i obcych statków powietrznych v Polsce (Dz.U: nr l4; poza 49);: opłata

skarbowa wynosi 3000 zł.

Z zakresu działalności handlowej i magazynowej:

0 01 Fprzywóz z zagranicy, nabycie i handel substancjami trujący mi

przywóz z zagranicy i wywóz za granicę oraz obrót hurtowy środkami odurzającymi i psychotropowymi,

hurtowa i detaliczna sprzedaż alkoholu - produkcja i przetwarzanie wyrobów 0 0 1 Falkoholowych jest objęte koncesjonowa niem, uzyskania stosownego zezwolenia

0 0 1 Fwymaga obrót tymi wy robami. Napojem alkoholowym jest produkt przeznaczony do

spożycia, zawierający alkohol. etylowy w stężeniu powyżej 1,5 proc., ze względu na 0 0 1 Fzawartość procentową alkoholu, wyróż nia się następujące: do 4,5 proc., od 4,5

proc. do 18 proc. oraz powyżej 18 proc. W kwestii zezwoleń jest istotne, czy obrót 0 0 1 Fal koholem ma charakter hurtowy czy detaliczny, przy czym tutaj należy odróżnić

0 0 1 Fzezwolenie na detaliczną sprzedaż napojów al koholowych przeznaczonych do

spożycia w miejscu sprzedaży lub poza nim; zgodnie z nowelizacją ustawy o

wychowaniu w trzeźwości: i przeciwdziałaniu alkoholizmowi z dnia 26 października 0 0 1 F1982 r. (Dz.U. nr 35, poz. 230 ), obe cnie hurtowy obrót napojami alkoholowymi

0 0 1 Fmoże być prowa dzony wyłącznie .na podstawie czasowych zezwoleń

0 0 1 Fwydawa nych przez ministra gospodarki (zob. „Kronika Prawa" w nr. 69/70/96 „GP").

0 0 1 FZezwolenia na detaliczną sprzedaż napojów al koholowych przeznaczonych do

spożycia na miejscu lub poza miejscem sprzedaży wydają organy gminy (wójt, 0 0 1 Fburmistrz, pre zydent miasta) po zasięgnięciu opinii zarządu gminy (zob.

0 0 1 Froz porządzenie ministra przemysłu i handlu z dnia 20 maja 1994 r. w sprawie

dokumentów, oraz zakresu informacji wymaganych przy składaniu dokumentów o 0 0 1 Fudzielenie zezwolenia na prowa dzenie obrotu hurtowego napojami alkoholowymi,

koncesji na prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie przetwórstwa i obrotu

- 13 -

metalami szlachetnymi i kamieniami szlachetnymi oraz przetwórstwa i obrotu

metalami nieżelaznymi - Dz.U. nr 64, poz. 276),

obrót materiałem siewnym.

0 01 Fprowadzenie targowisk - zgodnie z dekretem z dnia 2 sierp nia 1951 r. o targach i targowiskach (Dz.U: nr 34, poz. 198 z późn. zm.), prowadzenie targowisk jest

0 0 1 Fprzedsięwzięciem organizacyj nym; zezwolenia w tym zakresie wydają organy

0 0 1 Fgminy (wójt, bur mistrz, prezydent miasta), wysokość opłaty skarbowej wynosi 600

zł.

prowadzenie składowisk materiałów promieniotwórczych

prowadzenie składów celnych.

Z zakresu działalności usługowej:

usługi telekomunikacyjne

usługi rentgenowskie

założenie i prowadzenie szkoły publicznej

założenie i prowadzenie uczelni niepaństwowej

dystrybucja i rozpowszechnianie filmów

prowadzenie agencji celnych

0 01 Futworzenie banku spółdzielczego i banku w formie spółki ak cyjnej oraz 0 0 1 Ftworzenie banku za granicą lub oddziału (przedstawi cielstwa) zagranicznego banku

w Polsce

- 14 -

prowadzenie działalności ubezpieczeniowej i wykonywanie pośrednictwa

ubezpieczeniowego

0 01 Fprowadzenie giełdy pieniężnej, przedsiębiorstwa maklerskie go i towarzystwa zarządzającego funduszem powierniczym

0 01 Fprowadzenie loterii fantowych, gier losowych i zakładów wza jemnych (rozporządzenie ministra finansów z dnia 31 stycznia 1997 r. w sprawie wykonania

niektórych przepisów ustawy o grach i zakładach wzajemnych - Dz.U, nr 12, poz. 68;

zob. „Kronika Prawa" w nr. 13/97 „GP").

