Skrypt pedagogika specjalna (1), Notatki'z Nauki Edukacyjne. Uniwersytet Łódzki
klaudia_alagierska
klaudia_alagierska

Skrypt pedagogika specjalna (1), Notatki'z Nauki Edukacyjne. Uniwersytet Łódzki

19 str.
8Liczba pobrań
865Liczba odwiedzin
100%na 1Liczba głosów
Opis
notatki
20 punkty
Punkty pobierania niezbędne do pobrania
tego dokumentu
Pobierz dokument
Podgląd3 str. / 19
To jest jedynie podgląd.
3 wyświetlane ||| 3 wyświetlanych na 19 str.
Pobierz dokument
To jest jedynie podgląd.
3 wyświetlane ||| 3 wyświetlanych na 19 str.
Pobierz dokument
To jest jedynie podgląd.
3 wyświetlane ||| 3 wyświetlanych na 19 str.
Pobierz dokument
To jest jedynie podgląd.
3 wyświetlane ||| 3 wyświetlanych na 19 str.
Pobierz dokument

PEDAGOGIKA SPECJALNA – ROK 1 SEMESTR 1 – PEDAGOGIKA

T: Wprowadzenie do pedagogiki specjalnej

Dziedzina naukowa powstaje, gdy: • Obszar wzbudza szczególne zainteresowanie • Działaniom towarzyszy refleksja • Nowa dyscyplina wyłania się z dyscypliny już istniejącej • Nowa dyscyplina powstaje na styku dyscyplin Nauka- to nauczanie, uczenie się, morał- wskazówka, system stwierdzeń należycie uzasadnionych

Klasyfikacja wiedzy ludzkiej:

Nauki teoretyczne- wyjaśnianie faktów • Nauki praktyczne- praktyka

Nauki praktyczne- ustalają skuteczne oddziaływanie na rzeczywistość, zmienianie i przekształcanie, określanie i wykazywanie celów, formułowanie zasad, środków i metod postępowania

Pedagogika lecznicza( heilpedagogik- heil- nienaruszony, nieuszkodzony)

Dostosowywanie sposobów i metod nauczania do możliwości i umiejętności uczniów oraz wychowanków

Ortopedagogika( orthos- prawidłowy, właściwy)

Podkreśla stworzenie prawidłowego środowiska odpowiedniego dla dziecka

Heinrich Hamelman wyróżnił 3 rodzaje upośledzeń:

• Predyspozycje percepcyjne( zmysłowe)- głusi, niewidomi, głuchoniemi • Ograniczenie przetwarzania informacji, skojarzeń( centralny układ nerwowy)- upośledzenie umysłowe, trudności wychowawcze • Ograniczenie wyrażania ekspresji- wady wymowy, uszkodzenia motoryczne

Definicje pedagogiki specjalnej:

Dykcik- nauka szczegółowa pedagogiki, a jej przedmiotem jest opieka, terapia, kształcenie i wychowanie osób z odchyleniami bez względu na stopnie • Sowa- nauka o nauczaniu i wychowaniu jednostek niepełnosprawnych odbiegających od normy psychicznej lub fizycznej • Sękowska- zajmuje się osobami obarczonymi niepełnosprawnością oraz ich rehabilitacją, a także niedostosowanymi społecznie i ich resocjalizacją • Obuchowska- przedmiot- ludzie, którzy mają problem z dostosowaniem się społecznie, dotyczy różnych niepełnosprawności motorycznych, a także umysłowych • Inne- rewalidacja społeczna dzieci upośledzonych, teoria i praktyka

Podział pedagogiki specjalnej:

Oligofrenopedagogika- upośledzeni umysłowo • Surdopedagogika- osoby niesłyszące • Tyflopedagogika- uszkodzony narząd wzroku • Resocjalizacja- zaburzone normy społeczne • Terapia lecznicza- dzieci chore i ich terapia

Pedagogika specjalna prowadzi działania- kompensacyjne, resocjalizacyjne i terapeutyczne

Normy w znaczeniu:

• Aksjologiczne- znaczenie oceniające, odnosi się do tego co jest etyczne, co jest akceptowane i ogólnie przyjęte np. miły stosunek do osób starszych • Teleologiczne- znaczenie celowościowe, odnosi się do funkcji organizmu lub urządzenia, które odpowiada celom i zadaniom jakim ma służyć np. prawidłowe funkcjonowanie nerek • Behawioralne- znaczenie zachowawcze, jak należy się zachowywać w danej sytuacji, w odniesieniu do ludzi: normy etyczne, kulturowe, społeczne, w odniesieniu do przedmiotu- normy techniczne • Wzorzec- to co jest przyjęte ogólnie, np. ortografia • Statystyka- to co znajduje się w obrębie średniej wartości, zależy od wymagań jakie stawiamy

T: OSOBA NIEPEŁNOSPRAWNA Definicje:

Niepełnosprawność- stan naruszenia funkcji organizmu: • Wrodzony lub powstały na skutek choroby • Stały lub przemijający • W różnym stopniu ograniczający podczas pełnienia roli społecznej

„ Do osób niepełnosprawnych zalicza się osoby z długotrwałą obniżoną sprawnością fizyczną, umysłową, intelektualna lub sensoryczną, która ogranicza ich pełne i efektywne uczestnictwo w życiu społecznym na równych zasadach z innymi obywatelami”

Konwencja o prawach osób niepełnosprawnych, ONZ 2006

Liczba osób niepełnosprawnych w Polsce:

