Muzeologija-Skripta-Arheologija-Muzeologija i zastita kulturnih dobara, Skripte' predlog Muzeologija i zastita kulturnih dobara
skywalker2
skywalker2

Muzeologija-Skripta-Arheologija-Muzeologija i zastita kulturnih dobara, Skripte' predlog Muzeologija i zastita kulturnih dobara

26 str.
50broj preuzimanja
1000+broj poseta
100%od9broj ocena
Opis
Filozofski fakultet,ff,arheologija,klasicna arheologija,skripta, Muzeologija i zastita kulturnih dobara,muzeologija, UVOD U MUZEOLOGIJU, DOBA RENESANSE I MANIRIZMA, opšta muzeologija, istorijska muzeologija, teoretska muzeologija, specijalna muzeologija, primenjena muzeologija, SREDNJI VEK, ISTORIJA MUZEJA, metodologija muzeologije, DOBA BAROKA I PROSVETITELJSTVA, FRANCUSKA REVOLUCIJA I 19. VEK, DVADESETI VEK I SAVREMENOST
60 poeni
poeni preuzimanja potrebni da se preuzme
ovaj dokument
preuzmi dokument
pregled3 str. / 26
ovo je samo pregled
3 prikazano na 26 str.
ovo je samo pregled
3 prikazano na 26 str.
ovo je samo pregled
3 prikazano na 26 str.
ovo je samo pregled
3 prikazano na 26 str.
I

1

I. Marojević, UVOD U MUZEOLOGIJU - muzeologija prvo kao muzeografija – polazila je od praktičnih pitanja kako sakupljati, čuvati, proučavati i izlagati predmete - s vremenom je došlo do konceptualnih pitanja: pitanje značenja i smisla, interpretacije i koncepcije, ne zanemarujući istorijsku i praktičnu strukturu - Z. Stransky 1970. predložio podelu muzeologije  razložio je muzeologiju na istorijsku , strukturalnu i praktičnu - Peter van Mensch muzeologiju podelio na: 1. opšta muzeologija – bavi se principima zaštite, istraživanja i komuniciranja baštine

čovečanstva i čovekove okoline i institucionalnim okvirom takve delatnosti; istražuje društvene preduslove tog posla i njihov uticaj na spomenute zadatke

2. istorijska muzeologija – osigurava opšti istorijski vidik i temelji muzeologiju uz dostignuća prošlosti

3. teoretska muzeologija – postavlja filozofski temelj i povezuje muzeologiju s epistemiološkim pogledima

4. specijalna muzeologija – povezuje opštu muzeologiju s pojedinim disciplinama usmerenim ka istraživanju materijalnih osobina baštine čovečanstva i njegove okoline (istorija umjetnosti, antropologija, prirodne nauke i dr.)

5. primenjena muzeologija – bavi se praktičnim implikacijama muzeoloških principa uz pomoć velikog broja pomoćnih disciplina; podela ove muzeologije temelji se na 3 primarne muzeološke funkcije: zaštita – akvizicija, registriranje, dokumentacija, konzerviranje, istraživanje , komunikacija – prezentiranje.Kod nas se naziva muzeografijom; glavna je spona između teorije i prakse.

6. metodologija muzeologije – spona između teoretske i primenjene muzeologije; temelji se na 4 parametra:

 muzejskom predmetu (predmet baštine)  funkcijama za zaštitu i upotrebu baštine  institucijama u kojima se ostvaruju navedene funkcije  društvenom odnosu prema baštini

- metodologija muzeologije ima 4 temeljne polazne točke:  područje delovanja (društvo)  oblik delovanja (institucija)  uzorak delovanja - obrazac (funkcija)  predmet delovanja (predmet)

ISTORIJSKA MUZEOLOGIJA

- bavi se izučavanjem nastanka muzeologije - muzeji anticipirali pojavu muzeologije; istorija muzeja I muzeologije nije istoznačna; muzeji i zbirke razvijali su se bez muzeologije - Peter van Mensch – «muzej je stalna ustanova koja čuva zbirke predmeta- dokumenata i generira znanje o njima» - čin prikupljanja i čuvanja predmeta nosi u sebi različite poticaje:  iracionalne – najstariji, povezani s magijskim delovanjem predmeta  gospodarske – vrednost predmeta  kulturne – stimuliraju proces materijalizacije društvenog pamćenja; presudno

za muzejsku delatnost

2

ISTORIJA MUZEJA

 prvi pisani podaci o nekoj umetničkoj zbirci – 1176. pne u Suzi se spominje da Elamiti pljačkaju Vavilon i osvojeno blago nose u hram boga Inšišunaku u Suzu  9. vpne – u zapadnoj kuli grada Asura pohranjena je zbirka umetničkih predmeta (ratni plen)  7. vpne vabilonska Zbirka čudesa Nabukodonosora II – sadrži reljefe i kipove starije od 1500. pne (najzanimljivije)  5. vpne Persepolis – ahemenidske palate s riznicama koje su tokom svečanosti otvorene javnosti; sadržavale kipove grčke umetnosti  u egipatskim faraonskim grobnicama i mikenskim grobnicama predmeti nemaju karakter umetničke zbirke, već govore o fenomenu prikupljanja dragocenosti zbog iskazivanja moći i značenja vladara  kolekcije i javne umetničke zbirke u Grčkoj su arhetip budućih galerija i muzeja Atinski akropolj, 5. v.: Pinakoteka uz Propileje, Halkoteka ispod Partenona (kipovi) Stoa poikile ispod akropole (trem ukrašen Polignotovim slikama s motivima bitke kod Maratona)  sve je javno; privatizacija je nepoželjna (izuzetak u atinskom društvu je Alkibijad koji je kuću ukrasio umetničkim delima) - Atina, Korint, Olimpija, Delfi, Delos – riznice uz hramove - za zbirke se brinu hieropoei (čuvari i sveštenici)  radili popise, razvrstavali, nekad vodili posetitelje, selektirali (manje vrednosti zakopane kao žrtveni darovi, a zlato i srebro se pretapalo u šipke) - helenizam – pojava muzeja Mouseion u Aleksandriji, 290. pne (za vrijeme Ptolomeja I Sotera) – nije sadržavao umetničke zbirke, već je bio kulturni i naučni centar (biblioteka, laboratorije, predavaonice i učionice) - posvećen muzama (kćeri Zevsa i Mnemozine) – duhovne vrednosti materijalizovane u umetničkim djelima nisu bile pokrivene pojmom umetnosti koje su personificirale muze - skup knjiga, minerala i prirodnih retkosti, ima botanički i zoološki vrt, stimulira čitanje i društveni život, usmeren je prema izučavanju književnosti, istorije, astronomije, a ne poznaje umetničke zbirke - Homerion – hram posvećen Homeru, podignut za Ptolomeja IV; zbirka posvećena Homeru - izložen Homerov kip okružen personifikacijama gradova (koji su polagali pravo na mjesto njegovog rođenja), slike i reljefi koji su ilustrirali Ilijadu i Odiseju - spominju se i pesnička takmičenja - gozbeni šator Ptolomeja II – raskošno opremljen slikama sikionskih slikara i tapiserijama, zlatnim posuđem, tronošcima i figurama; 100 mermernih kipova u portiku ispred stubova; pristupačno javnosti - Eskulapov hram na ostrvu Kosu (kraj 3. vpne) - opisuje ga Herondina pesma; hramovi u to doba su mesta za umetničke zbirke koje su bile dostupne publici - biblioteka u Pergamu – kipovi pesnika, istoričara i filozofa, umanjena kopija Fidijine Atene Partenos (simbolizuje vezu pergamske učenosti s gradom Atinom)

3

- Eumenes II (2. vpne) podstiče osnivanje savremene zbirke slika i skulptura, prikaz evolucije grčke umetnosti (rade se kopije ako se ne može doći do originala)  prva retrospektivna zbirka u istoriji - delo Kanon iz Pergamona (izgubljeno) – katalog likovnih dela u zbirci; iznesena hronologija i ocena grčkih umetnika - rimska kultura ne poznaje muzej, čak ni kao mouseion  Museum označava mesto pod zaštitom muza u kojem se sastaju filozofi da bi vodili učene rasprave (helenistički muzej isto sveden na razmenu filozofskog razmišljanja; nije povezan uz materijalni svet predmeta) - 275. pne rimska pobeda nad Pirom – plen dolazi u Rim  grčka umetnost se presađuje u Rim, umetnosti se izlažu u posebno izgrađenim tremovima, kolekcionarstvo postaje izrazito obeležje bogataša - vile Lukula i Krasa – prave riznice umetnina - Metel u 2. v. pne izgradio trem za smeštaj umetničkih zbirki (trijumf)  prošireno u vreme Oktavijana, javna zbirka - Pompej prisvojio Mitridatovu kolekciju od 2000 umetničkih dela - Cezar u hramu Venere Genetrix izlaže slike i ostala umetnička dela - Ver – kolekcionar, vrsni poznavatelj umetnosti, pljačka po Maloj Aziji i Siciliji - Ciceron – skroman kolekcionar, poznavatelj umetnosti - za čuvanje zbirki odgovoran čuvar hrama – aeditus - August prikuplja grčke klasike, ima zbirku divovskih kostiju i oružja  hram Concordia Augusta – mesto veličanstvene zbirke, pretežno darova carice Livije - Agripa protestvuje kad je Tiberije uklonio Lizipovog Apoksiomena s javnog mesta (ispred Agripinih termi) u palatu na Palatinu  umetnička dela na javnim mestima postale su deo prava rimskih građana - Neron u Domus Aurea imao veliku zbirku, čak i Laokontovu skupinu; iz Delfa je preneo 500 kipova u Rim i možda stavio u palatu - Hadrijanova vila u Tivoliju – najznačajniji kompleks, «muzej na otvorenom»  na 65 hektara umanjene građevine: Aristotelov licej, Platonova akademija, Atinski hodnik sa stubovima i slikama, kopije egipatskih kanala i hrama Aleksandrije uz mnogo replika skulptura - Vitruvije dao upute kako se trebaju graditi pinakoteke i biblioteke (orijentacija zgrada, položaj otvora, izloženost suncu i vetrovima) – kako bi se izbeglo oštećenje vrednih slika - prema pompejskim freskama znamo da su najvrednije slike bile zaštićene drvenim kapcima - muzej u rimsko doba nije formalno postojao, iako su neke kolekcije imale sve odlike današnjeg muzeja - G. Bazin: «Rim nije imao muzej, ali je bio muzej» SREDNJI VEK - G. Bazin rekao da je srednjovekovni čovek bio lišen dimenzije prošlosti - hrišćanstvo je izbrisalo potrebu za stvaranjem kolektivne memorije, osim one usmerene prema Bibliji i Hristu - inspiracija – termin koji se «u srednjem vijeku koristio samo za pojave religioznog

