Vizantija kolkovijumna pitanja 1, Ostalo' predlog Istorija evrope. European University
jaroslavc7512-1
jaroslavc7512-115 December 2017

Vizantija kolkovijumna pitanja 1, Ostalo' predlog Istorija evrope. European University

DOCX (48 KB)
19 strane
12broj poseta
Opis
Krstaški rat, Justinijan I, Iraklije, Konstans II, Isihizam
20 poeni
poeni preuzimanja potrebni da se preuzme
ovaj dokument
preuzmi dokument
pregled3 strane / 19

ovo je samo pregled

3 shown on 19 pages

preuzmi dokument

ovo je samo pregled

3 shown on 19 pages

preuzmi dokument

ovo je samo pregled

3 shown on 19 pages

preuzmi dokument

ovo je samo pregled

3 shown on 19 pages

preuzmi dokument

-VIZANTIJA KOLOKVIJUM-

I

-KONSTANTIN VELIKI-

Pod Konstatinom Velikim ( 306-337) Carstvo je podeljeno na prefekture i to tako da je svaka prefektura obuhvatala nekoliko dijaceza, a svaka od dijaceza veći broj provincija. Postojale su Ilirska prefektura koja je obuhvatala Dačku,Makedoniju, prostirala se sredinom balkanskog poluostrva od Grčke na jugu pa sve do Dunava na severu. Zatim Istočna prefektura koja je obuhvatala malu aziju,egipat sa libijom,prednja aziju i trakiju. Italijanska prefektura je obuhvatala je najveći deo latinske afrike, s druge strane dalmaciju,panoniju, norik i reciju. U galsku prefekturu su spadale Galija, rimska Britanija, Ibersko poluostrvo i zapadni deo Mavrentanije. Na čelu prefektura stajali su pretorski prefekti. Konstantin je takodje Izvršio i reformu vojske i to na taj način što je od pograničnih trupa stvorio pokretne trupe koje bi služile kao vojna rezerva protiv neprijatelja spolja i kao carski oslonac protiv unutrašnjih prevratničkih sila.Konastantin je znatno smanjio i dotada veliku pograničnu vojsku.Vojnici graničari dobijali su za svoju službu kao nagradu zemljišne posede. Vrhovni vojni zapovednik je magistar militum. Pešadijskom vojskom zapoveda magistar equitum. Takođe Konstatin je izvršio sasvim solidnu reformu novca. Osnovnu jedinicu tog sistema sačinjavao je zlatni solidus, i u toku hiljadu godina solidus je bio osnova vizantijskog novčanog poretka. 312 godine Konstatin se stavio pod okrilje hrišćanstva i od tada ga je sve više potpomagao ali se tek pokrstio 337 nači pred kraj života. Za vreme Konstatinovog carevanja u Nikeji je sazvan 1 vaseljenski sabor 325 godine kojim je lično car predsedavao i jako je uticao i na odluke koje su donesena na ovom saboru. Na saboru je osuđeno učenje aleksandrijskog patrijarha Arija koji nije priznavao hrista kao boga, a prihvaćeno je da je ,,Sin jedino suštan Ocu“. Takođe Konstatin je centralizovao vlast koja je sada bila preseljena u Konstantinopolj koji je inagurisan 330. godine 11 maja. Pred kraj svog života on je podelio svoje carstvo na svoja 3 sina Konstantina II, Konstancija II i Konstansa I.

II

1

-HRISTOLOŠKE RASPRE-

U ovom periodu dolazi do verskog razmimoilaženju između dva brata cara Valentinijana I (364-375) koja je bio car Zapdnog rimskog carstva i držao se nikejske veroispovesti i njegovog brata cara Valensa (364-378) koji je bio car Istočnorimskog carstva i koji je bio arijanske veroispovesti. Hristološke raspre su nastale u antiohijskoj bogoslovskoj školi, koja uči da u hristu su postojale jedna pored druge dve odvojene prirode: Božanstvo se ovaplotilo,čoveku rođenom od Marije, pa se prema tome Marija nesme nazivati Bogorodicom već samo Hristorodicom. Suprotno ovom učenju bilo je opet aleksandrijsko učenje o bogočoveku, u kome se božanska priroda spojila sa čovečijom. Godine 428 na patrijaršijski presto u Carigradu stupa Nestorije koji zastupa antiohijsko učenje. Za njegovog protivnika se postavlja Kiril patrijarh aleksandrijski koji uživa podrđku Egipta i Rima, dok Nestorija podržava samo Carigrad. Zbog stavova o učenju Nestorija i Kirila saziva se III Vaseljenski Sabor na kojem se osuđuje učenje patrijarha Nestorija 431 godine. ( u Efesu).Nakon smrti Kirila (umro444god) njegov naslednik je bio Dioskora. Za vreme njgaovog vladnja kao patrijarha Alexandrija je zadržala svoj čvrst položaj po pitanju religijskog učenja. Prectavnik Alexandrijske stranke arhimendrit Evtikije u Carigradu je bio svemoćan na carskom dvoru. U crkveno-političkom pogledu Dioskor i Evtikije bili su verni Kirilovom učenju. Evtihije je po Kirilovom učenju otišo i korak dalje tvrdeći ,, DA SU SE DVE PRIRODE HRISTOVE POSLE NJEGOVOG OVEPLOĆENJA PRETVORILE U JEDNU BOŽANSKU PRIRODU“. I na taj način se u borbi protiv Nestorijanske jeresi pojavila nova jeres MONOFIZITIZAM, nauka o jednoj prirodi u Hristu. Patrijaršijski sinod u Carigradu osudio je Evtihija kao jeretika, a i papa Lav I se odlučno izjasnio u svom Tomusu da u ličnosti Hristovoj i posle ovaploćenja treba razlikovati dve prirode, božansku i čoveansku. Aleksandrijska stranka je još jednom trijumfovala na tzv. ,,Razbojničkom saboru“ koji je održan 449 godine u Efesu, gde je pod predsedništvom Diaskorovim, posle suzbijanja opozicije, monofizitizam je prihvaćen kao jedina prava vera. Posle smrti Teodosija II na presto je stupio car Markijan (450-457) koji je 451 godine sazvao IV Vaseljanski sabor U Halkedonu.Ovaj sabor je prihvatio dogmu o dvema prirodama U Hristu ,,nedeljivim ali i nespojivim“. Osudivši time i Nestorijanstvo i Monofizitizam.Pobedom na Aleksandrijom Carigrad je osigurao sebi protekciju u istočnoj crkvi. Znameniti 28 kanon Halkeodonskog sabora priznao je, istina,papi prvi počasni rang,ali je u ostalom potpuno izjednačio sa episkope Starog i Novog Rima. Time se nagovestilo suparništvo ova dva crkvena sedišta,koja će se vremenom pretvoriti u ogorčenu borbu.Posledica IV vaseljenskog sabora i njegovih odluka bila je ta da se jaz između centralnih pokrajina Vizantije i njegovih istočnih provincija još više produbio. Egipat i Sirija koje su bile prvržene Nestorijanskom učenju prešle su u Monofizitizam i Ustale su protiv Halkedonske dogme.Monofizitizam je postao izraz težnje Egipta i Sirije za osamostaljenjem,poslužio je koptskom i sirijskom separatizmu kao lozinka u borbi protiv vizantijske dominacije..

