Eliza Orzeszkowa "Nowele", Notatki'z Literatura. Uniwersytet Łódzki
karolina-snowarska
karolina-snowarska

Eliza Orzeszkowa "Nowele", Notatki'z Literatura. Uniwersytet Łódzki

DOCX (16 KB)
2 str.
11Liczba odwiedzin
Opis
Eliza Orzeszkowa "Nowele" - opracowanie
20 punkty
Punkty pobierania niezbędne do pobrania
tego dokumentu
Pobierz dokument
Podgląd2 str. / 2
Pobierz dokument

Eliza Orzeszkowa Nowele Pierwszym utworem Orzeszkowej było opowiadanie „Obrazek z lat głodowych”.

Kwestia kobieca

Uwagę Orzeszkowej zwróciła kwestia kobiet, które straciły w powstaniu mężów, ojców i braci, same musiały zarabiać na życie, chociaż bardzo często nie były do tego przygotowane, gdyż od szlachcianek wymagano znajomości języka francuskiego, umiejętności gry na fortepianie, śpiewu czy rysunku. Wówczas zabraniano kobiecie wykonywania prac męskich. W powieściach „Ostatnia miłość”, „Marta”, „Pamiętnik Wacławy” zwracała uwagę nba upośledzenie kobiety w małżeństwie oraz w pracy. W licznych utworach ukazywała pozytywne wzory kobiece, które dzięki wytrwałości zdobywały odpowiedni zawód i odczuwały zadowolenie z wykonywanej pracy.

Motywy chłopskie

„Tadeusz” → Ukazana jest sympatia dla ludu, ciężkie życie jego przedstawicieli. Bohaterem opowiadania jest dziecko i świat oglądany jego oczami . autorka wykorzystuje zasadę przeciwieństw: z jednej strony folwarczna wieś (ciężkie warunki pracy, brak czasu na opiekę nad dzieckiem), z drugiej dwór, zajęty sobą, odgrodzony od wsi granicą zobojętnienia.

Kwestia żydowska

Orzeszkowa uważała, że Żydzi i Polacy zamieszkują jedną ziemię, więc powinni się lepiej poznać i zjednoczyć dla wspólnej sprawy, którą była troska o przyszły los narodu.

Mendel Gdański to nowela wpisana w pozytywistyczne hasło tolerancji (antysemityzm – niechęć do Żydów). Główny bohater to stary Żyd, introligator, zamieszkały w Warszawie, ale urodzony w Gdańsku.

Postawa Zegarmistrza:

• Wyśmiewa Żydów

• Uprzedzony do inności nacji żydowskiej, nietolerancja

• Ksenofobia, zamknięcie na asymilację z innymi nacjami

• Głupota, krótkowzroczność

• Narrator ukazuje go ironicznie

Postawa Starego Żyda:

• Stary, prosty, niewykształcony, jednak mądry, ma doświadczenie życiowe

• Jest zdolny do obiektywizmu

• Spracowany, całe życie skupiony na pracy

• Czuje się Polakiem, pracuje dla miasta i dla siebie

• Zasługuje na szacunek

Mendel stracił szacunek do Warszawiaków, którzy nie chcieli, aby czuł się Polakiem. Został upokorzony za pracę i wierność miastu.

Problem pijaństwa

„Romanowa” → Studium pijaństwa zostało pogłębione wnikliwą obserwacją życia miejskiego, warunków w jakich znalazła się Romanowa ze swoim synem. Wraz ze zmianą sytuacji i warunków, zmienia się wygląd Romanowej, staje się bardziej prymitywna. Opowiadanie miało apelować do sumień, stać się ostrzeżeniem przed wpływem pijaństwa. Uwidoczniona jest tutaj niechęć pisarki do miasta. Cywilizacja miejska nie jest dobrodziejstwem, lecz siłą groźną, nieszczącą osobowość człowieka.

Powstanie styczniowe

Orzeszkowa jako młoda kobieta pomagała Romualdowi Trauguttowi, przewoziła wtedy powstańców i udzielała im schronienia. Z tych wspomnień powstał cykl nowel poświęconych powstaniu styczniowemu. Pisarce chodziło o oddanie sprawiedliwości ludziom, którzy ginęli za wolność, o wydobycie z niepamięci ludzkiej ich czynów. Stąd tytuł jednego z opowiadań „Gloria victis” (Chwała zwyciężonym).

Gloria victis → pisarka dążyła do odrealnienia sytuacji, odkonkretyzowania rzeczywistości. Las pełnił tutaj funkcję narratora, pełnego podziwu dla bohaterskich powstańców i współczucia dla ich tragicznego losu. Narracja utrzymana jest w konwencji baśni. Ludzie zapomnieli o tych wydarzeniach, pamiętały tylko drzewa. Orzeszkowa wytyka żyjącym niepamięć.

Rola narratora – przyroda była wieloraka: spajała różne epizody, strzegła ludzi spoczywających w mogile, rozgłaszała czyny uczestników walk. Drzewa opowiadały również o losach poszczególnych osób: Traugutta, Jagmina, młodego Tarkowskiego.

Orzeszkowa daje do zrozumienia, że los człowieka powinien być inny. Walka, zabijanie są przeciwne naturze ludzkiej, ale. W opowiadaniu walka jest ukazana jako gwałt zadawany naturze ludzkiej, jednakże ludzie tego czasu nie mieli innego wyboru.

Brak komentarzy
Pobierz dokument