Logika 1 2013 To nauka o języku jako systemie znaków., Streszczenia'z Logika Matematyczna. Adam Mickiewicz University in Poznan
olga-popova
olga-popova25 stycznia 2018

Logika 1 2013 To nauka o języku jako systemie znaków., Streszczenia'z Logika Matematyczna. Adam Mickiewicz University in Poznan

PDF (447 KB)
30 str.
20Liczba odwiedzin
Opis
Jest to nauka (w sensie tak szerokim, jak to tylko możliwe) o języku jako systemie znaków.
20 punkty
Punkty pobierania niezbędne do pobrania
tego dokumentu
Pobierz dokument
Podgląd3 str. / 30

To jest jedynie podgląd.

3 wyświetlane ||| 3 wyświetlanych na 30 str.

Pobierz dokument

To jest jedynie podgląd.

3 wyświetlane ||| 3 wyświetlanych na 30 str.

Pobierz dokument

To jest jedynie podgląd.

3 wyświetlane ||| 3 wyświetlanych na 30 str.

Pobierz dokument

To jest jedynie podgląd.

3 wyświetlane ||| 3 wyświetlanych na 30 str.

Pobierz dokument
Logika_1_2013 [tryb zgodności]

Logika

dr Agnieszka Figaj

O czym to będzie? Dwa fundamentalne pytania: • Czym zajmuje się logika? • Czym my zajmować się będziemy?

Logika (grec. logos-oznacza rozum) Nauka normatywna, analizująca źródła

poznania pod względem prawomocności czynności poznawczych z nimi związanych. Zajmuje się badaniem ogólnych praw, według których przebiegają wszelkie poprawne rozumowania, w szczególności wnioskowania.

Logika Jest to nauka (w sensie tak szerokim, jak to tylko możliwe) o języku jako systemie znaków. Jej trzy zasadnicze działy to: • semiotyka – nauka o znakach, w szczególności znakach

słownych; • metodologia nauk – zajmuje się badaniem metod

poznawania świata, a zwłaszcza uzasadnianiem twierdzeń;

• logika formalna – nauka o związkach między wartościami logicznymi zdań, zachodzącymi ze względu na ich budowę.

Działy logiki

Logika

Logika formalna Semiotyka Ogólna metodologia nauk

Syntaktyka Semantyka Pragmatyka

Czym będziemy się zajmować?

• z zakresu semiotyki: znak, język, kategorie syntaktyczne wyrażeń, nazwy, definicje, pytania, wnioskowania konwersacyjne;

• z zakresu metodologii nauk: klasyfikacja rozumowań, sposoby uzasadniania twierdzeń;

• z zakresu logiki formalnej: elementy rachunku: zdań i predykatów, pojęcie wynikania, klasyfikacja rozumowań.

Z czego będziemy korzystać?

• Z. Ziembiński „Logika praktyczna” PWN, Warszawa 2006

• S. Lewandowski, H. Machińska, A. Malinowski, J. Petzel „Logika dla prawników” LexisNexis, Warszawa 2005

Czym nie będziemy się zajmować?

• historią logiki (choć jest ekscytująca), • drobiazgową analizą pojęć i teorii, • tym co najciekawsze…

(czyli współczesną logiką formalną, na to niestety nie będziemy mieli czasu!).

Miejsce logiki wśród innych dyscyplin naukowych

Logika współczesna korzysta z wielkiego dorobku wybitnych logików i filozofów okresu starożytności, średniowiecza i czasów nowożytnych.

Jednym z jej dynamicznie rozwijających się działów, są modalne rachunki logiczne. Logika modalna wyraźnie wskazuje na związki logiki z lingwistyką i filozofią.

Jednak logika w czasie swego rozwoju zajmowała różne miejsca wśród innych dyscyplin naukowych.

Miejsce logiki wśród innych dyscyplin naukowych

Na wielu etapach przemian historycznych logika łączona była z filozofią jako jej część, a także z psychologią i matematyką.

