Preuzmite Dendrologija- Skripta- Šumarstvo i više Rezime u PDF od Fitofarmacija samo na Docsity!
Ginko biloba-ginko OPIS: monotipsko , listopadno drvo koje na prirodnim staništima izraste do preko 30m.i debljine preko 2m.,a doživi starost više od 100 godina..Na stablu se razlikuje 2 vrste izbojaka i to kratkorasti i dugorasti. Listovi su osebujni, sa 2 režnja (biloba) podsječaju na raširenu lepezu, peteljka do oko 7 cm. duga, plojka lista 5-8cm. široka sa brojnim markantnim paralelnim nervima koji se dihotomo dijele. Cvjetovi su dvodomni, a javljaju se na vrhovima kratkorasta paralelno sa listanjem.Oprašivanje je anemofilno.Sjemenke koštuničave, slične šljivi, duge oko 2 cm.Razlika između muških i ženskih stabala je što muška stabla ranije odbacuju lišče od ženskih. Klimu našeg podneblja dobro podnosi,otporna je na visoke temperature,ne podnosi zasjenu, otporna na djelovanje jakih vjetrova, dobro podnosi zagađenu atmosferu i štetne plinove. AREAL: porijeklom iz Kine,Koreje i Japana Pseudotsuga menziesii- duglazija OPIS: izrasta u visinu do oko 100 m., sa promjerom debla do 4 m. Iglice duge 2-3 cm.,ravne,spiralno raspoređene, na vrhu tupe ili ušiljene, sa 2 pruge stoma, rastrljane imaju miris jabuke.Korijenov sistem je srcast. Šišarice stoje uspravno na granama.duge 4-10 cm.sa karakterističnim dugim zaštitnim ljuspama koje su na kraju trorežnjate. U svim djelovima Evrope zelena duglazija se masovno uzgaja zbog brzog rasta i debljinskog prirasta,velikog kvaliteta drveta, te dekorativnosti.Ne podnosi mrazeve te strada od ranih ili kasnih mrazeva ,raste na nadm. vis.500-800 m.,prema vjetru osjetljiva, a u pogledu svjetlosti je na sredini, može i na svjetlosti, a i na tami,slabo se čisti od grana. AREAL: prirodni areal obuhvata velika prostranstva u zapadnom dijelu Sjeverne Amerike i od sjevernog Meksika do Britanske Kolumbije u Kanadi. Abies alba – jela OPIS: izraste u prosjeku 35-60 m.i sa promjerom debla preko 2 m,krošnja u starosti pri vrhu zaravnjena ( kao odsječena). Ima osovinski korijen-srčanicu koji prodire dosta duboko u zemlju. Iglice pljosnate, na naličju sa dvije paralelne bijelkaste pruge stoma, duge duge do 3 cm., a široke do 3 mm. na vrhu izrubljene. Šišarke dugačke 10-20 cm. i debele 3-5 cm., ljuspe opadaju zajedno sa sjemenom,a kasnije ostaje vreteno šišarice. Ovo je jednodomna,anemofilna vrsta,dobro podnosi zasjenu dosta trpi od mraza i suš,.razmnožavanje je sjemenom. Traži stalnu relativnu vlažnost vazduha sa umjerenim temperaturama, a u odnosu na smrču bolje podnosi zasjenu i traži nešto više toplote,podnosi zimske mrazeve, a strada od kasnih proljetnih mrazeva, raste na nadm. vis. do 1600 m. AREAL: je u srednjoj i južnoj Evropi.,na zapadu do sjeverne Španije,na istoku do istočne Rumunije, na jugu do Sicilije i sjeveru do Poljske. Abies concolor- dugoigličava jela
OPIS: četine duge od 4,5-7 cm.,a široke od 2-2,5 mm.,plavičastosive i u 2 reda postavljene, često spiralno nagore iskrivljene,a na vrhu su kruto zašiljene ili oble.Šišarice duge 7-13 cm.,duguljastog oblika.U sjevernoj Nevadi dostiže visinu od oko 30 m. i prečnik do 1 m. Sterilne ljuspe su krače od fertilnih (1/3 fertilnih ). na nadm. vis. od 1000-2000 m Ne traži veliku zasjenu, može se saditi u parkovima,podnosi dosta suha zemljišta i niske zimske temperature, krošnja gusta i brzo raste. AREAL: nalazi se u zapadnim djelovima SAD ,na Stjenovitim planinama (Kalifornija,Arizona..). Picea abies- smrča OPIS: postiže visinu i do 50 m. i promjer debla do 1 m.,deblo pravo, punodrvno, krošnja kupasta i široka,grane pršljasto raspoređene i uglavnom sabljasto zakrivljene.Korijenov sistem je plitak, tanjirast, bez centralnog korijena, na njemu je razvijena ektotrofna mikoriz (kao kod jele).Iglice ravnomjerno spiralno raspoređene, pri vrhu ušiljene, duge do 2,5 cm. i oko 1mm. široke. Osnovni tipovi grananja kod smrče je češljast,četkast i pljosnast. Kora je tanka, jer je vrsta sjenke. Šišarke viseče, u stadiju zrenja smeđe do 18 cm duge i oko 4 cm u promjeru, nakon sazrijevanja i ispadanja