4

iskustva, nikako ne za pesništvo koje se smatralo veštinom,a još manje za umetnost koja je izjednačavana s običnim zanatima» (I. Dekanović) - muzej ni sada nije institucija, već mesto za učenje u samostanima - prikupljaju se predmeti vezani uz veru i crkvu, tapiserije, rukopisi  riznice postoje uz svaku značajniju crkvu, katedralu….koje su posebno nadsvođene da bi bile sigurnije od požara i direktno su vezane uz sakralne objekte - rukopisi (iluminirani) i relikvijariji (moćnici) – glavni nositelji materijalnog u kojem je sačuvan duh tog vremena - karolinška i otonska renesansa (8-10. v.) - Karlo Veliki – šalje redovnike u Italiju prikupljati starine iz ranog hrišćanstva, 3 godine pre smrti deli svoju riznicu na 3 dela (⅓ ostavlja sebi, a ⅔ deli na 21 grad svoga kraljevstva) - velika hodočašća oko 1000. – bogate se hodočasnički punktovi i samostani - krstaški ratovi (1095-1213) unose nov kvalitet u sadržaj riznica po Evropi (pljačka Carigrada, veze s Bliskim i Dalekim Istokom)  9/10 riznice sv. Marka u Veneciji donijeli krstaši riznica Sainte-Chapelle u Parizu nastaje na taj način - vladarske riznice – osnova koja će kasnije poslužiti za pokrivanje vlastitih ili državnih troškova (pretaljivanje zaltnih i srebrnih predmeta) – ta praksa u Francuskoj postoji sve do Luja XIV (ne zna se je li postojala selekcija) - kasni srednji vijek – značajne velikaške kolekcije zbirka vojvode od Berrya – brat Karla V, u svojim dvorima u Burgundiji čuva relikvije, slike, tapiserije, minijature, muzičke instrumente, persijske rukopise, medalje, keramiku s Kipra, englesku čipku, nakit, nameštaj i prirodne retkosti, a u vrtovima drži menažerije – poznat iz hronike braće Limbourg – Bazin ga naziva prvim mecenom renesanse (iako njegova zbirka čini prelaz iz srednjovekovne riznice u moderni kabinet) - kraj 14. v. – prirodne retkosti zauzimaju mesto u riznicama; uz njih vezane priče  čudotvorno kamenje, fosilne kosti životinja, delovi egzotičnih životinja... - srednji vek – cenzura, materijalni svet i svet umetnosti nije potreban (u meri antike) DOBA RENESANSE I MANIRIZMA - renesansa napravila rez da bi ekshumirala prošlost negiranu hrišćanstvom (G. Bazin) - 14. v. zbirka Olivera Forza iz Trevisa – skuplja rukopise rimskih pisaca, medaljone, mermerne kipove i keramiku - lekar Giovanni Dondi iz Padove – 1375. odlazi u Rim izučavati i skupljati antičke spomenike - interes se tada deli u 2 smera: curiosa artificialia i curiosa naturalia - osnovu čine prinčevske i učenjačke zbirke - arheološko blago Toskane i Lacija istražuju i skupljaju umetnici Alberti, Mantegna, Donatello, Bruneleschi; Ghilberti ima zbirku antiknih mermera i bronze koji su uticali na njegov rad odnosno stvaranje - mecenatstvo – velikaške obitelji Firence, Milana, Ferrere, Mantove, Siene, Padove, a u Rimu – papa – odlike mecenatstva – prikupljanje dela savremenih umetnika; «svest o vrednostima koje nastaju u toku života jedne generacije» (Koščević) - porodica Medici u Firenzi:

5

Cosimo st. – oprema palazzo u Via Larga kipovima i reljefima koje je restaurirao Donatello; inventari palate iz 1456. i 1463. (srebrne i zlatne medalje, kameje i vizantijske ikone, flamanske tapiserije, muzički instrumenti) Lorenzo Veličanstveni – više uživalac nego stvaralac; konsultuje se s Michelangelom, a kustos mu je kipar Bertoldo; 1483. kupuje zbirku kardinala Gonzage i u Rimu nabavlja remek-djela antičke umjetnosti – njegova kolekcija zove se Museo dei codici e cimeli artistici  prvi put kolekcija se naziva muzejem  zbirka delimično propada nakon pobune u Firenzi 1494., konfiskuje se i delimično rasprodaje - Rim – vreme humanističkim papa Pio II Piccolomini iz Siene – zabranio upotrebu antičkog kamena za izgradnju Pavao II Barba – prvi stvarni sakupljač Siksto IV – izdao bulu o zabrani eksploatacije starina 1471. osnovao Museo Capitolino za smještaj starina Julije II – početkom 16. v. u vrtu palate Belvedere osnovao izložbu antičkih kipova na otvorenom (Laokontova skupina, Apolon Belvederski, Venera) Leon X – organizuje zaštitu spomenika; imenuje Rafaela 1515. nadzornikom starina i iskopavanja i zbirki Vatikanskog muzeja - u 16. v. pojavljuje se galerija (dvojnik muzeja)  najpre hodnik ili trem ukrašen skulpturama, a zatim dugi veliki hol ili luksuzno opremljeni salon u kome su dela istovremeno i deo dekora (s umetnošću se tada živi, a ne odvaja se u izdvojene zbirke) - krajem 16. v. poprima značenje izložbenih prostora za slike i kipove - prvu galeriju (hodnik koji spaja Belvedere i Vatikan) gradi Bramante za papu Inocenta VIII - zbirke u dvorcima i palatama smeštene su u kvadratinim sobama-kabinetima u koje se sprema najveći mogući broj predmeta, bez dekoratvinih pretenzija - Raritätenkammern, Wunderkammern – maniristički, druge polovine 16. v. i 17. v. - tumačenje E. Hooper-Greenhill objašnjava fenomen kabineta retkosti (komore čudesa) kao produkt filozofije manirizma (organizovano kao pozorišta pamćenja) - 1527. i 1537. u Firenzi Cosimo I Medici pokušava obnoviti zbirke – usmerava se prema Etrurcima, kopira 280 portreta iz Museum Iovianum u Comu  stvara Museo Mediceo u hodniku između Palazzo Pitti i Uffizi (graditelj Vasari) - 1564. naslednici pregrupišu zbirke, stavljaju ih na gornji sprat palate Uffizi  ravnopravno su raspoređeni predmeti umetnosti, prirodne znanosti i istorije– predstavaljaju totalni teatar - zbirka prirodnih retkosti Conrada Gesnera iz Züricha – jedna od najranijih takvih zbirki, oko 1550.; otac zoologije - bolonjski sakupljač Ulisse Aldrovandi napravio popis s nekoliko hiljada crteža bilja, životinja i minerala (u sakupljanju mu pomaže Cosimo I Medici) - Ferrante Impero iz Napulja – jedan od poznatijih sakupljača školjki i drugih životinja - zbirke portreta Paola Giovija iz Coma – 1520. počeo stvarati zbirku portreta, kopija po medaljama, freskama ili minijaturama (vođen idejom da je istorija usmerena prema ljudima, a ne prema narodima) - njegova zbirka portreta podeljena u 4 kategorije: mrtvi pesnici i učenjaci živi pesnici i učenjaci

