Preuzmite Endodoncija - predavanja skripta i više Beleške u PDF od Stomatologija samo na Docsity!
ENDODONCIJA – skripta sa predavanja
Endodontska terapija (Petrović)
- Pravilna Dg
- Adekvatna indikacija
- Izbor metode Th
Indikacije:
- Izolovan zub – suvo radno polje
- Pristup kanalima
- Moguće obeskličenje – oralna higijena
- Adherentno punjenje – opturacija
- Očuvan potporni aparat
- Zdrav pacijent Lokalne kontraindikacije:
- Nemogućnost koronarne reknostrukcije
- Kratki kanali
- Terminalni stadijum parodontopatije
Opšte kontraindikacije:
- Motivisanost pacijenta
- Starost – suženi kanali, često se jedva naziru
- Trudnoća – 1.trimestar, može odložena endodontska Th
- Rizičan pacijent – priprema pacijenata rizične grupe (dijabetes, KV-bolesti – angina, endokardit, hipertenzija)
Izbor metode:
- Vitalni i mortalni zahvati kod zapaljenskih stanja pulpe
- Th inficiranog kanala (Th hr.apeksnog parodontita)
Protokol:
- Ukolniti uzrok
- Očistiti sadržaj
Protokol:
- Ukloniti uzrok
- Očistiti sadržaj i parakanalni sloj
- Ispuniti obrađen kanal
I faza Priprema:
- UZK
- Higijena
- Sterilni instrumenti na dohvat ruke
II faza Priprema zuba:
- Ukloniti karijes
- Nema štednje zubne supstance (nesmetani pristup kanalu korena)
Osnovna 3 zahteva:
- Pristup kavumu
- Uklanjanje pulpe
- Adekvatna opturacija
Protokol rada:
- Trepanacija
- Ispitivanje inicijalne prohodnosti instrumenta
- Odontometrija – merenje radnog prostora
- Preparacija kanala – instrumentacija
- Irigacija – čišćenje
- Medikacija
- Opturacija
- Kontrolni pregled – evalucaija uspeha Th
Morfologija zuba (Petrović)
Prvi gornji sekutić
- Masivna kruna
- Prav dug koren
- 1 kanal, koji se nastavlja na kavum
- Kavum – širi MD
- Prist.kavitet – palatinalno
- Kod mladih i abradiranih zuba više incizalno
- Jednakostranični trougao, vrh ka gingivalno
Drugi gornji sekutić
- Kavum, nastavlja se kanal
- 1 kanal
- Kavum širi MD
- Prist.kavitet – palatinalno, srednja 1/
- Jednakostranični trougao, vrh ka gingivalno
- Distalni nagib tj. zakrivljenost korena – da se dobije pravolinijski pristup kanalu, ekstenzija ka mezijalno
Gornji očnjak
- Masivna krunica
- Najduži koren i kanal u vilici
- Često se endodontski leči i nosač je fiksnih radova
- Kavum pulpe širi VO
- Prist.kavitet – ovalan na palatinalnoj površini u srednjoj 1/
- Ako postoji nagib korena distalno, kavitet se širi ka mezijalno
Donji centralni sekutić
- Gracilan
- Prav koren
- Kanal širi MD
Donji lateralni sekutić
■ Linija koja spaja BM i P kanala – na 1/3 te linije je drugi BM kanal ili 1-2mm palatinalno od prvog BM kanala
Drugi gornji molar
- 3 korena
- Manji od prvog
- Uži u MD smeru od prvog
- Trep.otvor više ka mezijalno i palatinalno
- Može biti i 2 korena
Treći gornji molar
- Najčešće 3, ređe 2 ili 1 kanal – sve kombinacije
Donji molari
- Masivna krunica
- Distalni kanal je voluminozan i lako pristupačan
- Prvi:
- 2 korena i 3 kanala (2 mezijalna)
- Distalni koren – 2 kanala
- Trep.otvor – četvorougao pomeren mezijalno
- BM kanal je ispod BM kvržice
- BL kanal je u središtu pristupnog kaviteta
- Drugi, treći:
- 3 kanala – 1 distalni, 2 mezijalna
- Treći može imati 2 ili 1 masivan koren sa velikim kanalom
- Problem – povijenost mezijalnog korena
Instrumenti u endodontskoj terapiji (Brkanić)
Principi tretmana kanala korena:
- Temeljno čišćenje
- Adekvatno oblikovanje
- Kompletno punjenje (opturacija)
Neophodni različiti instrumenti
Osnovni instrumenti:
- Stomatološko ogledalo
- Endodontska sonda (radni deo na oba kraja)
- Veći ekskavator
