SEMINARSKI RASD ORGANIZOVANI KRIMINALITET, Beleške' predlog Osnovi menadžmenta

SEMINARSKI RASD ORGANIZOVANI KRIMINALITET, Beleške' predlog Osnovi menadžmenta

9 str.
13broj poseta
Opis
KRATKO IZLAGANJE NA TEMU KRIMANA
20 poeni
poeni preuzimanja potrebni da se preuzme
ovaj dokument
preuzmi dokument
pregled3 str. / 9
ovo je samo pregled
3 prikazano na 9 str.
ovo je samo pregled
3 prikazano na 9 str.
ovo je samo pregled
3 prikazano na 9 str.
ovo je samo pregled
3 prikazano na 9 str.

Predmet: Organizovani kriminalitet

Tema: Posebne dokazne radnje

Student: Predmetni nastavnik: Aladin Mujanović 16/017b

Mr. Milena Božović

Podgorica, April 2019.

Sadržaj

Uvod1

Tajni nazor i tehničko snimanje telefonskih razgovora2

Tajno fotografisanje i vizuelno snimanje3

Kontrolisana isporuka4

Angažovanje prikrivenog islednika5

Zaključak6

Uvod

Organizovani kriminal pogađa najviše rangirane društvene vrijednosti. Osim toga, obim i forme njegovog ispoljavanja, kao i povezanost organizovanog kriminala sa nosiocima ekonomske i političke moći znatno otežavaju njegovo prepoznavanje, otkrivanje i dokazivanje, i čine opasnost od ovog kriminala mnogostruko većom od opasnosti koju izazivaju i najteža klasična krivična djela. U izvršenju krivičnih djela organizovanog kriminala učesnici koriste najsavremenija tehnička sredstva, posebno sredstva za komunikaciju, što uvećava mogućnosti kriminalnog delovanja i na međunarodnom planu. Kao odgovor na ovaj vid veoma opasnog kriminala, ali i na potrebu da se efikasnije procesuiraju i sude slučajevi korupcije, države su, sledeći i neku vrstu „modnog trenda”, pribjegavale novim metodama krivično-pravne represije radi poboljšanja efikasnosti otkrivanja i dokazivanja ovih krivičnih djela. Te metode zahtjevale su izmjene u materijalnom i procesnom krivičnom zakonodavstvu, kao i osnivanje posebnih organa krivičnog pravosuđa sa širim ovlašćenjima. Korišćenje savremenih i naučnih i tehnoloških dostignuća u suprotostavljanju kriminalitetu, pogotovo u segmentu njihovog otkrivanja i obezbeđenja dokaza, smatra se imperativom u savremenim uslovima.1 Organi unutrašnjih poslova mogu imati uspeha u suzbijanju teških krivičnih djela, naročito organizovanog kriminaliteta, samo uz korišćenje savremenih sredstava. Prema tome državni organi posebno organi otkrivanja i gonjenja, a prvenstveno policijski organi,treba da koriste savremena tehnička dostignuća, u suzbijanju kriminaliteta.

1 Đurđić,V.; Krivično procesno pravo, Posebni deo, Niš, 2006, str. 242

Tajni nadzor i tehničko snimanje telefonskih razgovora

Na današnjem nivou razvoja tehničke mogućnosti koje se mogu koristiti u za nadzor i tehničko snimanje telekomunikacija u cilju suprotstavljanja kriminalitetu, stalno se razvija, težeći ka savršenstvu. Može se slobodno reći da je teško ostvariti sigurnost od prisluškivanja, bez obzira koje sredstvo telekomunikacije se koristi za međusobnu komunikaciju i bez obzira na to da li se lice nalazi na zatvorenom ili otvorenom prostoru. Tim radnjama obuhvaćen je nadzor tehničko snimanje svih sredstava za tehničku komunikaciju na daljinu. U tehničkom pogledu taj nadzor se odnosi na sva tehnička sredstva u bilo kojem obliku (stacioniranom, mobilnom, digitalnom, analognom, tonskom, slikovnom) koja korisnici upotrebljavaju, bilo poštanskih, bilo preko drugih organizacija, na koje se proteže ustavno-pravna i krivično pravna zaštita. Elektronska tehnička sredstva se koriste za tajno prisluškivanje razgovora u određenim prostorijama, a donekle i u automobilima i na otvorenom prostoru, ali i za tajnu kontrolu telefonskih razgovora i drugih sredstava komunikacija, kao što su kompjuter, telefaks, pejdžer. Prisluškivanje i snimanje ovih razgovora je jednostavnije i bezbednije nego priskluškivanje i snimanje neposrednih razgovora, bez obzira na to gdje se oni obavljaju. 2 Od novijih tehničkih sredstava komunikacija danas su u upotrebi mobilni telefoni i personalni računari. Mobilne telefone, koji svakim danom sve više postaju sredstvo komunikacije među ljudima, pa tako koriste i razna lica iz kriminogenih sredina za svoje dogovore, tako da primjenom odgovarajućih tehničkih sredstava možemo saznati i tehnički snimiti sadržaj takvih razgovora, pa identifikovati sagovornici., tim što je poznato da se korisnik mobilnog telefona može locirati na bilo kom mjestu.