6

umetnici političari  ispod svakog portreta nalazio se natpis na latinskom koji je predstavljao portretiranu osobu (ikonografija slavljenih osoba vremena) - stvarao je i svojevrsni istorijski muzej Sanctissimo tempio dell' immortal virtu sede sacrata - kralj François I – «otac retkosti u Francuskoj» (G. Bazin) - stvara zbirku umetnina i ispunjava galerije dvorca Fontainbleau (Vasari ga naziva Rimom sjevera) slikama (Rafael, Perugino, Sebastian del Piombo – stvara se eklektički ukus) i kipovima italijanskih majstora, uz tapiserije i predmete od plemenitog metala; galerija nastala u Francuskoj od srednjovekovne velike dvorane dvorca - dvorac Ambras kraj Innsbrucka karakteriše izrazita maniristička zbirka koju je sakupio Ferdinand II Tirolski - Bazin ovu zbirku naziva «svetištem manirizma Europe» - zbirka strukturirana po sobama s različito svrstanim materijalom: Kunstkammer – umetnička zbirka Schatzkammer – riznica predmeta od plemenitog materijala Wunderkammer – kabinet prirodnih i antropoloških retkosti Rustkammer – garderoba s paradnim oružjem i portretima (kopije iz Coma) - na istom mestu se nalaze instrumenti, igre, kostimi, egzotični predmeti, nakaze ili čudovišta (metafizički karakter), nenormalni fetusi (nastali zbog noćnih mora u začeću ili trudnoći), portreti patuljaka, nakaza ili ljudi pasa - Habsburgovci su bili skloni manirizmu – krajem 16. v. Rudolf II stvara zbirku u Pragu na Hradčanima (u 17. i 18. v. plačkaju je Bavarci, Saksonci i Šveđani) - Filip II Španjolski – u manirističkom Escorialu uz samostan, kraljevu rezidenciju, bolnicu i sveučilište, organizuje i muzej – da bi totalni teatar bio potpun - ta zbirka je jezgro Prada (sakuplja i kosti mučenika – mistična veza s kasnim srednjim vekom) - E. Hooper-Greenhill: «renesansne su zbirke sadržavale stvari koje se nama danas čine neobičnim; visoki društveni položaj sakupljača u renesansi ohrabrivao je suparništvo i oponašanje» - Bazin – ovo je vreme kad je muzej razvio svoj ekstenzivni oblik koji neće prestati rasti DOBA BAROKA I PROSVETITELJSTVA (17. i 18. v.) - G. Bazin: barokno razdoblje pokazuje da zbirke i muzeji u 17. v. preuzimaju ulogu u kulturi i pedagogiji, a u 18. v. pretvorili su se u javne institucije - širenje zbirki na sever, trgovina umetninama i zbirkama, čak se štampaju katalozi s cenama, puno falsifikata - Rubens i Velázquez rade za španski dvor - Amsterdam postaje središte međunarodne trgovine umetnina, - dominiraju kraljevske kolekcije, čitave zbirke se prodaju 1627. zbirku kardinala Gonzage iz Mantove preko posrednika kupuje engleski kralj Charles I Stuart 1771. ruska carica Katarina II kupuje zbirku Crozat u Parizu i 1779. kabinet Walpole u Londonu (britanski parlament odbio ga je kupiti za British Museum)

7

- zbirke umetnina potpuno odgovaraju duhu vremena: one su za uživanje i pokazivanje moći, a istovremeno i dobra investicija - nastanak i razvitak Louvrea: nastaje u 17. v. od kraljevskih zbirki u Fontainebleau i palati Luxembourg koje Luj XIV prenosi u Louvre, a kojima su kasnije ostavštinom i kupnjom pridodane 2 kardinalske zbirke (Richelieu i Mazarin) i zbirka bankara Everharda Jabacha - širila se poklonima (pretežno iz Italije), ostavštinama, kupnjom ili oporukama (kolekcija Isabelle d'Este i slike nemačkih renesansnih majstora) - oličenje kraljevske kolekcije; deo se nalazio u Louvreu (veliko skladište slika), deo na pokretnim kapcima, a deo u sobama i apartmanima Versaillesa - zbirka Filipa IV Španjolskog – vrhunska italijanska i flamanska dela, Velázquez - zbirka Leopolda Wilhelma (austrijski nadvojvoda) – u dvorcu Coudenberg, zbirka Flamanaca i Italijana, čuvar kolekcije bio je David Teniers ml. - saksonski vladar August II za drezdensku Gemäldegalerie skuplja i kupuje prvorazredna dela - kustos Heinecken 1753. izdaje publikaciju na francuskom jeziku s beleškama koje prate svaku gravurom reproduciranu sliku - zbirka ruskog cara Petra Velikog – klasičan inventar riznica, prirodoslovni i etnološki materijal i slike (prvenstveno Flamanci); otvoreno odabranoj javnosti (servira im se jelo i votka); kasnije se prebacuje u Ermitage kojeg je 1765. osnovala Katarina II (proširuje dogradnjama za zbirku koju skuplja po celoj Evropi) - galerije – u pravilu se sada grade dvospratne zgrade s donjim delom za antikvitete, a gornjim za slike, nameštaj i male predmete; dominira strah od praznog prostora (zidovi obojeni u crveno ili presvučeni tekstilnim tapetama) - najstarija do danas sačuvana je iz 1711. u dvorcu Pommersfelden (Nemačka) - Louis XIV gradi Apolonovu galeriju u Louvreu i Salle des Glaces u Versaillesu Katarina Medici gradi Veliku galeriju Louvrea Mazarinova galerija u Hôtel Tubeuf u Parizu Arundel House u Londonu Galeria Palatina u Firenzi Palazzo Colonna u Rimu - posebnu grupu zbirki činile su galerije i kabineti portreta – nastali na tradiciji Museum Iovianum - Paul Ardier – pravnik i ministar odbrane; postavlja u dvorcu Beauregard na Loirei galeriju od 363 portreta kraljeva i saradnika - učenjak Roger de Gaignières – tokom vladavine Luja XIV javlja se novi koncept istorije (pomak od osobe prema zbivanjima); skuplja na 1000 dokumenata, gravura, crteža, portreta i slika - ekstenzivni muzej Athanasiusa Kirchera u rimskom kolegiju isusovaca – zbirke starina i etnografskih predmeta iz misija - raste interes za merne i astronomske instrumente  prvi javni prirodnjački muzej osniva se u Oxfordu 1683. – Ashmolean Museum - nastaje od zbirke Johna Tradescanta st. i ml., 1656. mlađi izdaje katalog zbirke Museum Tradescantium; nakon njihove smrti zbirku preuzima Elias Ashmole koji je daje Oxfordu uz zahtev da se sagradi posebna muzejska zgrada, 1714. na latinskom štampana pravila za muzej (ulaznica po vremenu provedenom unutra, uvek uz kustosa) - 1748. osniva se Naturhistorisches Museum u Beču

8

- barokno vreme je doba prvih muzeoloških pisanih rasprava (Quicchenberg) - C. F. Neickelius u Leipzigu 1727. izdao Museographia – muzej smatra celinom kakva nam je poznata iz manirizma (odraz sveta u funkciji totalnog pozorišta ), umetnička dela nisu nužno prisutna u muzeju (kao ni u helenističkom) - muzej je sastavljen od curiosa naturalia, curiosa artificialia, numizmatike i portreta poznatih osoba - 1781. u Palais Royal (Pariz) otvara se muzej Pilâtre de Rozier u kojem se organiziju tečajevi matematike, anatomije, hemije, modernih jezika i umetnosti - pisani i učeni traktati često se potpisuju sa ex museo(lo) nostro - u 18. v. muzej se potpuno otvara publici i s vremenom postaje javna institucija  najstariji sveučilišni muzeji: 1661. u Baselu (kabinet Amerbach) 1683. Oxford 1712. muzej u Bologni (grof Marsigli)  najstariji javni muzej u Francuskoj je u Besançonu – iz 1694., opat J. B Bloizot poklanja svoju zbirku gradu - 1743. Ana Maria Ludovica Medici – sve zbirke Medicija ostavlja narodu Toskane pod uslovom da zbirke zauvek ostanu u Firenzi, te da budu dostupne narodu - Luj XV 1750. naređuje da se 110 slika iz Louvrea izlože javnosti u palati Luxembourg, a Luj XVI 1774. imenuje grofa d'Angivillera generalnim direktorom građevina i zbirki Louvrea - oko 1750. otvaraju se nemačke kolekcije - Düsseldorf, München, Kassel, Dresden - 1734. papa Klement XII otvara Museo Capitolino, a 1749. papa Benedikt XIV

pinakoteku u Palazzo dei Conservatori - Napulj – novo muzejsko središte polovinom 18. v. (otkriće Herculaneuma i Pompeja) - nova etika poseta muzejima – organizovane posete, na sat se puštalo po 10 posetilaca - K. Hudson: poseta muzejima je privilegija, a ne pravo, pa stoga posetilac mora izraziti divljenje, a ne kritiku - Francuska enciklopedija – sistematizacija i interpretacija znanja; 35 svezaka objavljenih između 1751. i 1780. - Diderot 1765. predlaže pretvaranje Louvrea u nešto slično Aleksandrijskom muzeju, a Louis Sébastien Mercier 1770. smatra da muzej treba predstavljati svemir u malom  prvi tematski postav po umetnicima i školama napravio je Lambert Krähe u düsseldorfskoj galeriji 1756. - Habsburgovska kolekcija – 1720. za vrijeme Karla VI preuređuje se; 1776-1778 reinstalira se u dvorcu Belvedere (Beč) - Christian von Mechel iz Basela restaurira umjetnine i postavlja ih prema hronološkom principu i umetničkim školama (pedagoški, a ne zabavni karakter); od 1781. izložba je otvorena 3x nedeljno; 1784. izdan je katalog na francuskom jeziku (Chrétien de Mechel) - 1771. Luigi Lanzi u Gabinetto di antichi quadri u Galeriji Uffizi u Firenzi napravio (izložio) rešetku vremena koja pokriva razvoj slikarstva; potvrdio knjigom iz 1789. - 1785. von Rittershausen – zalaže se za estetske, a ne pedagoške principe; predlaže redistribuciju zbirke u 4 grupe: prema sadržaju, boji, kompoziciji i duhovnom sadržaju, a unutar svake grupe po temama - 1753. osnivanje British Museuma u Londonu, 1759. otvoren za javnost