Z zakresu pozostałej działalności:

prowadzenie działalności gospodarczej w specjalnej strefie ekonomicznej - wymóg 0 0 1 Fuzyskiwania zezwolenia i tryb jego udzie lania określa ustawa z dnia 20

października 1994 r. o specjalnych strefach ekonomicznych (Dz. U: nr 123, poz.: 600 0 0 1 Fz późn. zm.), ze zwoleń udziela' minister gospodarki,

kupno i sprzedaż walut obcych oraz złota i platyny, a także pośrednictwo kupna i sprzedaży tych wartości przez tzw. kantory wymiany - podstawę prawną stanowi

ustawa z dnia 2 grudnia 1994.r. - Prawo dewizowe (Dz.U. nr 136, poz. 703 z późn.

zm.), indywidualnych zezwoleń dewizowych udziela prezes NBP; opłata skarbowa od

zezwolenia dewizowego na prowadzenie działalności gospodarczej polegającej na 0 0 1 Fkupnie i sprzedaży wartości dewizo wych oraz na pośrednictwie w tym zakresie

wynosi 500 zł

prowadzenie prac konserwatorskich przy zabytkach oraz prac archeologicznych i wykopaliskowych - zgodnie z ustawą z dnia 15 lutego 1962 r. o ochronie dóbr kultury

i o muzeach (Dz.U. nr 10, poz. 48 z późn, zm.), reglamentacji podlegają 0 01 Fpra ce

mające na celu zachowanie substancji zabytku, utrzymanie lub przywrócenie jego 0 0 1 Fzabytkowego charakteru oraz mające jaki kolwiek wpływ na ten charakter, jak

również mogące przyczynić się do zmiany otoczenia zabytku lub widoku na ten 0 0 1 Fzabytek; ze zwolenia na prowadzenie prac konserwatorskich przy zabytkach

nieruchomych lub ruchomych wydaje wojewódzki konserwator zabytków właściwy ze

- 15 -

0 0 1 Fwzględu na miejsce położenia zabytku, na tomiast na prowadzenie prac

0 0 1 Farcheologicznych i wykopalisko wych - wojewódzki konserwator zabytków właściwy

ze względu na miejsce badań; opłata skarbowa wynosi 600 zł od zezwolenia

dotyczącego działalności gospodarczej i 20 zł w pozostałych przypadkach.

Z orzecznictwa

0 0 1 FMateriały wybuchowe (a także traktowane jako wybuchowe) do puszczone do

0 0 1 Fobrotu na podstawie uzyskanej przez określony pod miot gospodarczy koncesji nie

0 0 1 Fmogą być objęte zakazem sprzeda ży nawet okresowej i wobec ograniczonego

0 0 1 Fkręgu osób, wprowa dzonym uchwałą rady gminy w trybie art. 40 ust. 2 ustawy z

dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym - wyrok NSA w Gdańsku z 18

października 1995 r., sygn. akt SAJG 1260/95; Wspólnota 1996/50/18.

1 0 01 F. Koncesja na prowadzenie działalności gospodarczej w zakre sie usług ochrony

osób i mienia (art. 11 ust. i pkt. 11 ustawy z dnia 23 grudnia 1988 r. o działalności

gospodarczej – Dz. U.). nr 41, poz. 324 z późn. zm.) nie upoważnia ani do 0 0 1 Fświadczenia po mocy prawnej w ściąganiu długów, ani do prowadzenia egzekucji

długów przez podmiot koncesjonowany.

2. Podmiot koncesjonowany nie może przenieść swoich uprawnień do prowadzenia

działalności gospodarczej na osobę trzecią w całości ani w części.