sjemena, šišarke opadaju.Razmnožavanje je sjemenom i vegetativno. Smrča je jednodomna, anemofilna vrsta, dobro podnosi sjenu i niske temperature,pati od kasnih mrazeva i vjetroizvala,varijabilna vrsta. AREAL: sjeverna Evropa i planinski predjeli srednje i južne Evrope.,nadm. vis. 1000-1700 m. Picea pungens- bodljikava smrča OPIS: izrasta u visinu preko 30 m.,iglice radijalno raspoređene, 2-3 cm. duge, 1,5 mm široke, tvrde,oštre,ušiljene. Šišarke 6-10 cm duge, široke su 3,5 cm, sa 8 mm. dugim kriocetom Nikad se ne javlja u sastojinama, ima naziv “vodena smrča” (blizu rijeka)Razmnožavanje je sjemenom, ali se kultivari razmnožavaju vegetativnim putem Od svih vrsta roda Picea, ova vrsta najbolje podnosi gradski klimat, također otporna na suhi vazduh i ljetnu sušu, podnosi jake jesenske i zimske mrazeve, dok od proljetnih strada, a otporna je na vjetrolome i snjegolome, podnosi svijetlost, zaštičena od divljači. AREAL: centralni i južni dijelovi Stjenovitih planina u SAD, nalazi se u rasponu od 2000-3000 m nadm. vis. Picea omorika- Pančićeva omorika OPIS: stablo visoko 30-40 m, i oko 50-60 cm. u promjeru.Gornje grane manje-više lučno prema gore usmjerene,srednje horizontalne, a najdonje opuštene sa uzdignutim vrhom. Ima žilu srčanicu koja duboko prodire u pukotine krečnjačkih stijena. Iglice pretežno rombične, sa donje strane ima 2 plavičastobijele pruge stoma (kao kod jele), vrh im je tup ili kratko zašiljen, iglice duge 1-2 cm i 0,5-2 mm široke. Šišarke dugačke 5-6 cm i oko 1-2 cm u promjeru, ostaju na stablu i nakon ispadanja sjemena. Razmnožavanje pretežno iz sjemena, a samo pojedinačno vegetativno. Pančičeva omorika je jednodomna, anemofilna vrsta, podnosi mraz i veliku sušu,otporna na djelovanje dima, prašine i gasova.,otporna na rane i kasne mrazeve. AREAL: endemična vrsta Jugoslavije; srednja Bosna, zapadna i jugo-zapadna Srbija, raste na nadm. vis. 300-1600 m. Larix decidua- ariš OPIS: u prosjeku visoko od 25-35 m sa prečnikom debla do 1,6 m. Deblo ravno i punodrvno, grane nisu spiralno raspoređene. Korijenov sistem jako razvijen ima žilu srčanicu u mladosti, a kasnije srcast korijen, razvijena ektotrofna mikoriza. Iglice u jesen opadaju, nježne tanke i ušiljene, duge 1-4 cmi do 0,6-1,6 mm široke, na kratkorastima su u čupercima, ima ih 20- kom.Šišarice 2-4 cm duge I oko 2 cm široke i ostaje na granama nekoliko godina, razmnožavanje putem sjemena, raste na nadm. vis. 600-1600m.Kod ariša se mogu sresti dugorasti izrasli iz osnove šišarice. Poznate su vrste “krvavi ariš” I “livadarski” .Veoma brzo raste. Ariš je jednodomna,anemofilna i heliofilna (vrsta svijetlosti) vrsta, brzog rasta, podnosi niske temperature, buru i snijeg.
Šišarice su duge 7-8 cm, i oko 2,5 cm debele i zriju 2. godine. AREAL : endemična vrsta centralnog i zapadnog dijela Balkanskog poluostrva i južnog dijela Alpeninskog poluostrva. USLOVI UZGOJA: jednodomna, anemofilna, heliofilna i kalcifilna vrsta. Pinus sylvestris- bijeli bor OPIS: izraste do 40 m visine i promjera debla do 1m. Grane formiraju pršljenove,a drvo je pravno, punodrvno. Ima jaku žilu srčanicu i brojno bočno korijenje. Iglice stoje na kratkim izbojcima po 2 u rukavcu, duge 4-6 cm i do 2 mm široke, ostaju na granama 2-3 godine ,iglice su uvrnute oko svoje ose. Šišarice vise na kratkoj dršci ,često asimetrične. 3-8 cm duge i 2-3 cm široke ,sa grbicom na vrhu. Razmnožavanje je sjemenom. AREAL: Evropa i sjeverna Azija. USLOVI UZGOJA :jednodomna, anemofilna, heliofilna i kserofilna vrsta. Pinus mugo- krivulj ili klekovina OPIS: u zavisnosti od stanišnih uslova habitus jako varira, javlja se kao grm ili naraste do 10 m visine. Najviše se susreče kao polegnuti grm čije su grane savijene prema gore. Nema žilu srčanicu, bočni korijeni brojni i jako razgranati i šire se u radijusu do 10m. Iglice 2-6 cm dužine i 1,5-2 mm širine, na rubovima fino nazubljene, nalaze se po 2 u kožičastom rukavcu. Šišarice u okruglaste 2-7 cm duge i oko 2,5 cm široke, sjedeče su., i dozrijevaju u proljeće 3. godine. Ima zaštitni karakter ,jer čuva