TEMA V
VARIACIÓN E ESTÁNDAR
Lingua Galega II
Lingua Galega II
Eduardo Louredo
-
Ramón Mariño -
Xavier Varela
Prepara tus exámenes
Prepara tus exámenes y mejora tus resultados gracias a la gran cantidad de recursos disponibles en Docsity
Consigue puntos base para descargar
Gana puntos ayudando a otros estudiantes o consíguelos activando un Plan Premium
Orientación Universidad
Prepara tus exámenes
Prepara tus exámenes y mejora tus resultados gracias a la gran cantidad de recursos disponibles en Docsity
Busca documentos
Prepara tus exámenes con los documentos que comparten otros estudiantes como tú en Docsity
Busca tu universidad
Encuentra los documentos específicos para los exámenes de tu universidad
Video Cursos
Estudia con lecciones y exámenes resueltos basados en los programas académicos de las mejores universidades
Quiz
Responde a preguntas de exámenes reales y pon a prueba tu preparación
Consigue puntos base para descargar
Gana puntos ayudando a otros estudiantes o consíguelos activando un Plan Premium
Comunidad
Pregúntale a la comunidad
Pide ayuda a la comunidad y resuelve tus dudas de estudio
Ebooks gratuitos
¡Nuestros e-books salva-estudiantes!
Descarga nuestras guías gratuitas sobre técnicas de estudio, métodos para controlar la ansiedad y consejos para la tesis preparadas por los tutores de Docsity
Estándar Lingüístico de la Lingua Galega: Características, Historia y Normas - Prof. Amigo, Ejercicios de Anatomía
Una introducción a la estandarización de la lingua galega, incluyendo su tipo de variedad, características del estándar, proceso histórico hacia el estándar y normas prescriptivas y objetivas. El texto también discute el papel de la real academia galega en la definición y promoción del estándar.
Tipo: Ejercicios
2017/2018
1 / 63
Esta página no es visible en la vista previa
¡No te pierdas las partes importantes!
Documentos relacionados
Vista previa parcial del texto
¡Descarga Estándar Lingüístico de la Lingua Galega: Características, Historia y Normas - Prof. Amigo y más Ejercicios en PDF de Anatomía solo en Docsity!
TEMA V
VARIACIÓN E ESTÁNDAR
Lingua Galega II
Lingua Galega II
Eduardo Louredo
Ramón Mariño -
Xavier Varela
A) LINGUA E ESTÁNDAR
- Lingua estándar e tipo de variedade2) Definición
Estándar e normaNorma obxectiva e norma prescritiva (características)
- Características do estándar4) Funcións do estándar5) Accións propias do proceso de estandarización6) Tipoloxías da estandarización no eixo diatópico7) Estándar, ideal de lingua e conflito lingüístico8) Variedades estándar das linguas modernas
ÍNDICE (1)
TIPO DE VARIEDADE
Tipo de variedade • •
Diastrática (estrato culto da sociedade) e diamésica (lingua escrita).
De
entre
as
diversas
variedades
sociolectais,
é
frecuente
seleccionar
a
variedade das elites culturais, sociais, económicas e políticas, denominadastamén
variedades
de
prestixio
De
entre
as
diversas
variedades
funcionais, ou rexistros, para a codificación gramatical e léxica é frecuenteseleccionar a variedade máis fixa e tradicionalmente relacionada cos usosdas capas sociais cultas (e ao mesmo tempo máis próxima ao estándar):
a
lingua
escrita
De
entre
as
diversas
variedades
xeolectais,
é
frecuente
seleccionar
a variedade da zona xeográfica onde se encontra o poder
político ou económico
dun país ou rexión lingüística.
