Study with the several resources on Docsity
Earn points by helping other students or get them with a premium plan
Prepare for your exams
Study with the several resources on Docsity
Earn points to download
Earn points by helping other students or get them with a premium plan
java programming language diploma
Typology: Study Guides, Projects, Research
1 / 23
This page cannot be seen from the preview
Don't miss anything!
Орындаған: Жанзаков Ж.Ж Тексерген: Мансурова Г.М. Алматы 2021 ж.
Мазмұны КІРІСПЕ.................................................................................................................... 1 JAVA тілінде объектілі-бағытталған программалау......................................... 1.1 Java тілі туралы жалпы мәліметтер.................................................................. 1.2 Объектілі-бағытталған программалау қағидалары мен негізгі ұғымдары және олардың жобадағы жүзеге асуы.................................................................... 1.3 Java-қолданбаларды әзірлеу құралдары. Java-қолданбаны NetBeans ортасында визуальды жобалау құралдары............................................................ 2 IntelliJ IDEA ортасында Саудагер симуляторы (атты java- қолданбасын әзірлеу ............................................................................ 2.1 Программа интерфейсінің сипаттамасы........................................................ 2.2 « Саудагер симуляторы » атты java – қолданбасы әзірлеу.......................... ҚОРЫТЫНДЫ....................................................................................................... Пайдаланылған әдебиеттер
Қазіргі сәтте қоғамның барлық саласында компьютерлік технологиялардың, интернеттің кеңінен қолдануы, ақпарат ағындарының артуы және оларды жылдам өңдеуге қойылған талаптар озық ақпараттық технологияларды қолдануды, олардың программаларын дұрыс құруды талап етеді. Программалардың қолданысының ұзақтығына және жетілдіру мүмкіндігіне оның дұрыс жобалануы мен құрылуы, икемді, мүмкіндігі мол, платформаға тәуелсіз және келешегі бар программалау тілінде жазылуы әсерін тигізеді. Күрделі программалық жүзеге асыру үшін қазіргі уақытта Java тілі қолданылады. Java тілі объектілі-бағытталған қолданбаларды әзірлеудің мүмкіндіктерін толық көрсетеді. Оның ыңғайлы және сенімді қолданба әзірлеу ортасы программалар мен апплеттерді жылдам жасауға мүмкіндік береді.Тілдің әзірлеу құралдарының және Java орындаушы ортасының тегін таратылуы сонымен қатар, IntelliJ IDEA платформасының жасалуы нәтижесінде. Java тілі программа әзірлеушілер арасында жаппай қолданысқа ие болып, жылдан-жылға жаңа мүмкіндіктері қосылып, тілдің қолдану аясы да кеңейіп келеді.
1 JAVA тілінде объектілі-бағытталған программалау 1.1 Java тілі туралы жалпы мәліметтер Java — Sun Microsystems компаниясының жасап шығарған объектіге- бағытталған бағдарламалау тілі. Ресми шығу күні — 23 мамыр 1995 жыл. Бұл жоба 1990 жылдары осы корпорация қызметкері Патрик Нотонның бастаамасымен және СкоттМакНилли, Билл Джой, Джеймс Гослинг сияқты қызметкерлердің қолдауымен платформаға тәуелсіз программалау тілін жасау мақсатында басталып, алты адамнан құралған Green командасы Oak прораммалау тілін жасады. Java тілі Oak тілінен пайда болды. Java — деп тек қана тілді ғана емес, сонымен қатар осы тіл негізінде жасайтын және орындайтын платформаны атайды. Нотонның ұсынысымен Oak тілін Интернетпен жұмыс істейтін қолданбаларды жасауға бейімдеп, оның Oak- компиляторлары мен «WebRunner» атты Oak-браузері жасалды. Бастапқыда тіл Oak («емен») болып аталған және