2 Beatović, S.; Škulić, M., Ilić, G., Priručnik za primenu Zakonika o krivičnom postupku, Subotić, D.; Posebne dokazne radnje, Beograd, 2013, str. 125

Tajno fotografisanje i vizuelno snimanje-(optička snimanja lica)

Ove mjere tajnog nadzora i posebne dokazne radnje mogu da budu od bitnog značaja za otkrivanje krivičnog djela, učinioca i obezbeđenja ličnih i mateijalnih dokaza, i najčešće se realizuje kroz tajno praćenje, čime se dolazi do situacije da se interesantni objekat tajno fotografiše ili vizuelno snimi, bez obzira na to da li je na otvorenom ili zatvorenom prostoru. Primjena ovih mjera i radnji može dovesti do otkrivanja krivilnog djela i učinioca, odnosno hvatanja učinioca pri izvršenju krivčinog djela, do hvatanja učinioca pri podjeli protiv zakonom pribavljene imovinske koristi, do otkrivanja učesnika, do pronalaženja sredstava izvršenja krivičnog djela. Ove mjere i radnje pored represivnog mogu ostvariti i preventivni efekat, odnosno primjenom ove mjere može se sprečiti izvršenje nekog drugog krivičnog djela. Tajno fotografisanje i praćenje sprovode određeni pripadnici policije odnsono BIA, stručno obučeni da vrše taj posao, koji uz to ima i razvijenu moć opažanja i pamćenja svih bitnih detalja značajnih za kriminalnu djelatnost.Da bi se tokom praćenja obezbijedili dokazi u skladu sa prcesnim odredbama, potrebno je da se odgovarajućom tehnikom,registruju, odsnosno dokumentuju radnje praćenog lica, predmeti koji su u vezi sa krivičnim djelom, i druge činjenice koje su od uticaja na otkrivanje krivičnog djela, učinioca i obezbeđenja dokaza. Stoga u dokumentovanju tajnog praćenja značajnu ulogu ima tajno fotografisanje koje se vrši upotrebom savremenih tehničkih sredstava, kao što su fotoaparati, kamere, skriveni minujaturni fotoaparati itd.3

Kontrolisana isporuka

Ova mjera tajnog nadzora odnosn posebna dokazna radnja predviđena je konvencijom UN, protiv transnacionalnog organizovanog kriminaliteta, pod nazivom kontrolisana isporuka, i predstavlja značajnu istražnu tehniku za otkrivanje, razjašnjavanje i dokazivanje krivičnih

3 Subotić, D.; Posebne dokazne radnje, Beograd, 2013, str. 126–127.

djela krijumčarenja. 4Prema konvenciji UN protiv nezakonitog prometa opojnih droga i psihoaktivnih supstanci, ova radnja se sastoji u nadziranju transporta odnosno, tako što policija ne preduzima odmah mjere prema transportu, odnosno licima koje vrše transport, kako bi došla do operativnih i dokaznih informacija o svim bitnim činjenicama konkretnog krivičnog djela, u vezi sa opojnim drogama, kao što su podaci o licima koji vrše transport, skladište, putevi krijumčarenja droge, posrednici, finansijeri, organizaotri, i kako bi stvorila sve uslove za liješavanje slobode tih činioca.5 Kako se iz navedenog može konstatovati, ova mjera i radnja ima veoma značajnu praktičnu primjenu, jer se njenim sprovođenjem mogu pribaviti značajni materijalni dokazi, i prikupiti podaci i licima kojima su poznate pojedine činjenice sa konretnom kriminalnom grupom. U suštini radi se u praćenu određene kriminalne djelatnosti, ali bez preduzimanja konkretnih represivnih mera, da bi se sačekala najoptimalnija situacija za presijecanje kriminalne djelatnosti, hvatanje učinilaca i obezbeđivanje dokaza. Prikupljeni podaci i predmeti tokom sprovođenja ove posebne istražnje radnje predstavljaju dokaz u krivičnom postupku, ukoliko je radnja sprovedena u skladu sa procesnim odredbama.

