Metody badań pedagogicznych w ujęciu wybranych autorów., Notatki'z Metodologia badań. Politechnika Częstochowska
dorota7100
dorota7100

Metody badań pedagogicznych w ujęciu wybranych autorów., Notatki'z Metodologia badań. Politechnika Częstochowska

4 str.
12Liczba pobrań
1000+Liczba odwiedzin
100%na 1Liczba głosów
1Liczba komentarzy
Opis
metody badań pedagogicznych
20 punkty
Punkty pobierania niezbędne do pobrania
tego dokumentu
Pobierz dokument
Podgląd3 str. / 4
To jest jedynie podgląd.
3 wyświetlane ||| 3 wyświetlanych na 4 str.
Pobierz dokument
To jest jedynie podgląd.
3 wyświetlane ||| 3 wyświetlanych na 4 str.
Pobierz dokument
To jest jedynie podgląd.
3 wyświetlane ||| 3 wyświetlanych na 4 str.
Pobierz dokument
To jest jedynie podgląd.
3 wyświetlane ||| 3 wyświetlanych na 4 str.
Pobierz dokument

Metody badań pedagogicznych w ujęciu wybranych autorów

Pedagogika jest nauką o społecznym procesie szeroko rozumianego wychowania,

formułująca środki i cele edukacyjno - wychowawcze. Jest przy tym nauką teoretyczną i

praktyczną zarazem. Praktyczny aspekt pedagogiki przejawia się w realizacji zadań z zakresu

wychowania i edukacji przez placówki oświatowe i nauczycieli. Jednakże każde badanie

naukowe w tym także o charakterze społecznym wymaga przyjęcia pewnego harmonogramu

ich realizacji1.

Pedagogika, jako odrębna nauka wykształciła własne rodzaje metod, technik i narzędzi

badawczych. Pod pojęciem metody rozumie się „zespół teoretycznie uzasadnionych

zabiegów koncepcyjnych i instrumentalnych obejmujących najogólniej całość postępowania badacza zmierzającego do rozwiązania określonego problemu naukowego”2. Ponadto

„metoda jest pojęciem najszerszym i nadrzędnym w stosunku do

techniki i narzędzia badawczego. Technika z kolei jest

pojęciem podrzędnym wobec metody i nadrzędnym w stosunku do

narzędzia badawczego. Według T. Pilcha „Techniką badań zaś nazywać

będziemy czynności praktyczne, regulowane starannie wypracowanymi dyrektywami, pozwalającymi na uzyskanie optymalnych sprawdzalnych informacji, opinii, faktów3.

Badania mają różny charakter i według T. Pilcha można je sklasyfikować według: celu,

użyteczności, czasu i metodyki. Podział ten został przedstawiony tabeli 1.

Tabela 1. Typologia podziału badań pedagogicznych

Kryterium podziału Rodzaje badań

Cele

a. eksploracyjne,

b. opisowe,

c. wyjaśniające

Użyteczność a. podstawowe

b. stosowane: działania, projekt, ewaluacja

Czas a. przekrojowe

b. dynamiczne: panel, powtarzalne serie, podłużne (analizy kohorty)

1

1 T. Pilch, T. Bauman, Zasady badań pedagogicznych. Strategia ilościowe i jakościowe,

Wydawnictwo Akademickie Żak, Warszawa 2001, s. 54.

2 A. Kamiński, Metoda, technika, procedura badawcza w pedagogice empirycznej [w:] R. Wroczyński,

T. Pilch (red.), Metodologia pedagogiki społecznej, Wyd. Ossolineum, Wrocław 1974, s. 54-55.

3 T. Pilch, T. Bauman, Zasady badań pedagogicznych…, op. cit., s. 42.

Metodyka a. ilościowe, b)jakościowe

Źródło: T. Pilch, Terminy i pojęcia badań pedagogicznych [w:] T. Pilch, T. Bauman, Zasady badań pedagogicznych. Strategie ilościowe i jakościowe, Wyd. Akademickie Żak, Warszawa 2001, s. 23-24.

Badania w pedagogice są obecnie bardzo zróżnicowane, a wybór określonego rodzaju

badań należy do badacza – autora metodologii badawczej. W dużym stopniu wybór rodzaju

badań podyktowany jest praktycznym doświadczeniem badawczym, tematyką badania,

zasobami organizacyjnymi, finansowymi i czasowymi. Ponadto występują zależności

pomiędzy celem badania, użytecznością i metodyką badań.

W literaturze pedagogicznej dość często występuje niejednoznaczna kategoryzacja

metod i technik, więc trzeba zawsze powoływać się na autora danego sposobu klasyfikacji.

Najbardziej znaną i spójną koncepcję metod badawczych przedstawili T. Pilch oraz T.

Bauman. Autorzy ci dokonali podziału metod badań na metody ilościowe oraz metody

jakościowe. Badania ilościowe w pedagogice rozpowszechniły się głównie dzięki

posługiwaniu się nimi w dziedzinie pokrewnej jaką stanowi psychologia4 . Badania

ilościowe zajmują się mierzalną częstotliwością, nie obejmującą istotnego kontekstu

(czasowego i przestrzennego) zjawisk badanych5. Badania ilościowe polegają na ilościowym opisie i analizie faktów, zjawisk, procesów. W badaniach ilościowych podstawowe metody

badawcze to6:

b.a.eksperyment pedagogiczny,

b.b.monografia pedagogiczna,

b.c.metoda indywidualnych przypadków,

b.d.metoda sondażu diagnostycznego.