Logika jest to nauka o poprawnym rozumowaniu, a w takim ujęciu ma zastosowanie zarówno w naukach ścisłych jak i humanistycznych.

Znak, język, kategorie syntaktyczne

• Znak Podstawowym pojęciem logiki jest znak, bowiem pojęcie to jest nieodzowne dla omówienia procesów komunikacji pomiędzy ludźmi. W szczególności zrozumienie, czym jest znak, jest niezbędne dla określenia pojęcia języka, dzięki któremu komunikacja pomiędzy ludźmi ma miejsce.

Znak, język, kategorie syntaktyczne

Znakiem nazywamy stan rzeczy spowodowany przez kogoś, po to, by według przyjętej konwencji znaczeniowej wiązać z tym stanem myśli o określonej treści.

Oto kilka przykładów: 1. Dowódca batalionu wystrzelił rakietę, dając znak do

rozpoczęcia natarcia. 2. Ktoś zawiązał supełek na chustce do nosa, by nie

zapomnieć o zapłaceniu rachunku za telefon. 3. Kierowca pogotowia włączył syrenę i niebieskie

świałto.

Znak, język, kategorie syntaktyczne

W myśl powyższej definicji, nie jest znakiem sam przez siebie układ rzeczy czy zjawisko, takie jak określony dźwięk, czy układ kresek – które nazywamy materialnym substratem znaku – lecz dopiero taki układ rzeczy czy zjawisko rozpatrywane w powiązaniu z określonymi regułami znaczeniowymi, nakazującymi wiązać z tym substratem materialnym myśli o określonej treści.

Znak, język, kategorie syntaktyczne

Należy także umieć odróżniać znak od oznaki (objawu, symptomu) jakiegoś stanu rzeczy.

Oznaką jakiegoś stanu rzeczy czy zdarzenia nazywamy wszystko to, co współwystępując z owym stanem rzeczy czy zdarzeniem powoduje skierowanie nań czyjejś myśli, choć nie istnieją reguły znaczeniowe, które by takie skierowanie myśli nakazywały.

Oto kilka przykładów:

Znak, język, kategorie syntaktyczne

1. Dym sam przez się jest oznaką ognia (ale nie znakiem);

2. Przylot jaskółek jest oznaką wiosny; 3. Roztrzaskane szkło na jezdni jest oznaką

wypadku, który wydarzył się w tym miejscu. W ostatnim przykładzie: narysowane przez

policjanta białe kreski na jezdni są, według ustalonych w służbie policyjnej reguł znaczeniowych, znakami informującymi o stwierdzonym położeniu pojazdów i innych przedmiotów po wypadku.

Znak, język, kategorie syntaktyczne

Najważniejszym rodzajem znaków są znaki słowne – ciągi foniczne (słowa mówione) lub ciągi liter, które mają znaczenie.

Znak słowny stanowiący całość nazywamy wyrazem (np.: logika, długopis itd.).

Wyrażeniem nazywamy z kolei sensowne zestawienie co najmniej dwóch wyrazów, które są powiązane ze sobą składniowo. Na przykład wyrażeniem będzie „Uniwersytet Warszawski”, „najwyższy budynek w Poznaniu”, jak również zdanie „Piotr pije sok pomidorowy”.

Znak, język, kategorie syntaktyczne

Zarówno wyraz jak i wypowiedź mogą mieć postać słowną oraz postać pisemną.

Wypowiedź jest to wyraz lub wyrażenie pełniące funkcję komunikacyjną. Wypowiedziami są więc zdania lub równoważniki zdań. Wypowiedź w zależności od okoliczności, w których ją formułowano (np. czasu, miejsca, osoby), pełni różne funkcje znaczeniowe. Są to m.in.: funkcja opisowa, ekspresywna, sugestywna i performatywna.

