Kwestia cypryjska tłumaczenie, Esej'z Materiały. Uniwersytet Warszawski
Klaudia6
Klaudia6

Kwestia cypryjska tłumaczenie, Esej'z Materiały. Uniwersytet Warszawski

3 str.
144Liczba odwiedzin
Opis
Kwestia cypryjska
20 punkty
Punkty pobierania niezbędne do pobrania
tego dokumentu
Pobierz dokument
Podgląd3 str. / 3
Pobierz dokument

Od lat pięćdziesiątych ubiegłego wieku aż po dziś dzień. Przegląd historyczny z przebiegu aktualnych negocjacji między Ankarą i Brukselą, który podkreśla wagę stosunków Cypru z Turcją.

Już od lat pięćdziesiątych ubiegłego wieku kwestia Cypru (Kibris Sorunu) stanowiła dla Ankary poważny problem. Patrząc na to z perspektywy nacjonalistycznego Cypru, jest on ojczyzną (Yavruvatan) wyspiarskiej rozbudowy jej kolebki - miasta Anavatan w Turcji. Po wyzwoleniu się spod władzy osmańskiej oraz kolonii brytyjskich w 1960 roku, Cypr stał się niezależnym państwem dwuwspólnotowym, Republiką Cypryjską.

Jednak już po trzech latach Republika Cypryjska chyliła się ku upadkowi, a nowe starcia międzyetniczne, po tych z poprzedniej dekady, przeciwstawiły Greków i Turków cypryjskich, osiągając punkt kulminacyjny w 1974 roku po wkroczeniu wojsk tureckich i podziale wyspy. Zielona linia, która już wcześniej dzieliła Nikozję (stolicę Cypru) na dwie części, rozciągnęła się wtedy na całą długość wyspy.

W trakcie podziału wyspy Turcja miała charakter sponsora razem z Grecją i Wielką Brytanią, zgodnie z konstytucją z 1960 roku. Republika Cypryjska została uznana przez wspólnotę międzynarodową, jednak w 1963 roku stała się tylko wyrazem wspólnoty grecko-cypryjskiej.

W 1983 roku została utworzona Republika Turecka Cypru Północnego (RTCP), uznana wyłącznie przez Ankarę i suwerenna tylko w północnej części wyspy. Zielona linia dzieliła fizycznie przez prawie 30 lat dwie największe wspólnoty wyspy, mimo iż nie była prawdziwą granicą, a tylko linią „wstrzymania ognia”.

Oprócz powiązań ideologicznych i historycznych, Cypr ma dużą wagę dla Turcji również ze względów dyplomatycznych, w szczególności z uwagi na rolę jaką odegrał Cypr w ścieżce Ankary w stronę Europy, począwszy od zapytania wstąpienia do Rady Współpracy Arabskiej w 1959 roku.

Bez ustabilizowania raportów z Cyprem mało prawdopodobne jest wejście Turcji do Unii Europejskiej. Natomiast ze względów ekonomicznych, wojskowych, społeczno-kulturalnych oraz względów interesu politycznego, żaden rząd czy większość turecka do tej pory nie chciał poświęcać Północnego Cypru oraz Turków cypryjskich w imieniu europejskich ambicji.

Rozpoczęcie negocjacji w sprawie rozwiązania kwestii cypryjskiej sięga lat 1977-79. Wtedy został określony obraz polityczny, który zostałby przyjęty przez państwo cypryjskie: federacja dwustrefowa i dwu-społecznościowa, złożona z dwóch państw. Po bezowocnych latach zostało zawarte porozumienie ogólne zjednoczenia wyspy nazywane „Planem Annan”, promowane przez byłego Sekretarza Generalnego ONZ, a 24 kwietnia 2004 roku odbyło się podwójne i jednoczesne referendum w tej sprawie. Jeśli Plan zostanie zatwierdzony przez Greków i Turków cypryjskich, pozwoli na wejście zjednoczonego Cypru do Unii, zaplanowane na 10 maja tego samego roku. Jednak do turecko-cypryjskiego „tak” (65%) dołączyło się „nie” wypowiedziane przez część grecko-cypryjską (76%). Republika Cypryjska

weszła do UE podzielona na dwie wspólnoty, a postępowanie w sprawie dorobku prawnego UE zostało zawieszone w północnej części wyspy.

