Adam Mickiewicz, Streszczenia z Historia

Pobierz Adam Mickiewicz i więcej Streszczenia w PDF z Historia tylko na Docsity!

Adam Mickiewicz - patron

mojej szkoły

Szkoła Podstawowa nr. 5 im.Adama Mickiewicza w

Tczewie

Marcin Kiepiela 4b

Kim był Adam Mickiewicz?

Adam Mickiewicz był polskim poetą, działaczem politycznym, publicystą,

tłumaczem, filozofem, działaczem religijnym, mistykiem, organizatorem i

dowódcą wojskowym, nauczycielem akademickim.

Dzieciństwo Adama Mickiewicza

Pochodził ze szlacheckiej rodziny, konserwatywnie zachowującej narodowe tradycje.

Ród Mickiewiczów, herbu Poraj z przydomkiem Rymwid, sytuacją ekonomiczną bliski

był warstwie chłopskiej. Spośród krewnych wykształceniem i pozycją społeczną

wyróżniał się ojciec przyszłego poety, Mikołaj Mickiewicz, pełniący funkcję prawnika w

Nowogródku.To właśnie rodzicom młody Adam Mickiewicz zawdzięczał radosne

dzieciństwo, gdy wśród tajemniczych w oczach dziecka lasów rozwijała się jego

wrażliwość i wyobraźnia poetycka, a wiejskie obrzędy i pieśni nucone przez chłopów i

służących budziły w sercu młodzieńca przywiązanie do ludowych wierzeń i tradycji. Już

w nowogródzkiej szkole zaczął pisać wiersze, podobnie jak jego kolega, Jan Czeczot.

Szczęśliwe dziecinne lata zakończyły trzy wydarzenia: pożar w Nowogródku w 1810 r. ,

śmierć ojca w 1812 i klęska napoleońska, po której młody chłopak zmienił swoje drugie

imię i w 1815 r. przybył do Wilna nie jako Adam Bernard, lecz jako Adam Napoleon, by

zostać studentem wileńskiego uniwersytetu.

Młodość Adama Mickiewicza

Niezamożnemu studentowi naukę umożliwia stypendium, które otrzymał za

wysokie wyniki na egzaminie wstępnym. Uczył się przede wszystkim literatury

greckiej i rzymskiej wykładanej przez wybitnego, choć niezbyt urodziwego filologa,

Ernesta Groddecka, tajniki poezji i retoryki zgłębiał dzięki Leonowi Borowskiemu,

a historię poznawał u słynnego Joachima Lelewela. Studia Mickiewicza

obejmowały również fizykę, chemię i algebrę. W 1817 r. powstaje Towarzystwo

Filomatów – grupa studentów, pragnących kształcić się poza wykładami.

Przyświecał im cel wywarcia wpływu na młodzież, a potem na całe społeczeństwo.

Uczestnicy Towarzystwa pragną stawać się coraz lepszymi pod względem

moralnym i kulturowym, a jednocześnie cieszyć się życiem, jak tylko można. „Hej,

użyjmy żywota!/ Wszak żyjem tylko raz” – pisał w Pieśni Filaretów młody

Mickiewicz.

"Ballady i romanse"

Mickiewicz pozostawił ogromną i zróżnicowaną spuściznę literacką, obejmującą lirykę,

poematy epickie, dramaty, publicystykę, w tym wiele fragmentów i utworów

niedokończonych. Po wczesnych próbach utrzymanych w konwencji klasycystycznej

opublikował w 1822 "Poezje", t. I, które uznaje się za początek polskiego romantyzmu

(II wyd. rozszerzone - 1829). W "Przedmowie" i balladzie "Romantyczność"

sformułował nowy program literatury odwołującej się do wierzeń i wyobrażeń ludowych,

świata uczuć i wyobraźni przeciwko "mędrca szkiełku i oku", wrażliwości na przyrodę i

obecność "niewidzialnego". W poezji tej zatarte zostały sztywne granice gatunków,

wykorzystana została poetyka klechdy, ballady i dumy (najbardziej znane utwory to

wspomniana "Romantyczność", "Świteź", "Świtezianka", "Trzech Budrysów",

"Parys").W 1829 w wyniku podróży po Rosji opublikował Mickiewicz "Sonety"

(Krymskie i Odesskie), które w wyrafinowanej klasycystycznej formie opisywały

mistyczne poczucie jedności z przyrodą, przeżycie jej jako sacrum.

"Konrad Wallenrod"

Ogłoszony w 1828 "Konrad Wallenrod. Powieść historyczna z dziejów litewskich i

pruskich" jest wzorem romantycznego poematu historycznego: akcja osadzona w

XIV w., staranny koloryt lokalny, bohater uwikłany w sprzeczne systemy wartości.