zemlju od erozije, a niže položaje od bujica snježnih lavina i zbog toga je značajan. Javlja se nekolio varijateta. Var. mugo ., var. pumili ., var. uncinata. AREAl: srednja i južna Evropa USLOVI UZGOJA :jednodomna, a ponekad i dvodomna, anemofilna i heliofilna vrsta. Prilagođena na ekstreme planinskog klimata i doživi veliku starost. Sequoiadendron giganteum- đinovska sekvoja OPIS : veoma visoko drvo sa piramidalnom krošnjom i visinom do 135 m i prečnikom stabla do oko 10 m, starost do 4000 godina i kora sa debljinom 75 cm. Iglice raspoređene u 3 reda spiralno, duge do 12 mm. Šišarice duge 5-8 cm, široke 3-4,5 cm. Često gajene u vrtovima i parkovima. AREAL : zapadni obronci planinskog masiva Siera Nevade u srednjoj Kaliforniji gdje obrazuje guste šume na nadm. vis. 1400- m. Metasequoia glyptostroboides- metasekvoja OPIS: listopadno drvo visoko 35 m, sa prečnikom 2 m. Šišarice duge 1,8-2,5 cm, široke 2 cm. AREAL: prirodno rasprostranjna u istočnom Sečuanu i zapadnom Hupehu (srednja Kina), raste na nadm. vis. 700-1350 m. Unesena u zemlje Evrope i Sjeverne Amerike. USLOVI UZGOJA: jednodomna, heliofilna, brzorastuča vrsta, potrebna joj je dovoljna vlaga zemljišta, a dobro podnosi i vazdušnu sušu, otporna prema niskim zimskim temperaturama do -30 ° C. Thuja occidentalis- zapadna tuja OPIS: drvo na prirodnim staništima visoko do 20 m, sa kratkim horizontalnim granama i piramidalnom krošnjom.,grančice bez vidljivih stominih otvora. Lišče je ljuspasto,zašiljeno,dugo do 4 mm. Šišarice jajaste, duge 8 mm,zrele u prvoj godini.
Javlja se na vrlo vlažnim staništima i nema velike zahtjeve za stanište,raste u sjenci slobodno,malo osjetljiva prema dimu i gasovima u gradovima, dobro podnosi žege i suše. AREAL : jugo-istočna Kanada i sjevero-istočni dijelovi SAD. Calocedrus decurrens- libokedar OPIS: drvo koje dostiže visinu do 45 m,prečnik od 2 m i starost od 600 godina. Lišće je dugo 3-12 mm, stoji po 4 u pršljenu, šišarice duge do 2,5 cm, a široke do 11 mm., i one imaju 3 para ljuspi od kojih je spoljni par sterilan,a unutrašnji plodan. AREAL :zapadni dijelovi Sjeverne Amerike (od centralnog Oregona do donje Kalifornije). USLOVI UZGOJA : razmnožava se vegetativno,ima veći broj formi, vrsta polusjenke, uspjeva na staništima sa dovoljno relativne i apsolutne vlage i bez ekstremnih zimskih temperatura, po prilici na toplijim zaštićenim staništima, toploljubiva vrsta dobro podnosi gradske uslove. Cupressus sempervirens- čempres OPIS : javlja se u 2 varijateta: var. pyramidalis poznat u narodu kao “muški” sa piramidalnom krošnjom koja se sužava prema vrhu i var. horizontalis poznat kao “ženski” ima široko kupastu krošnju sa horizontalno ostojećim granama. Korijenov sistem je jako razgranat prodire duboko u zemlju i prilagodljiv je terenu. Iglice su ljuspaste, čvrsto prilegle uz tanke granćice, 1 mm duge, na leđnoj strani imaju stomu. Šišarice 2,5-5 cm duge, sastavljene od 8-14 plodnih ljuspi. Čempres je jednodomna, anemofilna,heliofilna i kserofilna vrsta,otporna na visoke temperature i dugotrajnu sušu, dosta brzo raste, koristi se za pošumljavanje opustošenih i ogoljenih kraških područja. AREAL : je u jugo-istočnaEvropa i jugo-zapadna Azija (karakteristična vrsta za zemlje Sredozemlja). Chamaecyparis lawsoniana- lausonov pačempres OPIS : drvo visoko 30-40 m sa prsnim promjerom do 1,7 m. krošnja usko kupasta sa kratkim horizontalnim granama. Lišće (iglice) dugo 5-8 mm i ima smolne kanale, šišarice debele 8-12 mm sa 8 ljuspi. AREAL : Sjaverna Amerika (od jugo-zapadnog Oregona do sjevero-zapadne Kalifornije) USLOVI UZGOJA : raste na vlažnim terenima, dekorativno drvo, raste lagano, podnosi zasjeni, hladnoću i vjetar,otporna prema prašini gasovima i dimu. Juniperus communis- kleka OPIS : srednje visok grm ili nisko drvo, nekad i do 15 m visoko i do 0,5 m debelo, grane uzdignute nisu u pršljenovima. Ima žilu srčanicu i razvijena endotrofna mikoriza. Iglice po 3 u pršljenu duge 7-20 mm i do 2 mm široke, bodljikave, sa gornje strane imaju bijelu prugu,i ostaju na stablu do 4 god.
