Download Kakayahang Lingguwistiko and more Lecture notes English in PDF only on Docsity!
KAKAYAHANG KOMUNIKATIBO NG
MGA PILIPINO: KAKAYAHANG
LINGGUWISTIKO/
ISTRUKTURAL/
GRAMATIKAL
ALAMIN
Tutulungan ka ng modyul na ito sa angkop na paggamit ng mga
salita at matukoy ang mga angkop na salita, pangungusap ayon sa
mga pahayag at konteksto ng paksang nabasa o napakinggan.
Kasanayang Pampagkatuto:
Natutukoy ang mga angkop na salita, pangungusap ayon sa
konteksto ng paksang napakinggan sa mga balita sa radyo.
(Code: F11PN-IId-89)
Layunin (Mga Kasanayan sa Pagkatuto):
Matapos ang aralin, inaasahang maisasagawa ng mga mag-aaral
ang sumusunod:
- Naipaliliwanag ang kahulugan ng kakayahang komunikatibo at
kakayahang lingguwistiko sa wikang Filipino.
- Natutukoy ang mga bahagi ng pananalita sa wikang Filipino.
- Nagagamit ang wastong gramatika ng wika sa pagpapahayag sa
paraang malinaw, wasto at mabisa.
Sa araling ito, malalaman mo ang mga sumusunod na
paksa:
Kakayahang Komunikatibo at Lingguwistiko
Mga Salitang Pangnilalaman
Mga Salitang Pangkayarian
Wastong Gamit ng mga Salita
PAKS
A
1
Kakayahang Lingguwistika:
Pangunahing Sangkap sa Pagkatuto ng
Wika
Simula sa unang baitang sa paaralan, hinahasa na ang mga
mag-aaral sa iba’t ibang pagsasanay sa gramatika tungo sa pagbubuo
ng mahuhusay na pangungusap, talata at pahayag. Ang ganitong mga
aralin ay bahagi ng paglilinang sa kakayahang lingguwistiko ng isang
tao.
Sa pananaw ng lingguwistang si Noam Chomsky (1965), ang
kakayahang lingguwistiko ay isang ideyal na sistema ng di-malay o
likas na kaalaman ng tao hinggil sa gramatika na nagbibigay sa kaniya
ng kapasidad na gumamit at makaunawa ng wika. Pumapaloob dito
ang kaalaman ng tao na pag-ugnayin ang tunog o mga tunog at
kahulugan nito. Iba ito sa isinasaad ng lingguwistikong pagtatanghal
(linguistic performance) o ang aplikasyon ng sistema ng kaalaman
sa pagsusulat o pagsasalita.
Hindi maipaghahalintulad ang kakayahang lingguwistiko at
lingguwistikong pagtatanghal dahil ang huli ay maaaring kapalooban
ng mga interperensiya o sagabal. Halimbawa, ang pagkautal ng isang
tagapagsalita habang nagbibigay ng talumpati ay hindi masasabing
kawalan o kakulangan sa kakayahang lingguwistiko. Maaaring ito ay
dulot ng kaniyang kaba na maituturing na sagabal sa kaniyang
lingguwistikong pagtatanghal. Kinakailangang sanayin ng isang tao
ang kaniyang kakayahang komunikatibo upang mapaimbabawan ang
mga aksiyon.
Sa pakikipagkomunikasyon ng tao, sa anyong berbal man o sa
anyong di-berbal, ang kanyang kakayahan sa larangan ng
pagpapahayag ay lagi ng nasasangkot. Upang ang tao ay mag-angkin
ng isang mabisa at maayos na paraan ng pagpapahayag tungo sa
isang matagumpay na pakikipagkomunikasyon, nararapat na paunlarin
niya ang kasanayang pangwika. Ang kasanayang pangwikang ito ang
magiging tuntungang kaalaman ng isang tao upang mabisa niyang
maipahayag ang mensaheng nais niyang ipaabot.
SUBUKIN (Pretest)
Bago ka magpatuloy sa pag-aaral sa modyul na ito, subukin
mong sagutin ang bawat pagsusulit. Maaaring alam mo na ang ilan sa
mga ito, kung hindi man lahat.
AKTIBITI I.
Panuto: Basahin at unawaing mabuti ang pahayag. Suriin at piliin ang
angkop na salita sa loob ng panaklong upang mabuo ang
pangungusap.Isulat ang sagot sa patlang bago ang bilang.
