A presente composición de texto ten como tema central as Cortes de Cádiz
e a constitución de 1812. Paralelamente á guerra da Independencia,
desenvolveuse unha revolución política que tentou asentar as bases do
liberalismo e que tivo a súa mellor plasmación na obra das Cortes de Cádiz.
En primeiro lugar cómpre destacar que Napoleón decreta o Bloqueo
occidental para derrotar a Inglaterra. Portugal, ao negarse a acatalo, é invadido
por Francia que pactará con España, a través de Godoy (valido de Carlos IV) no
tratado de Fontainebleau (1807) as condición do paso das tropas francesas cara
Portugal. En 1808, as tropas napoleónicas entran en Españainiciándose a Guerra
da Idependencia.
A reacción popular contra os franceses, o desprestixio das autoridades
e o non recoñecemento da renuncia de Fernando VII nin da lexitimidade de Xosé
I, deu lugar á toma do poder por parte do pobo organizándose en Xuntas, que
tiñan como función gobernar (encher o baleiro de poder) e coordinar a defensa,
así é a primeira vez que podemos falar de “gobernó do pobo”.
Comenzaron tendo un ámbito local, posteriormente provincial, ata formar
a Xunta Suprema Central, transformada en 1810 no Supremo Consello de
Rexencia.Este convocou as cortes que finalmente se reuníron en Cádiz en 1810.
A celebración das Cortes de Cádiz estiveron compostas na súa mayoría
polos burgueses: profesións liberais (avogados, médicos, arquitectos),
comerciantes, funcionarios, intelectuais…, aínda que tamén era significativa a
presencia de nobres (militares) e eclesiásticos. Non asistiu ningún campesiño.
Ideolóxicamente podemos agrupar aos deputados en : absolutistas ou
realistas (defendían o Antigo Réxime, a sociedade estamental, a soberanía real,
ausencia de dereitos e liberdades para a ciudadanía…) ou liberáis ( partidarios
dos cambios, da sociedade igualitaria, da soberanía nacional, da ampliación de
dereitos e liberdades…)
As Cortes de Cádiz realizaron diversas obras lexislativas, encadradas no
liberalismo, entre as que destacan os decretos que significan o desmantelamento
económico e social do Antigo Réxime. Entre eles están : a abolición dos
privilexios da nobreza e do clero de orixe feudal: impartición de xustiza,
monopolios feudais..., o establecemento da propiedade privada, baseada na idea
de que tiña que ser libre e plena. Isto significaba a supresión das propiedades
vinculadas e amortizadas, o establecemento da liberdade de comercio, industria e
de contratación de traballadores (que supuxo a supresión dos gremios) e a
supresión do Tribunal da Inquisición.
A maiores, realizouse a Constitución de 1812 que é coñecida
popularmente como a Pepa por ter sido aprobada o 19 de marzo de 1812. Recolle
as ideas liberais aceptadas pola maioría dos deputados presentes en Cádiz e éa
obra máis importante das cortes, esta estaba baseada no liberalismo :