1978- 7,1% 1988- 9,9% 2002- 14,3%

Dzieci w wieku 0-15 lat- 3,7% Kobiety- 53%

Mężczyźni- 47%

60% osób niepełnosprawnych to osoby w wieku poprodukcyjnym

Kryterium oceniania niepełnosprawności dzieci do 16 roku życia:

Ograniczona sprawność fizyczna i umysłowa, która trwa minimum rok, musi powodować całkowitą opiekę- wady lub schorzenia, utrudniające chwyty rąk bądź samodzielne poruszanie się- choroby metaboliczne, które wymagają stałej opieki szpitalnej, bądź domowej- dzieci umysłowo chore- psychozy, autyzm, padaczka, nowotwory, wrodzone lub nabyte uszkodzenia wzroku lub słuchu, oraz osoby głuchonieme

„Naprawialna” niepełnosprawność- czasowo odchylona od normy, należą do nich przede wszystkim osoby ze stopniem umiarkowanym

„ Nienaprawialna” niepełnosprawność- stale odchylona od normy, należą tu osoby ze stopniem ciężkim

A. Ostrowska

Międzynarodowa Klasyfikacja Uszkodzeń, Niepełnosprawności i Upośledzeń( 1980, WHO)

Uszkodzenie narządów organizmu- brak lub anomalność struktury fizycznej, psychicznej na skutek wady, choroby, urazu • Niesprawność biologiczna lub funkcjonalna- uszkodzenie zdolności wykonywania czynności • Upośledzenie społeczne- uniemożliwienie pełnienia ról społecznych związanych z wiekiem, płcią, kulturą etc.

Uszkodzenie F 0E 0 niepełnosprawność F 0E 0 upośledzenie

Relacje między podmiotem a środowiskiem

zakłócenia = brak równowagi między - indywidualnymi dyspozycjami jednostki (uszkodzenie) - warunkami jej życia i działania (pokrzywdzenie np. złe warunki mieszkaniowe, szkodliwe środowisko) - wymaganiami stawianymi przez otoczenie (za wysokie - stan przeciążenia)

Pedagogiczna koncepcja niepełnosprawności Heinza Bacha

Zakłócenie jest funkcją: - uszkodzenia (indywidualne dyspozycje somatyczne, emocjonalne, poznawcze) - pokrzywdzenia (negatywne warunki biologiczne, kulturowe, społeczne okoliczności życia i działania) - przeciążenia (za wysokie oczekiwania i wymagania otoczenia)

Cele pedagogiki specjalnej: • usunięcie uszkodzeń indywidualnych dyspozycji

• redukcja pokrzywdzeń spowodowanych warunkami życia • korekcja obciążeń spowodowanych nadmiernymi wymaganiami

Niepełnosprawność edukacyjna to niemożliwa do tolerowania przez szkołę, ze względu na długotrwałość, rozległość i poziom nasilenia, rozbieżność między wymaganiami szkoły a możliwościami sprostania tym wymaganiom przez ucznia bez specjalnej pedagogicznej pomocy. (G. Szumski, 2006)

T: Rewalidacja i Rehabilitacja 1. Drogi rewalidacji wg Marii Grzegorzewskiej 2. Rewalidacja wg Ottona Lipkowskiego 3. Definicje słownikowe 4. Zadania rewalidacji 5. Aktywizujące i realizujące podejście rewalidacyjne 6. Obraz własnej osoby jako czynnik determinujący zachowanie i rewalidację

Validus = zdrowy, mocny, silny, żwawy, mający przewagę.

Habilis = zdatny, przydatny.

Ad 1 - Drogi rewalidacji wg Marii Grzegorzewskiej: • kompensacja braków (brak zmysłu wzroku, słuchu, odbieranie inf. przez obserwację mowy, zastępowanie brakującego zmysłu innym) • korygowanie zaburzeń (usuwanie wad, usterek, korygowanie ułożenia języka, wyrazistości mowy osoby niesłyszącej) • usprawnianie (ma związek z kompensacją, ćwiczenia i treningi narządów) • dynamizowanie (wzmacnianie aktywności, motywowanie do przezwyciężania słabości)

Nadkompensacja - dążenie osoby niepełnosprawnej do osiągnięć, które są wbrew jej możliwości.

Punkt Archimedesowy – mocna strona

Ad 2 - Działania rewalidacyjne Ottona Lipkowskiego: • maksymalne rozwijanie się tych sił biologicznych, zadatków i cech, które są najmniej uszkodzone • wzmacnianie i usprawnianie uszkodzonych sfer psychicznych i fizycznych • wyrównywanie i zastępowanie deficytów rozwojowych.

Lipkowski nie mówił o motywowaniu, dynamizowaniu.

Ad 3 - Aleksandra Maciarz: Dziecko niepełnosprawne. Podręczny słownik terminów. Rehabilitacja (rewalidacja) to: • proces kompleksowych i skoordynowanych działań różnych służb i specjalistów zorientowanych na jak najlepsze usprawnienie i przygotowanie do samodzielnego życia w społeczeństwie osób niepełnosprawnych, na miarę ich możliwości psychofizycznych. Termin rehabilitacja stosowany jest w naukach i w praktyce medycznej, a termin rewalidacja w pedagogice

specjalnej i kształceniu specjalnym. W rehabilitacji dzieci i młodzieży dużą rolę odgrywa nauczanie i wychowanie specjalne. Wyróżnia się rehabilitację: fizyczną (leczenie, oprotezowanie, fizyczne usprawnienie), psychiczną ( psychoterapeutyczne łagodzenie postaw, zachowań i umiejętności społecznych), zawodową( poradnictwo i kształcenie zawodowe, tworzenie odpowiednich warunków pracy).