________1. (Pahirin, Pahiran) mo ng mantekilya ang pandesal.
________2. (Ooperahin, Ooperahan) si Maria bukas ng umaga.
______3. (Punasan, Punasin) mo ang pawis sa iyong noo.
________4. Ngayong bakasyon, (susubukin, susubukan) kong mag-
aral
na magluto.
________5. Nagmamadali niyang inakyat ang (hagdan, hagdanan).
AKTIBITI III.
Panuto: Piliin sa kahon ang angkop na sagot at isulat ito sa patlang
bago ang bilang.
_____________1. anak ______________4. kalahating kilo
_____________ 2. ikaw ______________5. nagtapat
_____________3. subalit
pang-abay pangatnig pang-angkop pang-ukol
pantukoy
pang-uri pandiwa pangngalan panghalip
AKTIBITI III.
Panuto: Punan nang angkop na salita upang mabuo ang diwa ng
talata.
KASO NG COVID-19, HIGIT 18K NA
SUMAMPA na sa 18,086 ang kabuuang bilang ng kaso _1. ____
COVID-19 sa Pilipinas kasunod ng nadagdag na 862 cases nitong
Linggo. Ngunit paglilinaw ng DOH, sa bilang na 862, 16 lamang ang
bagong kaso. Ito ay dahil ang ibang bilang ay 2. _______ resulta ng
pagsusuri sa mga pasyente o COVID-19 test results na isinagawa sa
mga nakalipas na linggo.
Sampu sa fresh cases ay 3. _______ sa iba’t ibang lugar, anim
naman ang galing sa National Capital Region. Habang 846 ang late
cases o test results na ni-release sa mga pasyente sa nakalipas na
apat na araw o higit pa, pero huli nang na-validate. Ang 238 sa kanila
ay galing sa NCR; 235 mula sa repatriated OFWs; 81 ang sa Cental
Visayas; habang 292 ang nai-report mula sa iba’t ibang lugar.
“Late cases reported from May 28-31 are based on the
validation of complete line lists from 27 operational laboratories and
the partial line list from 1 laboratory. No more late cases will be
reported until the remaining 14 operational labs submit their line lists,”
paliwanag ni DOH Usec Rosario Vergeire.
_4.________ nito, mayroon nang 957 total deaths sa bansa _5. ______
sa pitong nai-report noong Linggo habang ang total recoveries ay
3,909 dahil sa 101 na naitalang bagong gumaling. D. ANIN
___________________
___________________
___________________
TUKLASIN
AKTIBITI 1: (Basahin at unawain ang teksto)
Ano ang napapansin mo sa teksto? Tama, may mga salitang binigyang-
diin dito- ang ko, dito, atin, nito, ito , tungkol sa, kung saan,
kasi, ngunit, at, pa.
KAPANGYARIHAN NG PAG-IBIG
MARAMI at may iba’t ibang kahulugan ang pag-ibig. Sa lyrics
ng isang awiting Pilipino ng dating Hari ng Kundiman na si Ruben
Tagalog ay ganito ang isinasaad: “Oh, pag-ibig na
makapangyarihan’ kapag pumasok sa puso ninuman , / hahamakin
ang lahat/ masunod ka lamang / alang-alang sa minamahal .”
Sinasabi rin na dahil sa pag-ibig ng Diyos, natubos ang sala
ng sangkatauhan.
Sa ating makabagong panahon, may ibang kahulugan ang
pag-ibig. Isang halimbawa ay nang mabunyag ang isang babaeng
Superintendent na may relasyon sa isang pinaghihinalaang
miyembro ng Abu Sayyaf.
Sinabi ni PNP Chief Director General Ronald “Bato” dela
Rosa na ang lady cop ay NABUANG SA GUGMA o nabaliw sa pag-
ibig. Ang lady cop ay sleeping with the enemy o natutulog kasama
ang kaaway. Nabatid pa na kasal na ito sa nasabing miyembro ng
Abu Sayyaf. Matagal nang hiwalay sa dati nito ng asawa na isa ring
pulis na nasa ibang bansa.
