







Study with the several resources on Docsity
Earn points by helping other students or get them with a premium plan
Prepare for your exams
Study with the several resources on Docsity
Earn points to download
Earn points by helping other students or get them with a premium plan
Document For academic only (2006-2039)
Typology: Study notes
1 / 13
This page cannot be seen from the preview
Don't miss anything!








I.Đặt vấn đề II. Nội dung
1. Giới thiệu chung thành tựu điêu khắc văn minh phương Đông và phương Tây 1.1 Thành tựu điêu khắc văn minh phương Đông a. Ai Cập Bên cạnh những thành tựu về kiến trúc, nghệ thuật điêu khắc của Ai Cập cổ đại có những thành tựu lớn. Một trong những tác phẩm nghệ thuật tạo hình đầu tiên của thời Tảo vương quốc còn giữ lại được là tấm bia đá Nácme. Tấm bia kể về chiến thẳng của Pharaông Nácme trong cuộc chiến tranh chinh phục Hạ Ai Cập. Đến thời Cổ vương quốc, nghệ thuật tạo hình phát triển mạnh, chủ yếu phục vụ cho các công trình xây dựng đền đài, cung điện và lăng mộ. Bức tượng “Viên thư lại ngồi” tạc bằng đá vôi màu là một trong những tác phẩm tiêu biểu của thời kỳ nay. Đặc biệt, bên cạnh Kim tự tháp Képhoren có tượng nhân sư (Sphinx) khồng Iồ đầu người thân sư tử. Sphinx được coi là tác phẩm điêu khắc độc đáo nhất trong nghệ thuật điêu khắc cổ đại. Nhân sư là một nhân vật thần thoại Ai Cập, gắn liên với thần Mặt Trời Sécmet. Vai trò của nhân sư là canh gác các ngôi đền, chúng đuợc đặt liền với các kết cấu kiến trúc khác như lăng mộ hoàng gia hay các ngôi đên tôn giáo. Trong các sách thánh của nguời Ai Cập cổ đại, nhân sư còn có nghĩa là vua chúa. Do đó, có nhiều vị vua, hoàng đế đã ra lệnh tạc tượng nhân sư cho mình. Trong đó, bức tượng nhân sư ở bên cạnh Kim tự tháp Képhoren do vua Kêphren đã ra lệnh tạc tượng này vào thế kỉ XXIX TCN. Trong thời Cổ vương quốc, người ta còn tạc nhiều tượng Pharaông và các nhân vật nổi tiếng với dáng điệu nhìn thẳng một cách nghiêm trang. Những tác phẩm điêu khắc thời kỳ này tuy phục vụ tôn giáo, nhưng cũng mang nhiều nét hiện thực của cuộc sống. Từ thời Cổ vương quốc trở đi, các vua Ai Cập thường tạc trên đá, gỗ hoặc đúc bằng
phẩm điêu khắc tiêu biểu cho thời kỳ này là tượng Đức Phật ngồi thuyết pháp tại Sácnát được chế tác từ đá sa thạch. Ngoài ra, còn có tượng đồng Đức Phật ở Útta Prađét và nhiều tượng Phật nhỏ cùng Bồ Tát được tìm thấy trong các tu viện miền núi ở vùng Kasmia. Nghệ thuật điêu khắc Bàlamôn giáo cũng có những bước phát triển vượt bậc trong thời kỳ Gúpta. Các tác phẩm điêu khắc thường tập trung vào hình ảnh vị thần Visnu với nhiều khía cạnh khác nhau. Tiêu biểu là bức chạm khắc nổi mô tả hóa thân của thần Visnu trong người dẫn thờ, được đục khắc tinh xảo trên đá tại Udayagiri – Trung Ấn Độ. Hình ảnh vị thần Visnu uy nghi, to lớn thể hiện sức mạnh phi thường. Nhìn chung, điêu khắc Ấn Độ là sự kết hợp hài hòa giữa giá trị tâm linh và nghệ thuật, thể hiện qua các tượng Phật và các tượng thần của đạo Hindu, bên cạnh đó cũng có rất nhiều tượng thần Shiva. c. Lưỡng Hà Nghệ thuật điêu khắc Lưỡng Hà bao gồm hai hình thức chính: tượng và phù điêu. Chất liệu chủ yếu là đất sét và đá, thể hiện hình ảnh con người, thần linh, động vật và hoa văn. Những tác phẩm tiêu biểu trong lĩnh vực này bao gồm: ”Bia diều hâu, Cột đá Naramxin, Bia luật Hammurabi, Tượng thần Atxiri. Tuy nhiên, so với các nền văn minh cùng thời như Ai Cập, nghệ thuật điêu khắc Lưỡng Hà nhìn chung không nổi bật lắm. Các tác phẩm thường tập trung vào tôn giáo, quyền lực và chiến tranh, thể hiện tính nghiêm túc và quy củ. d. Trung Hoa Nghệ thuật điêu khắc Trung Hoa từ lâu đã nổi tiếng với sự đa dạng và tinh tế, được chia thành các ngành : “Ngọc điêu, Thạch điêu và Mộc điêu”. Mỗi ngành sử dụng chất liệu và kỹ thuật riêng, tạo nên những tác phẩm độc đáo, mang đậm dấu ấn văn hóa và lịch sử Trung Quốc. Những tác phẩm nổi tiếng như cặp tượng Tần ngẫu đời tần, tượng Lạc sơn đại Phật đời Tây Hán ( pho tượng cao nhất thế giới ), tượng Phật nghìn mắt nghìn tay.