Wojciech Gasik Pedagogika Specjalna. Psychopedagogiczne i medyczne studium terminologiczne. • Zadaniem rewalidacji jest przywrócenie do pełnej normy osoby niepełnosprawnej – chorej, niedostosowanej społecznie z parcjalnymi deficytami. Jest to obszar oddziaływań pedagogiki terapeutycznej, resocjalizacyjnej i korekcyjnej. • Zadaniem rehabilitacji jest przywrócenie do możliwie pełnego życia osoby niepełnosprawnej – głuchej, niewidomej, kalekiej, upośledzonej umysłowo. W tym wypadku nie ma możliwości, tak jak w rewalidacji, powrotu do normy.

Osobę zrehabilitowaną można zrewalidować, ale.. Osoby zrewalidowane mają niską samoocenę, nie akceptuje stanu, nie ma radości życia.

Ad 4 - Zadania rewalidacji polegają również na: • zapobieganiu pogłębiania się istniejącego już niedorozwoju lub powstaniu innych dodatkowych upośledzeń • leczeniu i usprawnianiu narządów chorych lub zaburzonych oraz usprawnianiu osłabionych • stymulowaniu i dynamizowaniu ogólnego rozwoju przy wykorzystaniu sił organizmu oraz korzystnych czynników środowiskowych • wychowaniu i nauczaniu specjalnym (ogólnym i zawodowym) dostosowanych do wieku, sprawności fizycznej i umysłowej rewalidowanego oraz zapotrzebowania społecznego.

Ad 5 - Aktywizujące i realizujące podejścia: P. aktywizujące polega na inicjowaniu procesu u wychowanka, uczestniczenia w tym procesie, p. realizujące to oddziaływanie na czynności wychowanka by podjął jakieś ćwiczenia związane z usprawnieniem narządów/zmysłów.

Adaptacja do niepełnosprawności: • zewnętrzna (osoba realizuje czynności życiowe mimo swojej niepełnosprawności, ale nie musi akceptować swoich ograniczeń, można zaobserwować) • wewnętrzna (akceptacja – postawa aktywna lub bierna)

Auto-rewalidacja – postawa aktywna

Poziom przebieg procesu auto-rewalidacji: • poziom emocjonalny • poziom behawioralny • poziom świadomościowy

(obok poziomu przebiegu procesu) Czynnik istotny do auto-rewalidacji: • pozytywne emocje • prospołeczne zachowania • koncepcja samego siebie

Autokreacja osoby niepełnosprawnej – auto-rewalidacja

Ad 6 - Obraz własnej osoby jako jeden z czynników determinujących zachowanie (...)

Szok – oczekiwanie na wyleczenie, opłakiwanie, zachowania obronne, przystosowanie jako życiowa konieczność.

Szok – obronne wycofywanie się, uznanie faktu, przystosowanie jako przewartościowanie warunków życia.

T: Niepełnosprawność intelektualna 1.Jean Marc Itard – prekursor kształcenia upośledzonych umysłowo

2. Definicja niepełnosprawności wg DSM IV 3. Klasyfikacja niepełnosprawności intelektualnej

4. Przyczyny niepełnosprawności intelektualnej

5. Edukacja i rewalidacja niepełnosprawnych intelektualnie

Ad 1 - Upośledzenie umysłowe nie jest chorobą.

*Niedorozwój umysłowy *Upośledzenie umysłowe • oligofrenia – niedorozwój umysłowy od urodzenia lub najwcześniejszego dzieciństwa; występuje tu zawsze wstrzymanie rozwoju mózgu i wyższych czynności nerwowych • otępienie – rozpad procesów korowych, uszkodzenie czynności umysłowych dotychczas pełnowartościowych *Niepełnosprawność intelektualna (zalecenie WHO, 2007 zamiast niedorozwój, upośledzenie)

Iloraz inteligencji (II, IQ)

wiek testowy: wiek życia x 100

Wartość ilorazu inteligencji wg skali Wechslera • 100-85 rozwój prawidłowy • 84-70 rozwój niższy niż przeciętny • 69-55 niepełnosprawność umysłowa lekkiego stopnia • 54-40 niepełnosprawność umysłowa stopnia umiarkowanego • 39-25 niepełnosprawność umysłowa stopnia znacznego • poniżej 25 niepełnosprawność umysłowa stopnia głębokiego

Ad 2 - DSM IV (Diagnostic and Statistical Manual Mental Disorders) 1994

Niedorozwój umysłowy charakteryzuje istotnie niższy niż przeciętny ogólny poziom funkcjonowania intelektualnego, któremu towarzyszy istotne ograniczenie w zakresie funkcjonowania przystosowawczego przynajmniej w dwóch spośród następujących zdolności przystosowawczych • porozumiewania się • troski o zdrowie i bezpieczeństwo

• troski o siebie • sprawności społeczno - interpersonalnych • korzystania ze środków zabezpieczenia społecznego • kierowania sobą • zdolności szkolnych • wykonywania pracy • organizacji czasu wolnego

Musi wystąpić przez 18 rokiem życia.

