Preuzmite Virusni gasteroenteritis i više Završni radovi u PDF od Infektologija samo na Docsity!
Sadržaj:
- Uvod...................................................................................................................................
- 1.Virusni gastroenteritis......................................................................................................
- 2.Rotavirusi........................................................................................................................
- 2.1.Dijagnoza.................................................................................................................................
- 2.2.Simptomi.................................................................................................................................
- 2.3.Liječenje..................................................................................................................................
- 3.Crijevni adenovirusi.........................................................................................................
- 3.1.Simptomi i dijagnoza...............................................................................................................
- 3.2.Liječenje..................................................................................................................................
- 4.Norovirusi........................................................................................................................
- 4.1.Dijagnoza.................................................................................................................................
- 4.2.Simptomi.................................................................................................................................
- 4.3.Liječenje..................................................................................................................................
- 5.Astrovirusi.......................................................................................................................
- 5.1.Dijagnoza.................................................................................................................................
- 5.2.Liječenje..................................................................................................................................
- Zaključak..........................................................................................................................
- Literatura..........................................................................................................................
Uvod
Gastrointestinalne infekcije vrlo su česte i samo akutne respiratorne infekcije češće suod njih. Kod mnogih gastrointestinalnih infekcija istaknuti simptom je proljev pa se ondagovori o infektivnim proljevima. Pojam gastrointestinalne infekcije širi je od pojma infektivniproljevi (1).Kod infektivnih proljeva patološki je supstrat infekcija crijevne sluznice raznimdijareagenim uzročnicima (bakterijama, virusima i parazitima). Uzročnici se najčešće širefekooralnim putem, no izvor infekcije može katkad biti i životinja ili kontakt sa zemljom (npr.strongiloidoza). Klinički proljev istaknuti je simptom (1).Proljev je simptom koji bolesnik opisuje kao prevelik broj stolica ili kao stolicesmanjene gustoće ili povećanog volumena; obično su te promjene kombinirane (2).Patofiziološki, proljev je pojava prekomjernog gubitka vode i elektrolita stolicom:stolice koja je veća od 15 g/kg na dan u dojenčadi i male djece, odnosno veća od 200 g/kg udjece starije od tri godine (2).U manje razvijenim zemljama proljev je drugi po redu uzrok morbiditeta i mortaliteta.Zbog dijarealnih bolesti godišnje u svijetu umire oko 3 milijuna dojenčadi i male djece (9tisuća na dan). I u razvijenim zemljama djeca u dobi od 2 do 3 godine godišnje prebole 1 do 2akutna proljeva. U zemljama Europske unije se, samo zbog rotavirusnog proljeva, godišnjepregleda oko 700 tisuća djece, hospitalizira više od 87 tisuća, a 231 dijete umre (3).Prema trajanju simptoma razlikuju se akutni, prolongirani i perzistetntni proljev (4).Akutni proljev prolazi unutar sedam dana, a glavni problem je dehidracija (4).Prolongirani proljev ima akutni početak, ali traje sedam do četrnaest dana i, poreddehidracije, može uzrokovati značajne probleme prehrane (4).Perzistentni proljev traje dulje od dva tjedna, vidi se u 3-20 % djece mlađe od petgodina i glavni je razlog smrti od proljeva (4).
Naj~e{}e obolijevaju djeca u dobi od 6 mjeseci do 2 godine. Do 3 godine ivota 90 % djece ve} ima protutijela na rotavirus. Starija djeca i odrasli rijetko oboljevaju, obi~no u okviru obiteljskih epidemija. U sredinama s umjerenom klimom rotavirusne infekcije pokazuju tendenciju izbijanja tijekom zime, a u sredinama s tropskom klimom javljaju se tijekom cijele godine [6]. Infekcije se prenose fekalno – oralnim putem. Izlu~ivanje virusa stolicom po~inje odmah po pojavi prvih simptoma i traje 5–7 dana. U 1–2 % slu~ajeva virusna ekskrecija stolicom traje i do 20 dana [7]. Rotavirusi su zna~ajni uzro~nici tzv. putni~kih dijareja i nozokomijalnih infekcija. Rotavirus je liti~ki virus koji uzrokuje destrukciju epitelnih stanica na vrhu resica tankog crijeva. Inicijalno su napadnute stanice proksimalnog dijela tankog crijeva. O{te}enjem tih visoko diferenciranih apsorptivnih stanica i bujanjem nediferenciranih stanica kripti dolazi do gubitka apsorpcijske sposobnosti za vodu i natrij s posljedi~nom osmotskom dijarejom. Istovremeno, radi o{te}enja mikrovila enterocita, dolazi do gubitka aktivnosti enzima hidrolaze (sukraza, alkalna fosfataza i laktaza). Radi nedostatka enzima pogor{ava se osmotski poreme}aj kojeg uzrokuje neprobavljena hrana [10, 11]. Deficit laktaze induciran rotavirusnom infekcijom moe trajati od 14–21 dan [12]. U patogenezi rotavirusne infekcije va`no je naglasiti tkivni i stani~ni tropizam (rotavirus inficira samo stanice epitela tankog crijeva). Postoje, dodu{e i neki radovi prema kojima je rotavirusni antigen na|en u gornjim di{nim putovima i u S@S-u [13]. Slika2. Rotavirus u tankom crijevu
2.1.Dijagnoza
Inkubacija iznosi 1–7 dana. Bolest se manifestira povra}anjem, ~esto kao prvim simptomom, uz vodenaste stolice i povi{enu temperaturu. U oko tre}ine bolesnih temperatura je vi{a od 39 °C. Vru}ica i povra}anje naj~e{}e traju 2–3 dana, a proljev sa vodenim stolicama 5–8 dana. U laboratorijskim nalazima postoji blago do umjereno pove}ana urea uz umjerenu metaboli~ku acidozu. Tijekom rotavirusnog AIP zabiljeena je i blaga jetrena lezija [14]. Uz uobi~ajene klini~ke slike javljaju se i asimptomatski slu~ajevi, tei oblici bolesti (kod bolesnika koji su pod imunosupresivnom terapijom radi presa|ivanja ko{tane sri), kao i kroni~ni oblici bolesti (kod osoba s primarnom imunodeficijencijom kod kojih dijareja moe trajati i do 6 mjeseci).
