Podstawy rachunkowości - Notatki - Rachunkowość - Część 1, Notatki'z Rachunkowość Finansowa. Uniwersytet Łódzki
stokrotka80
stokrotka80

Podstawy rachunkowości - Notatki - Rachunkowość - Część 1, Notatki'z Rachunkowość Finansowa. Uniwersytet Łódzki

27 str.
9Liczba pobrań
1000+Liczba odwiedzin
Opis
Notatki przedstawiające zagadnienia z zakresu rachunkowości: podstawy rachunkowości. Część 1.
20 punkty
Punkty pobierania niezbędne do pobrania
tego dokumentu
Pobierz dokument
Podgląd3 str. / 27
To jest jedynie podgląd.
3 wyświetlane ||| 3 wyświetlanych na 27 str.
Pobierz dokument
To jest jedynie podgląd.
3 wyświetlane ||| 3 wyświetlanych na 27 str.
Pobierz dokument
To jest jedynie podgląd.
3 wyświetlane ||| 3 wyświetlanych na 27 str.
Pobierz dokument
To jest jedynie podgląd.
3 wyświetlane ||| 3 wyświetlanych na 27 str.
Pobierz dokument
PODSTAWY RACHUNKOWOŚCI

PODSTAWY RACHUNKOWOŚCI

1/1

PODSTAWY RACHUNKOWOŚCI LITERATURA:

1. J. Matuszewicz, P. Matuszewicz „Rachunkowość od podstaw” FINANS-SERVIS,

Warszawa, 2006.

2. Ustawa z dnia 29 września 1994r. o rachunkowości (tekst jednolity Dz. U. z 2002 Nr 76

poz. 694 z późniejszymi zmianami).

3. Ustawa z dnia 15 lutego 1992r o podatku dochodowym od osób prawnych (tekst jednolity

DZ.U. z 2000 Nr 54 poz. 654 z późniejszymi zmianami),

4. Ustawa z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (tekst jednolity

Dz.U. z 2004 Nr 173 poz. 1807 z póź. zm.)

5. Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 14 października

1998 r. w sprawie szczegółowych zasad i wymagań, jakim powinna odpowiadać ochrona

wartości pieniężnych przechowywanych i transportowanych przez przedsiębiorców i inne

jednostki organizacyjne (Dz. U. Nr 129, poz. 858 zm. Dz.U. z 2000 r., Nr 17, poz. 221),

SPIS TREŚCI: 1 - Pojecie rachunkowości 5 2 - Zadania rachunkowości 7 3 - Środki gospodarcze (aktywa) – definicja i podział 7 4 - Źródła pochodzenia środków gospodarczych (pasywa) 9 5 - Kapitały (fundusze) i ich występowanie 10 6 - Bilans, operacje gospodarcze i ich wpływ 10 7 - Zasady bilansowe 11 8 - Operacje gospodarcze (zdarzenia gospodarcze) 11 9 - Zasady księgowania operacji gospodarczych 12 10 - Konto księgowe 12 11 - Zasady działania kont bilansowych 13

a - Działanie kont aktywów 13 b - Działanie kont pasywów 14

12 - Zestawienie obrotów i sald 14 13 - Dowody księgowe 15 14 - Kontrola dowodów księgowych 16 15 - Dekretacja dokumentu 17 16 - Zapisy księgowe 17 17 - Poprawianie błędów księgowych 18

a - Poprawianie błędów w dowodach księgowych 18 b - Poprawianie błędów w zapisach księgowych 18

18 - Kontrola poprawności księgowań: 20 19 - Wynik działalności – klasyfikacja i ujęcie według rachunku 21

a - Klasyfikacje przychodów i kosztów 22

PODSTAWY RACHUNKOWOŚCI

2/2

b - Typy działalności 22 - Zwykła działalność operacyjna 22 - Pozostała działalność operacyjna 23 - Działalność finansowa 24 - Działalność nadzwyczajna 25

20 - Konta niebilansowe i zasady ich działania 25 a - Konta niebilansowe wynikowe 25

- Zasady działania konta kosztów 26 - Zasady działania konta przychodów 26 - Zasady działania konta wynik finansowy 26

b - Konta niebilansowe bezwynikowe 27 21 - Ewidencja pozabilansowa 27 22 - Dzielenie kont 28

a - Poziomy podział kont 28 - Konta syntetyczne 29 - Konta analityczne 29

b - Pionowy podział kont 30 23 - Łączenie kont 31 24 - Nadrzędne zasady rachunkowości 32

a - Rzetelne i jasne przedstawianie sytuacji majątkowej finansowej i wyniku finansowego 32 b - Zasada ciągłości stosowanych rozwiązań 33 c - Zasada kontynuacji działalności 33 d - Zasada memoriału 34 e - Zasada współmierności 34 f - Zasada ostrożnej wyceny 34 g - Zasada zakazu kompensat 34 h - Zmiana przyjętych rozwiązań w rachunkowości 34

25 - Inwentaryzacja 35 26 - Prowadzenie ksiąg rachunkowych 37

a - Dokumentacja opisująca przyjęte zasady rachunkowości 37 b - Miejsce prowadzenia ksiąg rachunkowych 38 c - Otwieranie i zamykanie ksiąg rachunkowych 39 d - Zakres ksiąg rachunkowych i ich oznaczenia 40 e - Dziennik i jego prowadzenie 40 f - Księgi główne 41 g - Księgi pomocnicze 41 h - Metody prowadzenia ksiąg pomocniczych 41 i - Zestawienie obrotów i sald 42 j - Inwentarz - wykaz składników aktywów i pasywów 42 k - Rzetelność, bezbłędność, sprawdzalność i aktualność ksiąg rachunkowych 43

27 - Pojecie i klasyfikacja środków pieniężnych 43 28 - Wycena środków pieniężnych 44 29 - Różnice kursowe w prawie podatkowym 45 30 - Zasady obrotu pieniężnego 47 31 - Środki pieniężne w kasie 47

a - Ograniczenie obrotu gotówkowego 48 b - Przechowywanie i transportowanie środków pieniężnych 49

PODSTAWY RACHUNKOWOŚCI

3/3

32 - Środki pieniężne na rachunku bankowym i ich ewidencja 50 33 - Inne środki pieniężne i ich ewidencja 52 34 - Ewidencja wynagrodzeń 53

a - Pojęcie wynagrodzeń i formy wynagrodzeń 53 b - Formy wynagrodzeń za stałą pracę: 53 c - Wynagrodzenie obejmuje: 53 d - Inne świadczenia związane z pracą obejmują w szczególności: 54 e - Dokumenty źródłowe służące do ewidencji rezultatów pracy oraz płacy pracowników fizycznych 54 f - Potrącenia z wynagrodzeń 55

34 - Ewidencja listy płac, potrąceń, wypłat wynagrodzeń i rozdzielnika płac 56 35 - Ubezpieczenia emerytalne i rentowe 57

a - Podstawa wymiaru składek 57 b - Limit 30 – krotności 58

36 - Ubezpieczenie chorobowe i wypadkowe 58 37 - Ubezpieczenie zdrowotne 58 38 - Składki na FP i FGŚP 59 39 - Tytuły rozliczeń (rozrachunków) z ZUS i ich ewidencja 59 40 – Materiały i ich ewidencja 60

a – Zasady gospodarki materialowej 60 – Racjonalizacja ilościowa i terminowa nabywania materialów 60

b – Klasyfikacja materiałów 61 c – Wycena materiałów 62 d - Wycena materiałów do bilansu 62 e – Zasady wyceny materiałów do potrzeb ich ewidencji 63