Znak, język, kategorie syntaktyczne

• Język, najogólniej rzecz biorąc, to zasób wyrazów,

zwrotów i form używanych do porozumiewania się przez ludzi: członków społeczeństwa, regionu, środowiska, zawodu itp.

Znak, język, kategorie syntaktyczne

• Język, jest to system obejmujący wyznaczony

przez pewne reguły zbiór znaków słownych, z którymi odpowiednie reguły nakazują wiązać myśli określonego typu, a inne reguły określają dopuszczalny sposób wiązania tych znaków w wyrażenia złożone.

Znak, język, kategorie syntaktyczne

Z semiotycznego punktu widzenia język określony jest przez trzy grupy reguł:

1. Reguły wyznaczające zasób danego języka.

2. Reguły znaczeniowe. 3. Reguły składniowe (syntaktyczne).

Znak, język, kategorie syntaktyczne

Rozróżniamy języki: • naturalne – takie, których reguły ukształtowane

zostały zwyczajowo, w sposób spontaniczny, a dopiero ktoś później podjął się ich odtworzenia na podstawie obserwacji posługiwania się danym językiem przez członków jakiejś grupy;

• sztuczne – skonstruowane dla jakiś celów w ten sposób, że reguły tych języków zaprojektowano z góry.

Znak, język, kategorie syntaktyczne

Reguły znaczeniowe języka naturalnego są bardzo złożone, ponieważ uwzględniają m. in. takie lub inne elementy sytuacji, w której dana wypowiedź została sformułowana, kontekst innych wypowiedzi, formy gramatyczne użytych słów, itd.. Te same zespoły dźwięków mowy czy napisy mogą być różnie rozumiane w różnych językach, a z drugiej strony odmienne słowa z różnych języków mogą być rozumiane jednakowo.

Znak, język, kategorie syntaktyczne

Z punktu widzenia semiotyki ogólnej języki różnią się słownictwem i składnią.

• Słownictwo – zasób słów mających ustalone znaczenia w danym języku. Na słownictwo współczesnych języków narodów cywilizowanych składają się dziesiątki tysięcy wyrazów i liczba ta stale rośnie. Osoba posługująca się pewnym ograniczonym zasobem słów z danego języka – używa, jak mówimy – słownika z zakresu danego języka. Rozróżniamy dwa rodzaje słownika: słownik czynny – zasób słów, którymi dana osoba posługuje się umiejętnie oraz słownik bierny – zasób słów, które dana osoba zna, ale ich nie używa.

Znak, język, kategorie syntaktyczne

Mówiąc o słownictwie pewnego języka trzeba zauważyć, że niektóre ze zwrotów są specyficzne tylko dla danego języka. Wyróżniamy tutaj przede wszystkim:

1. Idiomy – wyrażenia złożone, które maja swoiste znaczenie, odmienne od tych, które wyznaczałoby zwykłe znaczenie wyrazów składniowych. Na przykład idiomami w języku polskim są: podziękować z góry, zapłacić z dołu, spaść z wokandy, tu jest pies pogrzebany, spiec raka, pleść trzy po trzy.

2. Homonimy – wyrazy (wyrażenia) mające jedno brzmienie (często jedną pisownię), ale posiadające

Znak, język, kategorie syntaktyczne

dwa lub więcej znaczenia. Dużą grupę homonimów stanowią nazwy, np. róg (krowy, ulicy), rola (ziemia, w teatrze), róża (kwiat, choroba). Homonimami są również wyrazy , które mogą być rozumiane nie tylko jako nazwy, lecz także jako funktory, np. bez (kwiat, „bez” jako przyimek), piec (z kafli jako rzeczownik, „piec ciasto” jako czasownik), tępy („nieostry” jako przymiotnik, „nieinteligentny” – również przymiotnik).

komentarze (0)

Brak komentarzy

Bądź autorem pierwszego komentarza!

To jest jedynie podgląd.

3 wyświetlane ||| 3 wyświetlanych na 30 str.

Pobierz dokument