¡Descarga Tecnoloxías aplicadas ao estudo da lingua galega: Práctica 2 - Tradución automática - Prof y más Ejercicios en PDF de Tecnología de la Información solo en Docsity!
PRÁCTICA 2
Tradución dun texto empregando diferentes sistemas de tradución automática. TEXTO A TRADUCIR In its broadest sense, variation refers to differences in linguistic form. In this sense, languages obviously differ from each other on a number of different levels. Most salient and perhaps most trivial are lexical and phonological differences. Speakers are most conscious of linguistic differences in words and sounds. Listeners identify whether I am speaking English or Spanish by whether I refer to my household pet as [kt] or [gto]. Some languages have sounds that other languages do not have. For example, English has an interdental fricative [θ], as in think and bath, which presents problems for English learners whose first language is French or Chinese, which do not have this sound. Conversely, English does not have a velar fricative [x], which presents a problem for English speakers who learn German, which does have this sound, as in Bach. Spanish distinguishes five vowels (/i/, /e/, //, /o/, /u/), while Arabic distinguishes only three (/i/, // and /u/). Grammatical differences (that is, differences in morphology and syntax) are no less important, though they are apparently much less salient. Speakers rarely if ever comment on grammatical differences between languages, which take a number of forms. First, languages differ according to basic word order. For instance, as the example sentences in (2.1) show, English and Chinese are Subject–Verb–Object languages, Japanese and Tamil are Subject–Object–Verb languages, and Gaelic and Arabic are Verb-Subject-Object languages. Languages also differ according to the way that relations between the subject and verb are indicated morphologically. As shown in Table 2.1, the ending of the verb in Russian changes according to the subject in number and person, whereas the verb in Chinese does not. These differences, which I will refer to as cross-linguistic or interlinguistic variation, constitute the subject matter of linguistic typology. Cross-linguistic variation may occur across dialects (interdialectal) or even between individual speakers of the same language (idiolectal). When linguists speak of “variation”, this type of variation is usually what they are referring to. In linguistics, we normally assume that interlinguistic variation holds across but not within languages, dialects or idiolects. For example, we do not expect speakers of English to vary between Subject-Verb and VerbSubject word order. However, this type of variation does
occur. Speakers of English sometimes use Subject-Verb order (2.2a) and Verb-Subject order (2.2b). Speakers of Brazilian Portuguese pronounce /o/ sometimes as [o] (e.g. boca [boka] “mouth”) and sometimes as [u] (e.g. baço [bsu] “spleen”). In English, the plural morpheme /-s/ sometimes occurs as [s] (cats [kts]), sometimes as [z] (dogs [dgz]), and sometimes as [əz] (houses [hυzəz]). Although the examples in the preceding paragraph represent variation (“differences in linguistic form”), we tend not to think of them as variation because we can provide linguistic explanations for this variation. The variation between Subject-Verb and Verb-Subject order in English (along with a change in intonation) corresponds to statements and questions. The variation between [o] and [u] in Brazilian Portuguese occurs in stressed and unstressed syllables, respectively. The variation in the English plural depends on the nature of the preceding consonant: [s] with preceding voiced consonants, [əz] with preceding sibilant consonants, and [z] everywhere else. In fact, the goal of linguistic analysis is to explain apparent variation, in one of two ways. First, differences in form (phonetic, phonological, morphological, syntactic) may be explained by differences in meaning (lexical, grammatical, pragmatic). The change from Subject-Verb to Verb-Subject order in English signals a change from statement to question. In Chinese, changing the place of articulation of the initial consonant of a word changes the meaning of that word: if we change pàng to tàng, the meaning changes from “fat” to “hot”. The difference in place of articulation is distinctive, or phonemic: [p] and [t] are phonemes of Chinese. In the Russian examples in Table 2.1, a change in the ending of the verb indicates a change in the person and number of the subject. In English, adding /-d/ to the end of [drg] changes the reference of the verb to past tense. Thus, /-d/ in English is a morpheme indicating past tense. In conducting linguistic analysis, we normally assume that the relation between form and meaning is symmetrical, or one-to-one, a view expressed most succinctly by Dwight Bolinger (1977: x): “The natural condition of language is to preserve one form for one meaning and one meaning for one form.” This assumption of form-meaning symmetry entails that any change in form is necessarily accompanied by a change in meaning. James A. Walker. 2010. Variation in Linguistic Systems. New York: Routledge. Capítulo 2; Variation and variables (5-15).