Opowieść o Wielkim Mistrzu Krzyżackim, który odkrywa swoje litewskie korzenie i

kierowany patriotycznymi uczuciami doprowadza do klęski Zakonu,

sprzeniewierzając się tym samym honorowi i kodeksowi rycerskiemu,

odczytywana była jako metafora konfliktu moralnego przeżywanego wówczas

przez uczestników spisków patriotycznych. Fragmenty poematu: "Powieść

Wajdeloty" i "Alpuhara" zyskały autonomię i funkcjonują w żywej tradycji poetyckiej

(wciąż ulubione utwory w konkursach recytatorskich).

"Pan Tadeusz"

W Paryżu Mickiewicz napisał i opublikował (1834) bodaj najważniejsze swoje dzieło:

"Pan Tadeusz czyli ostatni zajazd na Litwie. Historia szlachecka z roku 1811 we

dwunastu księgach wierszem". Wykorzystując m.in. tradycje powieści historycznej,

powieści poetyckiej, eposu, poematu opisowego, stworzył "poemat narodowy" jedyny w

swoim rodzaju, nie mający odpowiednika w literaturze. Posługując się różnorodnymi

konwencjami, używając liryzmu, patosu, ironii, realizmu, odtworzył świat szlachty

litewskiej w przededniu nadejścia armii napoleońskiej. Barwny korowód sarmatów,

skłóconych często i intrygujących jednoczy się w poemacie w poczuciu więzi

patriotycznej w nadziei na rychłe odzyskanie wolności. Jednym z głównych bohaterów

poematu jest otoczony tajemnicą ksiądz Robak, emisariusz napoleoński, w przeszłości

• jak się okazuje - szlachecki zawadiaka odkupujący grzechy młodości służbą

ojczyźnie. Zakończenie poematu przepojone jest radością i nadzieją, której - jak autor

już wiedział - historia nie potwierdziła. Dzieło miało służyć "pokrzepieniu serc" w

oczekiwaniu na lepszą przyszłość.

Życie na emigracji – Petersburg, Odessa, Moskwa

W listopadzie 1824 r. wywieziono Mickiewicza do Petersburga. Rząd rosyjski

pozostawił mu względną swobodę – do swojego grona przyjęli go członkowie tajnych

związków, m.in. Polak Oleszkiewicz, mistrz loży wolnomularskiej, i młodzi Rosjanie,

planujący rewolucję w kraju.Niedługo potem ministerstwo mianuje Mickiewicza

nauczycielem w liceum w Odessie, mieście portowym położonym nad Morzem

Czarnym. Poecie powodzi się świetnie – przebywa na arystokratycznych salonach w

otoczeniu bogatych i pięknych dam. Podczas wycieczki na Krym poznaje piękno

nieznanej mu przyrody. Mimo wszystko nie czuł się zbyt dobrze wśród „dostatków i

krasy” w Odessie. Odpowiadając na jego podanie, rząd przeznacza mu stanowisko w

Moskwie, gdzie osiadł od grudnia 1825 r. Nie brak mu przyjaciół – pobyt z nim dzielą

m.in. Jeżowski, Malewski i Pietraszkiewicz. Poznaje również podobnych mu poglądami

„przyjaciół Moskali”, a także wybitnego rosyjskiego poetę – Puszkina, z którym złączy

go nić sympatii, mimo odmiennych dróg duchowych.W Moskwie w 1826 r. wydany

zostaje tomik Sonetów, na który składało się 20 sonetów miłosnych i 18 Sonetów

krymskich. Te drugie są świadectwem niezrównanego artyzmu Mickiewicza.

Poeta w Niemczech i we Włoszech

Po rejsie przez Bałtyk Mickiewicz przybywa do Niemiec. W Berlinie spotyka się z filozofią Hegla – uczęszcza nawet na jego wykłady, ale nie robią one na nim większego wrażenia. Dalej zmierza na południe, do Pragi, gdzie zaznajamia się z czeskim pisarzem, Wacławem Hanką. Potem Karlsbad, skąd do Weimaru, rezydencji jednego z największych ówczesnych twórców romantycznych – Goethego, towarzyszyć mu będzie polski poeta, Antoni Odyniec. Mickiewicz nie spodziewał się wiele po tej wizycie. Chociaż Goethe wiedział, że odwiedzający go Polak już jest sławny w swoim kraju, że wzbudza podziw na rosyjskich salonach, to jednak nie znał jego dzieł, od których dzieliła go bariera językowa. Po kilku uprzejmych rozmowach Mickiewicz kieruje się przez Alpy do Włoch. W Rzymie Mickiewicz przebywa na salonach rosyjskiej księżnej Zinajdy Wołkońskiej i u polskich arystokratów – Ankwiczów. Bliżej poznaje się z Henriettą Ankwiczówną, która z chęcią towarzyszy mu podczas wycieczek po Wiecznym Mieście. Mimo wszystko dręczy go samotność; z niejasnych myśli i przeczuć wobec własnego kraju powstaje tragiczny w swoim proroctwie wiersz Do Matki Polki o smutnym przeznaczeniu polskich żołnierzy: O powstaniu listopadowym Mickiewicz dowiaduje się w Rzymie. Kilka miesięcy później opuszcza Włochy. Błądzi po ziemiach niemieckich lub na terenach zaboru pruskiego i zderza się ze wstrząsającymi relacjami uczestników powstania. Pod wpływem krwawych obrazów klęski powstaje m.in. Reduta Ordona. Poeta przystępuje również do pisania trzeciej części Dziadów. Niedługo potem wraz z innymi uchodźcami wyrusza do Francji.