- Istota zasad wyceny materiałów na przykładzie 64  Zasada FIFO 64  ZASADA LIFO 65  Zasada cen przecięych 65  Zasada stałych cen ewidencyjnych 66

f – Ewidencja materiałów 68 41 - Ewidencja i rozliczanie kosztów zwykłej działalności operacyjnej 69

a – Pojecie kosztów i ich klasyfikacja 69 b – Rozliczenie międzyokresowe kosztów, a realizacja zasady współmierności przychodów i kosztów 69 c – Rozliczenia międzyokresowe kosztów polegają na: 69 d - Kalkulacja 69

– Układ kalkulacyjny kosztów 70 – Podstawowe metody kalkulacji 70  Kalkulacja podziałowa prosta 70  Kalkulacja podziałowa ze współczynnikami 71  Kalkulacja doliczeniowa 71

– Warianty rachunku kosztów 72 42 - Ewidencja produktów gotowych 72

a- Treść ekonomiczna konta „Koszty produkcji” lub „Koszty produkcji podstawowej” 72 b – Etapy Transakcji: 72 c – Wartość bilansowa wyrobów gotowych 73

PODSTAWY RACHUNKOWOŚCI

4/4

43 – Reklamacja przy sprzedaży 73 a – Reklamacja zgłoszona przed zapłatą 73 b – Reklamacja odbiorcy nie uznana przez dostawce i skierowania sprawy do sądu 73 c – Wygranie sprawy przez dostawcę 73 d – Przegranie sprawy przez dostawcę 73

44 – Wynik działalności 73 a – Pozostałe koszty i przychody operacyjne 74

– Pozostałe koszty operacyjne 74 – Pozostałe przychody operacyjne 75

b – Przychody i koszty finansowe 75 – Koszty finansowe 76 – Przychody finansowe 76

c – Straty i zyski nadzwyczajne 76 – Straty nadzwyczajne 77 – Zyski nadzwyczajne 77

d – Typy rachunku wyników 77 – Kalkulacyjny rachunek wyników 78 – Porównawczy rachunek wyników 78

PODSTAWY RACHUNKOWOŚCI

5/5

1 - POJECIE RACHUNKOWOŚCI Rachunkowość – to system ewidencji gospodarczej zajmujący się liczbowym ujęciem i interpretacją wszelkich zjawisk ekonomicznych zachodzących w jednostce gospodarczej. Regulacje dotyczące rachunkowości określa ustawa o rachunkowości Rachunkowość obejmuje:  księgowość – ma za zadanie odzwierciedlić, w mierniku pieniężnym, stany i zmiany

środków gospodarczych, źródeł ich pochodzenia oraz przebieg procesów gospodarczych w jednostce, zadanie swoje spełnia poprzez ewidencjonowanie w sposób ciągły, na podstawie określonych dokumentów, wszystkich zjawisk gospodarczych, które mają wpływ na stan środków gospodarczych, źródeł ich pochodzenia oraz wyniki finansowe jednostki,

 kalkulację – zajmuje się ona ustaleniem, w jednostkach pieniężnych, a niekiedy także w jednostkach naturalnych, wielkości zużycia środków gospodarczych dla wykonania określonych zadań,

 zasady wyceny  sprawozdawczość finansową – stanowiącą wybór informacji ujednoliconych pod

względem tematycznym, uzyskiwanych w ramach księgowości i kalkulacji. Art. 1 – czyli zakres rachunkowości Ustawa określa zasady rachunkowości, tryb badania sprawozdań finansowych przez biegłych rewidentów oraz zasady wykonywania działalności w zakresie usługowego prowadzenia ksiąg rachunkowych. Przedmiot rachunkowości (tj. zjawiska jakie ona ujmuje i interpretuje) zależny jest od przedmiotu działania danej jednostki. Podmiotami rachunkowości są jednostki gospodarcze prowadzące rachunkowość bez względu na to jakie procesy gospodarcze w tych jednostkach występują. Art. 2 – czyli podmioty mające obowiązek stosowania ustawy 1 Przepisy ustawy o rachunkowości, zwanej dalej „ustawą”, stosuje się, z zastrzeżeniem ust.

3, do mających siedzibę lub miejsce sprawowania zarządu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej:

1) spółek handlowych (osobowych i kapitałowych, w tym również w organizacji) oraz

spółek cywilnych, z zastrzeżeniem pkt 2, a także innych osób prawnych, z wyjątkiem Skarbu Państwa i Narodowego Banku Polskiego,

2) osób fizycznych, spółek cywilnych osób fizycznych, spółek jawnych osób fizycznych oraz spółek partnerskich, jeżeli ich przychody netto ze sprzedaży towarów, produktów i operacji finansowych za poprzedni rok obrotowy wyniosły co najmniej równowartość w walucie polskiej 1 200 000 euro1,

1 Wyrażone w euro wielkości przelicza się na walutę polską po średnim kursie ogłoszonym przez Narodowy Bank Polski, na dzień 30 września roku poprzedzającego rok obrotowy.

PODSTAWY RACHUNKOWOŚCI

6/6

3) jednostek organizacyjnych działających na podstawie Prawa bankowego, przepisów o obrocie papierami wartościowymi, przepisów o funduszach inwestycyjnych, przepisów o działalności ubezpieczeniowej lub przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, bez względu na wielkość przychodów,

4) gmin, powiatów, województw i ich związków, a także państwowych, gminnych, powiatowych i wojewódzkich: a) jednostek budżetowych, b) gospodarstw pomocniczych jednostek budżetowych, c) zakładów budżetowych, d) funduszy celowych niemających osobowości prawnej,

5) jednostek organizacyjnych niemających osobowości prawnej, z wyjątkiem spółek, o których mowa w pkt 1 i 2,

6) osób zagranicznych, oddziałów i przedstawicielstw przedsiębiorców zagranicznych, w rozumieniu przepisów o swobodzie działalności gospodarczej,

7) jednostek niewymienionych w pkt 1-6, jeżeli otrzymują one na realizację zadań zleconych dotacje lub subwencje z budżetu państwa, budżetów jednostek samorządu terytorialnego lub funduszów celowych - od początku roku obrotowego, w którym dotacje lub subwencje zostały im przyznane.

2 Osoby fizyczne, spółki cywilne osób fizycznych, spółki jawne osób fizycznych oraz spółki

partnerskie mogą stosować zasady rachunkowości określone ustawą również od początku następnego roku obrotowego, jeżeli ich przychody netto ze sprzedaży towarów, produktów i operacji finansowych za poprzedni rok obrotowy są niższe niż równowartość w walucie polskiej 1 200 000 euro1. W tym przypadku osoby te lub wspólnicy przed rozpoczęciem roku obrotowego są obowiązani do zawiadomienia o tym urzędu skarbowego, właściwego w sprawach opodatkowania podatkiem dochodowym.

3 Jednostki sporządzające sprawozdania finansowe zgodnie z Międzynarodowymi Standardami

Rachunkowości, Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej oraz związanymi z nimi interpretacjami ogłoszonymi w formie rozporządzeń Komisji Europejskiej, zwanymi dalej „MSR”, stosują przepisy ustawy oraz przepisy wykonawcze wydane na jej podstawie, w zakresie nieuregulowanym przez MSR.