Ad 3 - 2-3% populacji to osoby niepełnosprawne intelektualnie w tym: 89% niepełnosprawność w stopniu lekkim 6% niepełnosprawność w stopniu umiarkowanym 3,5% niepełnosprawność w stopniu znacznym 1,5% niepełnosprawność w stopniu głębokim

inteligencja niższa niż przeciętna • dobra sprawność intelektualna, ale zaniedbanie pedagogiczne, brak stymulacji rozwoju intelektualnego. • dobre możliwości intelektualne lecz parcjalne deficyty poznawcze i motoryczne. Dysleksja rozwojowa. • Spowolnione tempo procesów poznawczych lecz o prawidłowym przebiegu. Wolne reagowanie – przekraczają limity czasowe. • Dzieci upośledzone w st. lekkim, lecz na skutek dobrej pamięci mechanicznej, intensywnej stymulacji uzyskują podwyższone wyniki w testach.

Lekki stopień niepełnosprawności intelektualnej • Myślenie konkretno - wyobraźniowe. Potrafią dokonać operacji logicznych takich jak klasyfikacja, porównywanie, ale na konkretach. Zaburzone myślenie abstrakcyjne, uwidacznia się to zwłaszcza przy operacjach matematycznych. • Mowa odzwierciedla braki w myśleniu. Ubogi zasób słów; niektóre dzieci posługują się bogatym słownictwem, ale nie rozumieją znaczenia, nie trzymają się głównej myśli, wypowiadają zdania zaprzeczające temu co powiedziały wcześniej. • Spostrzeżenie cechuje ujmowanie globalne, spostrzegają mniej szczegółów niż dziecko w normie, trudność sprawia uchwycenie istotnych cech przedmiotu. • Uwaga rozpraszana przez inne bodźce, nietrwała, słabo podzielna. Obniżona ciekawość, dociekliwość. • Pamięć trudności w zapamiętywaniu, potrzebują dużo powtórzeń na różnym materiale. Pamięć logiczna słabo wykształcona. Dobra pamięć mechaniczna – mogą odtwarzać z pamięci długie teksty, ale bez zrozumienia. • Emocje charakteryzują się sztywnością, słabo rozwinięta zdolność opanowania popędów, nieadekwatne do sytuacji reakcje. Zachowania często impulsywne, pozbawione przemyśleń, przewidywania konsekwencji. W zabawach brak inicjatywy i samodzielności, słaby krytycyzm. • Zachowania społeczne bardzo zróżnicowane. Na jednym krańcu dzieci lękliwe, niepewne siebie na drugim – brak dystansu, natrętność, lepkość uczuciowa. • Osoby niepełnosprawne intelektualnie często charakteryzuje dyspraksja – nieprawidłowe planowanie ruchu, brak koordynacji, nie wyczuwają nacisku dłoni, często niszczą przedmioty. Mają trudności z zapinaniem guzików, wiązaniem sznurowadeł.

Głęboki stopień niepełnosprawności intelektualnej

• Bardzo duże zróżnicowanie czynności orientacyjno - poznawczych od braku percepcji mimowolnej pamięci do szczątkowego występowania. • Mowa – często nie mówią, nie rozumieją mowy, wydają nieartykułowane dźwięki. Niektórzy wypowiadają pojedyncze wyrazy, rozumieją proste polecenia. • Emocje – proste; zadowolenie, niezadowolenie, czasami wyrażane gestami, uśmiechem, częsta zmiana nastroju. • Rozwój społeczny – prawie całkowity brak, nie potrafią dbać o siebie, wymagają stałej opieki.

Ad 4 - Przyczyny lekkiej niepełnosprawności intelektualnej • nie są znane 41% • czynniki dziedziczne 11% • choroby wczesnego dzieciństwa 12% • urazy mechaniczne lub psychiczne 10% • zaniedbania środowiskowe 26%

Etapy procesu patologizacji rozwoju wg Małgorzaty Kościelskiej • etap wstępny - związany z rodzicami (kondycja psychiczna, zdrowotna), czystość powietrza • etap I – powstanie uszkodzenia (zadziałanie czynnika uszkadzającego) np. infekcja, stan emocjonalny kobiety w ciąży. • etap II - negatywne sprzężenie zwrotne • etap III – usztywnienie procesów patologicznych

• Upośledzenie wynikające z faktu uszkodzenia centralnego układu nerwowego • Upośledzenie wynikające z ograniczeń w rozwoju wskutek wadliwych warunków życia (dyskryminacja, niewłaściwe postawy, brak odpowiedniego nauczania i wychowania, bieda, maltretowanie dziecka. • Upośledzenie wynikające ze świadomości własnego upośledzenia hamujące rozwój i aktywność społeczną.

Przyczyny niepełnosprawności intelektualnej (kiedy przyczyna zaistniała) • prenatalne (przed urodzeniem) • okołoporodowe (podczas porodu) • poporodowe (po urodzeniu)

1866 r. Angielski lekarz opisał dzieci o charakterystycznym wyglądzie. (Zespół Downa) 1959 r. odkryto dlaczego dzieci rodzą się z Z. Downa Nie ma możliwości leczenia dziecka z Z. Downa

Przyczyny prenatalne: Zespół Downa - trisomia chromosomu 21 Fenyloketonuria – (zaburzenie przemiany aminokwasu fenyloalaniny) FAS – fetal alcochol syndrome (alkoholowy zespół płodowy)

T: Niepełnosprawność intelektualna Problemy diagnozowania niepełnosprawności intelektualnej • Kiedy wkraczać z diagnozą upośledzenia umysłowego, szczególnie w przypadkach upośledzenia w stopniu lekkim? • Jakie metody diagnozy stosować, by poznanie dziecka było efektywnym ogniwem rewalidacji? • W jakich przypadkach stosować odroczenie obowiązku szkolnego? • Czy umiemy wykorzystać odroczenie na zapewnienie pomocy korekcyjno - usprawniającej? • Jaką opiekę roztoczyć nad dzieckiem z ryzyka upośledzenia umysłowego?