9

- engleski parlament izglasao je otkup zbirke i biblioteke Hansa Sloanea (lekar i predsednik Kraljevskog društva za unapređivanje prirodnihnauka) s namerom da se osnuje javni muzej čiji koreni nisu u kraljevskoj zbirci - svrha – napredak znanja - imala 3 odela: za štampane knjige, karte, globuse i crteže za rukopise, medalje i novce za prirodne predmete i umetničke proizvode -1807. pridodan im je i odel za starine (Elginovi mermeri s Partenona) - u 19. v doživljava bitne transformacije - u izlaganju je vladao princip nagomilavanja – npr. British Museum su zvali starom svaštarnicom jer su predmeti bili izloženi bez reda - isto se događalo i u galerijama i umetničkim zbirkama gde su: principi klasifikacije kod slika – veličina, tehnika ili simetrija kod kipova – poza, odeća i sl. - 18. v. usmerio je muzeje novom racionalizmu koji će rezultirati novim muzeološkim programom FRANCUSKA REVOLUCIJA I 19. VEK - E. Hooper-Greenhill: francuska revolucija osigurala je uslove pojave novog programa za muzeje; zbirke kraljeva, aristokratije i crkve potpuno se reartikuliraju - u Francuskoj se muzej rodio iz artikulacije 3 elementa – republikanizam, antiklerikalizam i uspešan agresivan rat - razvila se institucija s 2 suprotstavljene funkcije – elitna: hram umetnosti i korisna: instrument demokratske edukacije (izlaže dekadenciju i tiraniju starih oblika društvene kontrole i demokratiju i javnost nove Republike) - 1792. Louvre se pretvara u Muzej Republike, a za javnost se otvora 1793.  novi tip muzeja – narodni muzej; promene u interpretaciji muzejske građe, pa muzej postaje sredstvno za manipulaciju i izražavanje službene politike - iako su slike bile izložene po školama, barokni princip mešanja dominirao je aranžmanima - česta reogarnizacija izložbi zbog dolaska Napoleonovog ratnog plena s pohoda po Belgiji, Italiji, Nemačkoj, Austriji, Poljskoj i Španiji - 1798. u trijumfalnoj povorci u Louvre se donose blaga iz Rima i Italije -1803. Louvre se pretvara u Napoleonov muzej; upravnik je D. Vivant-Denon (nadzor kustosa nad zbirkama institucionaliziran) - 1807. izložba «Umetnički trofeji osvojeni u ofanzivi 1806/07.» - Napoleon sprovodi decentralizaciju unutar Francuske, podstiče osnivanje javnih muzeja u osvojenim zemljama (Bonaparte potpisuje zakon o 15 gradova u čije muzeje se šalju umetnine: Bordeaux, Caen, Dijon, Lille, Lyon, Marseilles, Nancy, Nantes, Rennes, Rouen, Strasbourg, Toulouse, Bruxelles, Mainz i Genève) - 1809. otvorena Pinakoteka Brera u Milanu – primer revolucionarnog muzeja koji se stvara na temelju rekvizicija, konfiskacije i pljačke - u Bologni i Antwerpenu spontano se otvaraju muzeji da bi se izbegle rekvizicije - Napoleonovi rođaci (kraljevi novih kraljevstva) otvaraju (osnivaju) muzeje po uzoru na Louvre: 1806. Louis osniva Koninklijk Museum u Amsterdamu (osnova kasnijeg Rijks Museuma) Joseph osniva Narodni muzej u Madridu (jezgra Prada)

10

- E. Hooper-Greenhill: «Zbirke, konfiskacije tirana i trofeji rata, akumulirane zajedno unutar jednog prostora, prethodno u vlasništvu kralja, a sada otvorene svima, materijalno demonstriraju istorijsku promenu snage» - Beč je uz Pariz postao veliko muzejsko središte - nakon Napoleonovog poraza pojavljuju se zahtevi za restitucijom umetnina u zemlje porekla – Prusija, Austrija i nemačke zemlje su najupornije - na Bečkom kongresu 1815. spominje se popis za restituciju 5233 djela  vraćena dela se nisu vraćala prvobitnim vlasnicima nego su postajala jezgro javnih ili nacionalnih muzeja - Bazin je 19. v nazvao dobom muzeja jer je termin muzeja sad već rezervisan samo za službene institucije javnog značenja - razvitak muzeja ide u 2 pravca – jedan prema koncepciji Aleksandrijskog muzeja, a drugi prema specijalizaciji muzeja u odnosu na vrstu predmeta koje skuplja (naizgled suprotni pravci, ali međusobno se prožimaju) - Muzejsko ostrvo u Berlinu – na ostrvu reke Spree - započinje ga graditi kralj Friedrich William III izgradnjom Altes Museuma po projektu Karla F. Schinkela (1824-28) - svakih 20 godina izgrađen je po jedan novi muzej: Neues Museum (1843-55), Narodna galerija (1876), Kaiser Friedrich Museum (1897-1903) i zgrada U-tlocrta u neoklasičnom stilu (1930) s Pergamskim oltarom, Muzejem Bliskog Istoka I Nemačkim muzejem  osnovni sadržaj Muzejskog ostrva – arheologija, umetničke zbirke, etnografija i nacionalne starine - muzejska zgrada – počinju se graditi nove zgrade, a ne adaptacija ( 1. Altes Museum) - na početku je preuzela spoljni lik antičkog hrama, a u unutrašnjosti razvija palatinski plan barokne palate s reprezentativnim stubištima i zajedničkim prostorima, kao i sa povezanim dvoranama kroz koje se prolazi - u tom duhu Sir Robert Smirke gradi novu zgradu British Museuma (1823-30) Leo von Klenze – Gliptoteka u Münchenu (1830) - temeljni barokni koncept s varijacijama: neorenesansa – Umjetnička galerija u Dresdenu (Gottfried Semper) neogotika – Rijksmuseum u Amsterdamu kombinacija neoromanike s neogotikom – Bavarski nacionalni muzej u Münchenu - muzej 19. v. ispunjava edukativnu i zaštitnu funkciju - 1821. J. W. Goethe prvi se zalagao za bipartitni model muzeja – prikaz znanja u izlaganju i nova znanja u studijskim zbirkama - G. Bazin: muzej se «hrani na smrti kulture» - to dovodi do krize muzeja u 20. v. koja podstiče nova traganja za interpretacijom predmeta i punim otvaranjem muzeja javnosti - 19. v. prestaje se zadovoljavati podelom na umetničke i prirodnjačke zbirke – prerastaju u specijalizovane muzeje za pojedine vrste muzejskih predmeta 1. arheološki muzeji

11

- u prvoj polovini 19. v dominiraju arheološke zbirke koje će kasnije tokom 19 v. prerasti u muzeje - partenonski mermeri putuju u British Museum; 1821. Venera s Melosa dolazi u Louvre, a Schliemann obogaćuje berlinske muzeje (Troja, Mikena) 1823. u Louvreu se osniva Egipatski odel pol. 19. v. osniva se Muzej asirske umetnosti u Parizu asirski odel British Museuma 2. umetnički muzeji i galerije - nastavljaju tradiciju podele na umetničke i prirodnjačke zbirke - u mnogim zemljama nastavljaju živeti kao galerije, pinakoteke i ili gliptoteke jer termin muzej i dalje tokom 19. v. zadržava temeljno naučni i edukacijski karakter (umetnost je predmet uživanja, a tek naknadno izučavanja) - 1824. osniva se National Gallery u Londonu – osniva je Britanski institut na podsticaj Kraljevske akademije (ali ne iz kraljevske zbirke) 1838. za nju se gradi nova zgrada na Trafalgar Squareu - skuplja renesansno slikarstvo Italije, kasnije flamanske i holandske majstore - u Petrogradu se razvija Ermitage, a polovicom 19. v. Leo von Klenze gradi Novi Ermitage – raskoš i protokol poseta (prikladna odeća i najava) ukazuje na hram umetnosti - Wadsworth Atheneum 1842. – prvi pravi umetnički muzej u Americi (Hartford, Connecticut) - skuplja američke slikare, a pozorište je uvršteno među redovite delatnosti - 1870. osnivaju se 2 najznačajnija američka klasična umetnička muzeja: Metropolitan Museum of Art, New York – utemeljuje tipičnu organizaciju rada koju slede drugi muzeji Museum of Fine Arts, Boston – sledi evropsku formulu: enciklopedijski muzej koji ima prostor za izlaganje i proučavanje umetnina  oba muzeja otkupljuju predmete, umetnine i kolekcije iz čitavog sveta, ne razlikujući arheologiju, primenjenu i čistu umetnost - John Constable – engleski slikar, smatrao galeriju opasnom za savremene slikare  time već polovinom 19. v. jasno naznačen problem skupljanja savremene umetnosti - najznačajnije institucije koje se bave savremenom umetnošću: - Nemačka na Muzejskom ostrvu u Berlinu skuplja modernu nemačku umetnost u Nacionalnoj galeriji 1876. - u Engleskoj se osniva Tate Gallery 1897. - Francuska kroz instituciju Salona prati savremene tokove umetnosti 3. univerzitetski muzeji - u okvirima američkog društva javlja se koncept sveučilišnog muzeja koji se oblikuje početkom 19. v. i kasnije se sastavno razvija: 1832. među prvima je otvorena zgrada na Yaleu s darovima patriotskog slikara J. Trumbulla 1891. osnovan je Fogg Art Museum na Harvardu  najznačajniji muzej, ima jednu od najboljih zbirki crteža u Americi 5. tehnički muzeji