Art. 45 – czyli sprawozdawczość finansowajednostek 1a. Sprawozdania finansowe emitentów papierów wartościowych dopuszczonych, emitentów

zamierzających ubiegać się lub ubiegających się o ich dopuszczenie do obrotu na jednym z rynków regulowanych krajów Europejskiego Obszaru Gospodarczego mogą być sporządzane zgodnie z MSR,

1b. Sprawozdania finansowe jednostek wchodzących w skład grupy kapitałowej, w której

jednostka dominująca sporządza skonsolidowane sprawozdanie finansowe zgodnie z MSR, mogą być sporządzane zgodnie z MSR,

1c. Decyzję w sprawie sporządzania sprawozdań finansowych zgodnie z MSR, przez jednostki, o

których mowa w ust. 1a oraz 1b, podejmuje organ zatwierdzający,

PODSTAWY RACHUNKOWOŚCI

7/7

1d. Organ zatwierdzający może podjąć decyzję w sprawie zaprzestania stosowania MSR przy sporządzaniu sprawozdań finansowych przez jednostki w przypadku ustania okoliczności, o których mowa w ust. 1a i 1b,

1e. Sprawozdania finansowe oddziałów przedsiębiorcy zagranicznego mogą być sporządzane

zgodnie z MSR, jeżeli przedsiębiorca ten sporządza sprawozdanie finansowe zgodnie z MSR. Art. 55 – czyli sprawozdawczość finansowa grup kapitałowych 6a Skonsolidowane sprawozdania finansowe emitentów papierów wartościowych, o których

mowa w art. 4 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady Unii Europejskiej z dnia 19 lipca 2002 r. nr 1606/2002/WE w sprawie stosowania międzynarodowych standardów rachunkowości (Dz. Urz. WE L 243 z 11.09.2002, str. 1; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 13, t. 29, str.609), oraz banków sporządza się zgodnie z MSR.

6b Skonsolidowane sprawozdania finansowe emitentów papierów wartościowych zamierzających

ubiegać się lub ubiegających się o ich dopuszczenie do obrotu na jednym z rynków regulowanych krajów Europejskiego Obszaru Gospodarczego mogą być sporządzane zgodnie z MSR.

6c Skonsolidowane sprawozdania finansowe jednostek wchodzących w skład grupy kapitałowej,

w której jednostka dominująca wyższego szczebla sporządza skonsolidowane sprawozdanie finansowe zgodnie z MSR, mogą być sporządzane zgodnie z MSR.

6d Decyzję w sprawie sporządzania skonsolidowanych sprawozdań finansowych zgodnie z MSR,

przez jednostki, o których mowa w ust. 6b i 6c, podejmuje organ zatwierdzający jednostki dominującej.

2 - ZADANIA RACHUNKOWOŚCI

Zadaniem rachunkowości jest dostarczanie wiarygodnych, pełnych i zrozumiałych danych dotyczących działalności jednostki gospodarczej. Zadanie rachunkowości często dzielone jest na:  dostarczanie danych niezbędnych dla samej jednostki dla racjonalnego jej kierowania,  dostarczanie wiarygodnych, obiektywnych i pełnych danych dla zainteresowanych

zewnętrznych odbiorców (takich jak inwestorzy, banki, odbiorcy, agendy rządowe, pracownicy, społeczeństwo),

 zapewnienie danych gwarantujących ochronę interesów jednostki gospodarczej ( np. rozliczanie osób materialnie odpowiedzialnych – kasjer lub magazynier)

3 - ŚRODKI GOSPODARCZE (AKTYWA) – DEFINICJA I PODZIAŁ

Art. 3 pkt. 12 – definicja aktywów Aktywa - rozumie się przez to kontrolowane przez jednostkę zasoby majątkowe o wiarygodnie określonej wartości, powstałe w wyniku przeszłych zdarzeń, które spowodują w przyszłości wpływ do jednostki korzyści ekonomicznych

PODSTAWY RACHUNKOWOŚCI

8/8

 kontrolowane przez jednostkę – nie istotne jest tu czy jestem właścicielem danego aktywu najważniejsze jest to czy sprawuje nad nim kontrolę,

 wiarygodnie określona wartość – czyli aktywa winny być wycenione zgodnie z określonymi zasadami wyceny,

 przeszłe zdarzenia – czyli istotne jest to aby aktywa które powstają w przeszłości spowodowały wpływ (określoną korzyść ekonomiczną) do jednostki (np. należności o wątpliwej ściągalności NIE BĘDĄ aktywami).

Podstawowym kryterium grupowania środków gospodarczych jest ich podział według stopnia możliwości ich „spieniężenia” (upłynnienia), a wiec zgodnie z tak zwaną zasadą wzrastającej płynności, od najmniej płynnych składników do najbardziej płynnych.

Art. 3 pkt. 13 – definicja aktywów trwałych Aktywa trwałe - rozumie się przez to aktywa jednostki, które nie są zaliczane do aktywów obrotowych. Są to składniki o okresie użytkowania dłuższym niż rok związane bezpośrednio z działalnością jednostki, trwale zaangażowane w jednostce np. budynki, maszyny, środki transportu, wartości niematerialne i prawne, licencje, programy komputerowe, należności których płatność jest powyżej 12 miesięcy. Art. 3 pkt. 18 – definicja aktywów obrotowych Aktywa obrotowe - rozumie się przez to tę część aktywów jednostki, które w przypadku: a) aktywów rzeczowych - są przeznaczone do zbycia lub zużycia w ciągu 12 miesięcy od dnia

bilansowego lub w ciągu normalnego cyklu operacyjnego właściwego dla danej działalności, jeżeli trwa on dłużej niż 12 miesięcy,

b) aktywów finansowych - są płatne i wymagalne lub przeznaczone do zbycia w ciągu 12

miesięcy od dnia bilansowego lub od daty ich założenia, wystawienia lub nabycia, albo stanowią aktywa pieniężne,

ŚRODKI GOSPODARCZE (AKTYWA, ZASOBY MAJATKOWE)

MAJATEK TRWAŁY (AKTYWA TRWAŁE)

MAJĄTEK OBROTOWY (AKTYWA OBROTOWE)

1. wartości niematerialne i prawne 2. rzeczowe aktywa trwałe 3. należności długoterminowe 4. inwestycje (lokaty) długoterminowe 5. długoterminowe rozliczenia

międzyokresowe

1. rzeczowy majątek trwałe 2. należności krótkoterminowe 3. inwestycje (lokaty) krótkoterminowe 4. krótkoterminowe rozliczenia

międzyokresowe

PODSTAWY RACHUNKOWOŚCI

9/9

c) należności krótkoterminowych - obejmują ogół należności z tytułu dostaw i usług oraz całość lub część należności z innych tytułów niezaliczonych do aktywów finansowych, a które stają się wymagalne w ciągu 12 miesięcy od dnia bilansowego,

d) rozliczeń międzyokresowych - trwają nie dłużej niż 12 miesięcy od dnia bilansowego. Są to składniki majątkowe które związane są z bieżącą działalnością jednostki, pozostają w stałym obrocie gospodarczym np. zapasy, należności, papiery wartościowe krótkoterminowe, gotówka.

4 - ŹRÓDŁA POCHODZENIA ŚRODKÓW GOSPODARCZYCH (PASYWA) Źródła pochodzenia środków gospodarczych, czyli źródła finansowania wskazują „kto” wyposażył jednostkę gospodarczą w odpowiednie środki gospodarcze. Podstawowym kryterium grupowania źródeł pochodzenia środków gospodarczych jest ich podział według wymaganej spłaty i terminu ich zapłaty, a wiec zgodnie zasadą wymagalności, od najpóźniej wymagalnych źródeł do najwcześniej wymagalnych.

ŹRÓDŁA POCHODZENIA ŚRODKÓW GOSPODARCZYCH (PASYWA)

KAPITAŁY (FUNDUSZE) WŁASNE

KAPITAŁY (FUNDUSZE) OBCE (ZOBOWIĄZANIA WOBEC)

fundusze (kapitały) powierzone (wniesione)

fundusze (kapitały) samofinansowania

(wypracowane)

kredyty bankowe i pożyczki (wobec

banku)

zobowiązania ( wobec innych podmiotów)

1. kapitał zakładowy

2. fundusz założycielski

3. fundusz udziałowy

1. kapitał zapasowy 2. kapitał

rezerwowy 3. fundusz

zasobowy 4. fundusz

przedsiębiorstwa

Art. 3 pkt. 20 – definicja zobowiązań Zobowiązania - rozumie się przez to wynikający z przeszłych zdarzeń obowiązek wykonania świadczeń o wiarygodnie określonej wartości, które spowodują wykorzystanie już posiadanych lub przyszłych aktywów jednostki. Szczególnym przypadkiem zobowiązań są rezerwy. Art. 3 pkt. 21 – definicja rezerw Rezerwy - rozumie się przez to zobowiązania, których termin wymagalności lub kwota nie są pewne (np. procesy sądowe, udzielone gwarancje).