1918 r. Pierwsza szkoła specjalna w Łodzi 1897 r. w Poznaniu (pod zaborem pruskim) Pierwsza szkoła

Edukacja dzieci niepełnosprawnych intelektualnie • przedszkola specjalne • oddziały integracyjne • szkoły specjalne, „szkoły życia” • szkoły ogólnodostępne, klasy integracyjne

TPD Towarzystwo Przyjaciół Dzieci Komitet Pomocy Dzieciom Specjalnej Troski = Polskie Stowarzyszenie na Rzecz Osób z Upośledzeniem Umysłowym

Zróżnicowanie programów nauczania:

Niepełnosprawność umysłowa w stopniu lekkim - podstawa programowa. W stopniu głębszym – odrębny program. Funkcjonowanie w środowisku: samoobsługa, uspołecznienie, komunikowanie się, elementarne pojęcia matematyczne Rewalidacja indywidualna

Niepełnosprawność umysłowa w stopniu głębokim – rozporządzenie ministra edukacji narodowej z 30.01.1997 r. w sprawie zasad organizowania zajęć rewalidacyjno-wychowawczych dla dzieci i młodzieży upośledzonych umysłowo w stopniu głębokim.

Polskie Stowarzyszenie na Rzecz Osób z Upośledzeniem Umysłowym • Ośrodki wczesnej interwencji • Ośrodki rehabilitacyjno – edukacyjno - wychowawcze • Środowiskowe domy samopomocy • Warsztaty terapii zajęciowej • Chronione mieszkalnictwo

Self adwokaci (self advocacy) ruch wspierający niepełnosprawnych intelektualnie występujących we własnym imieniu w obronie swoich praw.

Wspólnoty religijne Jeana Vaniera • wspólnota bytowania – Arka (1964 r. Trosly) • Wspólnoty spotkań (świętowania) – Światło i Wiara 1971 r.

Wspólnoty bytowania, które są stałym miejscem zamieszkania osób pełnosprawnych i niepełnosprawnych. I Wspólnoty Świętowania, gdzie ludzie spotykają się na krótkie spotkania.

Na świecie jest 135 wspólnot 'Arka' w 35 krajach.

W Polsce są w Warszawie, Wrocławiu i Poznaniu. Najstarszą Arkę prowadzą Siostry .. Jezusa.

W Polsce – wspólnoty Muminkowe. (około 160) czasopismo „Światło i Cienie” W Bytomiu – wspólnowa Burego Misia.

Postawy do osób niepełnosprawnych

A - Stosunek do osób niepełnosprawnych B - Źródło postaw C - Zachowanie dyskryminacyjne D - Stosunek Polaków do osób niepełnosprawnych

ad A - Stosunek do osób niepełnosprawnych: Pełna akceptacja – wspólne spędzanie czasu, wzajemna pomoc Częściowa akceptacja – życzliwość okazywana w trakcie okazjonalnych kontaktów, w trudnych sytualcjach okazywana pomoc, ale nie ma wspólnych spotkań Obojętność – unikanie kontaktów, które mogłyby zobowiązać do jakichkolwiek świadczeń na rzecz osoby i jej rodziny, pozdrowienia na ulicy. Swoim zachowaniem nie naruszają poczucia bezpieczeństwa i spokoju. Odrzucanie – unikanie jakichkolwiek kontaktów, jawne okazywanie lekceważenia, nieposzanowanie potrzeb wynikających ze stanu zdrowia osoby niepełnosprawnej np. skargi na stukanie protezą, na spadające przedmioty. Demonstrowana własna przewaga. Agresja – zaczepki, agresja słowna, przezwiska, utrudnianie życia, a nawet przemoc fizyczna – częste w stosunku do upośledzonych dzieci, do dzieci niepełnosprawnych rodziców.

ad B - Postawa to względnie stała struktura procesów poznawczych, emocjonalnych i zachowań odnoszących się do jakiegoś obiektu lub dyspozycja do pojawienia się tych procesów lub zachowań. Postawy mają znak – czyli są zabarwione pozytywnie lub negatywnie, mają siłę (akceptacja pełna, częściowa). Siła postawy odnosi się do każdego elementu postawy (intelekt, emocje, zachowanie, chęci poznania – zapoznania)

Struktura postaw negatywnych • Stereotypy przynależą do poznawczego komponentu postawy. • Uprzedzenie odnosi się do emocjonalnego komponentu postawy. • Dyskryminacja behawioralny komponent postawy przekształcony z komponentu poznawczego i emocjonalnego.

ad C - Zachowania dyskryminacyjne • dystansowanie się – unikanie wchodzenia w bliskie i nieformalne kontakty, na emocjonalnym nieangażowaniu się w problemy osoby niepełnosprawnej. • Dewaluowanie – upowszechnianie własnych przekonań o negatywnych właściwościach określonej grupy niepełnosprawnych lub jej przedstawicieli. • Delegitymizacja – negatywny stosunek do niepełnosprawnych utrwalany w przepisach. • Segregacja – fizyczne izolowanie osoby niepełnosprawnej lub grupy osób, utrudnianie dostępu do środowiska pełnosprawnych. • Eksterminacja – biologiczne wyniszczanie.