e. Đông Nam Á Điêu khắc Đông Nam Á chịu ảnh hưởng mạnh mẽ của nghệ thuật Ấn Độ, thể hiện qua đề tài tôn giáo (Phật giáo, Hindu giáo) và các loại hình: phù điêu, tượng Phật, tượng thú. Những pho tượng có niên đại khá sớm là những pho tượng Phật thuộc thời kì Phù Nam (thế kỷ II), mang phong cách Amaravati và Gupta. Đến thời kì Chân Lạp, người ta thấy đã xuất hiện một số lượng đáng kể những pho tượng nữ. Chủ đề được ưa chuộng trong giai đoạn này là nữ thần Unia trong tư thế chiến thắng quỷ đầu trâu. Cùng thời gian này ở vùng châu thổ sông Mê Nam, Saluen và Iraoađi nền điêu khắc của người Môn cũng phát triển mạnh. Người Môn cố nền điêu khắc độc đáo với những nét đặc trưng riêng về cách xử lý động tác, cơ thể và khuôn mặt. Cuối thiên niên kỷ I, nghệ thuật điêu khắc Đông Nam Á chững lại. Từ đầu thiên niên kỷ II, phát triển mạnh mẽ với quy mô lớn, chất lượng cao, tiêu biểu là các khu đền Ăngco Vát, Pagan, Xukhôthay, Ayuthaya, Thạt Luổng. Phật giáo Tiểu thừa đóng vai trò quan trọng, thể hiện qua các tư thế Phật giáo quy định. Hindu giáo ảnh hưởng mạnh mẽ ở Chămpa (tượng thần Siva) và Campuchia (tượng thần Visnu). 1.2. Thành tựu điệu kh ắc phương Tây a. Hy Lạp v à La Mã :
biểu như bức phù điêu đoàn quân thắng trận trở về được điêu khắc trên vòm khải hoàn môn của hoàng đế Titút (79-81); bức phù điêu mô tả cuộc chiến tranh với người Đaxi trên các cột trụ Tơragian; hay như trong đền miếu Giêrusalem có bức phù điêu về các binh lính mang theo chiến lợi phẩm;... b.Tây Âu
tác phẩm điêu khắc kỵ sĩ Bamberg, bức tượng cưỡi ngựa đầu tiên với kích cỡ thật trong nghệ thuật Phương Tây từ thế kỷ thứ VI. Ở Ý vẫn còn lưu giữ lại trào lưu cổ điển, nhưng Gothic tiếp cận được thông qua các bục giảng kinh. Một kiệt tác điêu khắc theo lối Gothic Ý chính là bộ bia mộ gia đình Scaliger ở Verona (Đầu đến cuối thế kỷ XIV). Nghệ thuật điêu khắc và kiến trúc Gôtích rất phù hợp với yêu cầu làm tăng lên vẻ uy nghiêm của tôn giáo. Các công trình kiến trúc với lối điêu khắc Gôtích vừa thể hiện một bước tiến mới kĩ thuật, vừa thể hiện sức mạnh của sự giàu có của cư dân thành thị lúc bấy giờ. Chính những ưu điểm đó nên nghệ thuật Gôtích được biết đến và sử dụng rộng rãi trên khắp các đất nước Tây Âu.