Angažovanje prikrivenog islednika

Angažovanje prikrivenog islednika je „najeksluzivnija” od svih posebnih dokaznih radnji. Izuzetnost ove dokazne radnje je dvostruka: za njeno određivanje moraju biti ispunjeni ne samo opšti uslovi, koji važe za primjenu svih posebnih dokaznih radnji, već i poseban uslov – da se nijednom drugom posebnom dokaznom radnjom ne mogu prikupiti dokazi za krivično gonjenje ili bi njihovo prikupaljanje bilo znatno otežano. Ova posebna dokazna radnja, po pravilu, primenjuje se za otkrivanje i dokazivanje krivičnih djela organizovanog kriminala tako što se posebno obučeni policijski službenik, sa lažnim identitetom i ispravama, ubacuje u kriminalnu organizaciju radi otkrivanja njenih vođa, članova i kriminalne djelatnosti kojom se organizacija bavi. Izuzetno, prikriveni islednik može da bude i osoba koja nije ovlašćeno službeno lice MUP-a, BIA i VBA, jer Zakonik dopušta da i svako drugo lice bude prikriveni islednik ukoliko to zahtevaju posebne okolnosti slučaja. Logično bi bilo da ministar unutrašnjih poslova, odnosno direktror BIA ili VBA, u rešenju kojim određuje prikrivenog islednika obrazloži posebne okolnosti slučaja, koje nalažu potrebu da se za prikrivenog islednika odredi lice koje nije pripadnik MUP-a, BIA ili VOA. Radnju angažovanja prikrivenog islednika određuje sudija za prethodni postupak obrazloženom naredbom, na obrazloženi predlog javnog tužioca posebne nadležnosti. Obrazloženjem predloga ukazuje se na ispunjenost opštih uslova za primjenu posebnih dokaznih radnji, kao i na nemogućnost, odnosno na znatnu otežanost da se korišćenjem drugih posebnih dokaznih radnji prikupe dokazi za krivično gonjenje. Predlog javnog tužioca treba da sadrži i podatke o licima i grupi prema kojima bi radnja bila primenjena, uz ukazivanje na moguću, očekivanu kriminalnu djelatnost grupe. Naredba sudije za prethodni postupak o angažovanju prikrivenog islednika obavezno sadrži podatke o licima i grupi prema kojima se radnja primenjuje, opis mogućih krivičnih djela, kao i način, obim, mjesto i trajanje posebne dokazne radnje. Trajanje angažovanja prikrivenog islednika uređeno je nešto drukčije nego trajanje drugih posebnih dokaznih radnji. Primjena ove posebne dokazne radnje traje koliko je potrebno da se prikupe dokazi, a najduže godinu dana. Po potrebi, na obrazloženi predlog javnog tužioca,

4 Ignjatović, Đ.; Škulić, M.; Organizovani kriminalitet, Beograd, 2010, str. 275 5 Škulić, M.; Tajni audio i video nadzor kao posebna dokazna radnja u Zakoniku o krivičnom postupku, Tužilačka reč, br. 28, Beograd, 2015, str. 48–49

sudija za prethodni postupak može trajanje radnje produžiti najviše za šest mjeseci. Kao i kod drugih posebnih radnji, primjena ove radnje prekida se čim prestanu razlozi za njenu primjenu.

Zaključak

Posebne dokazne radnje nisu bile predmet velikog broja odluka Vrhovnog kasacionog suda. Odlučujući o mogućim povredama prava u vezi sa određivanjem i primjenom posebnih dokaznih radnji, Vrhovni kasacioni sud se prevashodno izjašnjavao o posebnoj dokaznoj radnji tajnog nadzora komunikacija. Na osnovu uvida u praksu Vrhovnog kasacionog suda, zaključujemo da se u odlukama, po pravilu, konstatuje da nije bilo povrede prava prilikom primjene posebnih dokaznih radnji, kao i da se u rijetkim slučajevima preciziraju uslovi i opseg za primjenu tih mjera. Sa druge strane, u svojim odlukama Evropski sud za ljudska prava uspostavlja standarde za određivanje i primjenu specijalnih istražnih metoda, posmatrajući odluke o primjeni mjera i sa stanovišta zaštite prava na privatnost iz čl. 8 Konvencije.6 Dostupna domaća sudska praksa nije dala povoda za pouzdano zaključivanje o tome u kojoj mjeri su sudovi prilikom određivanja posebnih dokaznih radnji vodili računa o tome da miješanje u pravo na poštovanje privatnog života izazvano primjenom posebnih dokaznih radnji bude u skladu sa pozitivnim propisima navedenim u čl. 8, st. 2 Evropske konvencije.

6 Primena specijalnih istražnih sredstava, Priručnik Saveta Evrope, Beograd, 2013, str. 41–42

Literatura

Primena specijalnih istražnih sredstava, Priručnik Saveta Evrope, Beograd, 2013

Škulić, M.; Tajni audio i video nadzor kao posebna dokazna radnja u Zakoniku o krivičnom postupku,

Ignjatović, Đ.; Škulić, M.; Organizovani kriminalitet, Beograd, 2010

Subotić, D.; Posebne dokazne radnje, Beograd

Đurđić,V.; Krivično procesno pravo, Posebni deo, Niš, 2006

nema postavljenih komentara
ovo je samo pregled
3 prikazano na 9 str.