Studirajte zahvaljujući brojnim resursima koji su dostupni na Docsity-u
Zaradite bodove pomažući drugim studentima ili ih kupite uz Premium plan
Pripremite ispite
Studirajte zahvaljujući brojnim resursima koji su dostupni na Docsity-u
Nabavite poene za preuzimanje
Zaradite bodove pomažući drugim studentima ili ih kupite uz Premium plan
hemija u laboratoriji
Tipologija: Završni radovi
1 / 18
Ova stranica nije vidljiva u pregledu
Ne propustite važne delove!
Zavod za školstvo^
predmetni programi za devetogodišnju osnovnu školu^1
Zavod za školstvo^
predmetni programi za devetogodišnju osnovnu školu
ći da je zasnovana na eksperimentalno- istraživačkom radu^ čija dostignuća nalaze gotovo trenutnu primjenu u praksi. Hemija je interdisciplinarno povezana sa drugim prirodnimnaukama, a njena saznanja predstavljaju temelje nekih industrijskih grana koje su od odlu
čujuće važnosti za porast privrednog razvoja. Hemija tako utiče na ekonomske i socijalne odnose u društvu.Hemija kao školski predmet ima jednu od ključnih uloga u razvijanju prirodnja
čke kulture, koja podrazumijeva:
čnosti i^ podsticati kritičnost, kreativnost, poštenje, znatiželju, slobodu misli i govora i sposobnost prevazilaženja dogmi.Druga važna funkcija hemije je razvijanje saznajnih procesa kod u
čenika/ca, kroz utvrđivanje pojmova i navođenje primjera; snaženje sposobnosti uočavanja osobina i prepoznavanja međ
usobnih povezanosti; uopštavanje i dovođenje u vezu sa teorijom. Taj se proces temelji na povezivanju makroskopskih opažanja sa mikroskopskim objašnjavanjem, pa je u njemu od najve
ćeg značaja razvijati sposobnost vizuelizacije.
Zavod za školstvo^
predmetni programi za devetogodišnju osnovnu školu
čite aktivnosti, koje uključuju praktičan rad,^ časove diskusije i problemsko-istraživački rad. Mora im biti dostupna odgovaraju
ća literatura (knjige), kao i kompjuterska oprema. Nastavnik treba da pomogne učenicima da razviju kriterijume uz pomoć^ kojih^ će mo
ći samostalno da procjenjuju upotrebnu vrijednost razli
čitih izvora podataka. Učenici treba da razviju sposobnosti korišćenja hemijskih podataka i informacija, uz postupno uvo
đenje hemijskog izražavanja. Potrebno im je objasniti značaj upotrebe stručnih izraza i simbola i predo
čiti da uz pomoć^ grafikona, dijagrama i tabela mogu kvalitetno predstavljati informacije i povezivati ih u novo znanje.Učenici treba da saznaju što više o raznim aspektima rada u razli
čitim sredinama (naročito u školi i kod kuće): sigurnosti, zdravlju… Oni moraju izgraditi odgovornost pri radu sa supstancama i aparaturama i osposobiti se da, a uz pomo
ć^ nastavnika i literature, procijene opasnost pri radu sa supstancama, da nauče njihove oznake i kako se njima rukuje.Učenici^ će u radu upotrebljavati različite, ali jednostavne aparature –
opremu koja im omogućava opažanje i mjerenje pojava. U
če se da svoje znanje primijene u analizi eksperimentalnih opažanja. Tako
đe se osposobljavaju da razumiju, uvažavaju i koriste eti
čke i estetske argumente u raspravama o posljedicama primjene hemije u društvu.Učenici se obučavaju za eksperimentalni pristup radu: od planiranja eksperimenata, sabiranja, predstavljanja, analize podataka, do izvo
đenja
Zavod za školstvo^
predmetni programi za devetogodišnju osnovnu školu^5
U č enik/ca:^ U č enici/e: -^ razlikuje homogene i heterogene^ - pripremaju različite smješe;smješe;- izvode eksperimente rastavljanja-^ shvata značaj pripremanja smješasmješa:ujedna^ čenog sastava;1. kristalizacija stipse ili plavog kamena;-^ shvata značaj rastavljanja smješa na2. sublimacija naftalina;^ čiste supstance;3. frakciona destilacija smješe alkoholaetanola i vode;- koriste literaturu o osobinama
U č enik/ca^ U č enici/e: - upoznaje istorijat razvoja pojma toma;^ - prikupljaju podatke iz literature o atomu- razumije značaj otkrića periodnogi periodnom sistemu elemenata;sistema elemenata i shvata njegov- izvode eksperimente:uticaj na dalji razvoj hemije;1. reaktivnost elemenata;- upoznaje različite oblike periodnog2. periode (Na,Mg,....Al,P,S) premasistema elemenata.kiseoniku i ispitivanje karakteradobijenih oksida;- Pt žicom u plameniku dokazuju Na;- koriste periodni sistem elemenata.