- Pinceta
- Šestica i nabijač amalgama (privremeni ispuni)
- Milimetarski lenjir (endo-blok)
Instrumenti za formiranje pristupnog kaviteta:
- Prvi korak u endod.Th – formirati ulaz u pulpnu komoru
- Različiti tipovi svrdala – otvaranje kaviteta u gleđi i dentinu
- Okrugla standardna i produžena svrdla za kolenjake – uklanjanje krova komore pulpe
- Nakon inicijalnog ulaza u cavum pulpae – svrdlo bez radnog vrha (dijamantsko ili od volframskog čelika) za uklanjanje ostataka tvrdih zubnih tkiva
- „pasivan“ vrh – preveniranje oštećenja poda komore
Gates-Glidden svrdla
- Tanak vrat + radni deo sa „pilot“ vrhom
- Dizajnirano tako da, ako pukne, pukne dalje od radnog dela
- Nerđajući čelik – 6 veličina dijametra, 0.5-0.1mm
- Različite dužine – standardna (32mm), kraća (24mm), produžena (36mm)
Način rada:
- Manji broj obrtaja
- Za proširivanje koronarnog dela kanala
- Revizija punjenja – uklanjanje gutaperke u koronarnom delu
Instrumenti za perparaciju kanala: Ručni instrumenti:
- Klasifikovani prema ISO
- Standardizovani u odnosu na veličinu, kodiranje bojama i fizičke osobine
- Relevantne informacije – dijametar na vrhu (nominalna vrednost instrumenata), radni deo 16mm, koničnost konstantna (0.02mm po 1mm navoja)
- Dužina varijabilna – 21, 25, 31mm
Za uklanjanje mekog sadržaja:
Vrste instrumenata:
- Nerv-ekstirpatori – uklanjanje tkiva pulpe iz širokih kanala i uložaka od vate
- Proširivači – uvrnuta konična žica – oštri sečivni delovi duž spirale
- Način primene – (polu)zavrtanje i akcija povlačenja upolje
- Nominalno – trouglasti na preseku, manje veličine kvadratne
Turpije:
- Različiti tipovi turpija – nerđajući čelik
- Pokreti turpijanja sa ili bez imalo rotacije
- Uobičajeni tipovi turpija:
- K turpija
- K flex turpija
- Flexo turpija
- Hedstrem turpija
K turpija:
- Kerr kompanija
- Sličan način proizvodnje proširivača
- Uvrtanjem trouglaste ili kvadratne žice
- Razlika – gušće spirale
- Moguć rad – proširivanje kanala (kao proširivači) ili pokreti napred-nazad
K flex turpija:
- Proizvedena u nameri poboljšanja dizajna K turpija
- Romboidnog oblika na poprečnom preseku
- Konfiguracija omogućava veću fleksibilnost i rezervoar za dentinski debris
- Konstantno Na-hipohlorid kroz nastavak do endo instrumenta
- Način rada – elektromagnetna energija u mehaničku
- Piezon-Master – piezo električni efekat
- Različiti nastavci: ■ Instrumentacija kanala ■ Kontrolisano uklanjanje dentina (kalcifikovani kanali) ■ Rascementiranje kočića ■ Preparacija kraja korena u periradikularnoj hirurgiji
Rotirajući instrumenti za obradu kanala korena:
- Koncept konične preparacije kanala
- Cilj koncepta – maksimiziranje efikasnosti maksimiziranjem kontaktne površine između zida kanala i instrumenta
- Odmah se ostvaruje koničan oblik kanala
- Uprošćavanje opturacije kanala – gutaperka poeni koji odgovaraju endo instrumentima
Rotirajući sistemi:
- ProFile (Dentsply Maillefer, Switzerland)
- GT Rotary (Dentsply Maillefer)
- Quantec (Analytic Endodontics, USA)
- Lightspeed (Lightspeed Techn., USA)
- Hero 642 (Micro-Mega, France)
- K3 ( Kerr Europe, UK)
- ProTaper (Dentsply Maillefer)
Određivanje radne dužine:
- Radiografija – Endoray (USA) – usmeravanje snopa zračenja, film u istoj poziciji
Endodontski apex lokatori
- Različita provodljivost el.struje u kanalu i oralnoj mukozi
- Mere se naponi i izračunava se odnos impendanci
- Moguće greške – oprez pri radu
- Novije generacije – manje greške i pored prisustva fluida u kanalu
Irigacija kanala:
- Ispiranje debris