Os falantes de portugués brasileiro pronuncian /o/ ás veces como [o] (por exemplo, boca [boka] “boca”) e ás veces como [u] (por exemplo, baço [bsu] “bazo”). En inglés, o morfema plural /-s/ aparece ás veces como [s] (gatos [kts]), ás veces como [z] (cans [dgz]) e ás veces como [əz] (casas [hυzəz]). Aínda que os exemplos do parágrafo anterior representan variación (“diferenzas na forma lingüística”), tendemos a non pensar neles como variación porque podemos proporcionar explicacións lingüísticas para esta variación. A variación entre a orde Suxeito-Verbo e Verbo-Suxeito en inglés (xunto cun cambio de entoación) corresponde a enunciados e preguntas. A variación entre [o] e [u] no portugués brasileiro prodúcese nas sílabas tónicas e átonas, respectivamente. A variación do plural inglés depende da natureza da consoante precedente: [s] con consoantes sonoras precedentes, [əz] con consoantes sibilantes anteriores e [z] en calquera outro lugar. De feito, o obxectivo da análise lingüística é explicar a variación aparente, dunha das dúas formas. En primeiro lugar, as diferenzas de forma (fonética, fonolóxica, morfolóxica, sintáctica) poden explicarse por diferenzas de significado (léxico, gramatical, pragmático). O cambio da orde Suxeito-Verbo a Verbo-Suxeito en inglés indica un cambio de afirmación a pregunta. En chinés, cambiar o lugar de articulación da consoante inicial dunha palabra cambia o significado desa palabra: se cambiamos pàng por tàng, o significado pasa de "graxa" a "quente". A diferenza no lugar da articulación é distintiva ou fonémica: [p] e [t] son fonemas do chinés. Nos exemplos rusos da táboa 2.1, un cambio na terminación do verbo indica un cambio na persoa e no número do suxeito. En inglés, engadir /-d/ ao final de [drg] cambia a referencia do verbo ao pasado. Así, /-d/ en inglés é un morfema que indica o tempo pasado. Ao realizar análises lingüísticas, normalmente asumimos que a relación entre a forma e o significado é simétrica, ou un a un, unha visión expresada de forma máis sucinta por Dwight Bolinger (1977: x): “A condición natural da linguaxe é preservar unha forma para un significado e un significado para unha forma”. Esta suposición de simetría forma-significado implica que calquera cambio de forma vai necesariamente acompañado dun cambio de significado.
TRADUCIÓN CON GAIO
No seu sentido máis ancho, a variación refire a diferenzas en forma lingüística. Neste sentido, as linguas evidentemente difiren desde o un ao outro nun número de niveis diferentes. A maioría de salient e quizais máis trivial é lexical e phonological diferenzas. Os falantes son máis conscientes de diferenzas lingüísticas en palabras e sons. Os ouvintes identifican se estou falando inglés ou español por se refiro á miña mascota de casa cando [kt] ou [gto]. Algunhas linguas teñen sons que outras linguas non teñen. Por exemplo, inglés ten un interdental fricative [θ], tan dentro pensar e baño, o cal presenta problemas para aprendices ingleses de quen primeira lingua é francesa ou chinés, os cales non teñen este son. Inversamente, inglés non ten un velar fricative [x], o cal presenta un problema para falantes ingleses que aprenden alemán, o cal ten este son, cando en Bach. Español distingue cinco vogais (/i/, /e/, //, /o/, /u/), mentres o árabe distingue só tres (/i/, // e /u/). Diferenzas #gramatical (aquilo é, diferenzas en morfoloxía e sintaxe) é ningún menos importante, aínda que son aparentemente moito menos salient. Falantes raramente se nunca comentario en diferenzas #gramatical entre linguas, os cales toman un número de formas. Primeiro, as linguas difiren segundo encargo de palabra básica. Para caso, cando as frases de exemplo en (2.1) espectáculo, inglés e o chinés é linguas de Obxecto de Verbo Suxeitas, xaponés e Tamil é linguasde Verbode Obxecto Suxeitas, e gaélico e o árabe é Verbo-linguas de Obxecto Suxeito. As linguas tamén difiren segundo o xeito que relacións entre o suxeito e o verbo é indicado morphologically. Cando mostrado en Mesa 2.1, o final do verbo en cambios rusos segundo o asunto en número e persoa, mentres que o verbo en chinés non. Estas diferenzas, o cal referirei a tan cruz-lingüístico ou interlinguistic variación, constituír o asunto suxeito de tipoloxía lingüística. Cruz-a variación lingüística pode ocorrer a través de dialectos (interdialectal) ou mesmo entre falantes individuais da mesma lingua (idiolectal). Cando os lingüistas falan de “variación”, este tipo de variación é normalmente o que están referindo a. En lingüística, normalmente supomos que interlinguistic controis de variación a través de mais non dentro de linguas, dialectos ou idiolects. Por exemplo, non esperamos falantes de inglés de variar entre Suxeito-Verbo e VerbSubject encargo de palabra. Con todo, este tipo de variación ocorre. Falantes de inglés ás veces utilizar encargo de Verbo Suxeito (2.2un) e Verbo-encargo Suxeito (2.2b).