Lata emigracji w Paryżu i Lozannie

Gdy Mickiewicz przybywa do Paryża, gotowa jest już trzecia część Dziadów oraz Księgi narodu i pielgrzymstwa, które w mistyczny, biblijny sposób opisują przeszłe i przyszłe dzieje kraju i narodu polskiego. Chociaż treść Ksiąg była dosyć konkretna, to jednak w prawdziwej polityce nie mogła okazać się przydatna. Natomiast zgnębionej, polskiej emigracji niosła jakąś nadzieję – sprawiała, że uchodźcy wierzyli w święty cel ich tułactwa. Poeta publikował również patriotyczne artykuły w „Pielgrzymie Polskim”. Sprzeciwiał się panującemu despotyzmowi; prorokował, że ludy Europy powstaną przeciw władcom i „z wielkiej budowy politycznej europejskiej nie zostanie kamień na kamieniu.”W tym czasie przyjaciel Mickiewicza, poeta Stefan Garczyński, po udziale w powstaniu listopadowym choruje na gruźlicę. Mickiewicz, czując się winnym, że sam w narodowej walce nie uczestniczył, wytrwale opiekuje się chorym w Szwajcarii, aż do jego śmierci we wrześniu 1833 r.Zmęczony na ciele i duchu poeta wraca do Paryża. Pisze rozpoczętego już Pana Tadeusza. W radosnych wspomnieniach Litwy Mickiewicz znajduje ukojenie wobec smutnych obrazów emigracji. Swoją wielką epopeję kończy w lutym 1834 r. Nigdy wcześniej uczucia wobec rodzinnego kraju nie przybrały takiej siły:

Litwo! Ojczyzno moja! Ty jesteś jak zdrowie...

Legion Mickiewicza

Mimo głosów sprzeciwu wśród niektórych z polskiej szlachty, Mickiewiczowi

udało się utworzyć własny, 12-osobowy legion; poparło go przede

wszystkim środowisko artystów. Celem legionu był zbrojny powrót do

ojczyzny i połączenie się z bratnimi oddziałami Słowian; w Składzie zasad

Mickiewicz określił dodatkowo podstawy przyszłego ustroju Polski. Po

otrzymaniu błogosławieństwa papieża Piusa IX dwunastu

legionistów–apostołów wyruszyło na północ.

W Mediolanie z legionem Mickiewicza połączyli się ochotnicy,

sprowadzeni przez płk. Kamieńskiego, który jednocześnie przejął

dowództwo zamiast Mickiewicza. Wracał on do Francji, by tam organizować

kolejnych ochotników do legionu.

Z powrotem we Francji

W 1849 r. redaguje w Paryżu „Trybunę Ludów” – rewolucyjne, socjalistyczne pismo francuskie, w którym wyraża swoje zdecydowane poglądy wobec konserwatywnej arystokracji i popiera wszelkie dążenia ludów Europy do wolności. Publikował w „Trybunie” do października 1849 r., kiedy to policja francuska oświadczyła, że Polacy, którzy nie zaprzestaną redagować pisma, będą musieli opuścić kraj.W tym czasie liczna rodzina Mickiewiczów żyje na skraju nędzy. Na domiar złego żona poety, Celina, ponownie ciężko zachorowała. W listopadzie 1852 r. Mickiewicz otrzymał nominację na pracownika Biblioteki Arsenału. Początkowo czuł się dobrze wśród ogromnych półek z książkami, w ciszy i spokoju wielkiego gmachu. Był odwiedzany przez wielu przybyszów z Polski: poetów, literatów, studentów; ci często zapisywali przeprowadzone rozmowy.Żona Celina czuła się coraz gorzej. Mickiewicz nie opuszczał jej w ostatnich godzinach. Umarła 5 marca 1855 r. W jednym z listów Mickiewicz pisał: „Można powiedzieć, że w chwilach tych rozłąki połączyliśmy się po raz pierwszy”.Nadal jednak żyła w nim nadzieja na wolność ludu, na niepodległość Polski. Zatem gdy książę Adam Czartoryski złożył mu propozycję udziału w wyprawie na Wschód, gdzie rozgorzała wojna pomiędzy Rosją a Turcją, zgodził się natychmiast. Wszystkie notatki, które uznał za bezużyteczne – niedokończone wiersze, zarysy poematów – spalił w domowym kominku. Wyruszył do Stambułu 11 września 1855 r.

Źródła:

http://www.liceum.org.pl/

https://pl.wikipedia.org/

https://culture.pl/