оны Джеймс Гослинг тұрмыстық электрондық құрылғыларды бағдарламалау үшін жасалынатын. Біраз уақыт өткеннен кейін тілдің атын JAVA деп ауыстырады және оны клиенттік қосымшаларды және серверлік бағдарламалық қамтаманы жасау үшін қолданыла бастады. Кейбір бағдарламалаушылардың сүйікті кофе маркасы Java құрметіне аталды. Сол себепті тілідң эмлемасында түтіндеп тұрған кофесі бар шынаяқ бейнеленген. Айтылуы жөнінде қазақ тілінде басқа тілдердегі сияқты екі бір-бірінен ажыратылған қағида пайда болды: ағылшын тілінен алынған /ˈdʒɑːvə/ («джава») және Ява аралының айтылуына сәйкес келетін дәстүрлі-халықтық «ява». Sun компаниясы ағылшындық айтылуды бүкіл әлемде ұстанады. Сонымен қатар осы Java атауының шығу тегі туралы басқада нұсқалар бар. Java технологиясының кең таралуы, программалауға арнайы құрылған Java тілімен байланысты. Осы тіл Smalltalk, Pascal және C+
дұрыс қолданбаудан сақтайтын қағида. Кластың ішіне енгізілген (инкапсуляцияланған) мұндай ішкі программаларды әдістер деп атайды. Иерархияны әдетте объекттердің жіктелуін көрсету үшін, күрделі класты ішкі кластарға бөліп ұйымдастыру үшін қолданады. Мұрагерлік - бұл бір объекттің екінші объект қасиетін өзіне алу процесі, яғни, объект басқа объекттің қасиеттерін өзіне алып, оған өзінің өзіне ғана тән қасиеттері мен әдістерін қосып, толықтырады. Java программалау тілінде объектілік айнымалылар дегеніміз –объектіге сілтеме. Объектілік айнымалыны нақты объектімен байланыстыру меншіктеу арқылы жүзеге асырылады. Объектіні құру «конструктор» деп аталатын арнайы ішкі программаны шақыру арқылы жүзеге асырылады. Конструктор құрылған объектіге сілтемені қайтарады. Конструктор аты экземпляры құрылатын класс атымен сәйкес келеді. Конструкторды шақыру кезінде оның алдында new қызметші сөзі қолданылады. Мысалы: Circle obj1=newCircle(); Әдістер объект әдістері және класс әдістері болып екіге бөлінеді. Объект әдістерін тек объектілердің өзінен шақыруға болады. Ал класс әдістерін кластардан да, обьектілерден де шақыруға болады. Әдістерді шақыру форматы: Класс аты. Әдіс аты(параметрлер тізімі) немесе Объект аты. Әдіс аты(параметрлер тізімі); Әдістер объектілерде сақталмайды, бірақ объектілер оларды шақыра алады. Java технологиясының идеологиясы компьютерлік желі жұмысына негізделген және қажет болған жағдайда программаға қажетті кластар мен ресурстарды жүктей алады, яғни, бір қосымшада көптеген кластар жиынтығы қолданылуы мүмкін. Java программалау тілінде класстарды топтастыру үшін арнайы дестелер (package) қолданылады. Жоба құру кезінде кластар автоматты түрде дестелерде орналасады. Java программа құруда класс мүшелерін сипаттау үшін арнайы модификаторлар қолданылады. Модификаторлар дегеніміз әдіске қатынауға рұқсат беретін құқықты, класс әдісіне жататынын, жатпайтынын, кластың ұрпақтарында әдістің қайта анықталу мүмкіншілігін шектейтін, осыларды іске асыру үшін көрсетілетін бекітілген сөздер. Олар: public — бұл бағдарламашыға көрінетін кез келген әдіс пен айнымалыларды басқаратын модификатордың мүмкіндігі. private — бұл бағдарламашыға шектелген әдіс пен айнымалыларды басқаратын модификатордың мүмкіндігі. protected — бұл бағдарламашыға қорғалған әдіс пен айнымалыларды басқаратын модификатордың мүмкіндігі. static — бұл сөз арқылы класстың әдістері мен айнымалылар жарияланып, класстармен толық жұмыс жасау үшін пайдаланылады. Static сөзі қолданылатын әдістер, тек локальды және статистикалық айнымалылармен жұмыс жасайды. void — бұл main әдісінен мағынасынмайтын модификатор. main — бұл қолданба түріндегі кез келген программада, бұл әдіс болуы тиіс.