T: Tyflopedagogika

1. Znaczenie wzroku 2. Budowa narządu wzroku 3. Co składa się na proces widzenia 4. Co to znaczy dobrze widzieć 5. Alfabet Braille 6. Sfery zaburzonego rozwoju

Udział zmysłów w poznawaniu świata Wzrok 80% - 85% Słuch 12% - 10% Dotyk 3% - 2% Smak + węch 5% - 3%

Ad 1 - Znaczenie wzroku w życiu człowieka • Poznawanie rzeczywistości 80% - 85% informacji z otaczającego nas świata dociera poprzez wzrok • Działania praktyczne, koordynacja wzrokowo-ruchowa • Orientowanie się w przestrzeni, lokomocja • Komunikowanie się z otoczeniem – mowa ciała, przekaz pisany • Uczenie się przez naśladowanie

Ad 2 - Narząd wzroku: • Gałki oczne • Mięśnie umożliwiające ruchy gałki ocznej • Nerwy wzrokowe (od lewej do prawej) • twardówka • ciało rzęskowe • tęczówka • komora oka • rogówka • soczewka • naczyniówka • nerw wzrokowy • plamka ślepa • plamka żółta • siatkówka • ciało szkliste

Ad 3 - Fizjologia widzenia Na proces widzenia składają się: • czynności motoryczne gałek ocznych • czynności optyczne- skupianie i kierowanie wpadających do gałki ocznej promieni świetlnych na tzw. plamkę żółtą • czynności wzrokowe- reagowanie receptorów wzrokowych na bodźce świetlne oraz przekazywanie pobudzeń nerwowych do ośrodka wzrokowego w korze mózgowej

Czynności wzrokowe:

• Widzenie centralne (widzenie małych przedmiotów z pewnej odległości określane jako ostrość wzroku albo zdolność rozdzielcza) • Widzenie obwodowe (zmniejszenie pola widzenia) • Widzenie stereoskopowe (widzenie trójwymiarowe) • Widzenie nocne • Widzenie barw

Ad 4 - Dobrze widzieć to widzieć wyraźnie, ostro, widzieć barwy, widzieć w dobrym oświetleniu. Osoba, u której wada nie może być skorygowana jest zaliczana do słabo widzacych lub niewidomych.

Osoby niewidome to te, które urodziły się niewidome lub straciły wzrok do 5 roku życia Osoby ociemniałe to osoby, które utraciły wzrok po 5 roku życia.

Widzenie centralne - określane jako ostrość wzroku

(tabela)

Widzenie obwodowe • Uszkodzenia równomierne (koncentryczne) • Widzenie połowiczne • Uszkodzenia wysepkowe (mroczki)

monochromatyzm (widzenie barwy czarnej/szarej) bi-chromatyzm (zaburzenie w widzeniu obwodu widma)

Przyczyny obniżonej sprawności wzroku: • Wady refrakcji • Wady budowy oka • Zez i niedowidzenie • Jaskra i inne choroby narządu wzroku • Zmiany chorobowe na dnie oka • Zaćma • Mechaniczne uszkodzenie oka • Zaburzenia o charakterze neurologicznym

Pierwsza szkoła dla niewidomych Paryż 1784 Walenty HAUY

Warszawa 1842 W Instytucie Głuchoniemych powołano oddział dla niewidomych

Sześcio - punkt to układ 6 punktów ułożony w 3 wierszach i 2 kolumnach

Róża Czacka (1876-1961) Towarzystwo Opieki nad Ociemniałymi (1910) Zakład dla Niewidomych w Laskach (1921)

1918-Siostry Franciszkanki Służebnice Krzyża Róża Czacka przyjmuje imię Elżbieta.

Wyobrażenia surogatowe

Słowa wyrażające treści wzrokowe niewidomi rozumieją w sobie znany sposób.

• Barwa, jasność • Stosunki wielkościowe, przestrzenne • Coś czego nie można poznać dotykiem np. twarz ludzka

T: Surdopedagogika Podstawy: • Klasyfikacja dysfunkcji słuchu • Kształcenie osób niesłyszących • Metody porozumiewania się osób niesłyszących • Głuchota a rozwój psychiczny

Kryteria dysfunkcji słuchu *percepcja dźwięku Ubytek słuchu - do 20 dB - norma Lekki ubytek słuchu - 20 - 40 dB Umiarkowany ubytek słuchu - 41 - 70 dB Znaczny ubytek słuchu – 71 – 90 dB Głęboki ubytek słuchu - powyżej 90 dB

Lekki ubytek słuchu – osoba ma trudności w słyszeniu i odbiorze wypowiedzeń z odległości 1m. Bez większych trudności może prowadzić rozmowę „twarzą w twarz”

Umiarkowany ubytek słuchu – Uczeń nie mając aparatu słuchowego nie odbiera prawie nic z lekcji. Może rozumieć tylko głośną mowę i to z odległości do 1m. Może mieć trudności z odbiorem i zrozumieniem innych dźwięków z otoczenia. Ma wadliwą artykulację, powinno uczestniczyć w terapii logopedycznej.

Znaczny ubytek słuchu – Słyszy jedynie głośne dźwięki z otoczenia. Mowa i język mogą się rozwijać tylko w efekcie wczesnej diagnozy i dzięki intensywnej rehabilitacji mowy w okresie przedszkolnym.

Głęboki ubytek słuchu - Znikome szanse na spontaniczny rozwój mowy i języka. Mowa może być niezrozumiała dla otoczenia.