III

2

-Teodosije I-

Stupio je na presto 19 januara 379 godine, kada ga je zapadnorimski car Gracijan proglasiou u Sirmijumu za cara Istočnog rimskog carstva. Teodosije I sklopio savez sa Germanima i dopustio im da se nasele Istočni goti u panoniji a Zapadni u Severnom delu trakije. Mnogi goti su stupili u carsku službu, takodje oslabljena rimska vojska je varvarizovana. Teodosijeva progotska politika izvazvla povećanje državnih izdataka a prema tome i poreski namet. Za vreme cara Teodosija je održan II Vaseljenski Sabor u Carigradu (381) Koji je dopunio i potvrdio odluke Nikejskog sabora i time formulisao ,,simvol“hrišćanske vere. Teodosije I je bio vatreni pristalica nikejsko-carigradske veroispovesti, podržavao je pravoslavlje i progonio je paganike i sektaše. Za vreme njegove vladavine Rimska Imperija je u potpunosti hristinijanizovana. Teodosije je takodje uspeo da još jednom ujedini carstvo s teškom mukom ali ga je pred kraj svog života opet podelio na Zapadno I Istočno i to što je starijem sinu Arkadiju dao pod upravu Istočno carstvo a mlđem Honoriju je dao Zapadni deo carstva.

-Teodosije II-

Vladao je (408-450) u početku pod tutorstvom svoje energične sestre Pulherije, a kasnije je bio pod uticajem svoje supruge Atenaide-Evdokije kćeri jednok paganskog profesora retorike U Atini.Najpoznatije delo cara Teodosija II jeste Teodosijev Kodex koji je objavljen 438 godine i to je prva zvanična zbirka carskih zakona izdatih posle Konstatina Velikog. Novi zakonik, najveće delo pravne kodifikacije pre Justinijana,dao je pravnom životu čvrstu osnovu,koja mu je dotle nedostajala. Za vreme carevanja Teodosija II sazvan je III Vaseljenski sabor u Efesu juna i jula 431 godine.

IV -Justinijanovi Ratovi-

3

Car Justinijan I je vladao od 527 do 565. On se smatra poslednjim rimskim carem jel je za vreme njegove vladavine obnovaljeno Rimsko carstvo. Kako bi se izvršila obnova carstva vodjene si mnogobrojni ratovi. Justinijanov najbolji vojskovodja je bio Velizar kji je sa vojom vojskom od oko 18.000 ljudi se 533 godine ukrcao za Afriku. On je sa svojom malom vojskom u najkraćem roku pokorio državu Vandala , zarobio kralja Gelimera, pase 534 godine vratio U Carigrad kao triumfator. I već 535 godine Velizar kreće u pohod protiv Istočnih Gota u Italiji. Ovaj je takođe rat počeo nizom velikih pobeda. Dok je jedan deo vizantijske vojske ušao u dalmaciju Valiza je upao u Siciliju i zaouzeo je. Zatim je prodro u Italiju i brzo zauzeo Napulj i Rim. Zatim je nastala žestoka borba. Velizar je morao da izdrži veliku opsadu, dok najzad nije prodro u Ravenu i zarobio hrabrok kralja Vitegesa, koga je slično Vandalskom kralju Gelimeru doveo u Carigrad kao zarobljenika (540godine). Međutim došlo je do pobune koju je predvodio Totila, pod njegovim vođstvom Goti su se opet digli. Velizar je pretpeo nekoliko poraza, tako da su svi njegovi uspesi bili pokolebani. Tek je genijalni strateg i vešti diplomata, Narzes uspeo posle dugog i zamornog ratovanja da slomi otpor neprijatelja.Posle dvadestogodišnje promenljive borbe cela zemlja je pokorena 555 godine. Zauzećem jeugoistočnog dela Španije završena su velika Jusinijanova osvajanja, na taj način Rimska imperija je obnovljena.

-Justinijanovo Zakonodavstvo-

Najdugovečnije delo cara Justinjana jesu njegovi zakoni tj kodifikacija Rimskog prava. Polazeći od Teodosijevog Kodeksa, kao i od strijih privatnih zbirki, Gregorijanovog i Hermogenijanovog Kodeksa, komisija pod predsedništvom Tribonijajana izradila je zbirku važećih carskih zakona iz vremena posle Hadrijana. Ova zbirka- Justinajnov Kodeks je objavljena 529. godine. A pet godina kasnije je objavljeno dupenjeno izdanje. Još veće delo predstavljaju Digeste objavljene 533 godine. Uz Kodeks i Digeste došle su i kao treći deo Institucije, koje pružaju izvod iz oba glavna dela, a koje su služile kao priručnik za pravne studije I poslednji deo Kojim se završava Justinijanov (Corpus iuris civilis) jeste zbirka Justinjanovih novela. Novela prectavlju nove naredbe objavljenje posle publikacije Kodeksa. Dok su Kodeks,Digeste i Institucije objavljene na latinskom, novele su objavljene na Grčkom. Kodifikacija rimskog prava dala je centralističkoj državi čvrstu pravnu osnovu. Karakteristična crta Justinijanovog zakonodavstva jeste isticanje carskog apsolutizma.

V

-Iraklijevi Ratovi-

4

Car Iraklije (610-641) Car iraklije je ratovao sa Persijancima i Avarima. Po cenu visokih danaka Iraklije je morao d sklopi sa avarima mir da bi svoje trupe prebacio is Trakije u Malu Aziju u ratu protiv Persijanaca. 5. aprila 622 godine na dan uskršnjeg ponedljka nakon održane svečane liturgije u sv.Sofiji car je napustio prestonicu i uputio se u Malu Aziju u blizini Nikomedije u ,,oblast tema“. Ovde je skupio vojsku i uvežbavao je u toku celog leta. Iraklije se vrlo brižljivo bavio vojnom naukom i izgradio je novu taktiku. Sve veći značaj dobijala je u vizantijskoj vojsci konjica, a car je, izgleda cenio lako pokretljive konjanike naoružane lukom. Pohod je počeo tek u jesen. Veštim manevrima car je prodro u Jermeniju. Ovo je prisilio persijance da napuste svoje položaje u maloazijskom klancu i da krenu u poteru za carskom vojskom. Sudar između dve vojske u Jermeniji završio se sjajnom pobedom Vizantinaca nad velikim persijskim vojskovođem Šahrbarazom. Prvi cilj je bio postignut: Mala Azija je oslobođena od neprijatelja. Druga bitka između Persijanaca i Vizantije se odigrala marta 623.godine. Iraklije je, preko Kapadokije, ponovo krenuo u Jermeniju, zauzeo i razorio Dvin kao i niz drugih gradova,zatim je prodro na jug i udario na Ganzak,rezidenciju prvog sasanidskog kralja Ardašira, važan persiski verski centar. Hozroje je bežeći napustio grad. Ganzak je pao u ruke vizantinaca i njegova njaveća svetinja Zaratustrin hram je razrušen i spaljen do temelja, to je bila odmazda za sveti grad Jerusalim koga su Persijanci takodje razorili i spalili. Car se povukao sa srobljenicima u oblast iz Araksa i tu stupio savez sa hrišćanskim kavkaskim plemenima i pojačao svoju vojsku pomoćnim odredima is Lazike,Abazgije i Iberije. Pošto 625 godine nije uspeo da prodre u Persiju nakon dugih i teških borbi, Iraklije je pokušao da upadne u neprijateljsku zemlju zaobilaznim putem, preko Kilikije. Ali je tu uspeh izostao tako da je car morao da se povuče na zimovanju u oblast Ponta. Persijanci su godine 626. prešli u napad i tim padom je Carigrad doživeo strhovitu opasnost od Persijanaca i Avara, iako im je povećan danak i bliži rođaci carske porodice su poslati u avarskom haganu. Avari su stupili u savez sa Persijancima.Šahrabaraz je prešao na čelu velike persijske vojske kroz Malu Aziju i, zauzevši Halkedon, izbio na sam Bosfor. Posle toga 27 jula, pojavio se i Avarski hagan sa velikom masom slovena i avara, kao i bugara, gepida i drugih plemena,pod carigradskim zidinama i opseo prestonicu sa kopna i mora. Vizantijska vojska je uspela da odbrani Carigrad.Odluku o ishodu ove opasade donela je nadmoćnost Vizantinaca na moru: u odlučnoj bici, 10 avgusta, slovenske lađe stradale su u sudaru sa vizantijskom flotom. Posle toga nastalo je totalno rasulo u avrskom taboru, te je hagan morao da digne opsadu i da se povuče. Poraz Avara značio je istovremeno propast osvajačkih planova Persijanaca,koji nisu ni stupili a akciju. Šahrabaraz je napustio Halkedon i povukao se sa svojom vojskom u Siriju: drugi persijski vojvoda Šahin, pretrpeo je težak poraz u skuobu sa carevim bratom Teodorom, i tako je velika kriza prebrođena. Takođe je u ovo vreme Iraklije koji se nalazio Laziki stupio u dodir sa Hazarskim carstvom. Hazari su se sa carskom vojskom borili protiv persijanaca u kavkaskim, i jermenskim oblastima. U jesen 627 godine otpočinje velika ofanziva na jugu koja je odvela cara i njegovu vojsku u unutrašnjost neprijateljske države. Iraklije već početkom decembra dopro do Ninive i tu je došlo do odlučujuće bitke vizantijsko-persiskog rata. Persiska vojska je u potpunosti uništena i tako je vizantija dobila rat. Iraklije je u proleće 630 godine otišao u Jerusalim. Ovde je car ponovo uzdigao od persijanaca povraćeni sveti krst. Ovaj svečani čin simbolisao je pobednički završetak prvog velikog verskog rata hrišćanske ere.