Platanus x acerofilia-javorolisni platan OPIS:dostiže visinu do 40 m, kora se ljuspa,list je sa 3 glavna nerva I sa 5 režnjeva,režnjevi su rougaoni I malo nazubljeni, lisna ploča je široka 12-25 cm, petelja 4-10 cm duga, ima plodne glavice obično po 2 koje imaju prečnik oko 3 cm I plod je dlakava oraščica. AREAL:zapadna Evropa Quercus rubra- crveni hrast OPIS:ima visinu 30-45 mi prečnik do 2 m., vršni pupoljci 6,5 mm dugi., listovi 12-20 cm i 10-12 cm široki,duguljasti do obrnuto jajasti,sa 7-11 oštrih režnjeva I dubokim urezima I vrh lista zašiljen.Plod je žir dug15-25 mm i širok 10-23 mm.najbolje uspjeva na pjeskovitim ilovačama,izbjegava krečna zemljišta I ne podnosi stagnirajuće vodekao I suha zemljišta. Nadm visinu ide do 1000 m. AREAL:istočni dijelovi SAD, a na sjeveru dopire do u Kanadu. Quercus petraea-hrast kitnjak OPIS:listopadno drvo od 35-40 m visine sa promjerom debla 1-3 m.,kora ispucala.,korijenov sistem sa centralnim korijenom i vršni pupoljak najkrupniji. Lišće simetrično 12 cm dugo i 7 cm široko, eliptično ili duguljasto do obrnuto jajasto sa 4-8 pari usječenih režnjeva.,cvijetovi u resama(muški),a ženski pojedinačno ili 2-5 u grupama.,kupola poluloptasta po tri zajedno,plod je žir dug 1,5-4 cm,širok je 0,8-2, cm. Nalazimo ga na kiselkastom zemljištu,I ovo je jednodomna,anemofilna,mezofilna vrsta. AREAL :zapadna,srednja,djelimično sjeverna I istočna Evropa. Quercus robur-lužnjak OPIS:listopadno drvo 30-40 m visoko I sa prečnikom debla do 2 ,5 m.,korijenov sistem sa centralnim korjenom. List 8-15 cm dug i 3-10 cm širok, po obliku jajast ili obrnuto jajasto duguljast, na vrhu tup,osnova nesimetrična, I list je najširi u gornjoj polovini I sa 4ili5 pari režnjeva.,cvijetovi jednospolni muški u resama a ženski pojedinačno ili u grupicama po 5. Kupola poluloptasta sa tankim zidovima .,plod je žir oko 1,5-5 cm dugačak I 0,7-2,7 cm širok I visi na 3-6 cm dugoj peteljci. Ovo je jednodoma anemofilna,mezofilna,heliofitna vrsta.,lužnjakova staništa su pretežno iluvijalno-deluvijalna zemljišta. AREAL :rasprostranjen je od Atlanskog okeana do Urala,Kavkaza I Kaspijskog jezera; na sjeveru do Škotske i Skandinavije, a na jugu u sjevernoj Africi I zapadnoj I istočnoj Evropi. Nadm. visina 1200m. Quercus cerris-cer OPIS:listopadno drvo visoko 30-35 m I sa prečnikom debla do 1 m.,kora karakteristična zbog upadljivo crvenkaste boje u dnu brazdi.,korijenov sistem sa centralnim korijenom.
List dug 5-15 cm I do 9 cm širok.kožast,sa režnjevima na vrhu zašiljenim I po obodu cijelim, kraj osnove peteljke javljaju se stipule. Cvijetovi jednospolni,muški sakupljeni u rastresite cvasti, kupola podsjeća na šubaru, plod je žir pojedinačan ili po 2 do 4 zajedno sijedeći ili na dršci dugoj do 3 cm,2-4 cm dug I do 2,5 cm debel. Cer je jednodomna,anemofilna,kserotermna I heliofilna vrsta,doživi starost do 300 godina,živi na krečnjaku ili silikatu. AREAL :južna I jugistočna Evropa; od Francuske preko Alpeninskog poluostrva, Balkansko poluostvo do M. Azije I Sirije; na sjeveru do južne Švicarske I Austrije, a najsjevernije do Moravske. Quercus frainetto-hrast sladun OPIS:sladun je visok 25-35 m sa promjerom debla do 1m,može se javljati I kao grm.,kora ispucala, pupovi dosta krupniji od pupoljaka ostalih hrastova. Listovi sakupljeni na vrhu izbojka,10-20 cm dugi 6-12 cm široki, sa 6-10 režnjeva I list je simetričan. Cvijetovi jednospolni,muški u resama,ženski grupisani., plod je žir oko 15-25 mm dug I 10-12 mm debel. Sladun je jednodomna,anemofilna,heliofilna I kserotermna vrsta, nadm. visina 1000 m AREAL:jugoistočna Evropa; jedan dio Italije I M. Azija. Quercus pubescens-medunac OPIS :medunac je listopadno drvo ili grm dostigne visinu do oko 15-20 m I prečnika do 2 m.,kora duboko ispucala. List 4-10 cm dug