Para naman sa 163 magkasintahan sa Antipolo City, ang
kapangyarihan ng pag-ibig ay isang malaking pagdiriwang sapagkat
sila’y nagpalitan ng “I Do” sa Kasalang Bayan ng Pamahalaang
Lungsod, sa pangunguna ni Mayor Jun Ynares. Ang libreng kasalan
ay ginanap kamakailan sa covered court ng Barangay Sta.
Cruz.
Ayon kay Mayor Ynares, mahalaga ang kasal upang maging
ganap ang karapatan at pribilehiyo sa isa’t isa bilang simula ng
pagbuo ng pamilya. Dahil dito , ang Pamahalaang Lungsod ay
patuloy sa pagsasagawa ng Kasalang Bayan upang matulungan ang
mga magkasintahan na nagnanais na makapagsama ng legal at
hindi na kailangan pang gumastos nang malaki.
Dumalo sa Kasalang Bayan sina Congresswoman Chiqui Roa
Puno, ng Unang Distrito ng Antipolo; Antipolo Vice Mayor Pining
Gatlabayan; PNP Atntipolo chief Rube Andiso; Sta. Cruz Barangay
Captain Oca Tamayao at ang kanyang maybahay na si Ludy
Tamayao.
Sa tulong at suporta ng Pamahalaang Lungsod ng Antipolo,
umabot na sa 3,300 ang libreng ikinasal mula noong 2014.
(Clemen Bautista)
http://balita.net.ph/2017/04/29/ang-kapangyarihan-ng-pag-ibig/
Alam mo ba na ang mga ilang salitang nasalungguhitan ay
kabilang sa ginagamit sa gramatikal? Upang lubos mong maunawaan
ang gamit ng mga ito, magpatuloy sa modyul na ito.
SURIIN
AKTIBITI 2:
Panuto: Sagutin ang mga sumusunod na tanong, ipaliwanag sa
sariling pananalita at isulat ang sagot sa iyong kwaderno.
- Ano ang pagkakaiba ng kakayahang komunikatibo sa
kakayahang lingguwistika?
_________________________________________________________________
_________________________________________________________________
_________________________________________________________________
_________________________________________________________________
_________________________________________________________________
_________________________________________________________________
_________________________________________________________________
- Ano-ano ang mga salitang pangnilalaman at mga salitang
pangkayarian? Bigyang kahulugan ang mga ito at magtala ng
ilang halimbawa.
_________________________________________________________________
_________________________________________________________________
_________________________________________________________________
_________________________________________________________________
_________________________________________________________________
_________________________________________________________________
_________________________________________________________________
_________________________________________________________________
_________________________________________________________________
_________________________________________________________________
- Ano ang kahalagahan ng mga salitang pangnilalaman at salitang
pangkayarian sa pagbuo ng pangungusap?
_________________________________________________________________
_________________________________________________________________
_________________________________________________________________
_________________________________________________________________
_________________________________________________________________
_________________________________________________________________
_________________________________________________________________
Para sa iyong iyong karagdagang kaalaman…
BAHAGI NG PANANALITA
Kakabit ng kakayahang lingguwistika ng Filipino ang wastong
pagsunod sa tuntunin ng balarilang Filipino.
A. Mga salitang Pang-nilalaman
- Mga Nominal
A. Pangngalan (noun) - nagsasaad ng pangalan ng tao, bagay,
hayop,
at pook.
B. Panghalip (pronoun) - pamalit o panghalili sa pangngalan.
Hal. ako, ikaw, siya
- Pandiwa (verb) - nagsasaad ng kilos o nagbibigay buhay sa pangkat
ng
mga salita. Hal. umibig, umiibig, iibigin, kaiibig
- Mga Panuring
A. Pang-uri (adjective) - nagbibigay turing o naglalarawan sa
pangngalan at panghalip.
Hal. hinog, mas mabait, pinakamapusok
B. Pang-abay (adverb) - nagbibigay turing o naglalarawan sa
pandiwa, pang-uri, at kapwa pang-abay.
Hal. kahapon, sa palengke, isang kilo, oo
nang mabilis, hindi, tila, taon-taon
B. Mga Salitang Pangkayarian
- Mga Pang-ugnay
A. Pangatnig (conjunction) - naguugnay ng dalawang salita
parirala o sugnay.