VI

-Konstans II- 5

Konstans II Pogonat (641-668) kada je došao na vlast u početku je bio pod tutorstvom senata. Konstans II je bio po svojoj prirodi vrlo vlastoljubiv i u svojim zrelim godina je pokazivao čak i previše svog vlastoljublja i samopouzdanja.Prva polovina Konstansove vladavine je obeležena stalnim napredovanjem Arabljana. Aleksandrijski patrijarh Kir je sa arabljanima sklopio ugovor po kojem su vizantijske trupe morale da napuste 12 septembra 642 godine Aleksandriju, ukcavši se za Rodos a 29 septembra pobedonosni arabljanski vojskovođa Amar ušao je u grad Aleksandra velikog. Odatle je proširio svoju vlast duž severoafričke obale sve do Tripolisa. Posle smrti Omarove (644) kalifa Otman je opozvao Amra. Vizantinci su ovo iskoristili i na čelu jake flote viznatijski vojskovođa Manojlo je krenuo u Egipat, uspeo je da iznenadi arabljanski garnizon i zauzeo je Aleksandriju. Kada je ovo video Otman je poslao Amra nazad u Egipat gde je Amr potukao manojlovu vojsku i u leto 646 godine ponovo ušao u Aleksandriju. I tako je egipat zauvek osto pod vlašću muslimana, a vizantija je zauvek izgubila ovu značno privrednu provinciju. Pošto su se učvrstili u Siriji i Mezopotamiji, Arabljani su se okrenuli Maloj Aziji i Jermeniji.642/43 izvršili su napd na Jermeniju a 647 Muavija je upao u Kapadokiju i zauzeo Cezareju. Odatle je krenuo da osvoji tvrđavu Amorijon u Frigiji što mu nije pošlo za rukom, ali je opljačkao celu tu bogatu oblast i vratio se u Damask. Nakon Omarove smrti na mesto kalife je stupio Muavija koji je otpočeo sa izgradnjom arbske flote, i tako je 649 spremio svoju prvu pomorsku ekspediciju. Pod njegovim ličnim vođstvom Arabska flota je napala Kipar, jedno do najvažnijih uporišta viznatijske pomorske snage na Istoku, i zauzela njegov glavni grad Konstancu. Obavezavši se na plaćanje danka vizantija je izdejsvovala primirje na tri godine, što je Muaviji i odgovaralo, on je za te tri godine nastavio sa izgradnjom arabske flote, pa je onda nastavio svoju pomorsku operaciju i 654 godine opustošio je Rodos. Međuti u Arabskom carstvu je došlo do nemira još u poslednjim godinema vladavine Omara koji je i ubijen 656. te su nemiri uzeli još većeg maha. Muavija koji je proglašen za kalifu u Siriji imao je protivnika Aliju koji je bio Muhamedov zet i koji je bio proglašen za kalifu u Medini is tog razloga je u arbskom kalifatu izbio građanski rat koji se završio ubistvom Alije 661 godine. U ovim uslovima Muavije je izdejstvovao sporazum sa vizantijom. Sklopljen je ugovor o miru 659 godine i arapi su se obavezali na plaćanje danka. Nakon oslobađanja pritiska sa istoka Konstan II je mogao da se posveti problemima na balkanu, on je krenuo u rat protiv slovena 658. godine na Blakaonsko poluostrvo. Uspeo je jednom delu slovena da nametne Vizantijsku prevlast verovatno u Makedoniji. Nakon toga se okrenuo Zapadu, gde je došlo do jakih zapleta usled sporova oko monotelitizma. Konstans II nije predvideo potrebu verskog izmirenja . tražeći izlaza u kompromisu, on je 648. godine obajvio tzv. Tipos. Isto kao i Iriklijav edikt, samo još mnogo odlučnije tipos zaobilazi osnovno sporno pitanje, zabranjujući svaku diskusiju ne samo o problemu energije nego i o problemu volje. 5 jula 649. godine je papa Martin sazvao tzv. Lateranski sabor u oktobru iste godine. Ovaj sabor je osudio Ektesis i Tipos, ali krivicu za ove verske edikte nije bacio na cara već na patrijarha Sergija i Pavla.Sam način paping uzdizanja na svetu stolicu i održavanje lateranskog sabora je izazvalo mržnju kod cara Konstansa II te je on naredio Ravenskom egzrhu da uhapsi papu i i sve biskupe i da ih natera da potpišu Tipos.Što egzhart Olimpije nije učinio nego je iskoristio ogorčenje Rima prema Carigradu da bi otcepio Italiju i da bi je podvrgao svojoj vlasti. Godinu dana docnije je došlo do izmirenja računa sa papom Martinom. Novi egzart je prispeo 15 juna 653. godine na čelu svoje vojske u Rim i uhapsio teško bolesnog papu da bi ga noću odveo iz grada. U decembru je papa izveden pred senat gde je optužen za veleizdaju i osuđen je na smrt.Do izvršenja presude nije došlo pošto je lično Konstans II naredio da se bolestan starac javno ponižava i da se protera na Herson gde je u bedi i umro 656. godine. Sličnu sudbini je doživeo i Maksim ispovednik koji je bio branitelj pravoslvne vere u kartaginskom egzarhatu koji je