PODSTAWY RACHUNKOWOŚCI

10/10

5 - KAPITAŁY (FUNDUSZE) I ICH WYSTĘPOWANIE

Rodzaj podmiotu gospodarczego Kapitały (fundusze) wniesione Kapitały (fundusze)

wypracowane

Spółka akcyjna kapitał zakładowy kapitał zapasowy kapitał rezerwowy

Spółka z o.o. kapitał zakładowy kapitał zapasowy kapitał rezerwowy

Spółki prawa handlowego (jawna, komandytowa, komandytowo- akcyjna, partnerska) oraz cywilna osoba fizyczna

kapitał wspólników (wkład właścicieli)

Spółdzielnia fundusz

udziałowy fundusz

zasobowy Przedsiębiorstwo państwowe i komunalne

fundusz założycielski

fundusz przedsiębiorstwa

6 - BILANS, OPERACJE GOSPODARCZE I ICH WPŁYW

Bilans jest to zestawienie w odpowiedniej formie środków gospodarczych i źródeł ich pochodzenia konkretnego podmiotu na określony moment (dzień). Bilans jednostki spełnia dwa zasadnicze zadania - jest on dokumentem księgowym (jest on na ogół sporządzany na koniec roku obrotowego licząc 12 kolejnych miesięcy) i jednocześnie sprawozdaniem finansowym (zawiera on informacje o stanie majątkowym i sytuacji finansowej jednostki). Bilans jednostki gospodarczej zawiera:  określenie jednostki gospodarczej, której dotyczy (inaczej jednostki sporządzającej

bilans),  określenie dnia na jaki został sporządzony(czyli momentu sporządzenia bilansu),  wyszczególnienie w odpowiednim układzie nazw i wartości poszczególnych aktywów

i pasywów  sumę aktywów i pasywów (musi zachodzić równowaga bilansowa),  datę sporządzenia bilansu,  podpisy osoby sporządzającej bilans i kierownika jednostki odpowiedzialnego za

rzetelność i poprawność bilansu (w tym zgodność z ustawą o rachunkowości). W bilansie aktywa i pasywa dzielą się na grupy, które oznaczane są dużymi literami, rozdziały – oznaczane cyframi rzymskimi i pozycje oznaczane cyframi arabskimi. Aktywa grupuje się według stopnia zwiększającej się ich płynności, natomiast pasywa według narastającego stopnia wymagalności.

PODSTAWY RACHUNKOWOŚCI

11/11

Jeżeli w bilansie WYNIK FINANSOWY jest UJEMNY, co oznacza STRATĘ (czyli źródło zmniejszenia majątku) można to wynikać z faktu iż kapitał własny może być ujemny, co oznacza że majątek jednostki nie pokrywa zobowiązań – strata przewyższa kapitał podstawowy. Natomiast w sytuacji gdy WYNIK FINANSOWY jednostki jest DODATNI, co oznacza OSIĄGNIĘCIE ZYSKU (czyli źródła zwiększonego majątku) może to dać odpowiedź na pytanie o jaką wartość zwiększył się majątek jednostki w skutek jej działalności.

7 - ZASADY BILANSOWE

Zasada równowagi bilansowej – wyraża się równością sum bilansu, a wynika to z tego, że w bilansie te same składniki majątkowe ujęte są z dwóch punktów widzenia:  rodzaju środków gospodarczych  źródeł ich pochodzenia tak, że ∑ aktywów = ∑ pasywów

majątek (obrotowy + trwały) = kapitał (własny + obrotowy) + wynik finansowy Zasada ciągłości bilansowej, wg której bilans zamykający jeden rok obrotowy jest jednocześnie bilansem otwierającym rok następny. Obligatoryjnie bilanse są sporządzane na koniec roku obrotowego, czyli najczęściej na dzień 31 XII. Zasada rzetelnej wyceny, a więc wykazane w bilansie składniki aktywów i pasywów winny być zgodne ze stanem faktycznym odpowiednio, rzetelnie wycenionym. Zasada ostrożnej wyceny (ostrożność) przejawiająca się przede wszystkim w sposobie podejścia do wyceny składników majątku, której należy dokonać tak, aby nie zawyżać ich wartości.

8 - OPERACJE GOSPODARCZE (ZDARZENIA GOSPODARCZE) Operacje gospodarcze to każde zdarzenie (zjawisko ekonomiczne) mające wpływ na aktywa lub pasywa danej jednostki gospodarczej w związku z tym podlega odpowiedniemu zapisowi w księgowości tej jednostki. Rodzaje operacji gospodarczych:

1. OPERACJE AKTYWNE – operacje wywołujące zmiany wyłącznie w składnikach aktywów – jeden składnik aktywów ulega zwiększeniu drugi zmniejszeniu o kwotę danej operacji gospodarczej (zmienia się jedynie struktura aktywów, suma bilansowa pozostaje na niezmienionym poziomie) np. zakup materiałów z własnych środków – z kasy ,

2. OPERACJE PASYWNE – operacje wywołujące zmiany wyłącznie w składnikach pasywów –

jeden składnik pasywów ulega zwiększeniu drugi zmniejszeniu o kwotę danej operacji gospodarczej (zmienia się jedynie struktura pasywów, suma bilansowa pozostaje na niezmienionym poziomie) np. spłata zobowiązania wobec ZUS-u za pomocą środków obcych,

3. OPERACJE AKTYWNO – PASYWNE – operacje wywołujące zwiększenie jednego składnika

aktywów z równoczesnym zwiększeniem odpowiedniego składnika pasywów, co powoduje zwiększenie ogólnej sumy bilansowej o kwotę danej operacji gospodarczej np.

PODSTAWY RACHUNKOWOŚCI

12/12

zakup materiałów z odroczonym terminem płatności lub przyjęta dostawa materiałów i powstałe z tego tytułu zobowiązanie,

4. OPERACJE PASYWNO – AKTYWNE – operacje wywołujące zmniejszenie jednego składnika

pasywów z równoczesnym zmniejszeniem odpowiedniego składnika aktywów, co powoduje zmniejszenie ogólnej sumy bilansowej o kwotę danej operacji gospodarczej np. spłata zobowiązań wobec ZUS-u za pomocą środków własnych.

9 - ZASADY KSIĘGOWANIA OPERACJI GOSPODARCZYCH

Księgowanie operacji gospodarczych nie może powodować naruszenia równowagi bilansowej. W związku z tym stosuje się zasadę podwójnego księgowania (podwójnego zapisu), zgodnie z która każda operacja musi być ujęta:  na co najmniej dwóch kontach (podwójny zapis),  na jednym koncie po stronie debetowej, a na drugim po stronie kredytowej, czyli po

przeciwnych stronach (dwustronny zapis),  w identycznej wysokości na obu kontach (jednakowy zapis).

Niekiedy operacja gospodarcza może buc księgowana na większej – niż dwa – liczbie kont. W takim przypadku zasada podwójnego księgowania (podwójnego zapisu) polega na tym, że suma zapisów na stronie (stronach) Dt musi być równa sumie zapisów na stronie (stronach) Ct kont ze sobą powiązanych zapisem (korespondujących).