3 0 01 F. W aspekcie art. 7 k.p.a., to jest zasady uwzględniania intere su społecznego i słusznego interesu strony, należy mieć na względzie, że korzystanie z uprawnień w

sposób niezgodny z prawem, przez prawo zabroniony, w tym zwłaszcza zagrażający

konstytucyjnie chronionym dobrom innych obywateli, zarówno narusza interes

społeczny, jak i powoduje, że interes naruszającego nie może być uznany za słuszny

- wyrok NSA w Warszawie z 6 lute. go 1995 r., sygn. akt II SA 1835/93; NSA

1996/1/36.

0 0 1 FW świetle ustawowej definicji pojęcia „materiałów wybucho wych", jaką zawarto w

art. 3 ustawy z dnia 31 stycznia 1961 r. o broni, amunicji i materiałach wybuchowych

(Dz.U. nr 6, poz. 43), materiały pirotechniczne nie mogą być uznane za rodzaj

- 16 -

0 0 1 Fma teriału wybuchowego. W art. 3 powołanej ustawy za materiały 0 01 Fwy buchowe

uznano bowiem tylko te ciała (stałe, ciekłe lub gazowe), „które pod wpływem 0 0 1 Fbodźców fizycznych lub chemicznych zdol ne są do przemiany wybuchowej, a w

0 0 1 Fwyniku jej do niszczyciel skiego oddziaływania na otoczenie". Materiały

pirotechniczne tych właściwości nie posiadają i z tego względu nie mieszczą się w 0 0 1 Fustawowej definicji pojęcia „materiałów wybuchowych". Wy kładnia systemowa,

oparta na powołanych przepisach, prowadzi przeto do konkluzji, iż de lege lata

niezależnie od poglądu co do trafności takiej regulacji - obrót materiałami

pirotechnicznymi nie wymaga uzyskania koncesji określonej w art. 11 ust. 1 pkt 3 0 0 1 Fustawy o działalności gospodarczej, a tym samym obrót tymi ma teriałami nie

wypełnia znamion wykroczenia określonego w art. 60 par. 1 k.w. - wyrok SN z 3

sierpnia 1994 r., sygn. akt III KRN 99/94; Prok. i Pr. 1995/1/20.

Wprowadzony przez radę miejską na podstawie art. 40 ust. 3 ustawy z dnia 8

marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym (Dz.U. nr 16, poz. 95 z późn. zm.) w

stosunku do wszystkich podmiotów gospodarczych prowadzących skup złomu metali

nieżelaznych obowiązek ewidencjonowania dostawców złomu, a także źródeł jego 0 0 1 Fpochodzenia, nie dotyczy zagadnienia konce sji, nie wkracza w zakres kompetencji

organu koncesyjnego ani nie modyfikuje warunków uzyskania koncesji

uregulowanych w ustawie z dnia 23 grudnia 1988 r. o działalności gospodarczej

(Dz.U. nr 41, poz. 324 z późn, zm.) - wyrok NSA w Krakowie z 21 grudnia 1993 r.,

sygn. akt SA/Kr 1773/93; ONSA 1994/4/162

Organy samorządu aptekarskiego, stosownie do art. 1 i art. 7 ustawy z dnia 19

kwietnia 1991 r. o izbach aptekarskich (Dz.U. nr 41, poz. 179 ze zm.), mają interes

prawny do występowania w każdym postępowaniu administracyjnym, którego celem

jest udzielenie lub cofnięcie koncesji na prowadzenie apteki - wyrok NSA w

Warszawie z 19 listopada 1993 r., sygn. akt II SA 2017/92; M. Podat. 1994/5/153.

Wyraz „przetwórstwo" użyty w art. 11 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 23 grudnia 1988

r. o działalności gospodarczej (Dz.U. nr 41, poz. 324 z późn. zm.) obejmuje nie tylko 0 0 1 Fprzerób metali z czystej postaci, lecz takie odzysk metali szlachetnych z odpa dów

jubilerskich - wyrok NSA w Gdańsku z 5 kwietnia 1990 r., sygn. akt SA/Gd 1005/89;

OSP 1991/11/262.