Halimbawa : at, pati, ni, subalit, ngunit
B. Pang-angkop (ligature) - katagang naguugnay sa panuring
at salitang tinuturingan. Hal. na, ng, g
C. Pang-ukol (preposition) - nag-uugnay sa isang pangngalan
sa iba pang salita. Hal. laban sa, ayon kay, para sa
- Mga pananda
A. Pantukoy - salitang laging nangunguna sa pangngalan o
panghalip. Hal. si, sina, ang, ang mga
B. Pangawing o pangawil (linker) – idinudugtong sa di
karaniwang ayos ng pangungusap. Hal. ay
WASTONG GAMIT NG SALITA
Ang bawat salita ay may tiyak na kahulugan. Maaaring
magbago ang kahulugan ng isang pahayag kung mali ang gamit na
salita. Maraming salita sa Filipino ang nagkakapalitan ng gamit. Ito ay
bunga ng kakulangan ng pag-unawa sa kahulugan ng salita at gamit
nito sa pangungusap.
Ilan sa mga salitang ito ay ang mga sumusunod:
1. MAY at MAYROON
Ginagamit ang may kung ito’y sinusundan ng mga sumusunod
na bahagi ng pananalita:
Pangngalan
Pandiwa
Pang-uri
Panghalip na Paari
Pantukoy na Mga
Pang-ukol na Sa
May prutas siyang dala.
May kumakatok sa labas.
May matalino siyang anak.
May kanila silang ari-arian.
May mga lalaking naghihintay sa iyo.
May sa-ahas pala ang kaibigan mo.
Ginagamit ang mayroon kung ito’y:
Sinusundan ng isang kataga o ingklitik
Hal. Mayroon ba siyang pasalubong?
Mayroon nga bang bagong Pajero sila?
Sinusundan ng panghalip palagyo
Hal. Mayroon siyang kotse.
Mayroon kaming palaisdaan sa Bulacan.
Mayroon tayong pagsusulit sa Filipino bukas.
Nangangahulugang “mayaman”
Hal. Ang pamilya ni Carol ay mayroon sa kanilang lalawigan.
Siya lamang mayroon sa aming magkakapatid.
2. KITA at KATA
Ang kita ay panghalip panao sa kaukulang palayon at may
kailanang isahan. Ginagamit ito bilang tuwirang layon o di-tuwirang
layon ng pandiwa. Samantala, ang kata naman ay panghalip panao sa
kaukulang palagyo at may kailanang dalawahan. Ang kita ay
tumutukoy sa kinakausap, at ang kata naman sa magkasamang
nagungusap at kinakausap.
Ang pinto (door) ay ang bahagi ng daanan na isinasara at
ibinubukas. Samantala, ang pintuan (doorway) ay ang bahaging
kinalalagyan ng pinto.
Hal. May kumakatok. Buksan mo nga ang pinto.
Natanggal ang pinto sa pintuan.
9. HAGDAN at HAGDANAN
Ang hagdan (stairs) ay ang baytang na inaakyatan at
binababaan. Samantala, ang hagdanan (stairway) ay ang bahaging
kinalalagyan ng hagdan.
Hal. Nagmamadaling inakyat ni Genier ang mga hagdan.
Ilagay mo ang hagdanan sa tapat ng bintana.
10. PAHIRIN at PAHIRAN; PUNASIN at PUNASAN
Ang pahirin at punasin ( wipe off ) ay nangangahulugang alisin
o tanggalin.
Ang pahiran at punasan ( to apply ) ay nangangahulugang
lagyan.
Hal. Pahirin mo ang mga luha sa iyong mga mata.
Pahiran mo ng palaman ang tinapay.
Punasin mo ang pawis sa iyong likod.
Punasan mo ng alkohol ang iyong mga binti.
11. OPERAHIN at OPERAHAN
Ginagamit ang operahin kung ang tinutukoy ay ang tiyak na
bahagi ng katawan na titistisin. Ang operahan naman ay tumutukoy
sa taong sasailalim sa pagtitistis.
Hal. Ooperahin ang tiyan ni Rey sa Sabado.
Ooperahan si Rey sa tiyan sa Sabado.
12. WALISIN at WALISAN
Ginagamit ang walisin ( sweep the dirt ) kung tumutukoy sa
bagay na aalisin o lilinisin samantalang ang walisan ay tumutokoy
naman sa lugar ( to sweep the place ).
Hal. Walisin ninyo ang mga kalat sa sahig.
Walisan ninyo ang sahig.