- Rastvaranje ostataka pulpe
- Poboljšanje efikasnosti instrumentacije
Sterilizacija endodontskih instrumenata:
- Čišćenje sitnih instrumenata – ultrazvučno kupatilo
- Razvrstavanje – klasifikacija
- Sterilizacija:
- Sterilizacija suvom toplotom
- Sterilizacija vlažnom toplotom
- Staklenim kuglicama
- Hemijskim sredstvima
- Čuvanje do upotrebe
Preparacija korenskog sistema kanala -Endodontska preparacija- (Blažić)
Ciljevi endod.preparacije:
- Centralni fokus:
- Eliminacija bakterija i njihovih produkata iz kanalnog sistema
- Eliminacija nekrotične pulpe i tkivnog debrisa
- Eliminacija inflamirane pulpe
- Eliminacija zdrave pulpe – elektivni tretman
Nove tehnike, instrumenti, materijali...
Biološki bazirani principi preparacije:
- Uklanjanje svih tkiva, bakterija, bakt.produkata iz kanala
- Oblikovanje kanala radi opturacije
- Kan.opturacija + rekonstrukcija zubne krune
Preoperativna razmatranja:
- Status potpornog aparata zuba
- Mogućnost restauracije krune
- Radiološka evaluacija zuba:
- Adekvatna tehnika snimanja – paralelna tehnika
- Dodatni RTG snimci – OPT, nagrizni
- Obavezna vidljivost najmanje 2mm periradikularnih struktura
- Dodatne projekcije – pod uglom 15-20˚ u odnosu na originalnu ekspoziciju
Dobijeni podaci:
- Konfiguracija zuba i odnos sa okolnim strukturama
- Broj korenova, dužina i odnos sa krunom
- Prethodna stanja i tretmani
- Rezultujuća reakcija pulpe – dimenzije komore, pulpne kalcifikacije
Dodatna klin.razmatranja:
- Zub zahteva koronarno produživanje klin.krune
- Parodontalna hirurgija
- Preduslov za adekvatnu rekonstrukciju zubne krune – zdrav dentin najmanje 1mm iznad gingivalne ivice (1-2mm od dna sulkusa)
- Dentalna margina – 3mm iznad alv.kosti
Preparacija kliničke krune:
- Izolacija zuba
- Uklanjanje karijesom destruisanih tkiva
- Uklanjanje ispuna uglavnom u potpunosti
- Kompletno uklanjanje ispuna – sagledavanje eventualne frakturne linije
- Protetičke krune – odluka o uklanjanju u celosti ili ne
- Ortodontsko izvlačenje zuba
- Neadekvatna preparacija: ▲ Bakt.kontaminacija (saliva, karijes) ▲ Ubacivanje rest.materijala u kanal
- Koncept hemo-mehaničkog čišćenja
- Brojna sredstva su korišćena
- Današnji irigans izbora – NaOCl
- Antibakt.svojstva + rastvaranje tkiva
- Efektivnost zavisi od koncetracije
- Preporučene koncentracije – 0.5%-5.25%
- Intrakanalna medikacija sa CaOH – pojačava dezinf.svojstvo irigansa
- Ostali – hlorheksidin, rastvori joda
Uklanjanje razm.sloja:
- Beneficije za kanalno punjenje
- Bolja opturacija termoplast.gutaperkom
- Najbolje uklanjanje – NaOCl + final.ispiranje sa 17.5% EDTA (pasta za lubrifikaciju instrumentacije)
- Helirajući efekat - ograničen
Preparacija pristupnog kaviteta (Brkanić)
- Oblik se bazira na anatomiji i morfologiji svake individualne grupe zuba
- Morfologija pulpne komore diktira dizajn pristupnog kaviteta
- Unutrašnja anatomija se projektuje na sp.površinu
Ciljevi:
- Lociranje svih kanala
- Nesmetan pravolinijski pristup instrumentima do apeksne 1/3 kanala ili prve krivine
- Uklanjanje krova komore i celokupne komore pulpe
- Očuvanje zubne strukture
Osnovni principi:
- Preporučeni oblik prist.kaviteta – rtg prikaz komore i kanalnog prostora
- Obezbeđuje adekvatan oblik i lokalizaciju i pravolinijski pristup do apeksne 1/3 kanala ili prve krivine
- Ukloniti zubnu strukturu koja ometa čišćenje i oblikovanje kanala
- Projekcija un.površine zuba na spoljašnju
- Forma se menja sa starošću
- Kod prednjih zuba sa mezijalnim i distalnim rogovima pristup je trouglast