- 17 -

0 0 1 FPrzy rozstrzyganiu wniosku o udzielanie koncesji na oczy szczanie spirytusu i

wyrób wódek należy uwzględniać nie tylko przepisy ustawy o działalności

gospodarczej, lecz także przepisy ustaw regulujących problematykę przeciwdziałania 0 0 1 F

0 0 1 Falkoholizmo wi oraz problematykę przeciwdziałania praktykom monopoli stycznym

- wyrok NSA w Warszawie z 29 stycznia 1990 r., sygn. akt II SA 1287/89; M. Praw.

1993/3/89.

Udzielanie przez prawnika prowadzącego biuro pisania podań także porad

prawnych w wyszczególnionych dziedzinach prawa, z wyłączeniem doradztwa w

zakresie działalności gospodarczej podmiotów gospodarczych i przyjmowania 0 0 1 Fpełnomocnictw pro cesowych, nie jest zabronione w rozumieniu art. 1 i 4 ustawy z

dnia 23 grudnia 1988 r. o działalności gospodarczej (Dz.U. nr 41, poz. 324 z późn. 0 0 1 Fzm.) i nie wymaga koncesji (art. 11 tej usta wy) - wyrok NSA w Katowicach z 11

października 1989 r., sygn. akt SA/Ka 531/89; ONSA 1989/2/91.

Obowiązek uzyskania koncesji na prowadzenie działalności gospodarczej w

zakresie przetwórstwa i obrotu metalami szlachetnymi (art. 11 ust. 1 pkt 2 ustawy z

dnia 23 grudnia 1988 r. o działalności gospodarczej - Dz.U. nr 41, poz. 324) obejmuje

także obrót wyrobami z tych metali - wyrok NSA w Krakowie z 20 czerwca 1989 r.,

sygn. akt SA/Kr 30/89; ONSA 1989/1/55.

Ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o zasadach prowadzenia na terytorium PRL

działalności gospodarczej w zakresie drobnej wytwórczości przez zagraniczne osoby

prawne i fizyczne (Dz. U. Z 1989 r. Nr 27 poz. 148 z późniejszymi zmianami), zwana

dalej „ustawą z 1982 r.” – działające na jej podstawie podmioty zagraniczne mogą

wnieść dotychczasowe przedsiębiorstwo jako wkład do spółki albo prowadzić

działalność bez zmian, zgodnie z dotychczasowymi zasadami. Jak wykazuje

praktyka, większość takich podmiotów zmieniła formę i przekształciła się w taki

sposób, aby stać się spółką z udziałem zagranicznym w rozumieniu ustawy z 14 lipca

1991 r. o spółkach z udziałem zagranicznym. Niemniej jednak istnieją nadal i

prowadzą działalność gospodarczą zagraniczne podmioty gospodarcze w ramach

- 18 -

ustawy z 6 lipca 1982 r. Na podstawie tej ustawy nowe podmioty gospodarcze nie

mogą już rozpocząć działalności gospodarczej.

Omawiana działalność zawsze wymagała zezwolenia, którego udzielał

wojewoda, o ile wnioskujący podmiot spełniał przewidziane w ustawie warunki. Tu

także istniała możliwość odmowy wydania zezwolenia, w razie uznania, iż

prowadzenie działalności gospodarczej nie byłoby celowe, ze względu na:

• ważny interes społeczny lub gospodarki narodowej,

• bezpieczeństwo Państwa lub ochronę tajemnicy państwowej.

Obok wymogu uzyskania zezwolenia istniał obowiązek wpłacenia depozytu.

Zezwolenie wydawano na okres 20 lat, a w przypadkach, uzasadnionych okresem

amortyzacji inwestycji – do 40 lat. Kolejnym etapem była rejestracja w sądzie w

rejestrze przedsiębiorstw zagranicznych.

Zezwolenie jest podstawą do utworzenia przedstawicielstwa. Musi być ono

wydane przez właściwego ministra. Aby je uzyskać, należy złożyć wniosek,

uzasadniający potrzebę powołania przedstawicielstwa. Zwykle opisuje się tu

powiązania kooperacyjne, przedkłada umowy o współpracy z polskim podmiotem

gospodarczym. Wniosek powinien zawierać wykaz celów działalności

przedstawicielstwa. W załączeniu umieszcza się wyciągi z rejestrów statutu firmy

macierzystej.