6

navodno učestvovao u pobuni sa uzurpatorom Grigorijem a pre svega zbog odbijanja carevo Tiposa. Dok je Carigradka vlada brzo završila sa papom Maksima Ispovednika je odlučia da privoli na svoju stranu ali bez uspešno iako je mučen i proveo mnogo godina po izganastvu on je umro u dubokoj starosti. Posle svoje dvadesetogidišnje vladavine na Bosforu, Konstans II je odlučio da napusti Carigrad i da prenese svoje sedište na Zapad. Dok su se na istoku vodile teške borbe Konstans II j izdržao na svom položaju a kad je najveća opasnost prošla on je napustio svoju prestonicu. Konstans je nameravo da poseti centralne evropske gradove svoje Carevine najpre se zaustavio u Solunu zatim je duže vreme proveo u Atini i tek 663 godine je krenuo za Tarento. Odakle je otpočeo rat protiv Langobarda. U početku je trijumfovao jer su mu mnogi gradovi otvorili svoje kapije i otpočela je opsada Beneventa. Ali za duže ratovanje nije bilo ni sredstava što finansijskih što vojnih.tako je ovaj rat protiv Langobarda propao, i Konstan se povukao u Napulj. Iz napulja je otišao u Rim gde ga je dočekao papa Vitalijan na čelu sa rimskim sveštenstvom pa ga svečano ispratio u staru prestonicu, međutim bio je tu samo 12 dana nakon čega se uputio preko Napulja na Siciliju. U sirakuzi je osnovao novu rezidenciju. Mesto za rezdienciju koje je izabrao bilo je idealno za komadovnje u ratu protiv Langobarda. Ali do taoga nije došlo pošto je 15 septembra 668 godine ubijen u kupatilu od strane svog sluge.

VII -Justinijan II-

Vlado je u dva navrata prva vladvaina (685-695) i druga vladavina (705-711) bi je sin i naslednik Konstantina IV i unuk Konstansa II. Na presto je stupio kad je imao jedva 16 godina. Negovo vlastoljublje se ispoljavaljo kao i kod Konstansa II u bezobzirnom

7

despotizmu. Justinijan je kao pravi prectavnik Iraklijavske dinastije bio vrlo darovit vladar sa jasnim shvatanjima stvarnih potreba države. U vreme stupanja Justinijana na vizantijskih presto takodje u arabskom kalifatu stupa na presto Abdalmalik, koji je želeo da se osigura novim ugovorom o miru sa Vizantijom. Ovaj ugovor je doneo Viazntincima znatne koristi i to: povećan je danak na koji se Kalifat bio obavezao Konstantinu IV nego su i prihodi s ostrva Kipra, is Jermenije i Iberije podeljeni između dve ugovorne strane. Obezbeđen mirom na Istoku, Justinijan se okrenuo na Balkansko Poluostrvo. Još 687/8 god. Prebacio je konjicu iz Male Azije u Trakiju u nemari da pokori Bugare i Sklavinije.Takođe je Justinijan II nastavio sa naseljavanjem domaćih vojnika po temama kao što je to radio i Iraklije. Polovinom VII veka se spominju sve češće teme što je dokaz da se Temacka organizacija sve više učvršćuje u Vizantiji. Među članovima državnok saveta povelja Justinijana II od 17 februara 687.godine spominju se teme Opsikja, Armenijaka, pomorske teme Karavisijanaca i teme Trakije. Tema trakije je stvorena za vreme Konstantina IV. Justinijan je stvorio izvesne vojno-upravne vizantijske organizacije i u oblasti Strimiona, naselivši i tamo slavenske vojnike. Krajem VII veka došlo je do važne promene i u načinu skupljana redovnih dažbina. Prvih godina svoje vladavine Justinijan II je spajao glavarinu sa zemljarinom, sada se glavarina skuplja nezavisno od zemljarine i pogađa svakog oporezovnok bez razlike.Justinijan II sebe naziva servus Dei i, prvi od vizantinskih careva, na naličju novca hristov lik. Za vrem njegove vlade 691/2 održava se u Carigradu sabor koji donosi veliki broj kanonskih odluka kao dopunu dogmatskim odredbama V i VI vaseljenskog sabora naziva se Trulski sabor. Na ovom saboru su doneta 102 kanona koja regulišu različita pitanja crkvenog uređenja, nastojeći da učvrste hrišćanski moral u narodu i sveštenstvu.Nakon VI vaseljensko sabora dolazi do razmimoilaženja između rimske crkve i carigradske, ne u verskim već u svakodnevnim životnim navikama. Sa ovim namerama se papa nije slago i on je odbio da prizna odluke ovog sabora. Justinijan je nameravao da uhapsi papu. Međutim Rimska i Ravenska milicija su se usprotivili carevom izaslaniku da je on morao da potraži zaštitu od samog pape kao nebi ostao bez glave. To je bila osveta zbog poniženja koje je papstvo pretrpelo pre 40 godina. Ubrzo je i sam Justinijan zbačen sa prestola. Politka koju je vodila Iraklijeva dinastija vodila je jačanju malog seljačkog i stratiockog posedništva a slabljenaj aristokratije. Takođe izvesne njegove mere nisu bile popularne ni kod širih masa stanovništva. Njegova kolonizaciona politika ma koliko dobra za državu teško je pogađala iseljenike, odvodeći ih is domovine u tuđinu. Povrh toga Justinijanova vladavina značila je za njegove podanike veliko finansijsko opterećenje. Nemilosrdni fiskilzam u državi doveo je do Jusinijanovog pada 695. godine za cara je proglašen Leontije strateg novostvorene teme Helade. Justinijanu je odsečen nos i poteran je. On je našo utočište u Hazarskom carsvu gde je lepo dočekan i gde se oženio haganovom sestrom koja je dobila pravoslavno ime Teodora. Sklopio je vezu sa Bugarskim hanom Tervelom i osigurao sebi njegovu podršku. U jesen 705 pojavio se pod zidinama Carigrada sa bugarskoslovenskom vojskom. Car Tiberije je zbačen a Justinijan je uspeo da se učvrsti na prestolu i da vlada još 6 godina (705-711) kao Justnjan Rinotmet (odsečenok nosa).

Justinijanovi pomagači su bili nagrađeni Bugarski han je nagrađen titulom cezara, a u bekstvu uhvaćeni Tiberije-Apsimar je izložen na hipodrumu javnoj poruzi a zatim pogubljen, patrijarhu Kaliniku koji je krunisao cara Leontija su iskopane oči.Obuzet besom i progon neprijatelj, Justi jan je zaboravljao svoje državne poslove i ratove protiv spoljašnih neprijatelja. Ovu situaciju su iskoristili Arabljani koji su 709. godine opseli Taianu, jednu od najvažnijih pograničnih tvđava. Carska vojska koja se sukobila sa njima je potučena pa se tiana predala bez otpora Prilikom upada u Kilikiju 710-711 nisu naišli ninakakav otpor pa su uspeli da zauzmu više tvrđava. Jedan anji odred je prodro čak do Hrisopolja. Nazadovoljnim masovnim pogubljenima u Viazntiji car je u međuvremenu posalo kaznenu ekspediciju u

8

Ravenu,koja je za vreme njegove prve vlade zauzela neprijateljski stav. Grad je strahovito oljačkan a tamošnjem episkopu su iskopane oči a neki bogatiji građani su dovedeni u okovima u Carigrad i tamo pogubljeni. Krajem 710 godine papa Konstantin je pozvan u Carigrad gde je dočekan sa velikim počastima. Justinijan e poslao kaznenu ekspediciju Herson koja ga je čak stajala glave pošto je izbila pobuna koja se proširila i na flotu i vojsku, pobunu su podržavali i Hazari koji su zauzeli Krimsko poluostrvo. Za cara je proglašen Varda Jeremenin on je početkom 711 došao u Carigrad i grad mu je otvorio kapije. Justinija je pogubljen i njegova glava je poslata u Ravenu i Rim gde je bila izlođena Na javnom mestu.