i 3-6 cm širok,po obliku obrnuto jajast sa 5-7 režnjeva. Cvijetovi jednospolni,muški u resama,ženski pojedinačno ili u zbijenim grupicama, plod žir javlja se pojedinačno ili grupama,dosta sitan,sjedeći I do 2,5 cm dug. Staništa medunca su područja sa suvom I toplom submediteranskom I mediteranskom klimom,voli toplije ekspozicije. Sladun je jednodomna, anemofilna,kserotermna,heliofilna vrsta. AREAL :srednja I južna Evropa,Krim,Kavkaz I Mala Azija. Quercus trojana-makedonski hrast OPIS:poluzimzeleni grm ili manje drvo koje može izrasti I do 20 m visoko i prečnika do preko 100 cm. Ima centralni korijen., listovi su eliptični,polukožasti 5-8 cm dugi I 2-3 cm široki,po obdu imaju oštro zašiljene zubce u kojima se završavaju 8-12 pari istaknutih nerava. Cvijetovi muški u resama, a ženski najčešće pojedinačni. Plod je žir dugačak od 28-45 mm I debljine 13-29 mm I nalazi se u kupoli koja je sijedeća. Makedonski hrast je jednodomna,anemofilna, kserotermofilna I kalcifilna
Listovi oko 8-17 cm dugi,sa 13-20 pari nerava I najširi u gornjoj polovini,a po obodu je dvostruko testerast i prosječno veći od lista poljskog brijesta,vrh je često sa 3 režnja. Cvijetovi dvospolni u gustim čupercima, plod je jednosjemeni krilti oraščić koji je smješten u sredini membranske perutike I do njega ne dopire urez na vrhu krioceta kao što je to slučaj kod poljskog brijesta.Raste na mezofilnim staništima na sviježim I plodnim zemljištima. Planinski brijest je jednodomna anemofilna mezofilna vrsta. AREAL: rasprostranjen je u Evropi;sjeverna granica mu ide kroz Škotsku I Skandinaviju Ulmus leavis-vez OPIS :listopaadno drvo oko 30-35 m visine I sa promjerom debla do 1,5 m., kora uzdužno ispucala I bogata likinim vlaknima ( ime vez). Listovi u osnovi jako asimetrični 5-15 cm dugi I 3-9 cm široki, oštro zašiljeni,dvostruko testerast, bočni nervi pri vrhu se ne djele,sa 12-19 pari nerava. Cvijetovi u rahlim čupercima., plod I sjeme je viseći krilati oraščić. Vez je jednodomna, higrofilna, poluskiofitna, vrsta I ima jaku izdaničku snagu iz panja I doživi starost oko 400 godina. I manje pati od holandske bolesti od ostalih brijestova. AREAL: srednja I istočna Evropa I zapadna Azija. Celtis australis-korivić OPIS:listopadno drvo do 20 m visoko prečnik aod 1-2 m, kora glatka.Pupovi vršni I bočni su podjednake veličine, listovi asimetrični raspoređeni u 2 reda po rubu testerasti 4-15 cm dugi I do 6 cm široki. Cvijetovi ne dugim peteljkama pojedinačni ili po 2-4 u skupini, a plod je okrugla mesnata koštunica. Koprivić je jednodomna, anemofilan,kserotermna,heliofilna, spororastuća vrsta I doživi starost od 400-1000 godina. Nad. visinu dostiže do 900 m. AREAL:južna Evropa, Mala Azija, Kavkaz I sjev Afrika. Fagus silvatica-bukva OPIS: Bukva je visoka 40-48 m I oko 1-2 m prečnika, kora glatka,korijenov sistem srcast i zastupljena ektotrofna mikoriza. Listovi elipsoidno do objajasti po obliku i stoji u 2 reda i najšire iznad polovine dužine lista 5-12 cm dugi I 3-8 cm široki sa 5-9 pari nerava., muški cvijetovi sakupljeni u kuglastecvatove,a ženski su na kratkim peteljkama, plod poznat pod imenom bukvica dugačak je oko 16 mm I klija epigeično.Bukva je jednodomna, jednospolna, anemofilna, sciofilna, mezofilna vrsta I razmnožava se sjemenom I vegetativno penje se I do 2000 m nad. visine. Drvo I reda AREAL: njen areal prekriva većinu Evropa; sjeverna granica joj počinje od Škotske I Skandinavskog poluostrva;istočna granica joj ide na jug preko istočne Pruske,Poljske ka Besarabiji, karpatskim planinama I Balkanskom poluostrvu; na jug dostiže do sjeverne Sicilije I Korzike.U jugozapadnoj Evropi,preko Francuske I Pirineja, zalazi u sjevernu Španiju.Na zapadu Evrope granica bukve ide u Francuskoj uglavnom do same obale, prelazeži u Englesku.