- Kod starijih, sa kalcifikacijama u komori, zbog odsustva rogova, pristup je ovalan
Osnovni principi – forma olakšanja:
- Omogućava modifikaciju idealnog oblika radi olakšanog postavljanja i manipulacije instrumentima (bez napregnutosti)
- NiTi instrumenti – obavezan pravolinijski pristup
- Premolar sa 3 korena – trouglasti prist.kavitet
Osnovni principi – uklanjanje karijesa:
- Obezbeđuje aseptičnu sredinu pre otvaranja komore i radikularnog prostora
- Omogućava procenu mogućnosti za restauraciju zuba pre početka endod.procedure
- Priprema zdrave zubne strukture za postavljanje adekvatnog priv.ispuna
- Podminirana zubna struktura se otklanja, kako ne bi došlo do frakture i gubitka radne dužine
Osnovni principi – toaleta kaviteta:
- Sprečava da delići materijala uđu u radikularni prostor
- Česta greška – otvaranje pulpe pre adekvatne pripreme koronarne strukture
- Posledica – delovi materijala mogu ući u kanalni prostor i blokirati apeksni deo
Morfologija kanala:
- Analiza preoperativnog RTGa
- Proceni dubine trep.otvora (od sredine oralne površine prednjih zuba i okluzalne površine bočnih zuba do krova komore)
- Izbor svrdla
- Odgovarajuće osvetljenje (nasadni instrumenti sa svetlom, lupa, mikroskop)
- Detekcija kanalnih ulaza – oštrom endod.sondom (uklanjanje kalcifikacija)
- Detekcija i ispitivanje prohodnosti kanala tankom turpijom od nerđajućeg čelika (ili pathfinder)
- U prisustvu irigansa
- Paziti da se tkivo ne potisne apikalno da se ne bi postigla blokada
- Uklanjanje ispuna poboljšava vidljivost, omogućava detekciju neuočenih kanala, karijesa ili krunične frakture
- Lociranje jednog kanala može služiti kao referentna tačka za lociranje drugih kanala
- Velike koronarne restauracije, krunice, rotirani zubi – gubitak koronarnih obeležja
- Gubitak orijentacije – nepravilna identifikacija kanala i traženje u pogrešnom pravcu može dovesti do uklanjanja zubne strukture, perforacije ili neidentifikacije nekog od kanala
Lokacija kanala:
- Poznavanje anatomije i morfologije pulpe
- RTG – paralelni ili iskošeni
- Oštra endod.sonda
- Čelična svrdla sa dugim vratom
- Ultrazvuk
- Prebojavanje rastvorima boje
- Irigacija
- Prosvetljavanje
- Lupa, mikroskop
Gornji centralni sekutić
- 1 koren, 1 kanal
- Kod mladih sa izraženim rogovima oblik je trouglast – prevencija diskoloracije krunica
- Krunica nije u istoj liniji sa izduženom osom korena
- Svrdlo se postavlja pod pravim uglom u odnosu na palatinalnu površinu do dubine 2-3mm, a zatim se uspravlja u pravcu uzdužne ose i palatinalne orijentacije korena
- Time se smanjuje rizik za perforaciju palatinalne površine
Gornji lateralni sekutić
- Pristupni kavitet sličan centralnom
Gornji očnjak
- 1 kanal, 1 koren
- Rogovi pulpe su odsudni, pa je prist.kavitet jajastog oblika
- U sr.1/3 palat.površine
- Kod atricije pulpa deluje kao da je pomerena više incizalno
- Na poprečnom preseku, pulpa je šira V-O
Gornji premolari
- Kada je prisutan BD kanal – bukalno od glavno distalnog kanala i nešto mezijalnije
- Molar može imati i posebni drugi dist.koren
- Prist.kavitet – trapeznog ili kvadratnog oblika u BM delu krunice
- Cervikalni dentin koji natkrivljuje ulaze u BM i LM kanale se uklanja – pravolinijski pristup do prve krivine ili apeksnog dela kanala
Greške u preparaciji prist.kaviteta:
- Neadekvatna preparacija: ■ Otežan pristup i smanjena vidljivost ■ Ograničena mogućnost za uklanjanje koronarne pulpe ■ Neadekvatan pravolinijski pristup kanalu ■ Greške u toku čišćenja i oblikovanja kanala ■ Gubitak radne dužine ■ Apeksna transportacija, perforacija, stepenik