huyền thoại. Những tác phẩm tiêu biểu như các pho tượng Nữ Thần Athena, tượng thần Dớt ở đền Ôlempi,... Bên cạnh thần thoại, điêu khắc phương Tây còn chú trọng đến việc thể hiện chân dung các anh hùng và các nhân vật lịch sử. Sau thế kỷ V, nghệ thuật điêu khắc phương Tây dần điêu khắc về chủ đề tôn giáo, Kinh thánh nhiều hơn do đó các tác phẩm điêu khắc thường mang tính tôn giáo, và Kinh thánh. Điêu khắc thời Phục hưng đánh dấu sự hồi sinh của sự quan tâm đến nghệ thuật và văn hóa cổ đại. Đặc điểm nổi bật của thời Phục Hưng là mối quan tâm trở lại đối với thế giới cổ đại Hy-La. Các tác phẩm điêu khắc thời kỳ này thường lý tưởng hóa cơ thể con người và thường mô tả các chủ đề thần thoại hoặc lịch sử. b. Vật liệu Những tác phẩm nghệ thuật điêu khắc phương Đông được làm từ nhiều vật liệu khác nhau, mỗi nền văn minh sử dụng chất liệu khác nhau để tạc hình. Như ở Ai Cập, nơi đây vật liệu sử dụng nhiều là đá vôi : “ Bức tượng “Viên thư lại ngồi” được tạc từ đá vôi màu, tượng Nhân Sư ( Sphynx) tạc từ đá vôi,... Ấn Độ nổi tiếng với những tác phẩm điêu khắc được tạo hình từ đá như: đỉnh của cột đá Sacnat, bức tượng các nữ thần Yakshi,... Bên cạnh đó, Ấn Độ cũng sử dụng nhiều loại vật liệu khác nữa như đồng, đá sa thạch,... để tạo nên những tác phẩm điêu khắc. Trung Hoa cũng sử dụng đa dạng vật liệu để tạo hình các tác phẩm như là gỗ, đá cẩm thạch,... Ở Lưỡng Hà, những nghệ nhân ở đây họ sử dụng chủ yếu là đất sét và đá để tạc hình. Nghệ thuật điêu khắc Đông Nam Á chịu nhiều ảnh hưởng từ Ấn Độ nên những vật liệu dùng để tạo hình cũng dùng nhiều bằng đá. Tuy nhiên, Đông Nam Á cũng sở hữu nét riêng biệt của mình khi có nhiều tác phẩm được tạo hình từ gỗ đước. Sự sử dụng đa dạng vật liệu để điêu khắc trong từng nền văn minh thể hiện sự đặc trưng và nét nổi bật riêng của nền văn minh đó, góp phần làm phong phú nghệ thuật điêu khắc phương Đông.
Những vật liệu chính được người phương Tây thường hay sử dụng để điêu khắc đó là từ đá. Tuy nhiên, không phải loại đá nào cũng được sử dụng mà thay vào đó là những loại đá chất lượng và có độ tinh luyện cao để chạm khắc ra những bức tượng có tỉnh thẩm mỉ cao và chi tiết như là đá hoa cương, đá cẩm thạch. Người Hy Lạp có rất nhiều đá cẩm thạch đẹp và sử dụng nó một cách thoải mái trong các đền thờ cũng như tác phẩm điêu khắc của họ. Ngoài ra, người phương Tây còn dùng một số loại vật liệu khác như đồng ( Tượng đồng Athena ), hay gỗ ( tượng Athena đồng trinh đặt trong đền Păngtênông được tạc từ gỗ khảm vàng và ngà voi ),... c. Kỹ thuật d. Ảnh hưởng 2.2 Nhận xét Điêu khắc phương Đông và phương Tây đều đạt được những thành tựu to lớn, mang giá trị nghệ thuật cao, góp phần làm phong phú kho tàng nghệ thuật thế giới. Cả hai nền văn minh đều có truyền thống điêu khắc lâu đời, đóng vai trò quan trọng trong văn hóa và tôn giáo. Những tác phẩm điêu khắc của hai nền văn minh đều thể hiện được kỹ thuật điêu luyện, sự sáng tạo, tỉ mỉ chi tiết trong từng đường nét của các nghệ nhân. Ngoài ra, cả văn minh phương Đông và phương Tây đều có chất liệu tạc hình đa dạng. Sử dụng nhiều chất liệu như đá, gỗ, đồng,... để sáng tạo ra các tác phẩm điêu khắc. Điêu khắc của hai nền văn minh đều đóng vai trò quan trọng trong đời sống văn hóa và tinh thần của con người, thể hiện qua các tác phẩm điêu khắc tôn giáo, nghi lễ, chân dung,.... Nhưng mỗi nền văn minh có những nét đặc trưng riêng biệt, phản ánh sự khác biệt về văn hóa, quan niệm thẩm mỹ và giá trị tinh thần của nền văn minh đó. Việc so sánh giúp chúng ta hiểu rõ hơn về nghệ thuật điêu khắc của hai nền văn minh lớn trên thế giới, từ đó trân trọng và gìn giữ những giá trị nghệ thuật điêu khắc mà hai nền văn minh này mang lại.
Họ và tên Nhiệm vụ Nhiệm vụ Nguyễn Đặng Nga Linh