Бұл әдіс бүкіл қолданба үшін жалғыз болуы мүмкін немесе осы қолданбаның кейбір кластарында болуы немесе әрбір класында болуы мүмкін. Әдіске жіберілетін барлық параметрлер, «;» символымен бөлінген элементтер тізбегі ретінде қос домалақ жақшада көрсетіледі. Параметрлер тізбегінің әрбір элементі, бөлшектенген қадам типі мен идентификатордан тұрады. Тіпті әдісте параметрлер болмаған жағдайда, оның артынан міндетті түрде бірнеше домалақ жақша қою керек. 1.3 Java-қолданбаларды әзірлеу құралдары. Java-қолданбаны IntelliJ IDEA ортасында визуальды жобалау құралдары Қазіргі кезде Java-қолданбаларды әзірлеу құралдары ретінде утилиттерді емес, NetBeans IDE,Eclipse, Java платформасына арналған IntelliJ IDEA сияқты замануи кәсіби әзірлеу орталарын қолданған қолайлы, әрі тиімді. Оның жұмысына JDK құрамынан JRE ғана керек. Егер, алғашқы IDE әзірлеу орталары тек бастапқы кодты теру үшін қолданылатын текстік редакторды ғана көрсетті, ал қалған жұмысты, компиляциялаудан бастап, жобаны жинақтап іске асыруды да өзіміз орындауға тура келді, ал бүгінгі қолданыстығы көп функциялы IDE әзірлеу орталары Javadoc, рефакторинга, профайлингті автоматты түрде құрудан бастап, UML-жобалау, орфаграфияны тексеру сияқты функцияларды орындайды. Осындай көп функцияларды орындайтын қолданбаны әзірлеу орталары жұмыс үстеу үшін программа құратын кмпьютердің жағдайы жоғары болу керек. Бүгінгі күнде Java қолданбаларды IDE әзірлеу құралдарының танымалы IntelliJ IDEA, Eclipse и NetBeans. Жалпы, бұл үшеуіде бірдей функционалдық мүмкіндіктерді қамтиды және қайсысы жақсы екенін бағалау мүмкін емес. Чехия мемлекетінің JetBrains компаниясының өнімі IntelliJ IDEA Java қолданба әзірлеу құралы соңғы уақытта өнімнің жоғары сапасымен, қолданыстыағы ыңғайлылығымен программистер арасында сұранысқа ие.(Өндірушілердің ұраны: «Develop with Pleasure!» — «Разрабатывайте с удовольствием!») IntelliJ IDEA 3.0 автоматты коды аяқтау, шаблондарды қолдану, іздеу, оптимизацияландыру, кодты іске асыру, кодтың рефакторы сияқты функцияларды қамтиды. Және әзірлеу ортасын тәуелсіз компаниялардың Open API программалық интерфейсін көрсетуге мүмкіндік береді. XML- документтерді құру, өзгерту және ондағы қателерді іздеу функциясын, JUnit тестілеу Jakarta Ant қолданба жиынының құралдары Jikes компиляторын қамтиды. NetBeans ортасында және қазіргі заманғы басқа да әзірлеу орталарында мұндай процесс компонеттердің объектілік моделіне негізделеді, сондықтан оны объектіге бағытталған дизайн (OOD – Object-Orientied Design) деп атайды. NetBeans ортасы RAD-орта (Rapid Application Development – қолданбаларды жылдам әзірлеу) болғандықтан, дамыған графикалық қолданушы интерфейсі бар қолданбаларды тез әрі қолайлы түрде жасауға
класы немесе оның ішкі класы javax.swing.Jframe арқылы жасалатын графикалық қолданбалардың апплеттерден айырмашылығы – браузер қажет емес, қолданба main() әдісімен іске қосылады. Қолданбаның графикалық интерфейсін құру үшін Frame немесе JFrame класының объектісін қолдану керек, оның ішіне терезеге шығарылатын компоненттер орналастырылады. Frame класы әдістерін Component – Container- Window кластар иерархиясын алады. Java тіліндегі жазылатын қолданбаны NetBeans ортасының визуальды құралдары арқылы құру үшін алдымен NetBeans біріктірілген әзірлеу ортасын (NetBeans IDE 8.2 нұсқасы үшін)іске қосып, мына 3 тәсілдің біреуімен: бас мәзірден «Файл / Создать проект» пунктін таңдау; саймандар тақтасынан «Создать проект» деген иконканы таңдау; Ctrl+Shift+N пернелерін басу керек. Сурет 1