DEFINICIÓN
Definición Unha
lingua
estándar,
estándar
lingüístico
ou
variedade
estándar
(concepto que non debe ser confundido cos de norma lingüística, linguaescrita ou lingua literaria) é unha
variedade amplamente difundida
, e
en xeral
entendida por todos os falantes da lingua
, frecuentemente é
a forma usada na educación formal
e
a usada máis amplamente
polos
medios
de
comunicación
En
moitos
casos,
aínda
que
non
sempre, a forma estándar pode ser unha lingua planificada a partir dodiasistema dunha lingua, co obxecto de obter un modelo de lingua unitariopara o ensino, os usos oficiais e os usos escritos e formais, que á súa vezpermita
cohesionar
política
e
socialmente
o
territorio
onde
é
oficial.
(Wikipedia)
Norma prescritiva "
b) Norma prescritiva
: esta noción implica a vixencia de determinados códigos de comportamento,
entendidos como conxuntos de regras imperativas, instrucións e recomendacións contidas nun corpusmetalingüístico (gramáticas, dicionarios, manuais e outros textos), por tanto, explícitas. É unha nociónque remite ao
normativo
, o que se aconsella ou impón como ‘correcto’ –e correlativamente, o que
recomenda como ‘aconsellable’ ou se tolera como ‘admisible’, ou ben o que se califica como‘desaconsellable’ ou se refuga como ‘incorrecto’– en nome dalgunha doutrina (no noso caso, dalgún‘ideal de lingua’, do que falaremos a seguir) e/ ou autoridade. A norma descritiva (o estándar-código)define a variedade
padrón,
ou sinxelamente o
padrón lingüístico
A vixencia dunha norma prescritiva implica a existencia dun dispositivo ideolóxico e dun aparelloinstitucional socialmente recoñecidos, con autoridade para definir o que é correcto (lexítimo) e concapacidade para impor o seu criterio (Bartsch 1987: 133-49). A vixencia das prescricións lingüísticasfúndase máis ben no que en termos gramscianos podemos denominar
hexemonía
(dominio consentido
que non na
coerción
(dominación imposta e mantida pola forza). Isto significa que a vixencia da
norma lingüística repousa nun consenso na avaliación das variantes e variedades no seo comunidadelingüística,
un
consenso
que
entre
outras
cousas
se
manifesta
na
asignación
de
sancións
e
recompensas simbólicas, outorgadas espontaneamente polos seus membos (xuízos implícitos ouexplícitos, conscientes ou semiconscientes, do tipo
que mal/ben fala fulano!
ou
Ben/mal dito!
). Así e
todo, non se pode esquecer que para a inculcación xeneralizada da norma lingüística (especialmentena escrita) é fundamental o papel de institucións formativas, nomeadamente o sistema educativo, cunaspecto coercitivo, expresado en premios / penalizacións prácticas (por caso, unha mellor/ peor notanun exame a causa da ortografía)." (423-424)
NORMA PRESCRITIVA
CARACTERÍSTICAS DO ESTÁNDAR (1)
Características do estándar
A
variedade
estándar
ten
de
ser
coñecida,
compartirse
e
aceptada
pola
comunidade
lingüística
para
cumprir
os
seus
labores,
xa
que
o
seu
obxectivo é o de converterse nunha variedade superadora da diversidade,unha lingua común utilitaria.
- Os estándares, como linguas elaboradas, restrinxidas e fixas, non poden
considerarse
variantes
naturais
dunha
lingua.
Ademais,
como
artificios
que
son,
formados
convencionalmente
por
axentes
de
planificación
lingüística (autoridades lingüísticas: academias [para o galego, a RÁG],ou gramáticos, ortógrafos e lexicógrafos normativistas), non se crean porconvención
social
dunha
comunidade
de
falantes,
senón
como
consecuencia dunha actuación expresa sobre a linguaxe.
- Como modelos de lingua fixos, teñen unha variación interna mínima e non
están
suxeitos
ás
leis
naturais
do
cambio
lingüístico.
Para
mudar,
é
necesario
que
un
axente
normalizador
os
modifique
expresamente,
a
miúdo para adecualos aos cambios que se asentaron na lingua natural oupara adecualos a novas necesidades políticas, educativas, económicas ousociais.