VIII

-Zakonodavna delatnost Makedonske dinastije- Svesno je tezio obnovi rimskog prava. Nameravao je da izda veliku zbirku zakona, reviziju Justinijanovih zakonika dopunjenu odredbama kasnijeg zakonodavstva. Ovo veliko delo koje je trebalo da se zove “Ciscenje starih zakona” ostalo je nedovrseno i nije objavljeno ali je bilo polazna tacka zakonodavstva Lava VI i cini osnovu njegovih Vasilika.

Sacuvana su dva manja zakonika Vasilija I.

Prvi Prohiron bio je prirucnik za prakticnu upotrebu. Objavljen je u ime careva Vasilija, Konstantina i Lava i izdat je izmedju 870 i 879. Iz mase zakonskih propisa on izdvaja

9

najvažnije odredbe gradjanskog i javnog prava sistematski sredjene u 40 titula. Gradju uglavnom crpi zi Institucija. Posle 879. sastavljen je drugi Vasilijev zakonik, Epanagoga careva Vasilija, Lava i Aleksandra.Najvecim delom ona reprodukuje Prohiron, razlikujuci se od njega uglavnom rasporedom gradje ali i izvesnim izmenama i dopunama. koristi ozloglaseni zakonik Lava III, crpeci iz njega odredbe iz bracnog prava.

Vasilike-One građu crpe pre svega is Justinijanovog kodeksa i Digesta, a u manjoj meri iz Institucija a pored toga i iz Justinijanovih Novela i Novela Justina II i Tiberija koje su dodate Justinijanovim u kasnijoj zbirci tzv.168 Novela kao i iz Prohirona. Za razliku od justinijanovih pisane su na grčkom, bile su mnogo preglednije i sistemcaki sređene dok justinijanov zakonik tretira isto pitanje na više mesta.

Novele- Su zbirka od 113 naredaba. Ova zbirka se prvo zvala -Ispravljanje i čišćenje starih zakona-. Odnose se na najrazličitija pitanja bez određenok sistema. Sa jedne strane one menjaju ili opozivaju stare zakone a sa druge daju zakonsku snagu nekim pravnim običajima koji su se ustalili. Novele koje se tiču crkve upućene su patrijarhu Stefanu a sve ostale osim nekoliko bez adrese Silijanu Zaucesu.Zakonodavstvo Lava VI završava proces kojim se sva državna vlast usresređuje u rukama vladara a svi državni poslovi poveravaju carskom činovničkom aparatu. Svemoć cara i birokratizacija države pod Makedonskom dinastijom dolazi do izaražaja. Država se identifikuje sa carom i njegovim aparatom. Kao državni poglavar car ima faktički neograničenu vlast i nije vezan nicim osim opštim moralnim zakonima.

IX -Vasilije II-

Vasilije II se pokazao kao čovek gvozdene energije i izvanredne aktivnosti: među svim potomcima Vasilija I to je bio jedini pravi vladar i stvarno veliki državnik. Valdavine VasilijaII se zvanično računa od 976 ona je u stvari počela tek nakon pada velikog evnuha Vasilija i to 985 godine.Prvi samo stalni poduhvat Vasilija II je bio njegov pohod na Balkan 986 godine,protiv samoproglašenok cara Samuila. Koji je napao prvo Solun i Ser i koji su ostali bezuspešni, on jezatim nadirao u Tesaliju i krajem 985 ili početkom 986 godine, osvojio, posle duge opsade uspeo je da zauzme Larisu. Vasilijev prvi sukob sa Samuilom nije bio srećan Kroz tzv. Trajanovu Kapiju on je prodro u oblast Serdike, ali nije uspeo da sovoji

10

grad, carska vojska je pri povratku napadnuta i razbijena. Drugi problem koji je izbio jeste građanski rat u vizantiji. Varda Sklir se početkom 987 godine. Vratio u Vizantiju i opet se proglasio za cara. Varda Foka koji je bio uklonjen bio je opet postavljen za vhovnog zapovednika u Aziji, da bi još jednom stupio u akciju protiv svog imenjaka. On je umesto toga ustao protiv Vasilija II i 15 avgusta se proglasio za cara. Međutim Vasilije je to na vreme shvatio i uputio je Kijevskom knezu Vladimiru poslanike tržaći od njega pomoć. U proleć 988. godine stiglo je u Vizantiju 6.000 ruskih vojnika koja je u savezu sa vizantijom spasla stuaciju u poslednjem trenutku. Pod ličnim carevim vođstvom rusi su kod Hrisopolja do noge potukli pobunjenike A odlučujuća bitka se odigrala kod Abidosa gde je Varda Foka dočekao smrt. April 989 godine.kao nagradu za spasonosnu pomoć Vasilije II je obećao knezu Vladimiru da će mu dati svoju sestru Anu za ženu, ukoliko se on i njegov narod pokrste. Nakon završetka građanskih ratova svi njegovi protovnici bili su savladani. Nakon ovih ratova car se u svom karakteru izmenio u potpunosti. Nikom nije poklanjao svoje poverenje, nije znao ni za prijateljstvo ni za ljubav. Ceo svoj život ostao je neženja, bio je povučen u sebe, izbegavao je svatovanj upravljajući državom sam.Način njegovog života je bio vojnički, u izražavanju je bio prost i otsečan, obrazovanim vizantinicima s činio nevešt i grub. U politici je nastojao da smanji jačanje feudalne aristokratije.Vasilije II je znatno pooštrio antiaristokratsku politiku svojih prethodnika,podstaknut ličnom mržnjom prema magnatskim porodicama koje su mu osporavale očev presto. Vasilije II je ujedno nastojao da ograniči i širenje manastirskog veleposedništva.Novelom is 996 godine on naređuje da manstiri, osnovani na teritoriji seoskih opština kao seljačke zadužbine sa malim brojem kaluđera,budu potčinjeni seoskoj opštini i da ne plaćaju dažbine episkopu. U ratnoj politici najveći Vasilijev protivnik je bio Makedosnki car Samuilo, čije carstvo je Vasilije nastojao da uništi.Samuila je pobedio tek 1014 godine. Posle dužih borbi Samuilova vojska je opkoljena u klancu Belaslice. Sam se car spasao i pobego u prilep ali je njegova vojska izginula. Vasilije je svoju pobedu proslavio na grozan način. Zarobljenicima kojih je navodono bilo 14.000 dao je da se iskopaju oči samo je svakom stotom ostavljeno jedno oko, da bi ovi poluslepi odveli svoje slepe drugove caru u prilep. Kada je ovo Samuilo video udarila ga je kap i za dva dana je izdahnuo.

X -Samuilovo Carstvo-

Je stvorio veliko carstvo, čije je sedište najpre bilo u Prespi a zatim u Ohridu. Samuilo je postepeno ujedinio pod svojom vlašću celu Makedoniju sem Soluna, priključio svom carstvu stare bugarske zemlje između Dunava i balkanskih planina,Tesaliju,Epir, deo Albanije sa Dračem, a najzad i srpske zemlje.U njegovom carstvu uspostavljena je i bugarska patrijaršija koju je Cimiskije ukinuo. Po ideologiji Samuilovo carstvo je bilo vezano za staro Bugarsko carstvo, te su ga i sami njegovi tvorci i Vizantinci nazivali bugarskim. Jer su tradicije patrijaršije sem u Vizantiji, postojalo samo još i u Bugarskoj. Samuilovo carsto se znatno razlikovalo od Simeonovog carstva i Petrovog carstva. I po sastavu ipo karakteruto je bilo novo carstvo. Njegovo težište se pomerilo prema jugozapadu i Makedonija je činila njegovo