Zezwolenie wygasa, jeżeli:

• przedstawicielstwo nie zostało utworzone w ciągu 3 miesięcy od daty

wydania zezwolenia,

• przedsiębiorstwo zagraniczne przestało istnieć,

• upłynął termin, na jaki zezwolenie zostało wydane,

• nie została uregulowana w terminie i w ustalonej wysokości opłata

skarbowa.

Właściwe organy mogą cofnąć zezwolenie. Cofnięcie zezwolenia może nastąpić

po upływie 6 miesięcy od zawiadomienia przedsiębiorstwa zagranicznego o zamiarze

cofnięcia zezwolenia.

- 19 -

* * * Prawo antymonopolowe w Polsce oparte jest na ustawie z dnia 24 lutego 1990

r. o przeciwdziałaniu praktykom monopolistycznym oraz na szybko rozwijającym się

orzecznictwie Sądu Antymonopolowego. Ustawa ta reguluje zasady przeciwdziałania

praktykom monopolistycznym oraz organy właściwe w sprawach antymonopolowych.

Organami tymi są Urząd Antymonopolowy oraz Sąd Antymonopolowy, powołany

wyłącznie do rozpatrywania odwołań od decyzji Urzędu Antymonopolowego. Sąd

Antymonopolowy jest jednym z wydziałów Sądu Wojewódzkiego w Warszawie. W

terenie działają delegatury Urzędu Antymonopolowego, nie posiadające statusu

samodzielnych organów administracji.

Celem ustawy o przeciwdziałaniu praktykom monopolistycznym jest:

1. zapewnienie rozwoju konkurencji,

2. ochrona podmiotów gospodarczych, narażonych na stosowanie praktyk

monopolistycznych,

3. ochrona interesów konsumentów

Z treści ustawy wynika, że cel, jakim jest rozwój, a właściwie ochrona wolnej

konkurencji, jest celem podstawowymi dwa pozostałe cele są realizowane głownie

poprzez ochronę wolnej konkurencji. Ochrona konkurencji jest prowadzona w

interesie ogółu i dlatego powierzona jest organowi administracji państwowej.

Wśród zakazanych praktyk monopolistycznych można wyróżnić praktyki

kolektywne i indywidualne. Praktykami kolektywnymi są szeroko rozumiane

porozumienia dwóch lub więcej podmiotów, ograniczające wolną konkurencję. Takimi

porozumieniami są nie tylko umowy zawierane miedzy podmiotami gospodarczymi,

lecz także uzgodnienia takich podmiotów przyjęte w jakiejkolwiek formie, jak również

uchwały lub inne akty związków podmiotów gospodarczych. Za praktyki

monopolistyczne ustawa uznaje zwłaszcza porozumienia polegające na:

1) ustalaniu, bezpośrednio lub pośrednio, cen oraz zasad ich kształtowania

miedzy konkurentami w stosunkach z osobami trzecimi (porozumienia

cenowe),

2) podziale rynku wg kryteriów terytorialnych, asortymentowych lub

podmiotowych (porozumienia podziałowe),

- 20 -

3) ustaleniu lub ograniczeniu wielkości produkcji, sprzedaży, lub skupu

towarów (porozumienia kontyngentowe),

4) ograniczeniu dostępu do rynku lub eliminowaniu z rynku podmiotów

gospodarczych, nie objętych porozumieniem (porozumienia

ograniczające dostęp do rynku),

5) ustaleniu przez konsumentów lub ich związki, warunków umów z

osobami trzecimi (porozumienia kondycjonalne),

6) normowaniu uciążliwych warunków umów,

7) uzależnianiu umów od spełnienia innego świadczenia.

Natomiast indywidualnymi praktykami monopolistycznymi są działania

poszczególnych podmiotów gospodarczych, ograniczające konkurencję, lecz tylko

wówczas, gdy podmioty te posiadają szczególną pozycję na rynku, określaną

mianem pozycji monopolistycznej lub dominującej.

Z pozycją monopolistyczną mamy do czynienia wówczas, gdy dany podmiot

gospodarczy nie spotyka się w ogóle z konkurencją na rynku krajowym lub lokalnym.

