Tadeusz Różewicz, Streszczenia z Sztuka

Pobierz Tadeusz Różewicz i więcej Streszczenia w PDF z Sztuka tylko na Docsity!

Tadeusz Różewicz urodził się

9 października 1921 roku w

Radomsku, zmarł 24 kwietnia 2014

roku we Wrocławiu.

Był polskim poetą, dramaturgiem,

prozaikiem i scenarzystą.

Jako członek Wydziału VI Twórczości

Artystycznej Polskiej Akademii

Umiejętności, był aktywnym

działaczem na rzecz sztuki.

Tadeusz Różewicz urodził się w Radomsku w 1921 roku. Debiutował przed wojną. Jego najwcześniejsze utwory odnalazły swą publikację między innymi na łamach czasopism takich jak „Pod znakiem Marii” oraz „Czerwone Tarcze”. Zbiór „Echa Leśne” ukazał się w 1944 roku, a dwa lata później pojawiły się satyryczne utwory napisane prozą i poezją, zatytułowane „W łyżce wody”. Jednak jego debiut formalny to dopiero tom z roku 1947 pt. „Niepokój”. Poezja Różewicza wyraża tragizm jednostki osamotnionej, niejako wrzuconej w obce powojenne środowisko, zagubionej w świecie, który próbuje podźwignąć się z tragedii wojennej. Różewicz akcentuje aspekt świata przepełnionego okrucieństwem, obojętnością i totalitaryzmem. Poeta wyraża potrzebę kultywowania podstawowych wartości.

Po wojnie ukazały się satyryczne wiersze, jak na przykład ten

pt. „Figa z Unry”. Jego tom poezji „Czerwona rękawiczka” wywołał

konsternacje ówczesnej krytyki. Stworzył później swoją „Kartotekę”,

czyli utwór, który jest doskonałym przykładem teatru absurdu.

Tadeusz Różewicz w ten sposób zreformował ten nurt sztuki

pokazując spojrzenie odmienne od przyjętych dotychczas. Powstał

wówczas rewolucyjny wynalazek Różewicza – tak zwany „śmietnik”.

Najbardziej znany tego typu tekst to „Przygotowanie wieczoru

autorskiego”. W roku 1991 Różewicz otrzymał tytuł Honorowego

Obywatela Miasta Radomska. Rok 1999 to natomiast laury Nagrody

Literackiej im. Władysława Reymonta. Następnie w roku 2000

wręczono twórcy Nagrodę Literacką „Nike”. Jest Jednym z najczęściej

tłumaczonych polskich autorów, jego książki przełożono na 49

języków. Zmarł we Wrocławiu w 2014 roku.

Początki

Przyszedł na świat jako czwarte z pięciorga dzieci.

Ojciec zajmował stanowisko niższego urzędnika

państwowego, matka, z pochodzenia żydówka, była

gospodynią domową. Młody Różewicz chodził do

radomskiego gimnazjum. Do czytania zachęcał go

starszy brat. Czytali książki i kolekcjonowali pisma.

Wówczas to zajmowała go szczególnie poezja takich

jak Leśmian czy Przyboś. W wieku siedemnastu lat

pisał parodie publikowane w „Czerwonych Tarczach”,

ale i w piśmie „Pod znakiem Marii”.

W tym czasie starał się dostać do różnych liceów, lecz

nie mógł podołać egzaminom. W międzyczasie

wybuchła wojna, a rodzina popadła w tarapaty

finansowe.

Rzekomy nihilizm

Po wojnie ukazały się satyryczne wiersze, jak na przykład ten pt.

„Figa z Unry”. Wkrótce Różewicz wszedł w skład neoawangardy

krakowskiej, a to za sprawą Juliana Przybosia. Zaprzyjaźnił się

z takimi jak Andrzej Wajda, Andrzej Wróblewski, Kazimierz

Mikulski, Jerzy Nowosielski czy wreszcie Tadeusz Kantor.

Poruszenie środowiska poetów mu współczesnych wywołał tom

poezji „Czerwona rękawiczka”. Oceny były dość jednogłośne

i pozytywne, dotyczyły bowiem nowego kształtu poezji.

To nowatorstwo polegało przede wszystkim na poetyce

inaugurującej specyficzne podejście do budowy tekstu,

nazywanym często „różewiczowskim”.

Obecny jest w twórczości Różewicza ekspresjonizm

i katastrofizm, co w opinii niektórych interpretowane było

mylnie jako odmiana nihilizmu.

„Śmietnik” Różewicz bez wątpienia był postmodernistą. Począwszy od „Kartoteki” autor poddaje teksty kompilacjom, swoiście je układa i rozrzuca. Powstaje wówczas rewolucyjny wynalazek Różewicza – tak zwany „śmietnik”. Najbardziej znany tego typu tekst to „Przygotowanie wieczoru autorskiego”. Różewicz sięga wreszcie do pop- artu, co określiło obszerny nurt przejawiający się właśnie w „śmietnikach”. Zerwał z klasyczną estetyką, język wyjałowił nadając mu prostotę.

"Matka odchodzi„ Tom "Matka odchodzi", za który autor w 2000 roku otrzymał Nagrodę Literacką Nike, przywołuje postać matki poety oraz obraz świata, który bezpowrotnie przeminął. "ja bezbożny chciałem dla niej wypłakać łąkę kiedy konając odpychała zdyszana puste i straszne zaświaty wróciła na mgnienie oka do siebie na wieś chciałem dla niej wyżebrać w ostatniej godzinie drzewo chmurę ptaka" (z wiesza "***Krzyknąłem na Nią") Tadeusz Różewicz z matką

„przyszli żeby zobaczyć poetę” – rękopis wiersza Tadeusza Różewicza, [1968] r. [oryginał przechowywany jest w Dziale Rękopisów Zakładu Narodowego im. Ossolińskich] „Przyszli żeby zobaczyć poetę”, wiersz Tadeusza Różewicza, umieszczony na ulotce wieczoru autorskiego poety zatytułowanego „Słowo po słowie”, Poleski Ośrodek Sztuki, Łódź 1995 r.

Tadeusz i Wiesława Różewicz (Fot. Archiwum rodzinne)