- Preterano uklanjanje zubne strukture ■ Ireverzibilno, ne može se korigovati ■ Slabljenje zuba, fraktura krunice ■ Ne uklanjati marginalne grebene ■ Perforacija – lateralno ili u predelu furkacije
Određivanje dužine kanala korena (Stojšin)
Odontometrija
- Delikatan endod.postupak
- Uslovljava uspeh i ishod endod.Th
- Dužina kanala na kojoj se vrši biomehanička preparacija i obturacija
- To je dužina od referentne površine u kruničnom do cementno-dentinske granice (CDG) u apeksnom delu
Priprema kruničnog dela:
- Uklanjanje karijesa
- Skraćenje podminiranih kvržica
- Stare ispune ukloniti u potpunosti
- Krunične deo treba da ima jasnu referentnu površinu – inciz.ivica ili okl.površina bočnih zuba
- Jedno drugo treće
- Ako je zub frakturiran, površinu zaravniti
Mora postojati fiksna površina krunično radi:
- Oslanjanja markera odontometra
- Stopera kanalnog instrumenta (gumeni, metalni jahači, ili privr.ispunom)
Ako se tokom rada odlomi deo zuba – rekonstrukcija i ponovno određivanje radne dužine
Procedura:
- Utvrđivanje Dg
- Formiranje prist.kaviteta
- Detekcija ulaza u kanale
- Određivanje inic.prohodnosti kanala
- Preparacija prve 2/3 kanala – omogućava pravolinijski ulazak instrumenta za odontometrijski postupak
- Ekstirpacija kanalnog sadržaja
- Odontometrija
Gracilan kanal – 15- Prosečna širina kanala – 20-
Široki kanali – 30-
Loša odontometrija:
- Nedovoljna kanalna instrumentacija
- Prebacivanje instrumenta, a kasnije i sredstva za definitivno punjenje kanala
Odontometrijske metode:
- TAKTILNO-SENZORNA:
- Najstariji način
- Senzacija pacijenta + osećaj terapeuta
- Mane:
- Ako zaostane pulpa – prevremena bolna reakcija
- Parodontiti – reakcija u periapeksu smanjena – prebacivanje
- Oslonac pri radu:
- Dg radiogram – gruba orijentacija o dužini senke zuba
- Taktilni osećaj lekara – otpor unutar kanala – apeksna konstrukcija – potiskivanje instrumenta dublje do pojave bola – vratiti za 1mm
- Senzorni osećaj pacijenta
- Metod nije dovoljno precizan
- Neg.karakteristike:
- Deformacija prim.radiograma
- Taktilni osećaj – individualan
- Mladi široki otvor
- Resorpcija u predelu vrha korena
- Kod starih apozicija cementa – obliteracija
- Senzorna reakcija moguća samo kod nekropulpotomije bez anestezije
- Dobre osobine:
- Najjednostavniji postupak
- Ne zahteva dodatne uređaje
- Smanjen rizik od bakterijske kontaminacije
- Obavlja se u kratkom vremenu
- Uspešnost metode: ako je periodoncijum očuvan, metoda je uspešnija
- RADIOMETRIJSKA ODONTOMETRIJSKA :
- Rendgen slika podleže zakonima centralne konusne projekcije – nema realnih dimenzija snimljenog objekta
- Dvodimenzionalna predstava trodimenzionalnog objekta
- Aktuelna radiografska metoda – RD
- Do radiografskog apeksa – prebacivanje pasta u periapeks
- Veći broj kanala se otvara na rastojanju većem od 1mm od vrha korena
- Prosečna CDG – 0.5mm
- Nova radiološka metoda omogućava: dijagnostiku, praćenje endod.procedure, odontometriju
- Poz.osobine: ■ Manja doza zračenja ■ Umesto filma se koristi senzor ■ Bolja prezentacija slike ■ Uvećanje pojedinih segmenata – apeksne 1/ ■ Eliminisana hemijska obrada snimka ■ Snimak se čuva u memoriji računara
- Neg.osobine: ■ Debljina senzora – prikaz manjeg obima tkiva ■ Smanjena adaptabilnost prema intraoralnom pozicioniranju ■ Manja oštrina slike ■ Preciznost u određivanju radne dužine identična kao kod retroalveolarnog ■ Koristi kanalne instrumente veličine br.