Badania jakościowe, czyli zmierzające do dogłębnej analizy określonego zjawiska lub

procesu współcześnie znajdują wyjaśnienie w trzech koncepcjach filozoficznych:

fenomenologii, hermeneutyki oraz interakcjonizmu symbolicznego7. Koncepcje badań

jakościowych pojawiły się wraz z ujawnieniem się wad badań ilościowych. Filozofowie,

którzy nieśli swój wkład w rozwój badań jakościowych to między innymi: W. Dilthey, E.

Husserl, Th. W. Adorno, M. Heidegger, G. Gadamer oraz czy J. Habermas. Badacze ci

uważali, że badania ilościowe właściwe są naukom przyrodniczym, gdzie konieczne jest

wyjaśnienie określonych zjawiska, w przypadku nauk społecznych bardziej istotne od

2

4 M. Łobocki, Metody i techniki badań pedagogicznych, „Impuls”, Kraków 2000, s. 59.

5 S. Palka (red.), Orientacje w metodologii badań pedagogicznych, Wydaw. Uniwersytetu Jagiellońskiego,

Kraków 1998, s. 45.

6 T. Pilch, Zasady badań pedagogicznych ..., op. cit., s. 70 -79.

7 Tamże, s. 270.

wyjaśnienia jest zrozumienie zjawiska, czego nie można osiągnąć jedynie przez analizę cyfr

i liczb8.

Według T. Bauman rodzajami badań stosowanymi w badaniach jakościowych są9:

a. badania etnograficzne, które zmierzają do opisania życia wybranej grupy ludzi ze

wszystkimi jego kulturowymi aspektami – badacza interesuje zarówno życie codzienne,

zwyczajne sytuacje, zwykłe rozmowy, jak i nadzwyczajne okazje,

b. studium przypadku, w tym badania biograficzne – celem studium przypadku jest

dokładny opis badanej osoby z możliwie różnych stron i z uwzględnieniem rozmaitych

jego aspektów,

c. badania fenomenologiczne – rejestrują różne sposoby percepcji zjawisk, wyrażanych w

pojęciach przez jednostki, a to pozwala na ustalenie obszarów znaczeń nadawanych przez

ludzi zjawiskom zachodzącym w kulturze,

d. badanie w działaniu (badanie uczestniczące) – jest systematycznym zbieraniem

informacji o zjawiskach wywołujących jakieś zmiany, przy czym badacz jest inspiratorem i aktywnym uczestnikiem wydarzeń.

Specyfiką badań jakościowych jest niereprezentatywność próby badawczej i duża

trudność w dotarciu do respondentów. Najczęściej korzysta się ze specjalnych metod doboru

próby w sposób niereprezentatywny.

Nieco inny sposób podziału metod badań pedagogicznych proponuje następujące

metody badań pedagogicznych:

• metodę obserwacji,

• metodę eksperymentu pedagogicznego,

• metodę testów pedagogicznych,

• grupę metod socjograficznych, w tym wywiad i ankietę,

• metodę socjometrii,

• metodę dokumentów i wytworów ucznia,

• grupę metod statystycznych10.

Wyraźnie widać, że obie koncepcje zawierają podobne metody, choć występuje

pomieszanie klasyfikacji. To, co dla W. Zaczyńskiego jest metodą (np. obserwacja) w

przypadku T. Pilcha jest technika badawczą.

3

8 R. Pachociński, Metody ilościowe i jakościowe w badaniach oświatowych , „Edukacja” 1997, nr 3, s.

37-40.

9 T. Pilch, Zasady badań pedagogicznych ..., op. cit., s. 294-307.

10 W. Zaczyński, Praca badawcza nauczyciela, PZWS, Warszawa 2003, Rozdz. I, Wstęp do badań

pedagogicznych.

Bibliografia:

1. T. Pilch, T. Bauman, Zasady badań pedagogicznych. Strategie ilościowe i jakościowe,

Wyd. Akademickie Żak, Warszawa 2001.

2. A. Kamiński, Metoda, technika, procedura badawcza w pedagogice empirycznej [w:] R.

Wroczyński, T. Pilch (red.), Metodologia pedagogiki społecznej, Wyd. Ossolineum,

Wrocław 1974.

3. M. Łobocki, Metody i techniki badań pedagogicznych, „Impuls”, Kraków 2000.

4. S. Palka (red.), Orientacje w metodologii badań pedagogicznych, Wydaw. Uniwersytetu

Jagiellońskiego, Kraków 1998.

5. R. Pachociński, Metody ilościowe i jakościowe w badaniach oświatowych, „Edukacja”

1997, nr 3.

6. W. Zaczyński, Praca badawcza nauczyciela, PZWS, Warszawa 2003.

4

Bardzo przydatny.
To jest jedynie podgląd.
3 wyświetlane ||| 3 wyświetlanych na 4 str.
Pobierz dokument