S Se
er
rv
ve
e d
de
e m
mo
od
de
el
lo
o d
de
e r
re
ef
fe
er
re
en
nc
ci
ia
a p
pa
ar
ra
a a
a a
al
lf
fa
ab
be
et
ti
iz
za
ac
ci
io
on
n.
.
F Fo
or
rt
ta
al
le
ec
ce
e a
a c
co
on
nc
ci
ie
en
nc
ci
ia
a d
de
e f
fa
al
la
ar
r u
un
nh
ha
a l
li
in
ng
gu
ua
a d
di
if
fe
er
re
en
nt
te
e d
do
ou
ut
tr
ra
as
s.
.
C Cr
re
ea
a
sse
en
nt
ti
im
me
en
nt
to
o
d de
e
u un
ni
id
da
ad
de
e
l li
in
ng
gü
üí
ís
st
ti
ic
ca
a
e en
nt
tr
re
e
o os
s
f fa
al
la
an
nt
te
es
s
dde
e
d di
is
st
ti
in
nt
to
os
s d
di
ia
al
le
ec
ct
to
os
s.
.
AuA
um
me
en
nt
ta
a o
o p
pr
re
es
st
ti
ix
xi
io
o d
da
as
s l
li
in
ng
gu
ua
as
s q
qu
ue
e a
a p
po
os
sú
úe
en
n.
.
FUNCIÓNS DA VARIEDADE ESTÁNDAR
ACCIÓNS PROPIAS DO PROCESO DE ESTANDARIZACIÓN (1)
Accións propias dun proceso de estandarización O proceso de estandarización require seleccionar certos trazos do diasistema quese
quere
estandarizar,
segundo
a
aplicación
de
criterios
restritivos
de
criba.
Tamén se require a formalización e consensuación de certas formas que poidanser usadas como convención que marca os límites do que se considera e o quenon se consideran formas da variedade estándar. Algunhas características nonexcluíntes que adoitan identificar a unha variedade estándar son:
- Un sistema de escritura que fixe as convencións ortográficas que se usarán
para escribir a lingua e fixar formas comúns e estables.
- Un dicionario ou grupo de dicionarios estándar, que corporizan un vocabulario
e usará a ortografía estandarizada definida previamente.
Unha
gramática
prescritiva
recoñecida
que
rexistra
as
formas,
regras
e
estruturas da linguaxe e que recomenda certas formas e castiga outras.
ACCIÓNS PROPIAS DO PROCESO DE ESTANDARIZACIÓN (3)
- O uso da lingua na vida pública, por exemplo no poder xudicial e o
poder lexislativo.
- Un canon literario.
- A tradución á lingua de textos sagrados, como a Biblia.
- O ensino escolar da ortografía e gramática estandarizadas.
A
preferencia
desta
variedade
particular,
por
enriba
doutras
variedades
mutuamente
comprensibles
coa
anterior,
para
a
aprendizaxe do idioma como unha segunda lingua. (Wikipedia)
TIPOLOXÍAS DA ESTANDARIZACIÓN NO EIXO DIATÓPICO
Tipoloxías da estandarización no eixo diatópico Segundo a ou as variedades xeográficas que sirvan de base ao estándar, existen tres tipoloxías deestándar: unitario monocéntrico, unitario policéntrico (ou composicional) e pluricéntrico:
- Chámase estándar unitario monocéntrico ao elaborado por un só organismo normativo, para o que
selecciona
unha
soa
variedade
xeográfica.
Ata
a
aplicación
da
nova
política
lingüística
panhispánica, o estándar do castelán era unitario monocéntrico. Ademais de seleccionar unhasoa variedade xeográfica (castelán setentrional), elaborábase tamén a partir do rexistro escritodas clases cultas.
Chámase
estándar
unitario
policéntrico
(ou
composicional)
ao
elaborado
por
un
só
organismo
normativo
ou
por un
corpo
coordinado
de
organismos
normativos,
no
que
se
seleccionan e
fusionan algunhas ou todas as variedades xeográficas dun mesmo diasistema. Este é o gaso dogalego. Tamén é o caso do novo estándar panhispánico policéntrico do español, formado a partirda selección de variedades cultas e preferentemente de rexistros escritos de todo o ámbitohispanofalante, ou tamén o do vasco unificado, ou éuscaro batúa.