12

- 1794. u Parizu se osniva Conservatoire National des Arts et Métiers – javno spremište strojeva, izuma i modela; zbirke rastu nakon svetskih izložbi, a dele se na fiziku, elektriku, geometriju, težinu i mere, mehaniku , transport, hemiju, rudarstvo i metalurgiju, tekstil, umešnost građenja i poljoprivredu - 1857. Muzej znanosti i umetnosti u South Kensingtonu – instrumente i modele zajedno s umetnički oblikovanim proizvodima – početkom 20. v. odvajaju se primenjene umetnosti u Victoria & Albert Museum, a Muzej nauke se osamostalio - 1903. osniva se najsavršeniji Deutsches Museum von Meisterwerken der Naturwissenschaft und Technik u Münchenu – otvoren tek 1925. u novoizgrađenoj zgradi - 1876. podsticaj za osnivanje tehničkih muzeja u Americi daje velika izložba u Philadelphiji nakon koje mnogo materijala ostaje muzejima tehnologije u okviru Smithsonian Institution u Washingtonu  1881. dovršava se zgrada sa 17 dvorana i u njima izlaže konglomerat predmeta - na predmetima u tehničkim muzejima mogao se demonstrirati određeni tehnološki proces koji je obogaćivao muzejsku edukacijsku ponudu i skidao s muzejskih predmeta auru nedodirljivosti hramskog blaga 6. istorijski muzeji - zametak im je u zbirkama portreta (presudna važnost osoba u istorijskim zbivanjima) - razvija se u 19. v. u širokom dijapazonu oblika - početkom 19. v. W. Peale u Peale Museumu u Philadelphiji izlaže portrete iznad fosila izloženih u vitrinama - 1812. danski kralj Kristijan IV stvorit će danski panteon s portretima u kraljevskom dvorcu Frederiksborg - 1795. stvaranje Musée des Monuments Français – skuplja fragmente arhitekture i skulpture iz razorenih crkava i samostana (lapidariji – čest oblik skupljanja fragmenata sa srušenih građevina ) - u Versaillesu (1837) se izlagala lekcija iz francuskog patriotizma – glavno mesto imala je galerija bitaka s 33 velike slike, dopunjena serijom platna o osvajanju Alžira, ratovima na Krimu i u Italiji - 1852. Napoleon III stvara Muzej suverena – skuplja i izlaže artefakte vezane uz sve francuske dinastije od Karolinga do Napoleonida (zatvara se 1872.) - 1848. otvara se Heeresmuseum s 56 kipova značajnih Austrijanaca, oružjem, zastavama, istorijskim slikama i uniformama (u arsenalu) - od 1830. u dvorani dvorca Windsor izlažu se portreti državnika i generala koji su učestvovali u pobedi kod Waterlooa (banket za godišnjice) – 1856. u Germanisches National Museumu u Nürnbergu (smešten u kartuzijanskom samostanu) instalira se 6 izvornih soba (od one tirolskog seljaka iz 15. v. do nürnberškog patricija iz 17. v.) – broj soba se umnogostručuje - 1844. Muzej Cluny – imaginacija srednjeg veka i renesanse – umetnički predmeti i predmeti iz riznica i skriptorija - u nekim zemljama otvaraju se kraljevske riznice kao oblik nuđenja specifičnog materijala i stvaranja osećaja pripadnosti narodu: Austrijanci otvaraju Hoffburg 1871.

13

danski kralj Frederick II 1859. otvara Muzej suverena - muzeji nemaju jedinstvenu fizionomiju skupljanja i izlaganja - krajem 19. v. G. B. Goode (pionir muzeologije na Smithsonian Institute) piše: «nemoguće je predvideti kakva su ograničenja istorijskih muzeja; iskustvo je jedini siguran vodič» - Amerikanci naglašavaju važnost istorijske kuće u razvijanju ljubavi prema domovini – Mount Vernon od 1860. zaštićena i prezentirana u stanju u kakvom ju je Washington ostavio (Washingtonova plantaža s kućom u Virginiji)  memorijalne kuće – spoj između zaštite baštine u prostoru i muzejske specifičnosti brige za pokretna dobra 7. muzeji na otvorenom - muzealizira arhitekturu i njezin inventar - do ove pojave dovodi fenomen prezentiranja istorijske kuće - ideja potiče od Artura Hazeliusa koji je 1873. otvorio Nordiska Museet u Stockholmu, a 1891. na mesto stare fortifikacije Skansen iznad stockholmske luke prenosi niz kuća razne namene, provenijencije i vremena izgradnje  prvi muzej na otvorenom - u seoskim radionicam demonstrira se proizvodnja starim tehnologijama, vodiči u kostimima - namena – staviti predmete u njihov funkcionalni kontekst - Amerikanci muzeje na otvorenom smatraju muzejima socijlane istorije - u Evropi će se ovakvi muzeji razviti u više pravaca – najčešće etno-parkovi (prezentiraju narodne seoske kulture) 8. etnografski muzeji - javljaju se nakon 1875., uporedo s nastankom etnologije i kulturne antropologije; najpre se osnivaju u srednjoj Evropi - 1876. Museum für Völkerkunde u Beču - 1885. Dansk Folkemuseet u Kopenhagenu - 1895. Norsk Folkemuseum u Norveškoj  stara tradicija skupljanja predmeta izvanevropskih kultura (još od renesanse), pojačana kolonijalnim odnosima, dovodi do osnivanja drugog tipa etnografskih muzeja - najznačajniji takav muzej je Etnografski muzej u Leidenu, Nizozemska (1837) - etnografski muzeji (materijalna kultura naroda i pojedinca) prepliću se s djelatnošću antropoloških muzeja 9. antropološki muzeji - prvi te vrste je Muzej čoveka u Parizu 1877. – u njemu je udružena fizička i kulturna antropologija, arheologija, etnologija, folklor, sociologija i filologija - izdanak je Nacionalnog prirodnjačkog muzeja, a njegova postavka otvorena je 1939. u Palais Chaillot - revolucionirao je muzeološku interpretaciju ove materija 10. prirodnjački muzeji

14

- nastavljaju renesansno-baroknu tradiciju curiosa naturalia, ali se u 19. v. unutar njih stvaraju specijalizirane zbirke - više se ne bave skupljanjem prirodnih retkosti, već onih predmeta koji dokazuju prirodne procese u živom i neživom prirodnom svetu - prate živi razvoj prirodnih nauka u 19. v. - 1793. osniva se Narodni prirodoslovni muzej u Parizu koji sadrži velike zbirke anatomije, paleontologije, mineralogije i geologije (deo kasnije odvojen u Muzej čoveka) - prirodnjačke zbirke izdvajaju se iz British Museuma i 1880-83 sele se u South Kensington - zbirke se dele na selektirane i značajne izložbene serije, kao i na studijske serije - 1881. bečki muzej seli u novu zgradu koja je pandan umetničkom muzeju - američki muzeji započinju s Peale Museum u Philadelphiji (krajem 18. v.) koji nažalost nije nadživio svog osnivača W. Pealea - jedan od najznačajnijih je National Museum of Natural History u okviru Smithsonian Institution u Washingtonu - osnovao ga je 1846. J. Smithson (engleski hemičar i mineralog) - ustanova se bavi povećavanjem i rasprostranjivanjem znanja među ljudima - 1869. osnovan je American Museum of Natural Hisotry, New York - 1893. osnovan je Field Museum of Natural History, Chicago - sadrži antropološku, botaničku, geološku i zoološku zbirku  ova dva muzeja najznačajniji su prirodnjački muzeji osnovani u 19. v. - njihov moto «Živi muzej nije nikada dovršen» ukazuje na dinamičnu i perspektivnu orijentaciju 11. nacionalni (narodni) muzeji - javljaju se kao muzeološki izraz nacionalnog kolektiviteta - sakuplajaju se predmeti koji određuju nacionalni identitet novostvorenih modernih nacija i dovode u prvi plan njihove korijene iz daleke prošlosti DVADESETI VEK I SAVREMENOST - usavršavanje tehnologije i faktor slobodnog vremena i produženje životnog veka ljudi snažno podstiče razvoj turizma, a posete muzejima i kulturnim spomenicima postaju jedan od prvorazrednih animirajućih činitelja

- u 20. v. prevlađuju muzeji čiji su predmeti podeljeni u 2 grupe 1. predmeti na izložbama 2. predmeti u depoima  nije više svaki predmet eksponat, već samo onaj odabrani - raspon isticanja predmeta (od subjekta izložbe do objekta na izložbi) biće stvar muzejske politike, profila muzeja ili htenja kustosa - G. Bazin – «muzeji prestaju biti palate i postaju klinike» - nakon konferencije u Madridu 1934. muzeji nastoje neutralizirati izložbene prostore kako bi predmeti što više došli do izražaja - izlaganje slika u nizu (o tome J. Ruskin sanjao još u 19. st.)  pioniri novog duha u umetničkim muzejima: Muzej Boymans u Rotterdamu 1935.