* czas wystąpienia wady • głuchota prelingwalna • głuchota interlingwalna (zaczęto uczyć mowy, ale nie opanowano jeszcze struktury języka) • głuchota postlingwalna (głuchota po opanowaniu mowy)

.-:-.-:-.-:-.-:-.-:-.-:-.-:-.-:-.-:-.-:-.-:-.-:-.-:-.-:-.-:-.-:-.-:-.-:-.-:-.-:-.-:-.-:-.-:-.-:-.-:-.-:-.-:-.-:-.-:-.-:-.-:-.-:-.

• miejsce uszkodzenia narządu słuchu (nie narysuję, do sprawdzenia w necie, jak ktoś chce xd)

Głuchota przewodzeniowa – zaburzenia aparatu przewodzącego (ucha środkowego i coś tam)

Głuchota odbiorcza – uszkodzenie ucha wewnętrznego oraz dróg nerwowych, dróg słuchowych. Osoby nie odbierają wysokich tonów.

• ze względu na przyczynę

Głuchota dziedziczna

Głuchota nabyta • w okresie życia płodowego • w czasie porodu

• w okresie postnatalnym

kryterium pedagogiczne • Dzieci słabo słyszące, które słyszą i rozumieją mowę mimo wady słuchu • Dzieci z resztkami słuchu, które słyszą i rozumieją mowę jedynie dzięki aparatom słuchowym wzmacniającym dźwięki • Dzieci głuche, nie słyszą i nie rozumieją mowy nawet przy użyciu aparatów

]Kształcenie niesłyszących XVI wiek – Pedro Ponce de Leon (hiszpański mnich) 1770 – Paryż, Karol de l'Epee (metoda migowa) 1778 – Lipsk, Samuel Heinicke (metoda oralna) 1817 – Warszawa, Instytut Głuchoniemych, ks. Jakub Falkowski

1880 – Kongres nauczycieli szkół dla głuchych w Mediolanie (metoda oralna) 1983 – Kongres w Hamburgu (metoda migowa) Uniwersytet Gallaudeta, USA, profil humanistyczno - artystyczny

(obrazki) bla bla..

fonogesty „podobne na ustach inne na dłoni” 5 lokalizacji na samogłoski 8 układów palców na spółgłoski (a teraz spójrz na kogoś i powiedzcie wzajemnie 'mama, tata, papa')

Mowa dziecka niesłyszącego • Powolna, wypowiadana z wysiłkiem • Wadliwy rytm • Zła jakość głosu • Zmienianie i opuszczanie głosek • Mieszanie głosek dźwięcznych i bezdźwięcznych • Zła artykulacja i mała zrozumiałość

Zaburzenia słuchu utrudniają kontakty społeczne • Głuchota powoduje niedojrzałość emocjonalną, społeczną • Wybiórcze zaburzenia statyki • Przewaga procesów analizy nad syntezą • Nawet na poziomie myślenia konkretno - obrazowego nie dorównują słyszącym • W zakresie myślenia abstrakcyjnego, słowno – logicznego poważne opóźnienia.

T: Surdotyflopedagogika Jednoczesne poważne uszkodzenie wzroku i słuchu (sprzężona niepełnosprawność)

• całkowita ślepota i całkowita głuchota ( 5% - 10% ) • całkowita głuchota i słabowzroczność ( 20% ) • słabowzroczność i niedosłuch ( 50% - 55% ) • niedosłuch i całkowita ślepota ( 20% )

Osoby głuchoniewidome mogły urodzić się jako : • zdrowe, potem straciły • głuche – potem wzrok • niewidome – potem słuch • głuchoniewidome od urodzenia lub bardzo wczesnego dzieciństwa

Przyczyny : • różyczka • wcześniactwo • zespół USHERA

ZESPÓŁ USHERA – wrodzone, obustronne odbiorcze uszkodzenie słuchu powiązane z postępującym uszkodzeniem wzroku na tle zwyrodnienia barwnikowego siatkówki. (genetyczne, trudne do zauważenia, zaczyna mieć trudności z odczytywaniem mowy, inne ustawianie się by lepiej widzieć osobę).

Kształcenie – przykłady sukcesu pedagogicznego : • Laura Bridgeman – Instytut Perkinsa w Bostonie • Helena Keller – Anna Sullivan • Olga Skorochodowa – Zagorsk ( Siergiej Posad ) • Krystyna Hryszkiewicz – Laski • Towarzystwo Pomocy Głuchoniewidomym ( 1991 ) Plenery rzeźbiarskie w Orońsku

T: Rozległe zaburzenie rozwojowe związane z uszkodzeniem mózgu

Autyzm wczesnodziecięcy • zaburzenia osiowe, objawy autyzmu • diagnostyka

Leo Kanner – 1943 – autyzm wczesnodziecięcy Hans Asperger Lorna Wing

Triada zaburzeń autystycznych: • zaburzenia relacji społecznych • zaburzenia komunikacji • ograniczona aktywność i zainteresowania

Przyczyny są nierozpoznawalne, może to być środowisko – jego zatrucie, może być dziedziczne, zimne emocjonalnie matki – dziecko się zamykało w sobie, rezultat uszkodzenie pnia mózgu i płatów czołowych, ma trudności w kontaktach z rówieśnikami, czasem dzieci były nieleczone.