11

jezgro.Ekspanzija Samuilovog carstva je bila okrenuta ka jugu. Postepeno je pod svoju vlast ujedinio celu Makedoniju, stare Bugarske zemlje i srpske zemlje.Glavni Samuilov protivnik je bio Car Vizantije Vasilije II zvani bugaroubica koji je sebi stavio za glavni zadatak da uništi Samuilovo carstvo.Prvi susret dva cara se odigrao 986 kod sardike gde je Samuilova vojska razbila Vasilijevu. Posle ove pobede Samuilo je mogao slobodno da širi svoje carstvo na sve strane jer je Vasilije II bio zauzet problemima u Vizantiji jer je tamo bukno građanski rat. Samuilo je ovo iskoristi u upao u Grčku i prodro sve do Peloponeza. Tu je međutim doživeo na povratku veliki poraz od strane vizantijskog vojskovođe Nićifora Uruna. Ali je kasnije ipak uspeo da zauzme Drač.godine 1001 započinje velika ofanziva protiv Samuila. Na Vardanu Je Vasilije II odneo blistavu pobedu nad Samuilovom vojskom, a posle ovoga Skoplje je otvorilo kapiju 1004 godine, takodje osvojena je i Vodena s druge strane i na taj način je Vasilije uhavtio u klješta Samuilovu carevinu.Ali konačni udarac je Vasilije II zadao Samuilu tek 1014 godine kada je vojku Samuila vasilije opkolio u klancu Belasice, Samuilo je uspeo da pobegne i spasao se u Prilepu. Zarobljenici su surovo kaženjeni tako što su im oba oko iskopana a svakom 100tom je ostavljeno jedno oko da bi mogao da on povede ostale do cara. Kada je Samuilo ovo video on doživo kap i dva dana umro nakon toga. Samuilovo carstvo je poživelo nekoliko godina nakon smrti svog velikog cara i raspalo se zbog unutrašnjih nemira.

XXXVII

-Isihizam-

Isihasticki pokret je poceo da se siriu Vizantiji za vreme drugog gradjanskog rata 40-ih godina XIVveka. Njegov preteca jebio Simeon Novi Bogoslov,mistik iz XI veka, dok je pravi osnivac ovog pokreta tridesetih godina XIV veka bioGrigorije Sinait. Glavno uporiste ovog pokreta je bilaSveta Gora. Prematvrdjenju isihasta,potpunom askezom i posvećenošću,uz izgovaranje Isusove molitve ("Gospode Isuse Hriste, sine Boziji, pomiluj me") mogla se ugledati božanska svetlost koja se ukazala apostolima na Tavorskoj Gori. Medjutim, isihazam je naišao na opoziciu u grčkom monahu iz Kalabrije Vaarlamu. On je ušao u raspravu sa Nićiforom Grigorom i Grigorijem Palamom. Tvrdio je da večito postojanje ne postoji,da ništa sem Boga nije večito,te tako nije večita ni tavorska svetlost. Palama je, sa svoje strane povlačio razliku izmedju Bozje suštine, koja je nepristupačna čoveku iBožia

12

energija koje deluju i vidljive su, a opet nisu stvorenja, već večite emanacije Boga. Iako su na saboru 1341.u Carigradu isihasti bili priznati, dolaskom na vlast carice Ane Savojske kao regenta i delovanjempatrijarha Jovana Kalekasa, protivnika ovogučenja, isihasti su doživeli poraz.Isihasti stoga prelaze na stranu Jovana Kantakuzina. Tako je Vizantija bila podeljena ne samo politički, veci verski.

Padom Vizantije 1453. godine, prestale su ihristoloske raspre. Iako se na zapadu javila reformacija, koja je izazvala noveverske rasprave, pa čak i ratove, nju ne možemo da podvedemo pod ove raspre. Pre svega zbog toga što su razlozi reformacije bili socijalne i organizacione prirode, a kasnije su se javile i verske i dogmatske suprotnosti.Niko nije kao Vizantnci ulazio sa tako velikim žarom u verske rasprave.Zato je teologija ostala da tapka u mestu od konačnog pada jednog i jedinog carstva 1453.. Tako je Vizantija bila podeljena ne samo politički, već i verski.

XI

-Komnini-

Aleksije I (1081-1118) Došao je na vlast u vreme kada su unutrašnje snage carstva bile iscrpljene, jer je poredak na kome su se zasnivale doživeo slom, usled čega je Mala Azija napuštena bez otpora. Hegemonija na moru izvojevale su, u ekonomskom i strategijskom pogledu, Italijanske gradske republike i to je najznačajnija prekretnica ove epohe, koja se završava Vizantijskom katastrofom 1204 godine. Car Aleksije I je morao po stupanju n apresto da krene u borbu i brani egzistenciju carstva. Pošto je država bil osiromašena on je pretopio crkvene sudove i iskovao is njih novac kako bi platio vojsku, koje je bila sastavljena od stranih najamnika, znatini delom od engleskih Normana. Takođe je pregovaro sa Papom i carem Henrihom IV oko pomoći, ali je najzad obezbedio pomoć od Mletaka. U ratu protiv Roberta Gviskarda koji je hteo da osvoji Vizantiju Mletače flota je zadala gviskardu jak poraz koji ih je natero da odustanu od opasade Drača sa mora. Na kopn je opsada drača potrajala i carska vojska je razbijena oktobra 1081 godine. I tako je Gviskard ušao u Drač. U međuvremenu je u Južnoj Italiji izbio ustanak te je Gviskard morao da napusti Drač i da uguši ustank u italiji. Nakon Gušenja ustanka gviskar se rzboleo i umro a vizantija je oslobođena.

13

Nakon oslobađanja Aleksije je skupo platio pomoć koju su mu pružali Mleci. Mletački dužd je 1082 goine dobio titulu protosevasta a gradski patrijarh titulu ipertima, a mletačka crkva godišnju supsidiju od 20 funti zlata. Mletački trgovci su imali od sada pravo da u svim delovima carstva slobodno trguju svakom robom. Ne plaćajući bilo kakvu carinu. Nakon rata sa Normanima Aleksije stupa u rat sa Pečenezima. Pečenezi su, posle žestokih okršaja sa carskim trupama,1090. dospeli do zidina same prestonice. Sa pčenezima je u savez stupio Smirnski emir Čaha koji je napo Carigrad sa mora. Aleksije se obratio Kumanima i poslao bogate darove i zatražio pomoć. kumani su mu odgovorili pozitivno i prodrli su u južno-rusku ravnicu iza Pečenega. I Uza i stigli u proleće 1091.godine 29 aprila u podnožje Lebuniona i oslobodili su prestonicu. Oslobođenje prestonice omogućilo Je Aleksiju da zarati sa raškim župnom Vukanom koji je uznemiravao vizantijske oblasti stalnim upadima. Car je poklonio mnogo pažnje u ratu protiv Vukana. U tri maha (1091,1093, i 1094) vodio je rat protiv nemirnih srba. Vuakan je svaki put nudio taoce i pokornost i time se Aleskije moro zadovoljiti jer je morao da stupi u novi rat sa Kumanim koji su prodrli sve do Jedrena i ojačali i spalili carsku teritoriju. Na čelu Kumanski trupa stajao je čovek koji je tvrdio da je Konstantin Diogen. Vizantinci su ovog prevaranta uhvatili na prevaru i rasterali su Kumane.Na zapadu se budi težnja od oslobođanje svetih zemalja od turaka. Papa Urban II na Klemonskom saboru nailazi na odjek zbog navolje hrišćana u palestini posle osvajanja 1077 godine Jurusalima.Aleksije se nije nadao dolasku krstaša, te je od njih zatražio da mu polože zakletvu vernosti i tražio od njih da će mu oni vratiti sve osvojene zemlje koje su nekad pripadale Vizantiji. Sklopljen je ugovor 1097 godine. Značni uspeh je bio zauzeće Nikeje u junu 1097 godine. Pa je grad predat caru. Aleksije je zauzeo smirnu,efes,sard i drug. U staroj Lidiji. Tako daj eu većem delu uspostavljena Vizantijska dominacija.3.61098 godine je zauzeta Antiohija ali je ime narušen ugovor između cara i krstaša. Jedini koji je osto odan caru jeste Rajmun Tuluski koji se zbližio sa carem. Rajfund je predao osvojene gradove caru a naročito kada je osvojen Jerusalim 15 jula 1099 godine. Ali Rajmun je osto kratkih rukava kada je na presto Jerusalimskog kraljevstva došao Gotfrid Bujonski.