10 - KONTO KSIĘGOWE Konto księgowe to urządzenie księgowe służące do ewidencji operacji gospodarczych. Zawiera ono następujące dane:  nazwę (inaczej tytuł) określający dany składnik aktywów, pasywów, rodzaj przychodów

lub kosztów jakiego dane konto dotyczy,  symbol konta (inaczej kod konta) wynikający z zakładowego planu kont,  dwie przeciwstawne strony konta (stronę lewą i prawa),  datę zapisu operacji na koncie,  wskazanie dowodu księgowego stanowiącego podstawę zapisu operacji gospodarczej na

danym koncie,  opis operacji gospodarczej wynikający z dowodu księgowego,  kwotę operacji gospodarczej wynikającą z dowodu księgowego.

Podstawą każdego zapisu jest dowód księgowy.

SCHEMAT TEOWY KONTA

Winien (Wn) Debet (Dt)

Nazwa konta i jego symbol

Ma (Ma) Credit (Ct)

PODSTAWY RACHUNKOWOŚCI

13/13

11 - ZASADY DZIAŁANIA KONT BILANSOWYCH Ewidencja aktywów i pasywów prowadzona jest na kontach określanych mianem kont bilansowych. Ich nazwa pochodzi od tego że ujmują one określony składnik aktywów lub określone źródło ich finansowania (składnik pasywów) a ich salda są wykazywane w bilansie. Zapisy operacji gospodarczej i ich sum po LEWEJ STRONIE KONTA nazywa się:  obciążeniem konta,  zapisaniem na stronie Dt (Wn) konta,  zapisaniem na stronie debetowej,  zapisaniem w ciężar konta.

Zapisy operacji gospodarczej i ich sum po PRAWEJ STRONIE KONTA nazywa się:  uznaniem konta,  zapisaniem na stronie Ct (Ma) konta,  zapisaniem na stronie kredytowej,  zapisaniem na dobro konta.

A - DZIAŁANIE KONT AKTYWÓW

Konta na których ewidencjonuje się poszczególne składniki aktywów tzw. konta aktywów działają w następujący sposób:

1. na stronie „Winien” (Dt) zapisywany jest stan początkowy (bilansowy) danego składnika aktywów oraz wszelkie zwiększenia tego stanu,

2. na stronie „Ma” (Ct) ewidencjonuje się zmniejszenia danego aktywu. Konto aktywów jeżeli wykazuje saldo to tylko „Debet”, które oznacza stan końcowy danego składnika aktywów.

KONTO AKTYWÓW Dt Ct

Sp) saldo początkowe z bilansu otwarcia

+ - + -

Obroty Dt Obroty Ct

Sk)

saldo końcowe Dt do bilansu zamknięcia

x x

PODSTAWY RACHUNKOWOŚCI

14/14

B - DZIAŁANIE KONT PASYWÓW Konta na których ewidencjonuje się poszczególne składniki pasywów tzw. konta pasywów działają w następujący sposób:

1. na stronie „Ma” (Ct) zapisywany jest stan początkowy (bilansowy) danego składnika pasywów oraz wszelkie zwiększenia tego stanu,

2. na stronie „Winien” (Dt) ewidencjonuje się zmniejszenia danego pasywa. Konto pasywów jeżeli wykazuje saldo to tylko „Credit”, które oznacza stan końcowy danego składnika pasywów.

KONTO PASYWÓW Dt Ct

Sp)

saldo początkowe z bilansu otwarcia

- + - +

Obroty Dt Obroty Ct Sk) saldo końcowe Ct do bilansu zamknięcia

x x Obrót konta – suma kwot zarejestrowanych (zaewidencjonowanych) na danej (lewej lub prawej) stronie konta. Suma strony lewej konta jest nazywana obrotem debetowym (Wn), natomiast strony prawej obrotem kredytowym (Ma). Saldo konta – asymetryczna różnica pomiędzy obrotami strony Wn i Ma. Saldo może być dwojakiego rodzaju:  debetowe, jeżeli obrót debetowy konta jest większy od obrotu kredytowego

(obrót Dt > obrót Ct → SkDt )

 kredytowe w przypadku gdy obrót kredytowy konta jest większy od obrotu debetowego (obrót Ct > obrót Dt → SkCt ).

Saldo przybiera zatem nazwę większego obrotu konta. W sytuacji gdy obroty debetowe zrównają się z obrotami kredytowymi wówczas saldo nie występuje.

12 - ZESTAWIENIE OBROTÓW I SALD Zestawienie obrotów i sald jest jednym ze sposobów sprawdzenia poprawności księgowań, pozwalającym na wykrycie błędów księgowych i rachunkowych które naruszają zasadę podwójnego zapisu. Sporządzenie zestawień obrotów i sald obejmuje następujące czynności:

1. ustalenie obrotów debetowych i kredytowych na wszystkich kontach poprzez zsumowanie zapisów księgowych,

PODSTAWY RACHUNKOWOŚCI

15/15

2. wpisanie nazw kont oraz ich obrotów do odpowiednich kolumn zestawienia,

3. zsumowanie i uzgodnienie ogólnych sum obrotów debetowych i kredytowych,

4. obliczenie i wpisanie sald końcowych poszczególnych kont (od obrotu większego

odejmuje się obrót mniejszy i wpisuje się saldo do kolumny zestawień zgodnie z charakterem salda),

5. zsumowanie i uzgodnienie ogólnych sum debetowych i kredytowych.

Obroty Salda Lp. Konto

Dt Ct Dt Ct

....

....

....

....

....

....

...........................

...........................

...........................

...........................

...........................

...........................

......

......

......

......

......

......

.....

.....

.....

.....

.....

.....

......

......

......

......

......

......

.....

.....

.....

.....

.....

.....

RAZEM

13 - DOWODY KSIĘGOWE

Podstawą zapisu na koncie jest odpowiedni dokument. Bez dokumentu nie może być dokonany żaden zapis księgowy. Rzetelność dokumentu jest podstawą prawidłowej ewidencji księgowej i jej mocy dowodowej w sprawach spornych. Dokumenty dokumentują zajście operacji gospodarczej, jej strony, datę zajścia, rodzaj oraz wartość. Dokumenty dzielone są na:  dokumenty podlegające księgowaniu (zwane dowodami księgowymi) tj.

odzwierciedlające rzeczywiście zaistniałą operację gospodarczą,  dokumenty nie podlegające księgowaniu tzn. nie dokumentujące zajścia operacji

gospodarczej. Art. 20 ust. 2 – czyli rodzaje dowodów księgowych:  zewnętrzne obce - otrzymane od kontrahentów,  zewnętrzne własne - przekazywane w oryginale kontrahentom,  wewnętrzne - dotyczące operacji wewnątrz jednostki.

Podstawą zapisów księgowych mogą byćrównież sporządzone przez jednostkędowody księgowe(art. 20 ust. 3):

PODSTAWY RACHUNKOWOŚCI

16/16

 zbiorcze – służące do dokonania łącznych zapisów zbioru dowodów źródłowych, które muszą być w dowodzie zbiorczym pojedynczo wymienione np. zestawienia dowodów księgowych

 korygujące – służące do korekt dowodów obcych lub własnych zewnętrznych np. noty księgowe,

 zastępcze – wystawione do czasu otrzymania zewnętrznego obcego dowodu źródłowego (dowody „pro forma”),

 rozliczeniowe – ujmujące dokonane już zapisy według nowych kryteriów klasyfikacyjnych (np. polecenie księgowania dotyczące wszelkich przeksięgowań).

