Kopalnia Soli Wieliczka, Esej'z Historia. Academy of Agrobusiness in Lomza
SaltyDog
SaltyDog25 listopada 2016

Kopalnia Soli Wieliczka, Esej'z Historia. Academy of Agrobusiness in Lomza

DOCX (18 KB)
4 str.
174Liczba odwiedzin
Opis
Opis kopalni jako zabytku dziedzictwa kulturowego i przyrodniczego UNESCO
20 punkty
Punkty pobierania niezbędne do pobrania
tego dokumentu
Pobierz dokument
Podgląd3 str. / 4

To jest jedynie podgląd.

3 wyświetlane ||| 3 wyświetlanych na 4 str.

Pobierz dokument

To jest jedynie podgląd.

3 wyświetlane ||| 3 wyświetlanych na 4 str.

Pobierz dokument

To jest jedynie podgląd.

3 wyświetlane ||| 3 wyświetlanych na 4 str.

Pobierz dokument

To jest jedynie podgląd.

3 wyświetlane ||| 3 wyświetlanych na 4 str.

Pobierz dokument

„Zabytkowa Kopalnia Soli w Wieliczce stanowi jedyny obiekt górniczy na świecie, czynny bez przerwy od średniowiecza do chwili obecnej. Jej oryginalne wyrobiska (chodniki, pochylnie, komory eksploatacyjne, jeziora, szyby, szybiki) o łącznej długości około 300 km usytuowano na 9 poziomach, sięgających do głębokości 327 m ilustrują wszystkie etapy rozwoju techniki górniczej w poszczególnych epokach historycznych. Do niespotykanych w skali światowej należą obiekty sztuki górniczej reprezentowane przez rzeźby w soli i całe kaplice podziemne z bogatym wystrojem wnętrz” czytamy we fragmencie uzasadnienia wpisu na Listę światowego dziedzictwa UNESCO. Niewątpliwie zabytkowa Kopalnia soli w Wieliczce jest dziś jednym z najciekawszych obiektów turystycznych i historycznych w Polsce. Zajmuje bardzo ważne miejsce w polskiej historii, gospodarce i kulturze. Funkcjonując nieprzerwanie od XIII jest najstarszym zakładem produkcyjnym zarówno w Polsce, jak i całej Europie.

Zabytkowa Kopalnia Soli „Wieliczka” znalazła się na Pierwszej Liście Dziedzictwa Światowego UNESCO. Uzasadniając wpis dla kopalni wielickiej przyjęto kryteria historyczne, górnicze, geologiczne,, określające jej wartość zabytkową i rolę kulturotwórczą w rozwoju zarówno techniki, jak i kultury górniczej na ziemiach polskich od średniowiecza do XX w. włącznie. Tworzą je walory: historyczne (wiek wyrobisk i urządzeń górniczych), geologiczne ( odsłonięcia ilustrujące budową i tektonikę złoża wraz z reliktami fauny i flory mioceńskiej), górnicze (ślady metod i systemów eksploatacji łacznie z ormami zabezpieczeń wyrobisk poeksploatacyjnych), sakralne (liczne kaplice i miejsca kultu religijnego), dawne narzędzia i urządzenia kopalniane oraz dzieła sztuki, jak obrazy, rzeźby, wyroby rzemiosła artystycznego, mapy i inne przedmioty wykonane przez twórców inspirowanych tematyką kopalni wielickiej, związane z dziejami tego obiektu.

Historia Wieliczki sięga średniowiecza. W XI - XII w. to właśnie Wieliczka była największym ośrodkiem warzelniczym w Małopolsce, nazywana jako Magnum Sal, czyli Wielka Sól. Bardzo ciężko jest dokładnie określić kiedy rozpoczęto eksploatowanie soli kamiennej. Nie łatwiej jest też określić dokładną datę zaistnienia Kopalni Soli „Wieliczka” jako miejsca, które

Kopalnia Soli „Wieliczka”

odwiedził pierwszy turysta. Z całą pewnością jest to jednak pierwsza w świecie głębinowa kopalnia soli będąca pierwszym w świecie podziemny obiektem turystycznym.