Postrzeganie RTCP jako “pseudo-państwa”, nazywanie “ustrój marionetek” – to wyrażenie użyte w oficjalnych dokumentach Republiki Cypryjskiej oraz przez Turków cypryjskich, których wspólnota jest narażona na uwarunkowania ze strony Turków. RTCP jest zależna od sytuacji panującej na Cyprze Północnym, ponieważ jest państwem prawnie nieistniejącym, zawieszonym z powodu nieuznania przez wspólnotę międzynarodową. Według niektórych analityków te wydarzenia zostały uruchomione i nabrały dynamicznego tępa w okresie poprzedzającym referendum w sprawie Planu Annan, między końcem 2002 roku a pierwszymi miesiącami 2004. Podział wyspy pierwotnie przedstawiał jakąś przeszkodę dla europejskich projektów Ankary, aktualnie wysiłek włożony w zjednoczenie mógłby pozwolić Turcji na wzmocnienie swojej pozycji w negocjacjach wstąpienia do Unii.

AKP, której liderem jest Erdogan (Partia Sprawiedliwości i Rozwoju), stała się partią rządzącą pod koniec 2002 roku, okazywała już od początku świadomość, iż nowa polityka negocjacji oraz otwarcie na Greków cypryjskich będzie pomocne w drodze zbliżenia się do Brukseli. „Tak” dla Planu Annan stałoby się wytworem na potrzeby polityki zagranicznej Turcji, aniżeli faktycznym wyborem opinii publicznej turecko-cypryjskiej.

Po 2004 roku prezydentura Eroğlu - lidera Turków cypryjskich, nacjonalisty nie skłonnego do ustępstw - w połączeniu z ochłodzeniem nastawienia proeuropejskiego Turków, przewidywalnie przyczyniły się do wygaśnięcia negocjacji na Cyprze. Zwrot nastąpił pomiędzy 2013, a ubiegłym rokiem wraz z wyborami nowych prezydentów grecko- i turecko-cypryjskich, Nikosa Anastasiadis oraz Mustafy Akıncı, znanych z rozsądnych decyzji i umiejętności porozumienia. Nie brakuje zachęcających sygnałów, ale jeszcze bardziej interesujące dla Ankary wydają się być ostatnie prognozy ponownego otwarcia negocjacji z Unią Europejską.

Jak już zauważono, relacja Cypru z Turcją może mieć bezpośrednie powiązanie z przebiegiem negocjacji pomiędzy Turcją i Unią Europejską. Po regresie zanotowanym w 2006 z opóźnieniem reform w Turcji oraz niepowodzeniem na wyspie, w grudniu 2009 roku Republika Cypryjska zablokowała 6 rozdziałów negocjacyjnych, utrzymując, że aby kontynuować negocjacje z Ankarą musiałaby najpierw ustabilizować stosunki z Nikozją.

Od tamtej pory nie został otworzony żaden nowy rozdział. W maju 2012 uruchomiono pozytywny plan działania, który został przerwany między lipcem a grudniem. Przestój w negocjacjach wynikał z decyzji Ankary o zamrożeniu stosunków z Unią Europejską podczas rotacyjnej prezydentury Rady UE ze strony Republiki Cypryjskiej.

W ostatnich miesiącach negocjacje zostały wznowione w związku z pogłębieniem się kryzysu migrantów oraz osób ubiegających się o azyl, zbiegłych z Syrii i innych państw - Europa musi stawić temu czoła. W spotkaniu na szczycie Unii Europejskiej z Turcją 7 marca 2016 osiągnięto porozumienie większości, które przewiduje zaostrzenie kontroli na

nielegalnych tureckich migrantach (odsyłanie wszystkich tych, którzy przybywają na terytorium UE z powrotem do Turcji) oraz szereg korzyści europejskich (podwojenie środków na pobyt uchodźców syryjskich w Turcji; przyśpieszenie z grudnia na czerwiec liberalizacja reżimu wizowego dla podróżujących Turków na teren UE; przyśpieszenie ponownego otwarcia negocjacji wstąpienia do Unii, otwierając pięć nowych rozdziałów).

Korzystając z okazji spotkania na szczycie, prezydent Anastasiadis kolejny raz potwierdził negatywne nastawienie Greków cypryjskich do ponownego otwarcia rozdziału, jest to uwarunkowane brakiem uznania suwerenności Republiki Cypryjskiej przez Ankarę. Negatywne nastawienie mogłoby przedłużyć o kilka miesięcy negocjacje, ale nie jest w stanie całkowicie ich zatrzymać. Jak zauważyło kilku komentatorów, nie ma żadnej szansy na to, aby małe państwo członkowskie mogło zablokować porozumienie – jest to „cyniczne, nierealne i nieludzkie”, według Lekarzy bez Granic – mówiących o humanitarnym kryzysie, który odkrywa kruchość oraz brak solidarności społecznej w Unii Europejskiej.

Brak komentarzy
Pobierz dokument