Każdy dowód księgowy powinien zawierać co najmniej (art. 21 ust. 1):  określenie rodzajudowodu i jego numeru identyfikacyjnego,  określenie stron (nazwy, adresy) dokonujących operacji gospodarczej,  opis operacji oraz jej wartość, jeżeli to możliwe, określoną także w jednostkach

naturalnych,  datę dokonania operacji, a gdy dowód został sporządzony pod inną datą - także datę

sporządzenia dowodu,  podpis wystawcy dowodu oraz osoby, której wydano lub od której przyjęto składniki

aktywów,  stwierdzenie sprawdzenia i zakwalifikowania dowodu do ujęcia w księgach

rachunkowychprzez wskazanie miesiąca oraz sposobu ujęcia dowodu w księgach rachunkowych (dekretacja), podpis osoby odpowiedzialnej za te wskazania.

Art. 21 ust. 1a – można zaniechać zamieszczania na dowodzie podpisu wystawcy dowodu i stwierdzenia sprawdzenia i zakwalifikowania go do ujęcia w księgach jeżeli wynika to z odrębnych przepisów lub techniki dokumentowania zapisów księgowych np. ustawa o VAT. Art. 21 ust. 2 – Wartość może być w dowodzie pominięta, jeżeli w toku przetwarzania w rachunkowości danych wyrażonych w jednostkach naturalnych następuje ich wycena, potwierdzona stosownym wydrukiem. Art. 21 ust. 3 – Dowód księgowy opiewający na waluty obce powinien zawierać przeliczenie ich wartości na walutę polską według kursu obowiązującego w dniu przeprowadzenia operacji gospodarczej. Wynik przeliczenia zamieszcza się bezpośrednio na dowodzie, chyba że system przetwarzania danych zapewnia automatyczne przeliczenie walut obcych na walutę polską, a wykonanie tego przeliczenia potwierdza odpowiedni wydruk.

14 - KONTROLA DOWODÓW KSIĘGOWYCH Każdy dowód księgowy przed jego zaksięgowaniem podlega:  kontroli formalnej – tj. sprawdzenie czy dokument jest zgodny z przepisami oraz czy

została wystawiony na właściwym formularzu) – kontroli tej dokonuje księgowy,  kontroli merytorycznej – jej głównym celem jest ochrona interesów jednostki a polega

na sprawdzeniu rzetelności danych (dane jakościowe, ilościowe i wartościowe) zawartych

PODSTAWY RACHUNKOWOŚCI

17/17

w dokumencie ze stanem faktycznym – kontroli tej dokonuje osoba merytorycznie odpowiedzialna za wykonanie określonego zadania np. kierownik zespołu,

 kontroli rachunkowej – tj. sprawdzenie czy dokument nie zawiera błędów

arytmetycznych w obliczeniach – kontroli tej dokonuje księgowy.

15 - DEKRETACJA DOKUMENTU Dekretacja dokumentu to nadanie sprawdzonemu dowodowi księgowemu:

1. numeru księgowego (czyli numeru pod jakim ma być zaksięgowany i przechowywany), 2. wskazanie sposobu ujęcia na koncie (czyli wskazanie sposobu zaksięgowania operacji

gospodarczej na odpowiednich kontach syntetycznych i analitycznych)  wskazanie kont, ich stron i kwoty,  wskazanie pod jaka datą ma być zaksięgowany dokument.

16 - ZAPISY KSIĘGOWE

Zapis księgowy to zapis na urządzeniu księgowym na podstawie dokumentu księgowego. Możemy wyróżnić następujące rodzaje zapisów:  zapis księgowy prosty – gdy operacja księgowana jest na dwóch kontach, po przeciwnej

stronie, np. podjecie gotówki przez pracownika (234/101)

101 Kasa

234 Pozostałe rozrachunki z

pracownikami

Sp)

400,00

400,00

 zapis księgowy złożony – gdy operacja księgowana jest na więcej niż dwóch kontach np.

wydanie materiałów.

Materiały Produkcja Biuro Sp) 2000,00 1500,00 500,00

Zapisów w księgach rachunkowych dokonuje się w sposób trwały, bez pozostawiania miejsc pozwalających na późniejsze dopiski lub zmiany. Przy prowadzeniu ksiąg rachunkowych przy użyciu komputera należy stosować właściwe procedury i środki chroniące przed zniszczeniem, modyfikacją lub ukryciem zapisu (art. 23 ust. 1). Zapis księgowy powinien zawierać co najmniej (art. 23 ust. 2):

PODSTAWY RACHUNKOWOŚCI

18/18

 datę dokonania operacji gospodarczej,  określenie rodzaju i numer identyfikacyjny dowodu księgowego stanowiącego podstawę

zapisu oraz jego datę, jeżeli różni się ona od daty dokonania operacji,  zrozumiały tekst, skrót lub kod opisu operacji, z tym że należy posiadać pisemne

objaśnienia treści skrótów lub kodów,  kwotę i datę zapisu,  oznaczenie kont, których dotyczy.

Zapisów dotyczących operacji wyrażonych w walutach obcych dokonuje się w sposób umożliwiający ustalenie kwoty operacji w walucie polskiej i obcej (art. 23 ust. 3).Zapisy w dzienniku i na kontach księgi głównej powinny być powiązane ze sobą w sposób umożliwiający ich sprawdzenie, natomiast w księgach rachunkowych powinny być dokonane w sposób zapewniający ich trwałość, przez czas nie krótszy od wymaganego do przechowywania ksiąg rachunkowych (art. 23 ust. 4 i 5).

17 - POPRAWIANIE BŁĘDÓW KSIĘGOWYCH Błędy księgowe mogą występować zarówno w dowodach księgowych jak i w zapisach księgowych (urządzeniach księgowych). Wynikają one głównie z nieprawidłowych, opóźnionych oraz nie dokonanych zapisów księgowych. Dowody księgowe powinny być rzetelne, to jest zgodne z rzeczywistym przebiegiem operacji gospodarczej, którą dokumentują, kompletne, zawierające wspomniane wcześniej dane oraz wolne od błędów rachunkowych. Niedopuszczalne jest dokonywanie w dowodach księgowych wymazywania i przeróbek (art. 23 ust. 1).

A - POPRAWIANIE BŁĘDÓW W DOWODACH KSIĘGOWYCH O ile nie zabraniają tego szczególne przepisy np. dotyczące czeków i innych dokumentów bankowych błędy w dowodach księgowych możemy poprawiać w następujący sposób:  błędy w dowodach źródłowych zewnętrznych obcych i własnych można korygować

jedynie przez wysłanie kontrahentowi odpowiedniego dokumentu zawierającego sprostowanie, wraz ze stosownym uzasadnieniem, chyba że inne przepisy stanowią inaczej,

 błędy w dowodach wewnętrznych mogą być poprawiane przez skreślenie błędnej treści lub kwoty, z utrzymaniem czytelności skreślonych wyrażeń lub liczb, wpisanie treści poprawnej i daty poprawki oraz złożenie podpisu osoby do tego upoważnionej, o ile odrębne przepisy nie stanowią inaczej. Nie można poprawiać pojedynczych liter lub cyfr.

Jeżeli jedną operację dokumentuje więcej niż jeden dowód lub więcej niż jeden egzemplarz dowodu, kierownik jednostki ustala sposób postępowania z każdym z nich i wskazuje, który dowód lub jego egzemplarz będzie podstawą do dokonania zapisu.

B - POPRAWIANIE BŁĘDÓW W ZAPISACH KSIĘGOWYCH

PODSTAWY RACHUNKOWOŚCI

19/19

Korygując błędy w zapisach księgowych nie można ich poprawiać po przez wymazywanie, zamazywanie, wycieranie, podskrobywanie lub usuwanie za pomocą różnych środków (np. chemicznych). Sprostowanie błędu może być dokonywane jedynie w drodze czytelnego skreślenia błędnej treści lub kwoty i wpisanie obok właściwych danych lub też poprzez wprowadzenie zapisu korygującego błędny zapis. Błędy w zapisach księgowych poprawia się:  przez skreślenie błędnego zapisu, z zachowaniem jego czytelności oraz dokonanie

zapisu prawidłowego przy jednoczesnym złożeniem podpisu przez osobę dokonującą poprawki oraz umieszczeniem daty sprostowania – taki sposób poprawiania może być stosowany gdy została stwierdzony w czasie księgowania,

 przez wprowadzenie zapisu korygującego (storna czarnego lub storna czerwonego) – taki sposób poprawiania może być stosowany po zamknięciu miesiąca lub przy prowadzeniu ksiąg rachunkowych przy użyciu komputera..