O pozycji dominującej mówi się, gdy podmiot gospodarczy nie spotyka się z istotną

konkurencją, przy czym domniemywa się istnienie pozycji dominującej, jeśli udział

danego podmiotu w rynku przekracza 40%.

Praktyki monopolistyczne są zakazane i ewentualne umowy zawarte z

naruszeniem zakazów są nieważne. Zakazy mają charakter względny i bezwzględny.

Praktyki, wymienione w art. 4 i 5 są zakazane, chyba że praktyki tego typu są

niezbędne do prowadzenia działalności gospodarczej i nie powodują istotnego

ograniczenia konkurencji. Tak więc zakaz stosowania takich praktyk nie ma

charakteru bezwzględnego. Dopuszczalność praktyk monopolistycznych w

przypadkach, gdy są niezbędne dla prowadzenia działalności gospodarczej, określa

się mianem „reguły rozsądku”. Reguła ta jest jednak, w orzecznictwie Urzędu

Antymonopolowego i Sądu Antymonopolowego, stosowana ostrożnie.

W przypadku stwierdzenia przez Urząd Antymonopolowy praktyki

monopolistycznej, organ ten wydaje decyzję, nakazującą zaniechanie praktyki oraz

może określić warunki tego zaniechania, nie może jednak nakazać podjęcia

- 21 -

jakichkolwiek działań, ani tym bardziej swoją decyzją kształtować stosunków danego

podmiotu gospodarczego z kontrahentami lub konkurentami.

Decyzje Urzędu Antymonopolowego wydawane są w trybie k.p.a., z tym, że

mimo iż Urząd jest organem centralnym administracji, przysługuje od nich odwołanie.

Odwołanie wnosi się w terminie 2 tygodni, do Sądu Wojewódzkiego w Warszawie –

Sadu Antymonopolowego. Do postępowania przed Sądem Antymonopolowym

stosuje się przepisy k.p.c., dotyczące postępowania w sprawach gospodarczych. W

ramach nowelizacji k.p.c., wprowadzono tam rozdział, zatytułowany „ Postępowanie

w sprawach z zakresu przeciwdziałania praktykom monopolistycznym”. Wyrok Sądu

Antymonopolowego jest ostateczny.

Kompetencje Urzędu Antymonopolowego w zakresie oddziaływania na

kształtowanie struktur podmiotów gospodarczych można podzielić na dwie grupy:

• kontrolę prewencyjną działań, prowadzących do koncentracji,

• wydawanie nakazów działań, zmniejszających koncentrację.

Urząd Antymonopolowy może, w terminie 2 miesięcy od momentu zgłoszenia

zamiaru, wydać zakaz łączenia, gdyby w jego rezultacie podmioty uzyskały lub

umocniły pozycję dominującą na rynku, lub łączenia funkcji prowadziło do osłabienia

konkurencji. Urząd może też określić warunki, na jakich łączenie się będzie możliwe.

Urząd zawiadamia podmiot, zgłaszający zamiar łączenia, o braku zastrzeżeń, co do

zamiaru łączenia, co jest niezbędne do dokonania wpisu przez sąd rejestrowy, jeżeli

dany przypadek wymaga wpisu do rejestru.

Ustawa o przeciwdziałaniu praktykom monopolistycznym przewiduje możliwość

nakładania przez Urząd Antymonopolowy kar pieniężnych, w drodze decyzji

administracyjnej, na podmioty gospodarcze oraz osoby, kierujące tymi podmiotami.

Część kar ma charakter represyjny, część zaś – środka egzekucyjnego,

przypominającego grzywnę w celu przymuszenia. Ustawa nie określa wyraźnie

czynów, zagrożonych karą, a nałożenie jej pozostawione jest uznaniu Urzędu

Antymonopolowego. Budzi to poważne obawy co do zgodności tych przepisów

karnych z elementarnymi zasadami państwa prawnego. W praktyce kary te są

stosowane.

- 22 -

- 23 -

komentarze (0)
Brak komentarzy
Bądź autorem pierwszego komentarza!
To jest jedynie podgląd.
3 shown on 23 pages
Pobierz dokument