13. IKIT at IKOT
Ginagamit ang ikit para maipakita ang kilos na paggilid mula
sa labas patungo sa loob. Ang ikot naman ay mula sa loob patungo sa
labas.
Hal. Nakatatlong ikit muna sila bago natunton ang daan
patungo
sa loob ng kuweba.
Nahirapan pala silang makalabas sa tunnel. Umikut-ikot muna
sila sa loob nito bago nila nakita ang daan palabas.
14. SUNDIN at SUNDAN
Ang sundin ( to obey ) ay nangangahulugan ng pagsunod sa
payo o pangaral; ang sundan ( to follow ) ay gayahin o pumunta sa
pinuntahan ng iba.
Hal. Sundin mong lagi ang sinasabi ng iyong mga magulang dahil para
rin iyon sa iyong kabutihan.
Sundan mo ang mga kabayanihang ipinakita ng iyong ama sa
bayan.
Sundan mo siya baka siya’y maligaw.
15. SUBUKIN at SUBUKAN
Subukin ( to test, to try ) – masubok ang husay o galing ng
isang bagay o gawain;
Subukan ( to see secretly ) – palihim na pagmamatyag o pag-
eespiya sa kilos ng isang tao
Hal. Susubukin ko muna kung maayos itong kompyuter bago
ko
bilhin.
Subukan mo nga kung ano ang ginagawa ng mga bata sa
likod-bahay.
16. HATIIN at HATIAN
Hatiin ( to divide ) – partihin;
Hatian ( to share ) – ibahagi
Hal. Hatiin mo sa anim ang pakwan.
Hinahatian niya ng kanyang hamburger ang
namamalimos na
bata.
17. IWAN at IWANAN
Iwan ( to leave something or somebody ) – huwag isama;
Iwanan ( to leave something to somebody ) – bigyan
Hal. Iniwan ni Arnie ang kotse sa garahe.
Iniwanan ni Rene ng pera si Joy bago siya umalis.
18. NABASAG at BINASAG
Ang salitang nabasag ay nangangahulugan ng kilos na di
sinasadya o di ginusto; ang salitang binasag naman ay nagpapakita
ng sariling pagkukusa.
Hal. Galit na galit na binasag ng lalaki ang mga salamin ng
kotse.
Nagmamadali kasi siyang maghugas kaya nabasag niya
ang mga plato.
19. BUMILI at MAGBILI
Bumili ( to buy );
Magbili ( to sell ) – magbenta
Hal. Pumunta ang nanay sa Baguio para bumili ng mga
sariwang
isda at karne.
Ang trabaho ng tatay niya ay magbili ng mga gulay.
20. KUMUHA at MANGUHA
Kumuha ( to get );
Manguha ( to gather, to collect )
Hal. Kumuha ng isang basong tubig si Neth para kay Jean.
Nanguha ng mga kabibe ang mga bata sa dalampasigan.
- Bigyang-halaga ang ________________________________________________.
- Papasyal tayo ______________________________________________________.
- Mas matuto pa ang mga mag-aaral
_________________________________.
- Sa loob ng mahabang panahon
_____________________________________.
- Nasasabi kung ____________________________________________________.
C. Panuto: Sa pamamagitan ng Venn diagram , gamitin sa
pangungusap ang mga sumusunod na salita.
1. sulyap – tanaw 2. bahay – tahanan 3. maarte - mapili
ISAISIP
Basahin mo ang isang lathalain tungkol sa pananampalataya.
Ano-anong mga salitang pangnilalaman at salitang pangkayarian
mayroon kaya rito? Tukuyin ang mga ito at isulat ito sa kwaderno.
Ang Kahalagahan ng Pananampalataya sa Buhay ng Tao
Ni: Junrey Casirayan
Walang halaga ang buhay ng tao 1. kung wala siyang
pananalig sa Diyos. Ang buhay ay walang saysay kung walang
pananampalataya. Sana kahit minsan ay maalala 2. natin ang
3. Panginoon at 4. huwag kalimutang siya ang lumikha ng
bawat nilalang at siya ring natatanging pag-asa ng mundo.
Dati 5. nagtatampo ako sa Diyos sa ibinigay niyang
klase ng pagkatao ko. Minsan nakakalimutan ko siya, hindi rin
naman kasi ako ganoon ka-relihiyoso. Inaamin ko naman na
hindi ako naging mabuting tao, marami akong pagkakasala at
mga pagkukulang. Hanggang sa napag-isip-isip ko na lahat, at
ngayon unti-unti ko ng natatanggap ang ibinigay niyang klase
ng pagkatao ko. Unti-unti ko ng natatanggap ang sarili ko.