- Chámanse estándares pluricéntricos aos distintos estándares elaborados por distintos organismos,
a partir dun mesmo diasistema lingüístico. Este é o caso da lingua catalá, que suma ao estándarunitario
policéntrico
orixinal,
ou
estándar
composicional
(elaborado
a
partir
de
todas
as
variedades xeográficas do catalán), un novo estándar unitario policéntrico elaborado só a partirdas variedades cultas faladas na Comunidade Valenciana. (Wikipedia)
(Monteagudo)
VARIEDADES ESTÁNDAR DAS LINGUAS MODERNAS
Variedades estándar das linguas modernas O
italiano
estándar
deriva
da
variante
xeográfica
usada
en
Florencia
e
non
do
dialecto romano. O
francés
tomou a variedade da Illa de Francia (París) como modelo
estándar. O
alemán
estándar non se basea nunha cidade ou rexión específicas senón
que foi desenvolvido nun proceso que durou varios centos de anos, durante o cal osescritores intentaron expresarse de forma tal de ser comprendidos nunha área o máisextensa
posible.
Ata
principios
do
século
XIX
o
alemán
estándar
era
un
idioma
exclusivamente escrito, aprendido case como un idioma estranxeiro polos habitantesdo
norte
do
país,
cuxos
dialectos
eran
moi
diferentes.
O
resultado
foi
que
estes
falantes
intentaron
pronunciar
o
alemán
estándar
seguindo
coidadosamente
a
ortografía; esta forma do fala estendeuse máis tarde cara ao sur.Outras linguas estándar presentan menos complicacións. No
inglés británico
, a
pronunciación estándar (
Received Pronunciation
) baséase no sociolecto dos internados
privados. En
Estados Unidos
, o estándar aproxímase aos dialectos do norte do Medio
Oeste.
A ESTANDARIZACIÓN DO GALEGO. PLANO LEGAL (2)
RAG-ILG:
Normas
Ortográficas
e
Morfolóxicas
do
Idioma
Galego
(NOMIG-82). Corpus normativo de valor prescritivo respaldado pola Xuntade Galiza.
Lei de Normalización Lingüística
(DOG, 14/7/83) (LNL). Atribución á
RAG da potestade de fixación do estándar da lingua galega.
RAG-ILG:
Normas
Ortográficas
e
Morfolóxicas
do
Idioma
Galego
(NOMIG-2003).
A
RAG
modifica
as
NOMIG-82,
incorporando
propostas
e
solucións pactadas polos diferentes sectores profesionais representativos dosintereses da sociedade co intención de superar o período de tres décadas deestéril conflito normativo.
LEI 3/1983, DO 15 DE XUÑO, DE NORMALIZACIÓN LINGÜÍSTICA "Disposición adicional Nas cuestións relativas á normativa, actualización e uso correcto da lingua galega,
estimarase como
criterio de autoridade o establecido pola Real Academia Galega
.
Esta normativa será revisada en función do proceso de normalización do uso do galego"."
Título I
Dos dereitos lingüísticos en Galicia
Artigo 1
O galego é a lingua propia de Galicia.Tódolos galegos teñen o deber de coñecelo
(1)
e o dereito de usalo.
Artigo 2
Os poderes públicos de Galicia garantizarán o uso normal do galego e do castelán, linguasoficiais da Comunidade Autónoma."
(1) Pola Sentencia do Tribunal Constitucional 84/1986, do 26 de xullo (BOE supl. ó núm. 159, do 4 de xuño de 1986),estimouse parcialmente o recurso de inconstitucionalidade núm. 678/1983, interposto polo presidente do Goberno danación, e declarouse a inconstitucionalidade do inciso «o deber de coñecelo» do segundo parágrafo do artigo 1 desta lei.
Diario Oficial de Galicia