Unutrašnja politika Aleksija I opredeljuju opadanje finansija i vojske. U početku kursevi su se jako kolebali, poreski sakupljači su utvrđivali vrednost novca po svom nahođenju i bogatili se. Car je najzad naredio da se u novoj nomizmi, umesto 12, računaju samo 4 srebrna miljarisija. Za građenje brodova, tvrđava,mostova i drumova stanovništvo je moralo da daje radnu snagu i materijal. Odbrambena snaga ima sada čisto feudalni karakter, njenu osnovu čine pronijari. Aleksije je takođe promenio sistem Haristikija. Običaj koji je uzeo maha naročito u XI vek, rpvobitno je imao za cilj ekonomsko podizanje osiromašenih manstira, ali je često dovodio do drastičnih zloupotreba. Avgusta 1082 godine Aleksije I objavljuje edikt kojim je dezavuisao samog sebe zabranjujući svako korišćenje crkvenih blaga u necrkvene svrhe. Takođe vođa Bogumila i njegovi sledbenici su spaljeni na lomači.

Andronik I (1182-1185)

U početku je car istupao kao zaštitnik mladok naslednika Aleksija II. Njegovi protivnici su pogubljeni pod optužbom da su radili protiv legitimnok cara. Andonik je težio slamanju prevlasti plemstva, ali njegove krajnje bezobzirne metode kojima s služio pretvorile su njegovu vladu u svirepu strahovladu. Prestala je prodaja činovničkih položaja, a car je birao najsposobnije ljude i davao činovnicima dovoljne plate da bi ih učinio manje podmitljivim. Nemilosrdno je gonio svaku korupciju i uspeo da otkloni zloupotrebe kod skupljanja poreza. Time je poboljšao položaj stanovništva,koje je osetilo osećanje dotle nepoznate pravne

14

sigurnosti. Car je takođe zabranio pljačkanje nastradalih brodova, naređenjem da se uhvaćeni pljčkaši vešaju o jarbole istih. 1183 godine Ugri i srbi su kao saveznici upali u Viazntiju i opustošlili Beograd,Braničevo,Niš,Serdiku. Najteži udarac zadali su caru Normani koji su prodrli preko Drača juna 1185 godine. Već 6 avgusta, Normani su stigli pred Solunske zidine, a 15 avgusta stigla je i flota.24 avgusta, kada je došlo do strahovitog pokolja, kada su stanovnici svirepo zlostavljani,mučeni i ubijani grad je osvojen. Napetost u Carigradu je toliko porasla da su razjarene mase stanovništva u strahu od neprijatelja je 12 septembra 1185 goidne ubila cara na ulicama prestonice. Ovim događajem je zavrešno vladanje loze Komnina.

XII

-Četvri krstaški rat- Ovaj događaj koji je uništio Vizantiju na neko vreme započinje 8 aprila 1195.godine kada je Isaka II Anđela srušio sa prestola njegov brat Aleksije III Anđeo (1195-1203) ovom nasilnom promenom na prestolu u Vizantiji došlo je do zaoštenja odnosa sa Nemačkim carem Henrikom VI. Na neko vreme Papino insistiranje da Nemački car preduzme umesto osvajačkog pohoda protv Vizantije,krstaški pohod protiv nevernika u Svetoj zemlji spaslo je Vizantiju na kratko vreme. Međutim Henri VI umire septembra 1197 godine. Papi Inoćentiju III nije bilo stalo da vizantija bude osvojena oružanom silom već mu je bilo stalo da se potčini Zapadnoj crkvi i to putem potpisaivanja unije i stupanjem u savez sa zapadnim hrišćanima uzme učeđća u krstaškom ratu protiv nevernika. Pored Inoćentija,duhovnog pokrta novog krstaškog rata, u središte predstojeće akcije, stajala je figura moćnog Mletačkog dužda Enrika Dandola. On je bio u potpunsoti ravnodušan prema ideji krstaškog rata ali je video priliku za uništenjem Vizantije i uspostavljanjem trajne dominacije Mletačke republike na Istoku. Mleci su još od vreme Aleksija I uživali u vizantijskim vodama i zemljama povlastice, koje su se zadržale kroz ceo 15 vek. Od vremena crkvenog raskola, a naročito od početka krstaških ratova, antivizantijsko raspoložanje na zapadu je sve više raslo. Krstaši su se okupili u Mlecima da bi krenuli u Egipat. Ali tada je došlo do prvog skretanja sa cilja krstaša i oni su krenuli da pomognu Mlecima da osvoje Zadar. Novembra 1202. Zauzimaju

15

Zadar iako se i sam ugarski kralj priključio krstašima. Posle prvog došlo je do drugog skretanja krstaša sa zadatog cilja. Zbok pomoći koju je tražio Aleksije Andjeo sin zbačenog cara Isaka II. Aleksji je obećao veliku svotu novca krstašima ako mu pomognu da se vrati na presto on i njegov otac Isak II i pristupanju uniji i potpomaganje krstaškog pohoda. Ugovor je potpisan na Krfu maja 1202. godine.Krstaši su uspeli da zauzmu galatu i probili lanac koji je zatvarao ulaz u zlatni rog krstaški brodovi su upali u Carigradsku luku i tada je počeo juriš i sa kopna i sa mora. 17 jula je 1203 Carigrad je pao u ruke krstaša, Aleksije III je pobagao a na presto je dignut Isak II i njegov sina Aleksije IV Ubrzo se pokazalo da Aleksije nije imao dovoljno novca da isplati krstašima z anjihove usluge a u gradu je izbila buna stanovništa is razloga što je Aleksije IV i Isak II doveo u Carigrad krstaše i potčinio sebe i svoj narod pod latinsku dominaciju. 1204 godien Aleksije IV je uzgubio glavu a na presto je dignut Aleksije V Duka zet cara Aleksija III. Međutim krstaši su se spremali da osvoje Carigrad. Marta meseca krstaši su potpisali ugovor o deobi Vizantijskog Carstva i stvarnju Ltinskog Carstva. ! 3 aprila 1204 Carigrad je pao u ruke Krstaša i Mlečana i uspostavljeno je Latinsko carstvo.