15

Kunstmuseum u Baselu 1932.-36. Museum of Modern Art u New Yorku 1929. - u prirodnjačkim, etnografskim i antropološkim muzejima pojavljuje se diorama kao način kontekstualiziranja prirodnog ili kulturnog ambijenta - fotografija dobija novo značenje u muzejskoj izložbi – povezuje sa stvarnim kontekstom prirodnog ili kulturnog ambijenta, interpretira izloženi materijal i vizualizira materijal kojeg je iz komparativnih razloga potrebno videti, a nije prisutan na izložbi - muzeji moraju zadovoljiti 3 temeljne muzejske sadržajne grupe: 1. izložbeni prostori i prostori za publiku 2. spremišni i studijski prostori 3. radni prostori muzejskog osoblja sa svim potrebnim radionicama - organizacija velikih tematskih izložbi je još jedna pojava koja se posebno razvija u 20. v. – nekad i zasjenjuje klasičnu muzejsku delatnost - velike izložbe stvaraju neki novi kontekst (nije više ni muzealan, ni realističan) koji se poistovjećuje s teatrom te nas ponovno vraća na povezivanje predmeta tematikom ili idejom (nije daleko od renesansnog mišljenja ili manirističke interpretacije) - razvoj muzeja u 20. v.: postupno se pretvaraju u banke podataka o predmetima i u predmetima, sprovodi se potpuna revalorizacija fundusa na način koji će omogućiti prezentovanje ideja i prenošenje poruka; muzej postaje svojevrsna laboratorija ideja i predmeta; nova arhitektura prati nove muzejske potrebe i usmerava ih prema razumnoj ali precizno definisanoj upotrebi prostora

ISTORIJA MUZEOLOGIJE - muzeologija se u početku može poistovetiti s muzeografijom (opisivanje postupaka u procesu sabiranja i rukovanja predmetima) - celu istoriju muzeologije delimo na 4 razdoblja: 1. faza početaka muzeološke misli (do 19. v.) 2. protonaučna faza (19. v. – 1934) 3. empirijsko-deskriptivna faza (1934-1976) 4. teoretsko-sintetička faza (1976 do danas) 1. Počeci muzeološke misli (do 19. v) - stvaraju se temelji organizovanog rada i promišljanja muzejskih zadataka - nekoliko autora su se u renesansno doba počeli baviti problemima funkcionisanja zbirki i muzeja: - Samuel von Quiccheberg – flamanski lekar; 1565. napisao knjigu Inscriptiones vel tituli theatri amplissimi, complectentis rerum universitatis singulas materias et imagines eximias (Natpisi ili naslovi opsežnog teatra koje sadrži pojedine stvari i izuzetne slike sveta; izdao Adam Berg u Münchenu)  u procesu sabiranja predmeta u zbirke važna je sastavna klasifikacija materijala, daje uvid u renesansni način sakupljanja (motivisan sličnošću predmeta) i interpretacije; piše o pozorištu koje je pozorište pamćenja, u kome su predmeti nosioci memorije

16

- Johan Daniel Major – Unvorgreiffliches Bedenken von Kunst- und Naturalien- Kammern insgemein (Nepristrano razmatranje o umetničkim i prirodnim komorama); izdata u Kielu 1674. - D. M. B. Valentini – Museum Museorum oder vollständiges Schau-Buhne... (Muzej muzeja ili potpuna pozornica...); izdata u Frankfurtu na Majni 1714. - Caspar F. Neickelius – Museographie oder Anleitung zum rechten Begriff und nützlicher Anlegung der Museorum oder Raritätenkammern (Muzeografija ili uput za ispravno poimanje i korisno tumačenje muzeja ili komora retkosti); izdana u Leipzigu i Breslau 1727. - grupiše predmete na prirodne (naturalia) i umetničke (artificialia) - prvi put spominje termin muzeografija -kraj 16. i 17. v. vreme je intezivnog života zbirki i kabineta, pa nastaju pisana dela i vodiči za pregled takvih zbirki: - La Croix du Maine krajem 16. st. izdaje «Najglasovitije biblioteke i kabineti (koje neki zovu sobama čudesa) Francuske, s popisom retkih knjiga, medaljona, portreta, kipova ili slika, dragocenih gema ili ostalih dragocenosti i retkosti koje se mogu videti u kućama kneževa koji sakupljaju takve znamenosti»

- Itinerarium Galliae – izdan 1612., itinerer za putnike i posetioce - Ulysses Belgico-Gallicus (1631) - Nota delli Musei, galerie e ornamenti di Statue e pitture ne' palazzi e ne'

giardini di Roma (Bilješka o muzejima, galerijama i ukrasima kipova i slika u palačama i vrtovima Rima; 1664.)

- Musaeum Celeberrimum... – izdao ga Georgius de Sepibus u Amsterdamu 1678.Tekstom i ilustracijama opisuje Museum Kircherianum u Rimu gde radi kao kustos

- Šveđanin Carl Linné napisao knjige koje pridonose formulisanju novih pristupa skupljanju i muzejskom radu: Systema naturae (Uppsala 1735.) – iznosi klasifikaciju prirodnih vrsta Instructio musei rerum naturalium (Uppsala 1753.) – spomenutu klasifikaciju primenjuje na prirodoslovne zbirke i muzeje i uspostavlja njihov naučni sistematski cilj skupljanja  najava novog razdoblja prosvetiteljstva i enciklopedizma u kojem će sistematika predmeta postati dominantna u muzejskom sakupljačkom radu 2. Protonaučna faza (19. v. do 1934) - 19. v. bavi se utemeljenim proučavanjem muzejske delatnosti - Danac Thomsen 1836. u Danskom narodnom muzeju starina bavi se modernom klasifikacijom starina (na Linnéov način) - interes se usmeruje prema istoriji muzeja - 1830. G. Parthey objavljuje Das alexandrische Museum (Berlin) – kasnije utiče na formiranje i razvoj muzeja u Njemačkoj - objavljuju se pregledi zbirki: • Gustav Klemm: Zur Geschichte der Sammlungen für Wissenschaft und Kunst

in Deutschland (Zerbst, 1837) • kompendij Louisa Viardota: Les Musées d'Europe (Pariz, 1860), 5 svezaka

17

• A. Furtwangler: Über Kunstsammlungen in alter und neuer Zeit (München, 1899)

• D. Murray: Museums, Their History and Their Use with a Bibliography and List of Museums in the United Kingdom (Glasgow, 1904), 3 sveska

• J. Schlosser: Die Kunst- und Wunderkammern der Spätrenaissance (Leipzig, 1908)

• V. Schärer: Deutsche Museen. Entstehung und kulturgeschichtliche Bedeutung unserer öffentlichen Kunstsammlungen (Jena, 1913)

- prvi put javlja se termin MUZEOLOGIJA u knjizi Philippa Leopolda Martina: Praxis der Naturgeschichte (1869) - J. G. Th. von Graesse: Die Museologie als Fachwissenschaft (1883) - muzeologija se u ovom tekstu prvi put smatra naukom koja se bavi područjem muzeja (a temeljne naučne discipline određuju i bave se fenomenom skupljanja)  na tome se temelji sadržaj i položaj muzeologije u ½ 20. v. 3. Empirijsko-deskriptivna faza (1934-1976) - omeđuju je: Konferencija u Madridu 1934. osnivanje ICOM's International Committee for Museology (ICOFOM) 1976. - 1934. Konferencija u Madridu - usvaja se novi način pristupa muzeju kao sredstvu kojim se prenose poruke prošlosti u sadašnjost i budućnost - javlja se fenomen ideologizacije muzeja i uloga muzejske izložbe -formulišu se osnove muzejskog rada u određivanju osnovnih uslova, metoda i pokušanih načina stručnog skupljanja, pohranjivanja, održaavnja, obrade i ocenjivanja muzejskih predmeta kao temeljnih jedinki muzejskog rada - II. svjetski rat dovodi do ubrzane promjene ideja koje su nastale uoči rata - 1946. osniva se International Council of Museums (ICOM) – direktni naslednik Ureda za muzeje – odmah počinje s bogatom izdavačkom delatnošću: ICOM News (od 1948) Museum (zajedno s UNESCOm od 1948) Museums and Monuments – serije monografija - izbegava se termin muzeologija, a u upotrebi su termini museum studies i Museumskunde - 1958. u Rio de Janeiru održan je Regionalni muzejski seminar UNESCOa na kome se muzeologija definiše kao grana koja proučava ciljeve i organizaciju muzeja, a muzeografija kao tehnika skupljanja i obavljanja muzejskog rada koja se poziva i oslanja na muzeologiju (od tada se takva definicija muzeologije pojavljuje u rečnicima i enciklopedijama) - početkom 1960ih, u Parizu se osniva ICOMov dokumentacijski centar - Poljak Wojciech Gluzinski 1963. objavljuje rad gde kaže da je muzejski rad sabiranje, čuvanje, prorada i konačno izlaganje javnosti muzealnih predmeta - Gluzinski uvrštava muzeologiju među pomoćne nauke poput numizmatike, heraldike, itd. - time je osiromašio muzejski pristup; po njegovu mišljenju muzeologija ima izrazito integrativni karakter

18

- 1968. J. Neustupny u knjizi «Museum and Research» (Prag) razlikuje i uvodi pojam opšte i specijalne muzeologije: opša muzeologija – preuzima temeljne postavke koje su zajedničke svim muzejskim predmetima i muzejskom radu kao celini specijalne muzeologije – definišu se na principima primene temeljnih naučnih disciplina u proučavanju muzejske građe  to je prva sveobuhvatna publikacija o teoriji muzeologije - 1969. Zbynek Z. Stransky utvrđuje sistematiku i metodiku muzeologije, delatnost muzeja, muzealnost (kao onu stranu stvarnosti koju možemo upoznati samo u prikazu odnosa čoveka prema stvarnosti), muzealiju (kao predmet koji nosi obiležja muzealnosti), postavlja muzeološke teorije i stavlja ih u odnos s osnovim zadacima muzejske delatnosti - od tada se reč muzeologija opet upotrebljava (muzeologija se prepoznaje kao polje interesa s identitetom) - od 1970. termin muzeologija vraća se u Nemačku, a malo kasnije i u Englesku iako termini museum studies i Museumskunde još uvek čvrsto egzistiraju 4. Teoretsko-sintetička faza (od 1976. do danas) - započinje prepoznavanjem muzejskog predmeta kao nosioca kulturne informacije - ova nova faza razvoja nužno se povezuje s formiranjem ICOM's International Committee for Museology (ICOFOM) 1976. - 1983. W. Gluzinski na simpoziju u Londonu razlikuje stvarnu (real; ona koja se u tom trenutku referira kao empirijsko-deskriptivna) od pretpostavljene (postulated; ona koja će se u budućnosti pojaviti nakon teoretskih diskusija) muzeologije - na istom simpoziju I. Maroević obrazlaže ideju muzeologije kao dela informacijske nauke i istovremeno interpretira muzejski predmet kao izvor i nosilac informacija - Nova muzeologija – pokret koji se 1970ih začeo u Francuskoj na podlozi ignorisanja filozofsko-kritičkog pristupa muzeologiji (koji je u većini istočnoevropskih zemalja rezultirao marksističkim pristupom) i nezadovoljstva muzejskom praksom i prakseološkim pristupom većine zapadnih zemalja - ideje nove muzeologije su jedan od pravaca filozofsko-kritičkog pristupa muzeološkog razumevanja - terminologija – u ovom razdoblju pridodaje joj se velika pažnja; definisanje termina u upotrebi može pridoneti razvoju teorijske misli; razrađena terminologija jedna je od pretpostavki prave nauke - značaj ovog razdoblja je da se muzeologija postupno priznaje kao naučna disciplina komunikacijske sposobnosti muzejskih predmeta  time se muzeologija dotiče posebnih odnosa čoveka i stvarnosti i na taj način dovodi u pitanje i vlastiti naziv