2.2.Simptomi
U odraslih i starije djece simptomi su mnogo bla`i, najvjerojatnije radi ste~enog imuniteta, premda je na animalnim modelima dokazano da tijekom godina dolazi do smanjenja broja rotavirusnih receptora na epitelnim stanicama resica tankog crijeva. U novoro|en~adi je infekcija rijetko simptomatska zbog prene{enog pasivnog imuniteta od majke [15]. Rotavirus se spominje i kao uzro~nik nekrotiziraju}eg enterokolitisa na odjelima intenzivne njege [16].
2.3.Liječenje
Lije~enje je rotavirusnog AIP simptomatsko. Prognoza rotavirusnih infekcija uglavnom je dobra [18]. Higijenske mjere nisu od velike koristi, jer jednako obolijevaju djeca u zemljama visokog standarda. Godine 1998. bila je u SAD-u odobrena oralna tetravalentna atenuirana rotavirusna vakcina (RRV-TV), ali je ista bila obustavljena ve} naredne godine. Naime u 15-ero djece se tjedan dana nakon primjene prve doze cjepiva pojavila intususcepcija crijeva [19]. Prema istraivanjima u Finskoj ova vakcina nije je samo ublaavala klini~ku sliku.
U dijagnostici crijevnih adenovirusa danas se koriste testovi za otkrivanje virusnog antigena u stolici za serotipove 40 i 41 [26].
3.2.Liječenje
Za sada nema specifi~ne antivirusne terapije, te je terapija simptomatska (parenteralna ili oralna rehidracija). Vakcina ne postoji niti se radi na pripremi, jer crijevni adenovirusi nisu zna~ajni uzro~nik AIP u nerazvijenim zemljama svijeta, gdje su dijarealne bolesti naj~e{}i uzro~nik mortaliteta i morbiliteta [27].
4.Norovirusi
Norwalk-virus (NV) pripada porodici Caliciviridae, koja je dobila ime prema latinskoj rije~i calyx = kalezbog svog izgleda na elektronskom mikroskopu. NV sadri jednolan~anu RNK i mali je virus veli~ine 27 nm, ~ija je kapsida jedinstvene gra|e me|u svim animalnim virusima. Kapsida je gra|ena od jednog jedinog kapsidnog proteina, {to je karakteristika biljnih virusa [28]. To je prvi virus koji je otkriven kao uzro~nik AIP u ljudi. Identificiran je
- godine iz uzoraka stolica sa~uvanih tijekom epidemije iz 1968., koja je izbila u osnovnoj {koli u Norwalku u SAD-u [29]. Naj~e{}i je uzro~nik virusnih AIP u SAD-u. Godi{nje oboli oko 23 milijuna ljudi [30]. Norwalk-virus uzrokuje akutne infekcijske proljeve u starije djece i u odraslih tijekom cijele godine. Infekcija se prenosi fekalno-oralnim putem. U epidemijama se mo
e prenositi putem zaga|ene vode te putem termi~ki neobra|ene ili kontaminirane hrane (konzumiranje kamenica, sirovih {koljki, pijenje kontaminirane vode). Epidemije se naj~e{}e javljaju u kampovima, na velikim turisti~kim brodovima, u {kolama, u dje~jim vrti}ima, vojarnama i bolnicama [31]. Najve}a epidemija je zabiljeena u Australiji, kada je oboljelo 2000 ljudi koji su jeli kamenice [32]. NV se moe na}i u povra}anom sadraju, pa se pretpostavlja da se infekcija moe {iriti i aerosolom, koji moe kontaminirati povr{ine [33]. Norwalk-virus je vrlo kontagiozan, jer samo nekoliko virusnih ~estica ( virusnih ~estica) moe uzrokovati bolest. Zaraena osoba po~inje izlu~ivati viruse stolicom 15 sati prije pojave prvih simptoma bolesti, a mo`e ih izlu~ivati do 2 tjedna nakon ozdravljenja [34]. Norwalk-virus aficira proksimalni dio tankog crijeva, gdje uzrokuje skra}ivanje resica i bujanje stanica kripti uz mononuklearnu infiltraciju sluznice. U oboljelih je smanjena aktivnost enzima (alkalna fosfataza, sukraza) radi ~ega se javlja blaga steatoreja i reverzibilna malapsorpcija [35].