XIII

-Podela Vizantijskog Carstva- Nov sistem država na grčkom Istoku skrojen je prema Martovskom Ugovoru. Prilikom deobe Vizantijskog carstva i izborom novg Latinskog cara sastao se savet od 6 krstaša,6 mlečana, 16 maja u svetoj sofiji. Novi Latinski car je postao grof Balduin Flindijski koji krunisan za cara, a prvi latinski patrijarh u Carigradu je posatoMlečanin Toma Morozini. Prilikom podele carstva Baldui je dobio ¼ od Vizantijskog Carstva a ostale ¾ dobili su mlečani a ostatk je podeljen među vitozovima krstašima. Balduinu je pripala Trakija i severozapadni deo Male Azije, tako da je njegova oblast zahvatala obe strane Bosfora i Helesponta i dobio je neko ostrvo u Egejskom moru: Lezbos,Hios, Samos. Bonifacije Monferatski dobio je veći deo Male Azije, ali je njega više privlačilo evropsko područje. On je zaposeo solun i osnovao Solunsku kraljevinu, koja je obuhvatala i okolne oblasti i Makedonije i Tesalije. Mlečani su zagospodarili Jadranskim i Egejskim Morem. Bonifacije Monferatski je prodro iz Soluna u srednju Grčku i predao vlast nad Afrikom i Beotijom burgundskom vitezu Otonu da la Rošu. Na Peloponezu je zavlado Gotfrid Vilaruden i tu je nastala kneževina Ahaja i Moreja i ona se održala najduže od svih krstaških država. U Maloj Aziji Teodor Laskaris, zet Aleksija III stvorio je Nikejsko Carstvo, a na Balkanu Mihailo, brat od strica Isaka II i Aleksija III Epirsku despotovinu. Nezavisno od pada Carigrada na jugoistočnoj obali Crnog mora, nastalo je Trapenzutsko carstvo.

16

XIV

-Bitka kod Mancikerta- Bitka kod Mancikerta dogodila se 19 avgusta 1071. godine. A vodile su je vizantijska i turska vojaska. Vizantijska na čelu sa carom Romanom IV Diogenom a Turska na čelu sa sultanom Alp-Arslanom. U ovj bici je vizantijska vojska doživela strahovit poraz, jer je prethodni vizantijski car Konstantin X Duka, kao pripadnik civilnok plemstva vojni razvoj carstva potpuno zapostavio, pa je njegov naslednik Roman Diogen sa mukom sakupio brojnu, ali raznorodnu vojsku koja se uglavnom sastojala od plaćenika i to Pečeneza,Uza,Normana,Franaka. Ova vojska je, iako brojna bila vrlo nedisciplinvana i nije mogla da se nosi sa Turcima, koji su pre toga već bili pokorili nekadašnje persijske oblasti,prednjuAziju,pa čak i delove centralnok Vizantijskog carstva. U bici kod Mancikerta, sam car Roman je bio zarobljen, ali je sklopio ugovor sa seldžučkim sultanom kojim mu je vraćena sloboda po cenu plaćanja lične otkupnine i godišnjeg danka,vraćanja svih turskih zarobljenika i odašiljanja pomoćne vojske.

XV

-Hronologija- 325- I Vaseljenski sabor održan u Nikeji. Osuđeni su arijanci i ustanovljen je simvol vere. Učenje aleksandrijskog patrijarha se temeljilo na monoteističkim shvatanjima i samim tim on je odbacio mogućnost jednakosti između oca i sina i osporavao je Hristu božanstvo.

330-Konstantinopolj postaje nova prestonica Rimskog Carstva.

381-II Vaseljenski sabor u Carigradu. Saboru je predsedavo car Teodosije I. Povod ovog sazivanje je bilo duhoborstvo i Apolonijarijeva jeres. Potvrđene odluke koje su donete na prvom vaseljenskom saboru.

431-III vaseljenski sabor održan u Efesu ovom prilikom je osuđeno učenje patrijarha Nestorija o devici Mariji kao Hristorodici a ne Bogorodici. Nestorijastvo je polazilood toga da božanstvo ovaplotilo u Hristučoveku i da prema tome Marija nije ništa druge do Hristorodica.

553-V vaseljenski sabor održan u carigradu, na ovom saboru su osuđena kao jeretička tri poglavlja-spisi nestorijanskog karaktera.

691/2 VI vaseljenski sabor u Carigradu. Na njemu su odbačena monotelistička i monofizitska shvatanja. Nakon toga je u verovanju prevladalo pravoslavlje ili nikejska doktrina.

787-VII vaseljenski sabor u Nikeji Na ovom saboru oboreno je ikonoklastičko shvatanje, uništeni su svi ikonoklastički spisi i obnovljen je kult ikona.

17

438- Izdat je Codex Theodosijanus

529-Justinijan objavljuje tzv.Justinijanov kodex

532-Justinijan sa persijskim kraljem Hozrojem I sklapa večiti mir.

533- Velizar osvaja kraljevinu Vandala, Justinijanove digeste

534-Velizar odvodi kralja Gelimera u Carigrad

535- Velizar osvojio Napulj,Siciliju i Ravenu i Rim

540-Hozroje upada u Siriju razara Antiohiju i stiže do mora

555-Obnovljeno Rimsko carstvo

619-Iraklije se obavezuje na plaćanje danka Avarima

626-Opsada Carigrada Os strane Avara,Persijanaca i Slovena i Bugara

634-Arabljani pod vođstvom Omara upadaju u Vizantiju

636-Bitka na jarmuku-Arabljani porazili Vizantince i osvojili siriju a prestonica antiohije se predala bez borbe.

638-Arabljani osvajaju Jerusalim, Izdat ektesis-ukaz je imao za cilj da pomiri različite dogme monofizitizam i diofizitizam.

640-arabljani upadaju u Jermeniju i zauzimaju tvrđavu Dvin, otpočelo osvajanje egipta.

641-episkop Kir stupa u pregovore sa arabljanima i prepušta im Egipat.

644-vizantijski vojskovođa Manojlo osvaja Aleksandriju

646-arabljanski vojskovođa Amar zauzima Aleksandriju- Vizantija zauvek gubi Egipat.

648-Konstans II izdaje Tipos

649-održan lateranski sabor

730-održan Ikonoklastički sabor. Ovim saborom počinje period proganjanja pristalica ikona ili iknofila i počinje period Ikonklastičke krize.

754-II Ikonoklastički sabor na njemu su postavljene odrednice ikonoklastičke doktrine i planovi za uništavanje pokreta ikonofila.

815- III Ikonoklastički sabor na njemu su samo ponovljeni akti II ikonoklastičkog sabora i bilo je jasno da je ikonoklazam izgubio udarnu moć.

863-braća Ćirilo i Metodije pokrštavaju slovene

867- Vasilije I dolazi na vlast, smenjuje Fotija i šalje ga u manastir a za carigradskog patrijarha postalvja Fotijevog prethodnika Ignatija.

869-70 sabor u carigradu na kome je Fotije ekskomuniciran a Bugarska je dobila arhiepiskopiju sa specijalnim statusom.

878- Fotije po drugi put postaje carigradski patrijarh (do 886).

913-bugarski knez Simeon dobija carsku krunu 18

914-bugarski car Simeon upada u trakiju i osvaja Jederene

917-bugarski car Simeon potpuno porazio vizantijsku vojsku

918-bugarski car Simeon prodire u grčku i stiže do korintskog zaliva

927-umire car Simeon

986-car Samuilo osvajaj glavni grad Tesalije Larisu a vizantijski car Vasilije II preduzima kontraofanzivu ali u bici kod serdike biva poražen.

995-car Vasilije II zauzeo Rafaneju i Emesu

996-novela cara Vasilija II ograničava se širenje manastirskog veleposedništva.

999-vizantija uspela da povrati Siriju.

1001-Velika ofanziva od strane vizantinaca protiv cara Samuila

1004-bitka na Vardaru, blizu skolja- Vasilije porazio Samuila i osvojio skoplje i Voden

1005-Drač se predaje caru Vasiliju.

1014-bitka na Belesci-totalan poraz Samuilovog carstva.

1071-bitka kod Mancikerta

1202-Podeljena Viazantija

19

komentari (0)

nema postavljenih komentara

budi prvi koji ce napisati!

ovo je samo pregled

3 shown on 19 pages

preuzmi dokument