Betula pendula-breza bradavičasta OPIS: visoka je do 30 m sa prečnikom debla od 40-60 cm.,kora je sa brojnim bjeličastim bradavičastim nakupinama i duboko je ispucala,a korijenov sistem ima jako razgranate bočne korijenove. Listovi 3,5-7 cm dugi I 2-4 cm široki I imaju 6-9 pari bočnih nerava. Cvijetovi muški su sjedeći I u resama kao I ženski, plod je okriljena oraščica do 2 mm duga. Bradavičasta breza je jednodomna, anemofilna, heliofilna vrsta koja podnosi niske temperatura, penje se do 1900 m nad. visine I javlja se na krečnjačkim I silikatnim masivima. AREAL:zapadna, sjeverna I južna Evropa, Mala Azija, Kavkaz i Sibir. Alnus glutinosa-crna joha OPIS:listopadno drvo visoko 20-25 m, kora kod mlađih primjeraka glatka., korijenov sistem sa izraženim bočnim korijenovima. Listovi u mladosti na licu ljepljivi, odrasli su 4-10 cm dugi I 3-7 cm široki, pri osnovi klinast,oblika obrnuto jajastog, po obodu prosto ili dvojno nazubljen. Cvijetovi u resama,plod je 2-3 mm dug okriljeni orščić (nux) I nalazi se u šišarikama. Crna joha pripada evroazijskom flornom elementu,evrihorna ali I stenotopna vrsta.Ovo je jednodomna, anemofilna, heliofilna, izrazito higrofilna I hidrofilna brzorastuća vrsta I razmnožvase sjemenom I vegetativno, raste na vlažnim,dubokim humoznim na aluvijalnim terenima, na bočnim žilama se mogu primjetiti kvržice koje koriste slobodni azot iz vazduha.nadm visina 1230 m I drvo je II reda AREAL:od Norveške I Finske kroz cijelu Evropu do sjeverne Afrike I od Španije I Engleske do duboko u Sibir. Alnus incana-siva joha OPIS: je visoka 10-25 m, kora svijetlosiva (ime) glatka sa brojnim lenticelama I kora sadrži do 15 % tanina, korijenov sistem plitak I obuhvata veliku površinu. Listovi 4-10 cm dugi I 3-7 cm široki, cvijetovi u resama, plod je okriljeni oraščić koji se nalazi u šišaricama. Siva joha je jednodomna, anemofilna, heliofilna, higro-mezofilna vrsta, raste na pješčanim I ilovastim terenima izbjegavajući terne sa stagnirajućom vodom I javlja se na 500-1300 m nad. visine. AREAL:sjeverna,srednja I istočna Evropa,sjeverna grnica joj je blizu tundre, na jugu se javlja u Hrvatskoj,Bosni,Srbiji,Crnoj Gori,Albaniji I Bugarskoj. Osrya crpinifolia-crni grab OPIS:je visok od 15-20 m sa promjerom debla do 50 cm, kora obično glatka, korijenov sistem sa jako razvijenim bočnim žilama, pupovi vršni I bočni približno iste dužine. Listovi 5-13 cm dugi I 2,5-6 cm široki imaju 15-18 pari bočnih nerava, cvijetovi u resama, plod je jednosjemena oraščica potpuno zatvorena u plodnom ovoju koji obrazuje rese poput šišarike. Javlja se na plitkim krečnjačkim, dolomitnim a može I na serpentinu. AREAL:srednja Evropa, balkan, Mala Azija I sjeverozapadni Iran.
Cercis siliquastrum-judino drvo OPIS:listopadni grm ili manje drvo do 8 m visine, kora crvenkasta, tanka I sitno raspucala, korijenov sistem prodire u krečnjačke kamenjare, vršni pup je koso zakrivljen- listovi naizmjenični,okruglastobubrežasti oko 9 cm široki. Cvijetovi skupleni u grozdove,plod je oko 10 cm duga, spljoštena mahuna I ov je entomofilna,toploljubiva vrsta koja se razmnožava sjemenom. AREAL:južna Evropa I zapadna Azija. Colute arborescens-pucalina OPIS:listopadni grm 2-4 m visine, korijenov sistem snažno razvijen pa se koristi za zaštitu zemljišta od erozije. List je neparno perast, do 15 cm dug sa 7-11 jajolikih do široko eliptičnih listića koji su dugi 1,5-3 cm I cijelog ruba I na vrhu plitko usječeni. Plod je mahuna 6-8 cm duga I pucalina je entomofilna,kserofitna vrsta,cvijetovi u grozdastim cvastima. AREAL:srednja I južna evropa, sjeverna Afrika, mala Azija I Transkavkazije Myrtus communis-mirta ili mrča OPIS:zimzeleni grm od 4-5 m visine, listovi jedostavni,kožasti, cijelog ruba,bez palistića ponekad po 3 u pršljenu, usko jajasti I ušiljeni, mirišljivi 1-3 cm dugi I 0,5-1 cm široki. Cvijetovi dvospolni,aktinomorfni, pojedinačni, plod je okruglasta sočna boba, sjeme je bubrežasto I koštano.Mirta jeentomofilna,heliofilna vrsta I svi biljni organi sadrže manje ili veće količine eteričnih ulja, otporna je protiv morske posolice I studeni. AREAL:Sredozemlje Pistacia terebinthus-smrdljika OPIS:listopadni grm ili manje drvo do 8 m visine I prsnog promjera do 1 m kora mrežasto ispucala I sadrži oko 25 % taninata se upotrebljava u kožarskoj industriji. Listovi su neparno perasti,9-16 cm dugi sastavljeni većinom od 7 duguljasto jajolikih gotovo sjedećih listića koji su dugi 3-6 cm I 1,2-1,8 široki. Na listovima se često javljaju šiške koje nastaju ubodom insekta. Cvijetovi u uspravnim cvastima, plod je okruglasta koštunica veličine 8 mm I ona sadrži masno ulje.Smrdljika je dvodomna,entomofilna,kserofitna vrsta I penje se do 700 m nad visine. AREAL:Sredozemlje Cotinus coggygria-obični ruj OPIS:grm ili manje drvo do 5 m visine,koristi se za sanaciju erodiranih terena,pupovi spiralno raspoređeni. Listovi od 3-8 cm dugi I 4-7 cm široki cijelovitog rubanaizmjeničnineugodnog su mirisa, cvijetovi dvospolni,sa terminalnim metlicama, plod je kruškolika I duguljastajednosjemena koštunica oko 5mm duga. Ruj je entomofilna vrsta sa sa hermafroditnim poligamnim cvijetovima izraziti termofit,kserofit I kalcifit.