Slika4. Mikroskopski prikaz norovirusa
4.1.Dijagnoza
Inkubacija iznosi 1–2 dana, a bolest je obi~no kratkotrajna (2–3 dana). Po~inje naglo s vodenastim stolicama, povra}anjem, te gr~evitim abdominalnim bolovima. Polovica oboljelih ima povi{enu temperaturu i glavobolju [36].
4.2.Simptomi
NV se u stolici i u povra}anom sadraju moe dokazati elektronskim mikroskopom, lan~anom reakcijom polimeraze (PCR) i imunolo{kim testovima (ELISA). Najbolji rezultati se posti`u ako se analizira stolica uzeta unutar 48 do 72 sata od po~etka simptoma [37].
4.3.Liječenje
Lije~enje AIP uzrokovanog s Norwalk virusom je samo simptomatsko. Zbog izlu~ivanja virusa u stolici jo{ 2 tjedna po ozdravljenju, osobe koje rade s hranom moraju kroz to vrijeme paziti na osobnu higijenu.
Zaključak
Većina djece ima proljeve uzrokovane virusima, prvenstveno Rotavirusima. Virusni i bakterijski proljevi nisu se značajno razlikovali po udjelu kako umjerene, tako i teške kliničke slike, niti su se udjeli različitih stupnjeva dehidracije značajno razlikovali u virusnim i bakterijskim proljevima. Nije utvrđeno da djeca koja su dojena na prsima češće imaju blaže oblike bolesti, i obzirom na težinu kliničke slike i obzirom na stupanj dehidracije. Obzirom na vrlo dobru dostupnost zdravstvene službe većina djece dolazi na pregled zbog teže kliničke slike bolesti, a ne zbog teškog stupnja dehidracije. Unatoč većoj zastupljenosti teških oblika bolesti, većina bolesnika nije imala značajnijih odstupanja u laboratorijskim parametrima upale i parametara dehidracije.
Literatura
- Breintenfeld V. Beus A, Desnica B. Gastrointestinalne infekcije i otrovanja hranom. U: Infektologija. Urednici: Begovac J, Božinović D, Lisić M, Baršić B, Schönwald S. Prvo izdanje. Zagreb: Profil, 2006.; str. 277-91.
- Mardešić D, Barić I, Batinić D, Beck-Dvoržak M, Boranić M, Dekaris D i sur. Šesto izdanje. Pedijatrija. Zagreb: Školska knjiga, 2000.
- Urednik: Meštrović J. Drugo izdanje. Zagreb: Medicinska naklada, 2012.
- Bhutta AZ. Acute gastroenteritis in children. U: Nelson Texbook of pediatrics. Uredinici: Kliegman RM, Stanton BF, Schor NF, St. Geme JW, Behrman RE. 19.izdanje. Philadelphia: Elsevier Saunders, 2011; str. 2329-39.
- Wilhelmi I, Colomina J, Martin-Rodrigo D, Roman E, Sanchez-Fauquier A. New immunochromatographic method for rapid detection of rotaviruses in stool samples compared with standard enzyme immunoassay and latex agglutination techniques. Eur J Clin Microbiol Infect Dis. 2001 Oct;20(10):741-3.
- Acute gastroenteritis. U: Nelson Essentials of Pediatrics. Uredinici: Marcdante KJ, Kliegman RM. Sedmo izdanje. Philadephia: Elsevier Saunders, 2015; str. 366-9.
- Kim JJ, Khan WI. Goblet Cells and Mucins: Role in Innate Defense in Enteric Infections. Pathogens. 2013 Feb 4;2(1):55-70.
- Vlastelica Ž, Rogulj M, Krželj V, Ivić I, Stemberger L, Petrić J i sur. Rotavirusne infekcije djece liječenje u Kliničkom bolničkom centru Split tijekom trogodišnjeg razdoblja. Pediatr Croat. 2010;54(1):177–81.
- Lewis K. Vesikari clinical severity scoring system manual. Version 1.3 for externaluse. PATH, 2011; dostupno na: https://www.path.org/publications/files/ VAD_vesikari_scoring_manual.pdf
- Desai SP. Laboratorijske pretrage u kliničkoj medicini – praktični pristup. Drugo hrv izd. Split: Placebo, 2006; str. 751-760.
- Raić F, Votava-Raić A. Pedijatrijska gastroenterologija. Zagreb: Naklada Ljevak, 2002; str. 624-5.
- Rabizadeh S, Miller MA, Sears CL. Prebiotics, probiotics, and synbitotics. U: Mandell, Douglas and Bennett's priciples and practices of infectious disease., Urednici: Mandell GL, Bennett JE, Dolin R. et al. 7.izdanje, Churchil Livingstone Elsevier, Philadelpiha,2010; pp161-5.