Zavod za školstvo^
predmetni programi za devetogodišnju osnovnu školu^7
Učenik/ca:Učenici/ce- zna da izračunava relativnu molekulsku- koriste periodni sistem elemenata kaomasu;izvor informacija;- zna pojam količine supstance;- izračunavaju masu supstance iz- razumije vezu količine supstance ikoličine supstance i obrnuto;relativne atomske i molekulske mase;- izračunavaju količinu- zna da izračunava količinu supstance,količinu^ čestica i masu supstance;- zna da izračunava iz hemijskih jednačina- eksperimentalnim putem može odmjeritimasu jednog mola supstance.
U č enik/ca:Učenici/e: - shvata značaj nafte i petrohemijskih- prikupljaju podatke o upotrebi nafte iproizvoda za život savremenog^ čovjeka;njenih derivata;- upoznaje alternativne izvore energije i- prikupljaju podatke o uticaju naftnihmogućnost njihovog korišćenja;derivata na okolinu;- saznaje uticaj ugljovodonika i njihovih- prikupljaju podatke koji se odnose nahalogenih derivata na okolinu;istraživanja novih izvora nafte i alter-- saznaje značaj halogenih derivatanativnih izvora energije;ugljovodonika kao biljnih preparata i- posjećuju hemijsku^ č njihovu toksičnost;- upoznaje načine na koje pojedinci mogudoprinijeti očuvanju životne sredine.
Zavod za školstvo^
predmetni programi za devetogodišnju osnovnu školu
U č enik/ca:^ U č enici/e: -^ upoznaje strukturu lipida i njihovu podjelu;- u pripremljenu tabelu unose nazive - prepoznaje predstavnike lipida na osnovupredstavnika lipida, koje zna iz literature;njihove strukture;- pripremaju zbirku fotografija biljaka i životinja- upoznaje fizičke i hemijske osobine lipida ikoje sadrže značajne lipide;uočava vezu između građe i njihovih- sakupljaju proizvode sa tržišta koji sadržeosobina;lipide (hrana, kozmetika, uljane boje itd.);- upoznaje značaj lipida za ishranu, ukozmetici itd.;- izvode eksperimente:- upoznaje razloge koji dovode do užeglosti i1. rastvorljivost lipida;način na koji se kvarenje proizvodi i2. dobijanje sapuna;sprečava;3. dobijanje biljnih ulja;- upoznaje alkalnu hidrolizu lipida i postupak4. dobijanje majoneza i kozmetidobijanja sapuna;- eksperimentalnim putem upoznaje procesdobijanja ulja.
U č enik/ca:^ U č enici/ce: - upoznaje ugljene hidrate, kao glavne izvore^ - sastavljaju modeleenergije i gradivne materije organizama;- izvode eksperimente:- upoznaje fotosintezu, kao glavnu reakciju1.dokazivanje skroba jodom;dobijanja ugljenih hidrata;2. hidroliza skroba;- upoznaje skrob, kao glavni izvor hrane za3. alkoholno vrenje glukoze;^ čovjeka i životinje;4. sinteza acetatne svile (opcijski);- upoznaje celulozu kao sirovinu za5. sinteza nitroceluloze;proizvodnju papira i tekstilnih vlakana;- posjećuju fabrike:- upoznaje uzroke dobijanja šećerne bolesti;Plantaže, nikšićka pivara, fabrika papira- upoznaje se sa testovima za dokazivanje''Beranka'', medicinske laboratorije itd.šećera u krvi.