Storno – to zapis korygujący spełniający wszystkie warunki zapisu księgowego (w tym zasady podwójnego zapisu). Wyróżniamy dwa rodzaje storna:  storno czarne – polega na dokonaniu zapisu korygującego na tych samych kontach, na

których nastąpiło błędne księgowanie ale po odwrotnych stronach,  storno czerwone – polega na dokonaniu zapisu korygującego za pomocą liczb ujemnych

na tych samych kontach, po tych samych stronach, na których dokonano błędnego zapisu. Przykład

1. zakup materiałów za gotówkę na kwotę 230,- 2. przyjęcie ich do magazynu w kwocie 230,- 3. poprawa zapisu księgowego

STORNO CZARNE

KASA Koszty Sp) x 230,- 1) Zapis błędny 1) 230,-

STORNO

2) 230,- CZARNE

230,- 2)

Materiały 230,- 3) Zapis poprawny 3) 230,-

Storno to nie jest dobrą metodą poprawiania błędów gdyż powoduje powstawanie na kontach obrotów które nie wynikają z operacji gospodarczych (zawyża nam obroty na danych kontach). Dlatego też może być ono stosowane tylko do tych kont, których obroty nie stanowią podstawy do obliczania żadnych pochodnych wielkości, bądź obroty te nie są wykazywane w odpowiednich sprawozdaniach sporządzonych przez jednostkę.

PODSTAWY RACHUNKOWOŚCI

20/20

STORNO CZERWONE Kasa Koszty

Sp) x 230,- 1) Zapis błędny 1) 230,-

230,- 2)STORNO 2) 230,- CZERWONE

Materiały 230,- 2a) Zapis poprawny 2a) 230,-

Spotykamy się również z zastosowaniem storna częściowego Przykład

1) zakup materiałów za gotówkę na kwotę 320,- 2) przyjęcie ich do magazynu w kwocie 230,-

STORNO CZARNE (CZĘŚCIOWE)

Kasa Materiały Sp) x 320,- 1) Zapis błędny 1) 320,-

STORNO

2) 90,- CZARNE CZĘŚCIOWE90,- 2)

STORNO CZERWONE (CZĘŚCIOWE)

Kasa Koszty Sp) x 230,- 1) Zapis błędny 1) 230,-

90,- 2)STORNO 2) 90,-

CZERWONE CZĘŚCIOWE

18 - KONTROLA POPRAWNOŚCI KSIĘGOWAŃ:

Sporządzanie sprawozdań finansowych wymaga uprzedniego sprawdzenia prawidłowości dokonanych zapisów na kontach. Sprawdzenie takie w zakresie zachowania zasady podwójnego zapisu oraz ewentualnych błędów rachunkowych bądź ujawnienia typowego salda konta (saldo Ct na koncie aktywnym materiały czy kasa) uzyska się w drodze sporządzenia zestawienia obrotów i sald wszystkich kont. Błędy które nie mogą być wykryte przez powyższe zestawienie to głównie:  zaksięgowanie operacji gospodarczej po odwrotnej stronie niż należało,

PODSTAWY RACHUNKOWOŚCI

21/21

 zaksięgowanie operacji gospodarczej na niewłaściwych kontach i po właściwych stronach, ale w nie właściwej kwocie,  zaksięgowanie operacji gospodarczej na niewłaściwych kontach z zachowaniem zasady

bilansowej,  nie zaksięgowanie operacji gospodarcze.

Tego typu błędy i inne które nie mogą być wykryte za pomocą obrotów ujawnia się w drodze:  spisu z natury,  uzgodnienie z kontrahentami,  weryfikacja (sprawdzenie poprawności sald).

19 - WYNIK DZIAŁALNOŚCI – KLASYFIKACJA I UJĘCIE WEDŁUG RACHUNKU

Jednostki prowadzące działalność gospodarczą do której zostały utworzone (produkcja określonych wyrobów, wykonywanie określonych usług, handel) ponoszą koszty i straty i uzyskują przychody i zyski. Przychody i zyski powodują wzrost aktywów lub zmniejszenie zobowiązań (pasywów), a więc wpływają na wynik finansowy jednostki, a zatem i na kapitały własne. Przez przychody i zyski (art. 3 ust. 1 pkt. 30) rozumie się uprawdopodobnione powstanie w okresie sprawozdawczym korzyści ekonomicznych, o wiarygodnie określonej wartości, w formie zwiększenia wartości aktywów, albo zmniejszenia wartości zobowiązań, które doprowadzą do wzrostu kapitału własnego lub zmniejszenia jego niedoboru w inny sposób niż wniesienie środków przez udziałowców lub właścicieli. Przez koszty i straty (art. 3 ust. 1 pkt. 31) rozumie się uprawdopodobnione zmniejszenia w okresie sprawozdawczym korzyści ekonomicznych, o wiarygodnie określonej wartości, w formie zmniejszenia wartości aktywów, albo zwiększenia wartości zobowiązań i rezerw, które doprowadzą do zmniejszenia kapitału własnego lub zwiększenia jego niedoboru w inny sposób niż wycofanie środków przez udziałowców lub właścicieli. Przez koszty i straty należy również rozumieć odzwierciedlenie w mieniu zużycia środków trwałych, wartości niematerialnych i prawnych, materiałów, usług obcych, pracy pracowników oraz niektóre nakłady nie odzwierciedlające ich zużycia. Ponoszone przez jednostkę koszty mogą dotyczyć:  k o s z t ó w w y t w o r z e n i a p r o d u k t ó w , które to koszty tworząc wartość, są

związane ściśle z procesem technologicznym wytwarzania wyrobów i usług,  k o s z t ó w b i e ż ą c e j d z i a ł a l n o ś c i , które nie tworzą wartości, a więc nie są

związane z wytwarzanymi produktami, odnosi się je na wynik działalności w okresie ich powstania, do kosztów tych zalicza się koszty związane z utrzymaniem zarządu jednostki oraz sprzedażą wyrobów i towarów (załadunek, transport, reklama).

PODSTAWY RACHUNKOWOŚCI

22/22

Koszty produktów jako tworzące wartość, a więc odpowiadające definicji aktywów będą wykazywane po stronie aktywów bilansu w pozycjach „wyroby gotowe” i „produkcja nie zakończona”. Natomiast koszty bieżącej działalności, jako te które nie tworzą wartości i nie są związane z wytwarzaniem produktów będą pozycjami wpływającymi na wynik i dlatego nazywane są one wynikowe.

A - KLASYFIKACJE PRZYCHODÓW I

KOSZTÓW

WYNIK FINANSOWY (BRUTTO)

1) koszty sprzedanych produktów i towarów

1) przychody ze sprzedaży produktów i towarów

D zi

ał al

no ść

op

er ac

yj na

2) pozostałe koszty operacyjne

2) pozostałe przychody operacyjne

D zi

ał al

no ść

go

sp od

ar cz

a

3) koszty finansowe

3) przychody finansowe

4) koszty nietypowe –

straty nadzwyczajne

KOSZTY OSIĄGNIĘCIA

PRZYCHODÓW

PRZYCHODY

4) przychody nietypowe – zyski nadzwyczajne

Sk) ZYSK (nadwyżka

przychodów nad kosztami)

STRATA (Sk (nadwyżka

kosztów nad przychodami)

B - TYPY DZIAŁALNOŚCI Wyróżnia się trzy typy działalności z jaka może spotkać się jednostka gospodarcza: 1) działalność operacyjna obejmująca:

a) zwykła działalność operacyjna b) pozostała działalność operacyjna

2) działalność gospodarcza obejmująca: a) działalność operacyjną b) działalność finansowa

3) działalność nadzwyczajna

- ZWYKŁA DZIAŁALNOŚĆ OPERACYJNA Zwykła działalność operacyjna – czyli działalność do której podmiot został powołany (jest ona zapisana w akcie założycielskim), Przychody zwykłej działalności operacyjnej – to przychody ze sprzedaży produktów, wyrobów, towarów i usług stanowiących cel działalności jednostki.

