Rola asystenta romskiego w edukacji Romów, Publikacja'z Pedagogika. Akademia Pedagogiczna im. K.E.N.
dorota_niewiadomska
dorota_niewiadomska20 stycznia 2018

Rola asystenta romskiego w edukacji Romów, Publikacja'z Pedagogika. Akademia Pedagogiczna im. K.E.N.

PDF (3 MB)
2 str.
29Liczba odwiedzin
Opis
publikacja artykułu Romano Atmo 70 - Rola asystenta romskiego w edukacji Romów
20 punkty
Punkty pobierania niezbędne do pobrania
tego dokumentu
Pobierz dokument
Podgląd2 str. / 2
Pobierz dokument

38

W latach dziewięćdziesiątych XX wieku polskie władze doszły do wniosku, że Romowie to mniejszość o najniższych kwalifikacjach. Odpowiedzialnością za brak wykształcenia lub niski poziom wykształcenia obarczano kulturę rom- ską, w której edukacja nie stanowiła wartości samej w sobie. Romowie traktowali system oświaty, jako formę opresji, za pomocą której rząd zamie- rzał ograniczyć ich wolność. Edukacja była traktowana wręcz, jako przeszko- da w podejmowaniu pracy zarobko- wej. Dlatego też rodzice romscy nie koncentrowali się na wykształceniu swych dzieci ani też nie zważali na ich frekwencję. W rezultacie dostrzeże- nia problemów społeczności romskiej w Polsce przez administrację społecz- ną i w celu ich redukcji zaczęto two- rzyć specjalne programy skierowane do Romów. Ich celem była i jest nadal reintegracja Romów, podniesienie po- ziomu wykształcenia, obniżenie bez- robocia, a także poprawa warunków socjalnych.

Kwestie dotyczące edukacji mniej- szości narodowych i etnicznych regu-

Sądzę, że oni [romscy rodzice] boją się tego, co chcemy tu osiągnąć: myślą, że próbujemy „odcyganić” ich dzieci. Rzeczywiście, do pewnego stopnia próbujemy. Ale to jest nasz obowiązek, aby przekazywać wiedzę o tym, jak poru- szać się w tym świecie i używać jego wszystkich możliwo- ści. Jak powiedziałam, myślę, że rodzice boją się, że staną się dla swoich własnych dzieci niepotrzebni.

(Marianna, kurator oświaty)

Rola asystenta romskiego w edukacji Romow

luje ustawa o systemie oświaty oraz Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 14 listopada 2007 roku w sprawie warunków i sposobu wykonywania przez przedszkola, szkoły i placówki publiczne zadań umożliwia- jących podtrzymywanie poczucia tożsa- mości narodowej, etnicznej i językowej uczniów należących do mniejszości na- rodowych i etnicznych oraz społeczno- ści posługującej się językiem regional- nym. W dokumencie tym szkoły i inne placówki oświatowe zostają zobowią- zane do podejmowania odpowiednich działań w celu podtrzymania i rozwoju poczucia tożsamości uczniów, którzy wywodzą się z mniejszości romskiej. Dokument ów nakazał szkołom zatrud- niać asystenta edukacji romskiej, czyli osobę, która pełni funkcję pomocniczą względem nauczyciela i pomaga rom- skim uczniom w relacjach ze środowi- skiem szkolnym, a także współdziała ze szkołą i z rodzicami.

Asystenci romscy to Romowie, których lokalna społeczność darzy za- ufaniem, którzy pomagają romskim uczniom w relacjach ze szkolnym śro- dowiskiem – z nauczycielami, rówie- śnikami oraz wskazują im na korzyści z edukacji. Asystenci romscy są swo- istymi łącznikami pomiędzy środowi- skiem romskim a szkołą, nierzadko mediatorami na linii rodzice – nauczy- ciele. Wspomagają oni nauczycieli, pedagogów i wychowawców w rozpo-

znawaniu potrzeb uczniów romskich. Wywodząc się bezpośrednio ze środo- wiska Romów, znają ich obawy, potrze- by, oczekiwania, które mogą komuni- kować nauczycielom, pedagogom czy dyrektorom szkół. Z drugiej zaś strony, doskonale wiedzą, jak przygotować ro- dziny romskie na to, by dzieci wypeł- niały szkolny obowiązek.