čija je osnovna namjena razvijanje ljubavi prema ovom predmetu.
Zavod za školstvo^
predmetni programi za devetogodišnju osnovnu školu
đu);
eksperimente (reaktivnost elemenata druge grupe i tre
će periode prema kiseoniku; dokazati karakter dobijenog oksida u reakciji sa vodom);,5. da uoči i razumije zavisnost osobina elementa od strukture njegovog atoma i položaja elementa u periodnom sistemu;6. da izračunava maseni udio supstance u rastvoru;7. da napiše jednačine reakcija druge grupe i treće periode sa kiseonikom i dobijenih oksida sa vodom;8. tehnički važne materijale (kreč, malter, staklo, opeke i dr.);9. halogene elemente (reaktivnost, značaj, jedinjenja, nalaženje, eksperimenti dobijanja hlora itd.) i njihove osobine, reakcije sa alkalnimmetalima;10. da dokazuje kiselost i baznost materijala u okolini. IX RAZRED Učenik treba da zna: 1. da izračuna količinu supstance i količinu^ čestica;2. da odredi masu supstance i njenu molarnu masu;3. da uredi hemijsku jednačinu i izračuna količinu i masu reaktanata i
proizvoda reakcije, kao i količinu^ čestica istih;
Zavod za školstvo^
predmetni programi za devetogodišnju osnovnu školu^11
7. NAČINI PROVJERIVANJA ZNANJA I OCJENJIVANJA U nastavi hemije kroz eksperimente nastavnik ocjenjuje: ^ kontinuirani rad učenika; ^ aktivnost na^ času; ^ spretnost i preciznost u izvođenju eksperimenata.Ocjenjuje se: ^ usmeni odgovor; ^ seminarski^ rad^. 8. OPTIMALNI USLOVI ZA REALIZACIJU NASTAVEa) Materijalni uslovi, standardi i normativi za nastavu predmeta hemija kroz eksperimente u osnovnim školama1. Prostorije za nastavu hemije: •^ hemijski^ kabinet,^ odgovarajuće^ opremljen^ za^ izvođenje^ demonstracijskih^ eksperimenata^ i^ laboratorijskih
vježbi,^ sa^ multimedijskim kompjuterom i priključkom za internet; • mjesto za skladištenje^ hemikalija , koje odgovara važe
ćim standardima njihovog skladištenja;
-^ biblioteka sa priključkom za internet i zbirkom primarne literature iz oblasti hemije i srodnih nauka,
čiji sadržaj odgovara razvojnom nivou učenika. 2. Zaštitna i protivpožarna oprema 2.1. Zaštitna oprema: • posebni, nezapaljivi ormari za^ čuvanje hemikalija, koji se mogu provjetravati (za kiseline i baze, za lakozapaljive materije, za hemikalije); • digestor.