AREAL:južna Evropa Krim, Kavkaz I centralna Azija. Petteria ramantacea-tilovina ili zanovijet OPIS:listopadni grm oko 2-3 m visine,listovi složeni od 3 listića, cijelovitog ruba 2-2,5 cm dugi I srednji listić je nešto veći od ostalih I nalaze se na oko 4 cm dugolj peteljci, cvijetovi skupljeni u grozdaste cvatove, plod je mahuna 4-5 cm duga I oko 1cm široka. Tilovina je entomofilna,heliofilna,termofilna vrsta podnosi jaku insolaciju i penje se do preko 800 m nad visine važna je “pašu” pčela I kao krmna biljka. AREAL: ilirsko-balkanski endemit (Jugoslavija I Albanija) Prunus cerasifera-crvenolisna šljiva ili đanarika OPIS:listopadno drvo visoko do 8 m., listovi eliptićnojajasti na vrhu zašiljeni 2-7 cm dugi na rubu testerasti.,plod je okruglasta ili elipsoidan jednosjemena koštunica., razmnožavanje kalamljenjem cvijetovi pojedinačni I vise na peteljkama. AREAL:Balkansko poluostrvo, zapadna Azija, Krim i Kavkaz. Prunus spinosa-trnjina OPIS:listopadni grm 4-5 m visok I ima trnovite grančice.,listovi na kratkorastima u čupercima,2-6 cm dugi I 1-3 cm široki sa 4-5 pari bočnih nerava,listovi eliptični do izduženi.,plod crvenoplava koštunica 10-15 mm.,ovo je jednodomna entomofilna, heliofilna vrsta.,služi u medicini I za pravljenje vina kao I za zaštitu terena od erozije. AREAL:Evropa,Tunis,Mala Azija,Iran. Prunus avium-divlja trešnja OPIS:izraste do 20 m I sa prećnikom preko 50 cm I starošću od 90 godina,ima srcast korijen,iovo je vrsta svijetlosti, kora dugo glatka. Lišće je oko 10cm dugo,I oko 5 cm široko eliptično I zašiljeno po obodu testerasto,plod koštunica sa peteljkom,a cvijetovi u gronjama. AREAL:cijela Evropa izuzev sjevernih I sjeveroistočnih dijelova. Prunus mahaleb-rašeljka OPIS: drvo visoko do 12 m sa prečnikom do 40 cm,kserotermna vrsta koja se javlja na bazičnim,kamenitim, toplim I suvim zemljištima, heliofilna vrsta.Lišče je jajasto-okruglasto, sa zašiljenim vrhom I srcastom osnovom, dugo oko 5 cm I široko oko 3 cm, po obodu sitno testerasto, cvijet je u gronjama, a plod je koštunica.
Eleagnum angustifolia-dafina OPIS:listopadno drvo visine 8-10 m.,grane obićno trnovite., ima prosti tip lista koji su 5-8 cm dugi I 2 cm širokilinearnolancetasti ili eliptični sa lica zelene boje a sa nalićja srebrenaste boje I dlakavi.,cvijetovi dvospolni.,plod je mesnata koštunica oko 1-1,5 cm duga I 5-6 mm široka.,izdržava veću koncentraciju soli u zemljištu.,autothona vrsta u Makedoniji. AREAL:istočno Sredozemlje i srednja Azija. Ailanthus altissima-pajasen ili kiselo drvo OPIS:listopadno drvo koje izraste 20-30 m., pupoljci se sastoje od 2-4 ljuspe I vršnog pupoljka nema., list je neparno perasto složen., listovi su 40-60 cm dugi .,sastavljen od 11-25 ovalnolancetastih ili jajastolancetastih listića 6-12 cm dugi I 2,5-4 cm široki sa 2-4 zupca u donjem dijelu lista., cvijetovi formiraju metlice., plod je 3-4 cm duga I oko 1 cm široka okriljena orašćica u gornjem dijelu spiralno uvijena., sjemenka u sredini ploda.,služi za učvrščavanje terena ugroženih erozijom I bujicama. AREAL:Kina Juglans regia-orah obični OPIS:listopadno drvo od 25-30 m visine I do oko 1-2 m prečnika., korijenov sistem sa centralnim korijenom. Ima neparno perast složen list, 20-40 cm dugi sa 5-9 listića,naizmjenični I nemaju palistiće., 5-13 cm dugi I 5 cm široki., lista u aprilu., cvijetovi jednospolni,sakupljeni u resama.,plod je koštunica 3-5 cm velika., koštunica puca uzdužnim šavom na 2 polutke., sjeme nepravilnog oblika dosta hranjivo. Ovo je jednodoma,anemofilna I mezofilna I toploljubiva vrsta. AREAL:neki dijelovi Balkanskog poluostrva,Mala Azija,Iran,Afganistan,Himelaji.,mnogi autori smatrju da u naše krajeve unešen I kulturom prošire,te tako podivljao. Juglans nigra-crni orah OPIS: listopadno drvo visine do 50 mdeblo prečnika do 2 m., ožiljci otpalih listova veliki I u obliku štita., listovi aromatični neparno perasti preko 50 cm dugi I sastavljeni od 9-25 listića koji su jajastolancetasti po rubu testerasti na vrhu zašiljeni., jednodoma vrsta cvijetivi u resama., plod okruglasta 4-5 cm duga prividna koštunica. AREAL:Sjev. Amerika (od Masočusetsa, na jug do Floride, a na zapad do Minesote I Teksasa).