- Procena anatomskih detalja: ■ Apeksnog foramena ■ Angulacije zuba ■ Položaja RTG snimka ■ Držača filma ■ Dužine cevi snopa ■ Horizontalne-vertikalne pozicije cevi distorzije konusa ■ Anatomske strukture zuba ■ Vreme ekspozicije ■ Razvijanje filma ■ Dvodimenzionalni prikaz trodimenzionalnih struktura ■ Superpozicija anatomskih struktura ■ Procesi u predelu vrha korena ■ Gornji zubi 14, 15, 24, 25: ▲ Tubus postavljen mezijalno – bukalni koren distalniji ▲ Tubus postavljen distalno – bukalni koren mezijalno ▲ Da bi se izbeglo superponiranje tubus se pomera mezijalno-distalno ■ RTG određivanja radne dužine palatinalnog korena gornjeg molara: ▲ Superpozicija sa maksilarnim sinusom i zigomatičnim lukom ▲ Bukalna krivina apeksne 1/3 korena
- ELEKTROODONTOMETRIJSKA
- Prednosti:
- Spoznaja strukture unutar kanala – konstrikcija
- Smanjuje broj izlaganja rtg zracima
- Jednostavna
- Zahteva manje vremena za rad
- Mehanizam merenja
- Vrednost električnog otpora između vrha kanalnog instrumenta u kontaktu sa periodontalnom membranom i elektrode na oralnoj mukozi je identična
- 4.generacija:
- Mehanizam merenja – bazira se na odnosu impedance dve frekvence
- Raypex 4:
- Kada se uključi – smajl
- Instrument u blizini apeksne 1/3 – šema apeksne 1/3 – od jednog milimetra podeljenog na deset delova
- Potiskivanje instrumenta – očitavanje vizuelno i numerički
- Nula – apeksni otvor
- Potiskivanje instrumenta u periapeks – svetlosni i zvučni alarm
- Apex lokator:
- Meri se termogeni i kapacitativni otpor
- Dobijene vrednosti se porede sa vrednostima iz baze podataka
- Signal se preko digitalno-analognog konventera pretvara u struju – signal strujni se pročišćava i koristi za određivanje rastojanja od apeksnog otvora
- Model strujnog kola – paralelna veza termogenog otpora i kondenzatora
- Ostale uloge:
- Određuju perforacije
- Veličinu perforacije
- Frakturu
- Resorpciju korena
- Na preciznost merenja utiče:
- Amalgam i stari ispuni, stara krunica – ometa preciznost
- Suvišnu vlažnost eliminisati
- Suženja i kalcifikacije u kanalu – dentinski čep, kalcifikacije, ostatak starog punjenja
- Lateralni kanalići većeg promera – smanjena preciznost
- Promer apeksnog otvora – ako je veći od 2mm – papirni poeni
- Kod zuba sa nezavršenim rastom korena i ramifikacija – pokazuje kraću dužinu – koristiti papirni apoen
- Kontraindikovano kod pacijenata sa pejsmejkerom
- POMOĆU PAPIRNOG POENA
- Omogućeno – primena instrumenata pojačanog koniciteta
- Mehanizam:
- Ako se poen unese na dužinu manju od 1mm – ostaće suv
- Ako dođe u kontakt sa tkivnom tečnošću – postaje vlažan ili krvav – pozicija apeksnog otvora
Preparacija kanalnog sistema (Brkanić)
Ciljevi preparacije:
- Uklanjanje svog tkiva, bakterija i njihovih produkata iz kan.sistema
- Oblikovanje kan.sistema da bi se omogućila njegova opturacija
- Obturacija kan.sistema praćena odg.kruničnom restauracijom