Zavod za školstvo^
predmetni programi za devetogodišnju osnovnu školu^13
Broj komada*
1.^ Laboratorijska^ č aša, razli č ite veli
č ine (100 ml, 400 ml)^ 16 x odre đ ena veli
č ina
2.^ Erlenmajerova tikvica, razli č ite veli
č ine (250 ml, 500 ml)^ 16 x odre đ ena veli
č ina
3.^ Balon (500 ml)
4.^ Reagensna bo č ica, razli č ite veli č ine (100 ml, 250 ml, 500 ml)
16 x odre đ ena veli č ina
5.^ Špric-boca, razli č ite veli
č ine^ 16 x odre đ ena veli
č ina
6.^ Tikvica sa kapaljkom (50 ml)
7.^ Zdjela za ispiranje
8.^ Kristalizator
9.^ Petri-plo č a^28
đ ena veli č ina 2 Mjerni balon, razli č ite veli č ine (100 ml, 250 ml, 1000 ml)
6 x odre đ ena veli č ina 3 Pipeta, za punjenje (10 ml)
4 Graduisana pipeta (10 ml)
5 Bireta (50 ml)
Zavod za školstvo^
predmetni programi za devetogodišnju osnovnu školu 14
LABORATORIJSKI PRIBOR1. Hofmanov aparat za elektrolizu^
1
2.^ Lijevak^
16
3.^ Lijevak za biretu
6
4.^ Lijevak za razdvajanje
8
5.^ Vazdušni hladnjak
4
6.^ Vodeni (Liebigov) hladnjak
4
7.^ Balon za destilaciju
4
8.^ Gasna ispiraljka (po Dreshselu)
4
9.^ Erlenmajerova tikvica sa pumpom
4
10.^ Staklena kada
8
11.^ Kleme, razli č
ite^30
12.^ Sahatno staklo
30
13.^ Epruveta 16 x 160
200 R.br.^ 3.4. LABORATORIJSKO POSU Đ E OD DRUGIH MATERIJALA
Broj komada*
1.^ Zdjela od porcelana
2.^ Lon č i ć^ za žarenje, porcelan
3.^ Avan od porcelana
4.^ Tu č ak od porcelana
5.^ Buchnerov lijevak
6.^ Boca za ispiranje, vješta
(^30) č ki materijal
7.^ Tanjir, vješta č ki materijal
8.^ Petri-plo č a, vješta č ki materijal
Zavod za školstvo^
predmetni programi za devetogodišnju osnovnu školu R.br.^ 3.6. SITAN INVENTAR 16
Broj komada*
1.^ Gumeni^ č epovi (razli
č iti)^100
2.^ Metalni^ č epovi
3.^ Kapaljka^
4.^ Kaši č ica, vješta č ki materijal
5.^ Stakleni štapi
ć i^30
6.^ Staklena cijev7.^ Gumena cijev8.^ Filter-papir (obi č ni i plava traka)9.^ Indikatorski papir (pH 0-14) R.br.^ 3.7. MODELI I OSTALA SREDSTVA
Broj komada*
1.^ Modeli: dijamant, grafit, fuleren, led, natrijum-hlorid i dr.
1 x pojedini model
2.^ Sastavljivi modeli (komplet)
3.^ Periodni sistem – zidni
4.^ Video-kasete (po izboru)5.^ Folije (kompleti po izboru) Legenda vrijednosti: 1 – 3 komada = demonstracioni eksperimenti8 komada = rad u paru (za grupu od 16 učenika); 16 komada = rad u paru, individualni rad (za grupu od 16 u
čenika) Broj komada je određen u skladu sa normativima:Hemikalije (prema programskom sadržaju) •^ Izvor: Odredba o normativima i standardima u osnovnim školama, Službeni list br. 64/02.
Zavod za školstvo^
predmetni programi za devetogodišnju osnovnu školu^17 b) OKVIRNI SPISAK LITERATURE I DRUGIH IZVORA 1. A.A.Grabeckij:^ ″OGLEDI IZ HEMIJE″, Zavod za izdavanje udžbenika, Beograd,1963.2. I.N.Čertkov, P.N.Žukov: “HEMIJSKI EKSPERIMENT SA MALIM KOLI
ČINAMA REAKTIVA”, Moskva, Prosvešćenie, 1989.
Sva obavezna i prateća gradiva za nastavu hemije nabavljaju škole. Literatura
će biti navedena u katalogu udžbenika i drugih nastavnih sredstava za osnovne škole. Do sada korišćena literatura za u
čenike ne odgovara u potpunosti ovom nastavnom planu.
Nastavu predmeta Hemija kroz eksperimente u osnovnoj školi može izvoditi nastavnik koji je završio: -^ univerzitetski dvopredmetni studijski program hemije sa srodnim predmetima (biologija ili fizika); -^ univerzitetski studijski program hemijskog obrazovanja (prirodno-matemati
čki fakultet, grupa hemija, profesor hemije, diplomirani hemi
čar, diplomirani inženjer hemije)