Rosa canina-divlja ruža OPIS:listopadni grm do 3 m visine,ima neparno perast složen list, na grančici ima 5-7 listića koji su dugački 2-4 cm, po obodu dvostrukotesterasto nazubljeni i imaju palalistiće,plod je zbirni plod I to šipak, 1,5-2 cm dugačak., ovo je entomofilna vrsta. AREAL:Evropa, znatan dio Azije,Krim,Kavkaz,Mala Azija,Iran,Sjev. Afrika. Sorbus aucuparia-jarebika OPIS:listopadno drvo oko 5-10 m.,pupovi su 8-15 mm dugi I 5 mm široki I dlakavi su, ima neparno perast složen list,oko 10-20 cm dugi sastavljeni od 10-17 listića,kora ispuca,cvijetovi hermatofroditni,sabrani u gustu terminalnu gronjastu cvast.,plod okruglast ili elipsoidan do oko 10-15 mm dug, prividan plod. AREAL:Evropa,Mala Azija,Krim,kavkaz,sjev. Afrika. Sorbus domestica-oskoruša OPIS:izraste do 20 m, ima glatku koru,ima dubok centralni korijen.,pupovi goli,žutozeleni,ljepljivi,8-12 mm dugi i4-6 mm široki,ima neparno perasto složen list,list dugačak 15-18 cm, broj nerava je 11-21, list simetričan i ima dužinu 3-6 cm i obično 9-17 listića I ima grubo nazubljen zub.,cvijetovi u gronji.,polod je prividni polod oko 3 cm dug.,jednodomna.,entomofilna,heliofilna,kalcifilna vrsta I doživi starost oko 500 godina., zastupljena u kserotermnim šumama I zahtjeva dobra I podla zemljišta. AREAL:srednja I južna Evropa,Perzija I sjeverozapadna Afrika.(areal iz knjige:submediteranska vrsta sa sjeverno granicomm u Južnoj Švajcarskoj,južnom Tirolu I južnoj Mađarskoj, javlja se usjevernoj Africi I zapadna Azija) Sorbus aria-mukinja Ima visinu do 18 m,kora je glatka,prosti listovi koji su dvostrukotesterasto nazubljeni,10-14 broj nerava,list dugačak 6-12 cm I 8- cm široki,na licu tamnozeleni a na naličju srebrenasti.,cvijetovi hermafroditni,sakupljeni u gronje., plod je prividan oko 15 mm dug I oko 10 mm širok.,ovo je jednodoma,entomofilna,heliofilna,kalcifilna vrsta, ide I do 1700 m nad. visine. AREAL:Evropa Sorbus intermedia- nisko drvo do 10 m, list dugačak do 10 cm,naličje sivkasto i dlakavo cvijetovi u gronjama,plod dug do 13 mm. AREAL: sjeverna Evropa(Skandinavija I Pribaltik bivšeg Sovjetskog Saveza) Sorbus torminalis -brekinja OPIS:listopadno drvodostiže visinu 16-25 m I promjer debla do 70 cm,kora ispucala., korijenov sistem u mladosti ima žilu srčanicu,a kasnije postaje srcast.,pupovi oko 6 mm dugi,terminalni pup je uvijek najveći.,list do 10-12 cm I širok 5-10 cm i ima jasno izražene režnjeve 5-8 pari režnjeva,režnjevi trouglasti i fino nazubljeni,usječenost perasta,cvijetovi hermafroditni,skupljeni u gronjama,plod prividan,zatvorenosmeđ sa svijetlim tačkama., ovo je jednodomna,entomofilna,poluskiofitna,mezofilna I na studen otporna vrsta,doživi starost oko 100 godina I ide I do 1500 m nadmorske visine.
OPIS:drvo visoko 15-18 m I do 1 m debljine, lišće je sa plitko srcoliko urezanom osnovom 3-10 cm dugo često asimetrično, cvijetovi u resama,plod raznose ptice, list se upotrebljava za ishranu svilenih buba I plod je ahenija sa mesnatim perikarpom. AREAL:Kina Morus nigra-crni dud OPIS:visoko preko 20 m,korijen je srcast,plod je ahenija obrasla sočim perigonom,cvijet je u resama. AREAL:Iran,Afganistan,južna Evropa By Adnan Lepirca