Dbałość o relacje uczniów rom- skich ze szkołą determinuje szereg zadań asystenta romskiego, które roz- kładają się w trzech płaszczyznach. Na płaszczyźnie uczniowskiej należy do nich wspieranie emocjonalne dzieci, rozpoznawanie talentów oraz prefe- rencji uczniów, troska o ich rozwój, wskazywanie korzyści edukacji, rozpo- znawanie problemów poszczególnych uczniów, jak również dbałość o odpo- wiednie wyposażenie ich w pomoce dydaktyczne. Asystenci współdziałają z rodzicami romskimi (drugi obszar działań) – informują ich o przebiegu i wynikach nauki dzieci, pośredniczą między nimi a szkołą, nakłaniają ich do udziału w wywiadówkach. Trzecią płaszczyzną, na której działają asy- stenci romscy, jest szkoła – w tym za- kresie przekazują oni nauczycielom i nie-romskim uczniom wiedzę o kul- turze i historii Romów, pomagają or- ganizować zajęcia pozalekcyjne, lekcje wychowawcze, spotkania z rodzicami, informują szkołę o sytuacji rodzinnej ucznia, problemach, potrzebach.

„ '

39

Do zadań asystenta romskiego na- leży również wnioskowanie o środki finansowe z programu na dofinan- sowanie w zależności od potrzeb tj.: podręczników i przyborów szkolnych, posiłków w szkołach, transportu do szkoły, ubrań, ubezpieczenia, wycie- czek czy nawet wypoczynku letniego dla dzieci romskich. Asystenci są rów- nież organizatorami szkolnych konkur- sów, wspierają lub samodzielnie orga- nizują świetlice integracyjne dla dzieci romskich i polskich.

O przydatności instytucji asystenta romskiego, tak dla romskich rodzin, jak i pracowników szkół oraz administracji lokalnej, świadczą przykłady konkret- nych osób pracujących na stanowi- skach asystentów edukacji romskiej, np. pani Iwony, Romni. W ciągu trzech lat pracy asystenta, sytuacja romskich uczniów niewiele zmieniła się na lep- sze. Pani Iwona dostrzega potrzebę długoterminowej strategii. Według niej „rzeczywista zmiana” nastąpi wtedy, gdy jej córeczki, które teraz w szkole świetnie sobie radzą, zastąpią ją samą, zostając romskimi asystentkami, a tym samym rzeczywistymi wzorami osobo- wymi dla innych.

Wielu romskich rodziców z żalem mówi o tym, że nie są w stanie pomóc dzieciom w nauce. Wtórny analfabe-

tyzm, dotykający wielu Romów, którzy przestają czytać i pisać po opuszczeniu szkoły, jest często przywoływany, jako powód do wstydu i przyczyna braku za- angażowania w naukę ich dzieci.

Prowadzonych jest wiele działań administracyjnych mających poprawić wyniki edukacji dzieci romskich. Głów- nym celem tych działań jest przede wszystkim dążenie do zmiany podejścia Romów do wykształcenia, ale również inkluzja, czyli włączenie ich w życie spo- łeczne. Obecność asystentów romskich w znacznym stopniu poprawia warunki kształcenia dzieci romskich. Ich działa- nia zapewniają uczniom wsparcie także w przypadku konfliktów wynikających z dyskryminacji, odmienności kulturo- wej czy trudności w nauce.

Asystentem romskim może zostać osoba, która ukończyła tylko szkołę podstawową, ważne jest jednak, aby charakteryzowała się określonymi kompetencjami, bowiem od peda- gogicznych, psychologicznych i orga- nizacyjnych predyspozycji tej osoby w znacznym stopniu zależy skutecz- ność współpracy szkoły z rodzinami romskimi.

Asystenci romscy przede wszystkim powinni mieć stworzoną możliwość dalszego kształcenia specjalistycznego, korzystania z literatury cyganologicznej

oraz pomocy metodyków międzykul- turowych i wolontariuszy (studentów kierunków pedagogicznych). Asystenci i nauczyciele powinni być przygotowa- ni do rozbudzania wśród młodych Ro- mów motywacji do nauki, jako środka awansu społecznego i jednocześnie kształtować w nich ciekawość własnej odmienności etnicznej, tradycji i hi- storii własnej grupy. W tym zakresie dokłada się szczególnych starań, by zarówno nauczyciele, jak i asystenci w klasach, w których uczą się dzieci romskie, nawiązywali dobry kontakt z ich rodzicami, co pozwoli w większym stopniu zaangażować rodziców w pro- cesy edukacyjne dzieci.

Unifikatorzy, czyli łącznicy – asy- stenci romscy wspierają uczniów emo- cjonalnie, a nauczycielom pomagają rozpoznawać problemy oraz potrzeby dzieci i młodzieży romskiej. Ich pra- ca jest bardzo potrzebnym i trudnym wkładem w edukację dzieci romskich, ale dopiero długofalowe działanie w tym kierunku przyniesie widoczne efekty. Asystenci romscy odgrywają bardzo ważną rolę w rozbudzaniu mo- tywacji do nauki oraz w budowaniu świadomości znaczenia edukacji w ży- ciu dorosłym.

Dorota Niewiadomska

Fot. Anna Szymańska

komentarze (0)

Brak komentarzy

Bądź autorem pierwszego komentarza!

Pobierz dokument