Rozwijająca się na przestrzeni dziejów kopalnia była zakładem, w którym wypracowywano pierwsze formy organizacji robót. Przyczyniła się ona także do rozwoju techniki, gdyż to tutaj zrodziły się projekty, prototypy urządzeń transportowych, pierwsze metody zabezpieczania wyrobisk, czy systemy przewietrzania i oświetlania podziemnych wyrobisk. Król Kazimierz Wielki stworzył w 1368r. pierwsze normy prawne w zakresie gospodarki, handlu i techniki. Celem stworzenia takich norm była potrzeba uporządkowania gospodarki solą w Żupach Królewskich. Społeczeństwo doskonale zdawało sobie sprawę z wartości materialnej soli. Za dochody z jej sprzedaży można było m.in.: utrzymywać dwór książęcy lub królewski, czy opłacać i utrzymywać zamki strzegące granic i szlaków handlowych. Bardzo dużo wielickiej soli zawdzięczały Akademia Kakowska (dzisiejszy Uniwersytet Jagielloński), Wawel, a także wiele kamienic, pałaców i kościołów w Krakowie, dlatego też sól często nazywana była „białym złotem”. Charakterystyczną cechą dla kopalni wielickiej jako zakładu produkcyjnego jest to, że pomimo prowadzonej działalności produkcyjnej, która zazwyczaj degraduje środowisko naturalne, ta pozostawiła po sobie unikatowy w skali światowej zabytek, który funkcjonuje już 700 lat.

Zwiedzając kopalnię możemy podziwiać ślady robót górniczych, a także dzieła dziesiątków pokoleń górników, np. pięknie wykonane obiekty sztuki sakralnej. To właśnie te wartości, powodują, że wielicka kopalnia była przedmiotem zainteresowania turystycznego już od pierwszych momentów rozwoju turystyki.

Przyjmuje się, że w XIV wieku Kopalnia Soli w Wieliczce była udostępniana do zwiedzania osobom uprzywilejowanym, zazwyczaj goszczącym na dworze królewskim. Za początki turystycznego zwiedzania kopalni przyjmuje się koniec XV wieku. To wtedy kopalnię zwiedzili wybitny niemiecki humanista - Konrad Celtes a także jego przyjaciel Wawrzyniec Raabe ze Środy na Śląsku. Niektóre źródła podają, że w 1493 r. do

Kopalnia Soli „Wieliczka”

wielickich podziemi zawitał Mikołaj Kopernik, który wówczas studiował na Akademii Krakowskiej.

Unikatową podziemną trasę turystyczną w XXI w. odwiedza rocznie blisko 1.300.000 turystów. Dzisiaj Wielicka kopalnia jest przede wszystkim atrakcją turystyczną, jedynym w swoim rodzaju zabytkiem, do którego przyjeżdżają goście z całego świata. Piękno i unikatowość tego obiektu podziwiają wszyscy, bez wyjątku. W opisie Wieliczki francuskiego podróżnika Le Laboureur czytamy: „Żupy solne Wieliczki niemniej są znakomite jak piramidy egipskie, lecz użyteczniejsze. Są one chwalebną pamiątką pracowitości Polaków, podczas gdy tamte są świadectwem tyranii i próżności Egipcjan”.

Zarząd Kopalni zdaje sobie sprawę z tego, jaka wielka wartość znajduje się w jego rękach. Przy tworzeniu produktu turystycznego stara się więc o połączenie tradycji z wymogami współczesnej atrakcji turystycznej, przystosowaniu podziemi do potrzeb każdego turysty zapewniając mu komfort i bezpieczeństwo zwiedzania.

Udostępniona do zwiedzania podstawowa trasa turystyczna obejmuje ok. 20 komór eksploatowanych między XVII a XX w. Stanowią ją chodniki, komory, podłużnie, poprzecznie, pochylnie, przejścia między poziomami. Na szczególną uwagę zasługują podziemne kaplice i malownicze jeziorka. W komorach i chodnikach widać wyraźnie zachowane ślady robót górniczych, które ilustrują różne metody eksploatacji złoża. W trakcie zwiedzania możemy zapoznać się z systemami zabezpieczania wyrobisk, a także pięknie wykonanymi obiektami sztuki sakralnej, odsłonięciami geologicznymi i kompozycjami figuralnymi tematycznie związanymi z dziejami kopalni wielickiej. Całość stanowi rodzaj bardzo dobrze skomponowanego skansenu górniczego, zaadaptowanego do celów turystycznych, prezentującego niemal wszystkie ważniejsze aspekty górnictwa solnego w żupach krakowskich. Szczególnym walorem trasy są efekty widokowe i przestrzenne sprawiające duże wrażenie na zwiedzających.

Kopalnia Soli „Wieliczka” dzisiaj to zarówno wielowiekowa tradycja jak i nowoczesność, kilkusetletnia historia i podziemne miasto z rozbudowaną

Kopalnia Soli „Wieliczka”

infrastrukturą. Dorobek kilkudziesięciu pokoleń górników, pomnik historii Polski i narodu polskiego – marka, która istnieje w świadomości Polaków od stuleci. Kopalnia Soli „Wieliczka” to jeden z najcenniejszych zabytków kultury materialnej i duchowej na ziemiach polskich, rocznie odwiedzany przez ponad milion turystów z całego świata.

Kopalnia Soli „Wieliczka”

komentarze (0)

Brak komentarzy

Bądź autorem pierwszego komentarza!

To jest jedynie podgląd.

3 wyświetlane ||| 3 wyświetlanych na 4 str.

Pobierz dokument