Charakterystyka : • nadmierna reakcja lub jej brak na dźwięk ( traktowane jak głuchy ) • może nie tolerować niektórych zapachów • może nie tolerować dotyku lub i jednocześnie szukając kontaktu, same aranżują • zazwyczaj nadpobudliwe • zaburzenia mowy • nie mają wspólnego wzorca mowy (zaczynają mówić, potem przestają, albo wcale) • słowotok nierozumiany • powtórzenia • osobliwa mowa ( o sobie mówią np. Janek ) • nieadekwatne użycie zdań • nietypowa intonacja ( śpiewna, jednostajna ) • konkretne, prawdomówne, nie liczą się z innymi lub - • problemy w kontaktach – obca jest im empatia • dziwne zabawy (nitką przez 2 h) • układanie zabawek • nie potrafią się bawić w zabawy tematyczne • uważano, że z tego się wyrasta → chora umysłowo dorosła osoba, ale jest na zawsze – potem po prostu się dostosowuje • niechęć potem może się przerodzić w fobie

ASPERGER - ( opisał 4 dzieci, podobne do Kannera ), była praca zapomniana, użyta przez WING – ZESPÓŁ ASPERGERA ( w odróżnieniu od Kannera )

WING wyróżniła 3 syndromy zaburzeń autystycznych : • unikające kontaktu • dystansujące • rzadko kontakt wzrokowy • ograniczona • lepiej się komunikują • zabawy urozmaicone a ) - potrafią nawiązać kontakt spontaniczny b ) - nie potrafią się wczuwać w stany emocjonalne rozmówcy

Różnice : • wrażliwość sensoryczna • zróżnicowana umiejętność komunikacji • poziom inteligencji ( od głębokiego do normy intelektualnej

AUTYSTYCZNE SPEKTRUM ZABURZEŃ

KANNER AUTYZM ZESPÓŁ ASPERGERA - najczęściej podaje się jako przyczynę uszkodzenie mózgu w okresie płodowym, około porodowym, a nawet po

- przekaz genetyczny z ojca na syna

- 2,5 / 1000 dzieci – 1 dziewczynka / 4 chłopców - uszkodzenie mózgu - stereotypie w większym stopniu, ujawnianie się w obszarze motoryki : kręcenie się w kółko pozy, tworzenie rytuałów z prostych czynności, domaganie się stałości – ostra agresja

- 4 / 1000 dzieci – 1 dziewczynka / 8 chłopców

- opóźnienie mowy, zmieniona - pedantyczne, uporczywe rozwijanie wąskich zainteresowań, fascynacja problemem, może się łatwiej przyzwyczaić do zmian

- ok 70 % opóźnione w rozwoju - bogaty słownik, metafora, neologizmy, sposób wyrażania przesadnie ścisły

- brak kontaktu wzrokowego, udziwnione reakcje, nieadekwatny śmiech

- norma intelektualna

- brak wyczucia społecznych oczekiwań, brak respektu, dystansu, kontakt jednostronny, bez uwzględnienia partnera, długie monologi, wątki poboczne bez sensu – nie ma tematu

KRYTERIA DIAGNOSTYCZNE DO ROZPOZNANIA ZABURZEŃ AUTYSTYCZNYCH wg DSM IV

1. Jakościowe zaburzenia we wzajemnych interakcjach społecznych: a) zaburzenia w zachowaniach niewerbalnych (np. mimika) b) nieumiejętność odpowiedniego dla danego poziomu nawiązania kontaktu z rówieśnikami c) brak spontanicznego dążenia do udziału w zabawie, brak zainteresowań i chęci współpracy d) brak świadomości fizycznej i uczuć

2. Jakościowe zaburzenia werbalnej i pozawerbalnej komunikacji: a) opóźniony lub całkowity brak rozwoju mowy b) brak umiejętności inicjowania i kontynuowania rozmowy u osób z doskonale rozwiniętą mową

c) mowa stereotypowa, powtarzająca, charakterystyczna dla danej osoby d) brak różnorodnych zabaw 3. Ograniczone, powtarzające się stereotypowe modele zachowań, zainteresowań i aktywności:

a) powtarzanie się zachowań wg jednego lub więcej stereotypowych i ograniczonych wzorców, nieprawidłowych w swej sile lub zakresie

b) sztywne trzymanie się procedur lub rytuałów c) powtarzające się manieryzmy ruchowe d) uporczywe zainteresowanie niektórymi przedmiotami

METODY TERAPII:

- TEACCH terapia i edukacja dzieci autystycznych oraz z zaburzeniami komunikacji Obserwacja stref rozwoju ( zaliczone, obiecująco, niezaliczone) • naśladowanie • percepcja (wzrokowa, słuchowa) • mała motoryka (koordynacja rąk, rysowanie kresek itd.) • duża motoryka (chód) • koordynacja wzrokowo-ruchowa (palcem po linii) • czynności poznawcze (zasób części ciała, figury, kolory) • komunikacja, mowa czynna

Skala zachowań : • nawiązywanie kontaktów i reakcje emocjonalne • zabawa i zainteresowanie przedmiotami • reakcje na bodźce • mowa

HOLDING - (metoda wyuczonego kontaktu) STOSOWANA ANALIZA BEHAWIORALNA – metoda wyodrębnionych prób, uczenie sytuacyjne

WYGLĄD :

autysta – sprawia wrażenie inteligentnego, ładny oligofrenik – jest dysproporcjonalny

WYGLĄD FIZ:

autysta – słaby oligofrenik – skłonność do otyłości

SPRAWNOŚĆ RUCHOWA:

autysta – nietypowa motoryka oligofrenik – ociężała

Brak komentarzy
To jest jedynie podgląd.
3 wyświetlane ||| 3 wyświetlanych na 19 str.
Pobierz dokument