Сурет 2 Сурет 1,2 - Жаңа жоба құру; «Создатьпроект» терезесінен, Категория бөлімінен Java, Проекты бөлімінен Приложения Java таңдау. Сурет 3 - Java приложенияны таңдаған соң жобаның атауы беріледі. Сурет 3
EVENT Met_a_local = new EVENT("Met_a_local", 4 ); EVENT Highway_robbers = new EVENT("Highway_robbers", 1 ); EVENT Roadside_inn = new EVENT("Roadside_inn", 7 ); Scanner sc = new Scanner(System. in ); System. out .println("Сыграть в симулятор торговца?"); System. out .println("\t1. да"); System. out .println("\t2. нет"); int choice = sc.nextInt(); while (choice != 1 ) { System. out .println("Сыграть в симулятор торговца?"); System. out .println("\t1. да"); System. out .println("\t2. нет"); choice = sc.nextInt(); } System. out .println("Куда вы хотите отправится?" + "\n\t1. Шамбала" + "\n\t2. Каракорым" + "\n\t3. Тимбукту" + "\n\t4. Авалон" + "\n\t5. Ыс"); int variant = sc.nextInt(); if (variant == 1 ) { System. out .println("Торговец отправляется в Шамбала осталось " + Shambala.getLenght()); } else if (variant == 2 ) { System. out .println("Торговец отправляетесь в Каракорым " + Karakorym.getLenght()); } else if (variant == 3 ) { System. out .println("Торговец отправляетесь в Тимбукту " + Timbuktu.getLenght()); } else if (variant == 4 ) { System. out .println("Торговец отправляетесь в Авалон " + Avalon.getLenght()); } else if (variant == 5 ) { System. out .println("Торговец отправляетесь в Ыс " + Ys.getLenght()); } boolean running = true;
Game: if (running) { Random Place = new Random(); Scanner scan = new Scanner(System. in ); } String[] quality = {" (состояние: нормальное) ", " (состояние: слегка испорчен) ", " (состояние: половина испортилась) ", " (состояние: почти весь пропал) ", " (состояние: испорчен в хлам) "}; System. out .println(); String[] strArray = {"Обычный день-ничего не произошло. ", "Дождь", "Ровная дорога", "Телега сломалась", "Река", "Встретил местного", "Разбойники большой дороги", "Придорожный трактир"}; System. out .println(); double meat_price = 5.5; double dried_fruit_price = 6.5; double seed_price = 5 ; double flour_price = 3.3; double fabric_price = 4.3; double paint_price = 6 ; Random random = new Random(); int coins = 200 ; int meat = random.nextInt( 10 ); int dried_fruit = random.nextInt( 10 ); int seed = random.nextInt( 10 ); int flour = random.nextInt( 10 ); int fabric = random.nextInt( 10 ); int paint = random.nextInt( 10 ); double all_meat = meat_price * meat; double all_dried_fruit = meat_price * meat; double all_seed = meat_price * meat; double all_flour = meat_price * meat; double all_fabric = meat_price * meat; double all_paint = meat_price * meat;
System. out .println("Привёз " + meat + " единиц мясо " + getRandomQuality (quality)); System. out .println("Привёз " + dried_fruit + " единиц сухофрукта "
} else if (variant == 3 ) { int finish = (--timbuktu - ++result); System. out .println("День " + i + "\n" + getRandomWord (strArray) + "\n" + "Осталось " + finish + " лиг"); if (finish < 2 ) { System. out .println("Вы доехали до точки"); System. out .println("Привёз " + meat + " единиц мясо " + getRandomQuality (quality)); System. out .println("Привёз " + dried_fruit + " единиц сухофрукта "
static String getRandomQuality(String[] quality) { Random rand = new Random(); int index = rand.nextInt(quality.length); return quality[index]; } static String getRandomWord(String[] array) { Random random = new Random(); int index = random.nextInt(array.length); return array[index]; } } Жобаны орындауға жібереміз. Экранда консоль терезесі пайда болады. Ашылған терезеде бір жауапты таңдай аламыз. Жауапты таңдағаннан кейін біздің бағламамыз іске қосылады. Сурет 5. Саудагер симуляторы.