- Preparisani kanal treba da zadrži svoj originalan oblik, bez ispravljanja krivina i transportacije
- Preparacija se završava u predelu apikalnog suženja
- Podmazivanje kanala, što olakšava instrumentaciju
- Rastvaranje zaostalih organskih materija
- Antibakt.dejstvo
- Uklanjanje razm.sloja
- Prodiranje u predele koji su nedostupni instrumentima
Irigansi:
- NaOCl (0.5-5.25%)
- Hlorheksidin
- EDTA (17%)
Osnovni zadatak irigacije kanala:
- Da olakša pokrete instrumenata
- Da ukloni razm.sloj sa zidova kanala (parakanalni sloj)
- Da se razmekša org. i neorg.sadržaj kanala
- Da se olakša oblikovanje kanala
Delovanje irigansa: AKTIVNO I PASIVNO
Izbor irigansa:
- Efikasno delovanje
- Antiseptičko delovanje
- Biokompatibilnost
Irigacija kanala:
- Hidrogen 3%
- Natrijum hipohlorit 1-5.25%
- Hlor-heksidin glukonat 2%
- EDTA
- Alkohol 95% za sušenje kanala
Lubrifikatori:
- Sredstva koja podmazuju instrumente
- EDTA + lubrifikator – Glyde
Granica preparacije
- Idealni apeksni foramen postoji kod manje od 50% zuba
- Instrumentaciju ograničiti na unutrašnjost kanalnog sistema (orijentaciono do nivoa cementno- dentinske granice)
- Vitalni zubi: 2-3mm od Rtg apeksa
- Inficirani zubi: 0-2mm od Rtg apeksa
Oblik preparacije
- Istorijski – tehnike preparacije koje su se fokusirale na postizanje okrugle apikalne preparacije sa minimalnom koničnošću od apeksa do koronarnog dela kanala
- Savremeni koncept – uzima u obzir bolje razumevanje anatomije kan.sistema – veća koničnost
Komponente preparacije:
- Način pokretanja turpije (vrsta pokreta)
- Redosled u tehnici preparacije
- Dizajn instrumenata
Načini pokretanja instrumenata:
- Navijanje sata – rotacija od 45 stepeni
- Četvrtina kruga i povlačenje
- Apikalno-koronarno turpijanje
- Tehnika balansirane sile
Klasična preparacija
- Počinje sa 15
- Apeksna matrica 20-
- Dobija se cilindričan oblik kanala
- Kod zuba sa pravim kanalima i očuvanim fiziološkim suženjem
Crown-down tehnika – prednosti:
- Eliminacija mikroorganizama i debrisa iz koronarnog dela kanala sprečava inokulaciju apeksnog tkiva kontaminiranim debrisom
- Eliminacija smetnji u koronarnom delu koje mogu otežavati instrumentaciju
- Mogućnost boljeg ispiranja apikalnog dela kanala
- Preciznije određivanje radne dužine
Crown-down tehnika – principi:
- Formiranje pravolinijskog pristupa sa okluzalne ili oralne površine u pulpnu komoru
- Uklanjanje svih visećih izbočina sa krova komore
- Uklanjanje oralnih i cervikalnih grebena koji se stvaraju zbog depozicije dentina u vratu zuba
- Formiranje divergentnih zidova pulpne komore
- Formiranje konične preparacije sa najužim delom apikalno
Crown-down tehnika – metode:
- Tehnika bez pritiska
- Roanova tehnika
- Tehnika dvostrukog konusa
- Modifikovana tehnika dvostrukog konusa
Crown-down tehnika – protokol rada:
- Formiranje pristupa radi uklanjanja cervikalnih i oralnih smetnji
- Uklanjanje obstrukcija u pulpnoj komori
- Širenje kanalnih ulaza, irigacija