19

M U Z E O G R A F I J A I M U Z E J

MUZEOGRAFIJA

- muzeografija – opis muzejskog rada ili u širem značenju naziv za praktičnu ili aplikabilnu primenu muzeologije - muzeografija – poprima značenje opisa muzeja i muzejskih poslova - bavi se pitanjem kako? (muzeologija zašto?) - definiše metode izrade dokumentacije muz. istraživanja i delatnosti (arhiviranje i instaliranje sastava pretraživanja i zaštite; utvrđivanje, organizovanje i provođenje svih relevantnih praktičnih mera zaštite predmeta baštine u muzejima i in situ; elaboriranje i tehničko provođenje svih oblika komunikacije poruka predmeta i ambijenata ili celine baštine)

MUZEJ KAO INSTITUCIJA - muzej je uzrokovao pojavu muzeologije koja se kasnije osamostalila, a muzej joj je tek jedan oblik muzeološkog delovanja - Peter van Mensch 1987. u muzeologiju uvodi pojam muzeološke ustanove (sve one koje deluju ili mogu delovati na planu zaštite baštine i komuniciranju njezinih vrednosti) - odvaja pojam muzeja kao institucija (širi) od pojma muzeja kao ustanove (uži pojam) - muzeologija se bavi muzejem kao institucijom, a muzeografija se bavi pojedinim ustanovama i njihovim vrstama - u muzejima se akumuliraju predmeti kulturne i prirodne baštine, a njihov jezik temelji se na govoru stvari, strukture i oblika - raznolikost muzejskog materijala i njegovih osobina temeljni je činitelj specifičnosti muzeja kao institucije u odnosu na druge muzeološke ustanove

- institucija muzeja (višeslojnost pojma muzej): - kao hram muza donosi duhovnost umetnosti i znanja, edukativnu medijsku

misiju - riznica odabranog i skupljenog blaga - prostorni okvir s organizmom (osoblje koje obavlja muzejske poslove)

DEFINICIJA - u najširoj upotrebi je ICOMova definicija iz 1974. «muzej je neprofitna, stalna ustanova u službi društva i njegov razvoja i otvorena javnosti, koja sabire, čuva, istražuje, komunicira i izlaže materijalna svedočanstva čoveka i njegove okoline, radi proučavanja, obrazovanja i zabave» - ova definicija ukazuje na karakter institucije muzeja, određuje njegovu društvenu relevantnost, nabraja temeljne muzeološke funkcije i govori o svrsi koja se time postiže - 1980e usmerene su prema esencijalističkoj definiciji (bavi se biti institucije): • R. S. August 1983: «muzej je mesto za sabiranje, uređivanje i zaštitu

materijalnih predmeta koji su izazvali nečiju pozornost»

20

• A. Gregorova 1987: «muzej je ustanova u kojoj se primenjuju i ostvaraju posebni odnosi čoveka i stvarnosti»

• BMA 1984: «muzej je ustanova koja sabire, dokumentira, čuva, izlaže i interpretira materijalna svedočanstva i pridružene im informacije u interesu javne dobrobiti»

- Peter van Mensch u disertaciji predlaže ovu definiciju: «muzej je stalna muzeološka institucija koja čuva zbirke predmeta kao dokumenata (corporal documents) i generira znanje o tim dokumentima» - delovi definicije: čuva – sabiranje, zaštita, registriranje i dokumentacija predmeta kao dokumenata  razlikuje muzeje od arhiva i knjižnica, pa i botaničkih i zooloških vrtova - muzej je tek jedan od oblika muzeološke institucionalne aplikacije MUZEJSKA USTANOVA - muzejska ustanova konkretan je oblik institucije muzeja - muzej kao ustanova omogućio je nastanak i razvoj muzejske profesije, razvijao je i unapređivao muzejsku tehnologiju, diktirao je načine izgradnje i organizacije muzejskih zgrada - muzejska ustanova afirmirsina je u 19. v. - danas dolazi do raznolikih integracijskih procesa – razrađuju se mreže muzeja i muzejski sastavi kojima se pokušava usmeriti razvoj, dinamika i gustoća pojedinih muzejskih ustanova na određenom području 1. Klasifikacija muzeja - javlja se s pojavom savremene muzejske ustanove - olakšava grupisanje i usmerivanje muzejskog materijala, može pridoneti boljoj organizaciji brige i zaštite muzejskih predmeta - P. van Mensch – 4 temeljna parametra za utvrđivanje kriterijuma za podelu muzeja: • muzejski predmet • muzeološke funkcije • muzeološka ustanova • društvo

I. kriterijum prema vrsti predmeta – najprimerenije obradio P. van Mensch koji predlaže ovu klasifikaciju: A) multidisciplinarni (opši, enciklopedijski) muzeji B) specijalizovani muzeji 1. interdisciplinarni muzeji 2. umetnički muzeji i muzeji primenjenih umetnosti 3. arheološki i istorijski muzeji 4. etnografski muzeji i muzeji kulturne antropologije 5. prirodnjački muzeji i muzeji fizičke antropologije 6. muzeji nauke i tehnologije - jedini mogući nedostatak ove klasifikacije je u prenaglašenoj diferencijaciji između multi- i interdisciplinarnih muzeja (odnosi među predmetima) - interdisciplinarni muzeji udružuju različite vrste predmeta u smislenu celinu - multidisciplinarni muzeji sastavljeni su od zbirki koje se individualno mogu klasifikovati kao specijalizirani muzeji

21

II. kriterijum prema muzeološkim funkcijama – svodi se na funkcije zaštite i prezentacije, a funkcija izučavanja gotovo se i ne spominje kao kriterijum - ovaj kriterijum nije podesan za sprovođenje konzistentne klasifikacije - L. Benoist u oblicima načina komuniciranja s publikom vidi mogućnost tipološke razrade: 1. muzej salon – elitistički pristup, tipičan za Francusku i Italiju 2. muzej klub – aktivni demokratski pristup, SAD 3. muzej škola – edukacijski pristup, Rusija 4. muzej laboratorija za istraživanje 5. muzej atrakcija – okrenut publici III. organizacijska struktura muzeja – podesna za klasifikaciju jer uključuje mnoge komponente po kojima se muzeji međusobno mogu razlikovati (smeštaj, teritorija, vlasništvo, upravljanje muzejem...)  prema smeštaju – zavisan o prostoru u kojem se nalazi: 1. muzeji u izgrađenim muzejskim zgradama 2. muzeji u adaptiranim istorijskim zgradama 3. muzeji u autentičnim istorijskim prostorima 4. muzeji na otvorenom 5. muzeji u prirodi (graniče s paramuzejima; pramuzeji – specijalizirane ustanove koje obavljaju neku od muzeoloških aktivnosti, nisu muzeji, a u dodiru su s javnosti)  P van. Mensch povezuje kriterijum teritorija i kriterijum upravljanja muzejem: 1. privatni muzeji i nezavisni muzeji 2. državni muzeji– mogu se razvrstati na: a. nacionalne muzeje b. regionalne muzeje c. gradske muzeje d. zavičajne muzeje 3. muzeji kulturnih ili obrazovnih institucija 4. muzeji institucije koji nemaju kulturni predznak (muzeji fabrika, društava i udruženja) IV. prema kriterijumu komunikacije s publikom: otvoreni i zatvoreni muzeji (topli i hladni) muzeji za normalnu populaciju muzeji za decu muzeji za učenike i studente muzeji za hendikepirane muzeji identiteta (za određene nacionalne i socijalne grupe) - klasifikacije imaju cilj uređivanja područja muzejske delatnosti, olakšavanja pregleda i boljeg snalaženja u tom području 2. Mreža muzeja i matičnost - mreža muzeja je model strukturiranja muzejske delatnosti na području neke države ili administrativne jedinice, s ciljem odgovarajuće pokrivenosti područja kvalifikovanim muzejskim ustanovama