1. TIPO DE TEXTO
O texto empregado para a realización desta práctica é un texto académico, adicado á exposición teórica de aspectos lingüísticos relacionados coa dialectoloxía. Para a primeira tradución empregouse o sistema Google Translate, unha ferramenta moi coñecida á hora de realizar este tipo de opercacións por ser de fácil acceso, por permitir a tradución de fragmentos, documentos enteiros e sitios web e pola ampla variedade de idiomas que ofrece para o recoñecemento da lingua do texto e tam´n para a súa tradución. O outro sistema empregado é o Tradutor Gaio, unha ferramenta dependente da Xunta de galicia que permite, principalmente, traducións relacionadas co galego e co portugués. Únicamente ofrece a posibilidade de introducir fragmentos mediante o binomio copiar-pegar.
2. FALLOS E ACERTOS DA TRADUCIÓN Se atendemos á tradución resultante do sistema Google Translate , podemos apreciar que todas as palabras foron traducidas e que as oracións contan coa pertinente coherencia e cohesión para que o texto sexa lexible. Destacan, principalmente os seguintes acertos:
- A correcta tradución de “Table 2.1” (l. 19) por “táboa”.
- O bo emprego das contracións PREP+DET (“ás veces”, “Ao realizar”)
- A certitude ao traducir expresións de corte técnico, como “cross-linguistic variation”, pola terminoloxía propia empregada en castelán (variación interlingüística). Por outra parte, centrando a observación nos resultados da tradución do sistema Gaio , as percepción de acerto son escasas en relación ao anterior sistema e destacan os seguintes fallos que impiden que o texto resulte lexible.
- Non se traducen todas as palabras (“morpheme” “morphologically”)
- As oracións carecen de coherencia e mesmo de cohesión.
- Interpreta de xeito literal a colocación gramatical ADX+SUBST (“brasileiro portugués” en lugar de portugués brasileiro.)
- O léxico empregado resulta pouco idóneo ( “ancho”en lugar de “amplo”)
- Nula identificación dos conectores textuais (“ Primeiro” en lugar de Primeiramente ou En primeiro lugar.
- Incoherencias gramaticais (“de quen primeira lingua é francesa ou chinés”, “un forma para un significando”)
3. AVALIACIÓN DA CALIDADE DOS RESULTADOS
Partindo das diferentes apreciacións realizadas no apartado anterior, podemos apuntar con certa seguridade que a calidade da tradución realizada con Google Translate é destacadamente maior que a realizada mediante o sistema Gaio. A principal diferenza entre os dous textos resultantes é a súa lexibilidade e, por conseguinte, a súa utilidade. O texto resultante da tradución feita mediante a ferramenta de Google permite a comprensión total do texto e dos conceptos que nel se tratan así como a interpretación da exposición teórica, mentres que o resultado da ferramenta Gaio soamente permite coñecer os contidos que se abordan e algúns conceptos concretos, mais non permite comprender cal é a mensaxe concreta ou a reflexión lingüística que se expón. Neste senso, a través desta práctica podemos achegar que os acertos e fallos observados apuntan a Google Translate como opción aventaxada, alomenos na tradución de textos orixinalmente en lingua inglesa. JONATHAN PÉREZ PÉREZ