PODSTAWY RACHUNKOWOŚCI

23/23

Kosztami zwykłej działalności operacyjnej będą  w jednostce prowadzącej działalność produkcyjną:

o koszty wytworzenia sprzedanych produktów o koszty działalności (zarządu i sprzedaży)

 w jednostce prowadzącej działalność handlową: o wartość sprzedanych towarów w cenie ich zakupu, o koszty działalności

Różnica po międzyprzychodami ze sprzedanych produktów (wyrobów, usług) i towarów, a kosztami poniesionymi na osiągnięcie tych przychodów stanowi wynik na zwykłej działalności operacyjnej (zysk, bądź strata). W praktyce ponoszone przez jednostkę koszty zwykłej działalności operacyjnej są na ogół ewidencjonowane wstępnie według rodzajów czynników produkcji, które zużyto, zazwyczaj wyróżnia się następujące ich pozycje:  zużycie materiałów i energii,  zużycie usług obcych,  podatki i opłaty,  wynagrodzenia,  ubezpieczenia społeczne i inne świadczenia,  pozostałe koszty.

Następnie koszty te przekształca się na koszty wytworzenia produktów i koszty bieżącej działalności operacyjnej, zarządu i sprzedaży.

- POZOSTAŁA DZIAŁALNOŚĆ OPERACYJNA Pozostała działalność operacyjna – czyli działalność związana pośrednio ze zwykła działalnością operacyjną – inaczej uboczna działalność powstająca w związku z prowadzoną działalnością ale nie stanowiąca jej celu. Odpowiednio do pozostałych przychodów operacyjnych możemy zaliczyć przychody:  ze sprzedaży środków trwałych,  ze sprzedaży środków trwałych w budowie,  ze sprzedaży wartości niematerialnych i prawnych,  otrzymane kary, dary oraz przedawnione zobowiązania.

Natomiast do pozostałych kosztów operacyjnych zalicza się mi.:  wartość sprzedanych składników majątku trwałego, po której figurują one w bilansie,  opłacone kary, grzywny i odszkodowania,  poniesione szkody,  przekazane dary,  przedawnione należności.

PODSTAWY RACHUNKOWOŚCI

24/24

W myśl ustawy o rachunkowości (art. 3 ust. 1 pkt. 32) pozostałe koszty i przychody operacyjne – to koszty i przychody związane pośrednio z działalnością operacyjną jednostki, a w szczególności koszty i przychody związane:  z działalnością socjalną,  ze zbyciem środków trwałych, środków trwałych w budowie, wartości niematerialnych

i prawnych, a także nieruchomości oraz wartości niematerialnych i prawnych zaliczonych do inwestycji,

 z utrzymywaniem nieruchomości oraz wartości niematerialnych i prawnych zaliczonych do inwestycji, w tym także z aktualizacją wartości tych inwestycji, jak również z ich przekwalifikowaniem odpowiednio do środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, jeżeli do wyceny inwestycji przyjęto cenę rynkową bądź inaczej określoną wartość godziwą,

 z odpisaniem należności i zobowiązań przedawnionych, umorzonych, nieściągalnych, z wyjątkiem należności i zobowiązań o charakterze publicznoprawnym nieobciążających kosztów,

 z utworzeniem i rozwiązaniem rezerw, z wyjątkiem rezerw związanych z operacjami finansowymi,

 z odpisami aktualizującymi wartość aktywów i ich korektami, z wyjątkiem odpisów obciążających koszty finansowe,

 z odszkodowaniami i karami,  z przekazaniem lub otrzymaniem nieodpłatnie, w tym w drodze darowizny aktywów,

w tym także środków pieniężnych na inne cele niż dopłaty do cen sprzedaży, nabycie lub wytworzenie środków trwałych, środków trwałych w budowie albo wartości niematerialnych i prawnych.

- DZIAŁALNOŚĆ FINANSOWA

Po za wynikami z działalności operacyjnej w jednostce gospodarczej mogą wystąpić także przychody i koszty z tytułu operacji finansowych, które związane są z posiadaniem i pożyczaniem od innych lub innym środków pieniężnych. Do przychodów finansowych możemy zaliczyć:  odsetki od środków pieniężnych ulokowanych w banku  odsetki od środków pieniężnych pożyczonych innym jednostkom,  udział w zyskach innych jednostek ze zbycia inwestycji,  dodatnie różnice kursowe walut obcych.

Natomiast koszty finansowe stanowią:  odsetki płacone od wykorzystanych kredytów,  odsetki płacone od wykorzystanych pożyczek,  wartość zbytych inwestycji,  ujemne różnice kursowe walut obcych.

PODSTAWY RACHUNKOWOŚCI

25/25

UWAGA O ile różnice kursowe walut obcych nie są zaliczone do kosztów wytworzenia produktów lub środków trwałych i wartości niematerialnych i prawnych.

- DZIAŁALNOŚĆ NADZWYCZAJNA Dodatkowo w jednostce gospodarczej mogą wystąpić także przychody i koszty z tytułu zdarzeń nadzwyczajnych, które spowodowane są zdarzeniami trudnymi do przewidzenia, poza działalnością operacyjna jednostki i nie związane z ogólnym ryzykiem jej prowadzenia (art. 3 ust. 1 pkt. 33). W rezultacie zaistnienia takich zdarzeń powstają nietypowe koszty zwane kosztami nadzwyczajnymi (np. kradzież z włamaniem, pożar), bądź (oraz) nietypowe przychody określane mianem zyskami nadzwyczajnymi (np. odszkodowanie z zakładu ubezpieczeń ).

20 - KONTA NIEBILANSOWE I ZASADY ICH DZIAŁANIA Konta niebilansowe służą do zobrazowania działalności podmiotu i jego wyników w określonym czasie, służą do zarejestrowania przychodów i kosztów w oznaczonym czasie dlatego nie mogą wykazywać salda na początek i koniec okresu sprawozdawczego. Dla przypomnienia poznane konta bilansowe służą ustaleniu na określony moment czasowy stanu (wartości) określonego składnika majątkowego lub źródła jego pochodzenia, stany te znajdują odzwierciedlenie w bilansie. Wyniki prowadzenia przez jednostkę działalności gospodarczej, którymi są koszty i przychody ewidencjonowane i kontrolowane są za określone okresy z wykorzystaniem do tego odpowiednich kont (tj. kont kosztów i przychodów). Konta niebilansowe nie mogą wykazywać sald na początek i koniec roku obrotowego lecz wyłącznie dane dotyczące wyników określonej działalności za dany rok (za okres sprawozdawczy). Konta te otwiera się na początek okresu i zamyka na koniec okresu. W następnym okresie konta te rozpoczynają swoja działalność od nowa.

A - KONTA NIEBILANSOWE WYNIKOWE Do ewidencji wyników prowadzonej działalności służą konta:  kosztów  przychodów  wyniku finansowego.

Brak komentarzy
To jest jedynie podgląd.
3 wyświetlane ||| 3 wyświetlanych na 27 str.
Pobierz dokument