Natutunan ko na lahat ay nangyayari ayon sa kagustuhan ng
Panginoon. Sana hindi natin makalimutang ipagpasalamat ang
lahat ng biyayang hatid niya sa atin. Mahalin natin ang isa't-isa
tulad ng pagmamahal ng DIYOS sa atin. Maging
mapagkumbaba, matutong magbigay at magtulungan. Lagi
tayong magdasal at sana hindi lang kapag may problema tayo
kundi pati na rin sa mga 6. masasayang sandali. Ang buhay
natin ay ipinahiram lang ng DIYOS. Kaya sana ingatan natin ito
Ano-ano ang mga natutunan mo sa mga gawain at
talakayan?
Natutunan kong…
ISAGAWA
Panuto: Mock Job Interview.
Humanap ng kapareha. Magsagawa ng isang mock job
interview. Bawat isa ay bibigyan ng pagkakataong maging
tagapanayam at aplikanteng iinterbyuhin sa loob ng 15 minuto.
Tatayain ang kakayahang lingguwistika ng kinakapanayam
gamit ang sumusunod:
Puntos:
1 – lubhang mababa sa inaasahan
2 – mababa sa inaasahan
3 – nakamit ang inaasahan
4 – higit sa inaasahan
5 – lubhang higit sa inaasahan
KATEGORYA PUNTOS KOMENTO
Angkop ba ang ginamit na
mga salita ng iniinterbyu?
Makinis ba ang paggamit ng
wika at hindi palagiang
nagpapalit-palit mula sa
Filipino tungong Ingles (code
switch) ang iniinterbyu?
PAGSUBOK III.
Panuto. Basahin tulang nasa ibaba. Maghanap ng sampu (2) salitang
pangkayarian. Salungguhitan ito at tukuyin kung pangatnig,
pang-angkop, pang-ukol, at pantukoy.
MINSAN LANG KITANG IIBIGIN
ni: Gary Valenciano
Mahal pangako sa iyo, hindi magbabago
Ikaw lang ang iibigin ko
Kahit ikaw ay lumayo at masaktan ako
Asahan na di maglalaho
Ang pag-ibig ko'y alay sayo lamang
Kung kaya giliw dapat mong malaman
Nagbibigay-turing
o naglalarawan sa
pangngalan at
panghalip.
Pangngala
n
Nagsasaad ng
pangalan ng tao,
hayop, bagay,
pook, katangian,
pangyayari, at iba
pa.
Pang-uri
Panghalip
Nagsasaad ng kilos
o nagbibigay-buhay
sa pangkat ng mga
salita.
Minsan lang kitang iibigin
Minsan lang kitang mamahalin
Ang pagmamahal sayo'y walang hangganan
Dahil ang minsan ay magpakailanman
Minsan lamang sa buhay ko ang isang katulad mo
Ako rin ba'y iniibig mo?
Dinggin puso'y sumasamo, sumusumpa sayo
Ikaw ang tanging dalangin ko
Dahil ang minsan ay magpakailanman...
PAGSUBOK IV.
Panuto: Basahin tulang nasa ibaba. Maghanap ng labinlima (3)
salitang pangnilalaman. Salungguhitan ito at tukuyin kung
pangngalan, panghalip, pandiwa, pang-uri at pang-abay.
PAG-IBIG
Hindi mo ito mapipigilan
Sapagkat ito ay lumalaban
Isa itong makapangyarihan
Sumakop sa ating sanlibutan.
Ikaw, ako’t sila ay nagmamahalan
Kaya ang mga problema’y nalalabanan
Ito’y nakakapagbago ninuman
Puso’t isipan ito ang nilalaman.
Kahit ano pa kasama ang isang tao
Kapag nagmahal sila’y talagang totoo
Sa kanila, ito’y nakakapagbago
Nawawala ang sakit at nagiging bago.
Sabi ng iba, ito raw ay bulag
Kung pagmamasdan ay nakahahabag
Ang isip mo nito’y naglalaglag
Kung kokontra, di ka makapapalag.
Kung minsan ito ay makasarili