22

- u mreži muzeja očitava se poštovanje specifičnosti muzeja, vertikalna hijerarhija po stručnosti, horizontalna povezanost prema teritoriji i takav raspored pratećih funkcija (zaštita i dokumentacija) koji će biti najdelotvorniji - mreža muzeja mora biti dinamična tako da propisuje okvire unutar kojih se u definisanim vremenskim razmacima verifikuje delatnost i status pojedninih muzejskih ustanova - registar muzejskih ustanova – temeljni dokument kojim se utvrđuje status, rang i delokrug rada pojedine muzejske ustanove, kao i područje matičnosti matičnost je organizovani oblik delovanja koji osigurava jedinstvenost pristupa stručnom i naučnom muezejskom radu i obavljanju muzeoloških funkcija, vertikalnu povezanost ustanova višeg i nižeg statusa kroz definisanu hijerarhičnost, organizovanu saradnju među njima, stručnu pomoć i nadzor nad radom muzejskih ustanova matičnost se ostvaruje u 3 oblika međusobne povezanosti muz. ustanova: 1. VERTIKALNA POVEZANOST – ostvaruje se među specijalnim muzejima, stalnim izložbama ili zbirkama 2. HORIZONTALNA POVEZANOST – povezivanje prvenstveno opših muzeja radi odgovarajućeg pokrivanja terena i podstiče razvijanje integrativnih procesa među muzejima i zbirkama specijalnog tipa - ova povezanost trebala bi se ostvarivati preko zajednice muzeja na stepenu grada, regije ili države 3. MREŽNA POVEZANOST – integriše horizontalnu i vertikalnu povezanost muz. ustanova i unutar nje osigurava funkcionisanje delatnosti od zajedničkog interesa kao što su: - informacijsko-dokumentacijska delatnost - konzervatorsko-restauratorska delatnost - istraživalačka muzeološka delatnost - organizacijska, zakonodavna i integrativna delatnost  u praksi bi se ostvarivala formiranjem stručnog muzejskog centra ili direkcije za muzeje koji bi bili matični za navedene delatnosti 3. Organizacija - muzejska ustanova mora zadovoljavati temeljne muzeološke parametre: zaštitu, istraživanje i komunikaciju - da bi zadovoljila te parametre, svaka muz. ustanova treba imati muzejski zbirni fond (muzejska zgrada), mora biti stručno ekipirana i mora imati prostor s odgovarajućom opremom - organizacija muz. ustanove očitava se u 3 oblika: • organizovanje muzejske građe po zbirkama • organizovanje funkcionisanja muzeja rasporedom stručnog osoblja po

organizacijskim jedinicama • organizovanje prostora muzeja

ova 3 oblika međusobno su povezana, utiču jedni na drruge i ne možemo ih strogo odvojiti

23

T E O R I J A M U Z E O L O G I J E - temeljni sadržaji muzeologije su baština, smisleni odnos čoveka prema baštini i uloga baštine u životu čoveka

MUZEOLOGIJA DEFINICIJA - do danas ne postoji konsenzus o definiciji muzeologije - Zbynek Stransky je 1989. utvrdio 3 temeljna kriterijuma po kojima je muzeologija nuačna disciplina: 1. istorijat 2. unutrašnja logika naučnog znanja – najpresudniji kriterijum, Stransky kriterijum problematizuje s 5 pitanja: a. posebni predmet znanja b. naučni jezik c. metode d. vlastiti naučni stavovi e. mogućnost uključivanja u postojeći sastav nauka 3. objektivna društvena potreba - 1983. W. Gluzinski je uočio dvoslojnost muzeologije: #očekivana muzeologija – bavi se odnosom čoveka i stvarnosti #stvarna muzeologija – bavi se praktičnim muzejskim problemima koji se odnose na funkcionisanje institucije - definicija P. van Menscha iz 1989.  muzeologija je nauka koja se bavi istraživanjem selekcije, održavanja i javnog pristupa materijalnim očitovanjima kulture i prirode koja se čuvaju u institucijama (uglavnom muzejima) u cilju istraživanja, odgoja i rekreacije  muzeologija je deo informacijskih naučnih disciplina koji se bavi izučavanjem identifikacije, zaštite i komuniciranja muzealnosti materijalnih svedočanstava kulure i prirode (prvenstveno muzealija) radi zaštite ljudske baštine i interpretacije i prenosa njenih poruka, kao i oblicima organizovanog i institucionalizovanog ljudskog delovanja (uglavnom muzejima) za postizanje navedenih ciljeva MUZEALNOST - po Stranskom muzealnost je osnovna osobina muzejskog predmeta (muzealnost je ona strana stvarnosti koju možemo upoznati samo u prikazu odnosa čoveka prema stvarnosti)  muzealnost je osobina predmeta da u jednoj realnosti bude dokumentom neke druge realnosti, da u sadašnjosti bude dokumentom prošlosti, da u muzeju bude dokumentom nekog drugog prostornog odnosa

- materijal i oblik nositelji su muzealnosti - muzejski predmet je u muzeju nosilac muzealnosti stoga ga Stransky naziva

muzealijom  u muzealnoj realnosti u koju je prenesen dokumentuje onu realnost iz koje je izdvojen - predmet može biti dokument prostora, vremena ili društva (sinhrono, anasinhrono i u kombinacijama)

24

- V. Schubertova formulisala je određivanje stupnja muzealnosti: 1. primarno vrednovanje – predmet podesan i za dalje analize 2. prepoznavanje – otkriva se značenje predmeta za pojedinu komplementarnu naučnu disciplinu 3. sekundarno vrednovanje – stvarno se određuje muzealnost predmeta - čin muzealizacije početak je spasa od zaborava  jedna od primarnih zadataka muzeja na zaštiti kulturne i prirodne baštine - muzejska realnost: KONKRETNA – ako se predmet dislocira iz svoje zatečene stvarnosti i prenosi u drugu, u muzeju izolovanu i stvorenu realnost APSTRAKTNA – ako predmet ostaje u svojoj fizičkoj realnosti in situ i u njoj preuzima funkciju nositelja muzealnosti KULTURNI IDENTITET KAO SASTAVNI DEO MUZEALNOSTI - odnosi između muzeologije, muzealnosti i identiteta - identitet označava potpuno podudaranje materijalnog i duhovnog na više društvenih stupnjeva sa svrhom da se materijalnim odredi duhovna dimenzija - raspon identiteta u vremenu, prostoru i društvu: vreme: prošlost, sadašnjost, budućnost, trajnost, trenutnost, ponavljanje, učestalost prostor: mikroprostor, makroprostor, prirodni, kulturni, urbani, ruralni... društvo: socijalni, nacionalni, javni ili privatni prostor; pojedinac, grupa, nacija, klasa, religija, čovečanstvo... - čuvanjem i prezentovanjem baštine može se znatno delotvornije iskazivati ili potvrđivati kulturni, prirodni, nacionalni ili neki drugi identitet - predmeti i celine kulturne baštine sadrže osobine pomoću kojih se može izraziti neki od mogućih identiteta - identiteti nikad u praksi nisu jednoznačni ili isključivi - muzeologija izučava identitete kao deo muzealnosti i istražuje međuzavisnost osobina predmeta kulturne baštine i muzealija koje pridonose određivanju identiteta PREDMET MUZEOLOGIJE  predmet muzeologije je izučavanje osobina predmeta ili sklopova kulturne baštine koji mogu organizovano i usmereno prenositi poruke čoveka čoveku ili društvu, iz vremena u vreme, u okviru različitih konteksta (primarnih, arheoloških ili muzeoloških) MUZEJSKI PREDMET/PREDMET BAŠTINE  muzejski predmet je predmet baštine koji je izdvojen iz svoje realnosti da bi u novoj muzejskoj stvarnosti u koju je prenesen bio dokumentom stvarnosti iz koje je izdvojen - predmet baštine je realni predmet koji svojim materijalom i oblikom dokumentuje realnost u kojoj je nastao, u kojoj je živio i s kojom je ušao u sadašnjost

25

- muzejski predmet/predmet baštine kao idealna spona izneđu muzeologije i temeljnih naučnih disciplina IZVOR, NOSITELJ I PRENOSNIK INFORMACIJA - muzejski predmet, a i svaki predmet baštine, apsolutni je izvor i nekonvencionalni nositelj informacija - proces emitovanja informacija u dijalogu s predmetom baštine nikad ne završava – novi senzibiliteti, novi ljudi, novi kontekst, odnosno nove okolnosti pod kojima se pristupa dijalogu s predmetom baštine dovešće do otkrivanja i registrovanja nove količine informacija - predmet baštine otkriva nam i svoju istoriju - ako je muzej kao kolekcija muzejskih predmeta ujedno i skladište bezgraničnih riznica takvih informacija, tada bi se moglo reći da su muzeji definisani informacijski sistemi, a mnogo složeniji su i sklopovi predmeta baštine koji žive u realnom svetu - dvojnost pristupa predmetu kao izvoru informacija i mediju (sredstvu) za prenos informacija zapazio je Peter van Mensch – on ova dva sloja pristupa smatra bitnim u integrisanoj metodologiji analize artefakta  proces neprekidnog stvaranja novih informacija ili akumulacije informacija ima i protivtežu, a to je emitovanje informacija - emitovanje se izražava na više načina: *direktan dijalog korisnika s predmetom – neposredni kontakt (s vremenom se sve više ograničava da bi se što duže sačuvala fizička celovitost predmeta *publikovanje rezultata istraživanja ili distribuiranje poznatih podataka i informacija posredstvom nekih od konvencionalnih medija *izlaganje – tu predmet baštine postaje istovremeno izvor i medij za prenos informacija IZVOR ZNANJA - muzejskog predmet kao izvor informacija i muzejski predmet kao izvor znanja - znanje je temelj znanosti, ono je fizička supstancija organizovana tako da sadrži vest, razultat naučnoistraživalačkog rada - znanje je ono što je označeno ili zabeleženo - osobine po kojima predmet može iskazati svoj kvalitet su: materijal, tehnologija (izrade i obrade), izgled i oblik, socijalna funkcija, upotrebna vrednost - značenje koje predmet stiče tokom svog života (od nastanka do prenošenja u muzejski realitet) je ono muzeološko značenje po kome takav predmet postaje i izvorom znanja (usto što je i izvor informacija) - muzejski predmet je sam po sebi primarni dokument stvarnosti, a sekundarna dokumentacija je baza znanja koja izvire iz muz. predmeta te postoje

nema postavljenih komentara
ovo je samo pregled
3 prikazano na 26 str.