Otorinolaringologija skripta, Ispiti od Otorinolaringologija

Preuzmite Otorinolaringologija skripta i više Ispiti u PDF od Otorinolaringologija samo na Docsity!

fascija.com

Otorinolaringologija

– skripta

Rađena prema ispitnim pitanjima

Fascija.com

I

1. Kongenitalne malformacije uha
2. Povrede spoljašnjeg uha
3. Othematom i perihondritis aurikule
4. Povrede bubne opne i slušnih koščica
5. Prelomi temporalne kosti
6. Akustičke povrede uha
7. Strana tela spoljašnjeg slušnog hodnika
8. Atrezija hoana
9. Povrede nosa
10. Hematom i aspces nosne pregrade
11. Deformacija nosne pregrade
12. Povrede frontoetmoidalne regije
13. Povrede srednjeg masiva lica
14. Strana tela nosa i paranazalnih šupljina
15. Epistaksa
16. Rascepi usana i nepca
17. Povrede usne duplje i farinksa
18. Strana tela farinksa
19. Kongenitalne malformacije larinksa
20. Kongenitalne ciste i fistule vrata
21. Povrede larinksa
22. Strana tela larinksa, traheje i bronha
23. Mehaničke povrede jednjaka
24. Korozivne povrede jednjaka
25. Strana tela jednjaka
26. Periferne paralize facijalisa
27. Profesionalne nagluvosti
28. Staračka nagluvost
29. Auditološka rehabilitacija sluha
30. Hirurška rehabilitacija sluha
31. Poremedaj glasa i govora
32. Pareze i paralize larinksa
33. Alergijski procesi nosa i paranazalnih šupljina

II

1. Zapaljenska oboljenja ušne školjke
2. Herpes zoster oticus
3. Otitis externa
4. Otitis media acuta cattharalis et suppurativa
5. Ototantritis
6. Otitis media chronica suppurativa tubotympanica
7. Otitis media chronica suppurativa osteotica
8. Ottis media chronica suppurativa cum cholesteatoma
9. Egzokranijalne otogene komplikacije
10. Labirintisi
11. Otogeni leptomeningitis
12. Otogeni epiduralni i subduralni apscesi
13. Otogeni apscesi mozga
14. Otogeni tromboflebitis sigmoidnog sinusa
15. Timpanoskleroza
16. Otitis media chronica secretoria
17. Otoskleroza
    18. Mb Meniere
    19. Vertigo (diferencijalna dijagnoza)
    20. Infektivna i toksična oštedenja sluha
    21. Akutni zapaljenski procesi spoljašnjeg nosa
    22. Akutni zapaljenski procesi nosnih šupljina
    23. Hronični zapaljenski procesi nosne sluzokože
    24. Akutni zapaljenski procesi paranazalnih šupljina kod dece
    25. Akutni zapaljenski procesi paranazalnih šupljina kod odraslih
    26. Hronični zapaljenski procesi paranazalnih šupljina
    27. Endo i egzokranijalne rinusogene komplikacije
    28. Akutna zapaljenja farinksa i tonzila
    29. Hronični tonzilitis
    30. Komplikacije akutnih i hroničnih tonzilofaringitisa
    31. Adenoidne vegetacije
    32. Indikacije i kontraindikacije za tonzilektomiju i adenoidektomiju
    33. Akutni i hronični laringitisi
    34. Subglotisni laringitisi
    35. Laringotraheobronhitis sufokans – Jackson

III

1. Tumori spoljašnjeg uva
2. Tumori srednjeg uva
3. Glomus tumori
4. Neurinom akustičkog živca
5. Benigni tumori nosnih šupljina
6. Nosno-sinusna polipoza
7. Mukokele i piokele paranazalnih šupljina
8. Osteomi paranazalnih šupljina
9. Maligni tumori nosa i paranazalnih šupljina
10. Tumori usne duplje
11. Tumori jezika
12. Benigni tumori pljuvačnih žlezda
13. Maligni tumori pljuvačnih žlezda
14. Maligni tumori kože lica i usana
15. Maligni tumori maksile
16. Juvenilni angiofibrom
17. Maligni tumori epifarinksa
18. Maligni tumori tonzile
19. Parafarinksni tumori
20. Maligni tumori hipofarinksa
21. Benigni tumori larinksa
22. Papilomi larinksa u odraslih
23. Papilomi larinksa u dece
24. Prekanceroze larinksa
25. Maligni tumori larinksa
26. Terapija tumora larinksa
27. Rehabilitacija laringetkomisanih bolesnika
28. Diferencijalna dijagnoza izraštaja na vratu
29. Endoskopske procedure u otorinolaringologiji
30. Traheotomija

Kongenitalne anomalije srednjeg uha  Zbog istog embriološkog porekla, često udružene sa anomalijama spoljašnjeg uha o Male anomalije → prisutan je samo poremedaj razvoja srednjeg uha ili njegovog sadržaja  Poremedaj na lancu slušnih koščica  Nepotpun razvoj ili potpuni nedostatak  Fiksacija pojedinih delova za zidove srednjeg uha  Kongenitalna fiksacija stapesa zbog poremedaja anularnog ligamenta  Formiranje abnormalnih koštanih struktura  Poremedaj na zidovima bubne duplje  Kongenitalni nedostaci ovalnog/okruglog prozora  Kongenitalni defekti dure u predelu krova bubne duplje o Velike anomalije → pored anomalija srednjeg uha, postoje i anomalije spoljašnjeg uha  Mogu da se jave u sklopu nekih displazija unutrašnjeg uha (Treach-Colins sindrom) ili malformacija lica (dysostosis mandibulofacialis)  Klinička slika → nagluvost različitog stepena  Dijagnostika → audiometrija, timpanometrija  Terapija → hirurško-rekonstruktivni zahvat Kongenitalne anomalije unutrašnjeg uha  Izolovane anomalije: prisutne samo anomalije unutrašnjeg uha o Mondini displazija  Postoje anomalije koštanog i membranoznog labirinta različitog stepana  Može biti jednostrana i dvostrana  U sklopu ove displazije postoje perilimfne fistule (zbog anomalne fistule na fundusu modiolusa) zbog čega kod ovih pacijenata postoje česti recidivirajudi menigitisi  Dijagnoza → CT temporalne kosti o Šajbova displazija (kohleoosikularna displazija)  Karakteriše se anomalijama na unutrašnjem uhu (cohlea) i kesici (sacculus) o Anomalije puža: atrofija/hipertrofija striae vascularis, kolaps Rajsnerove membrane o Anomalije kesice: kolaps zidova, atrofija senzornih elemenata, deformacija otolitične membrane  Udružene anomalije: kada su anomalije unutrašnjeg uha udružene sa anomalijama spoljašnjeg i/ili srednjeg, ili se javljaju u sklopu poremedaja glave i vrata

2. Povrede spoljašnjeg uha

 Povrede ušne školjke o Prema mehanizmu nastanka mogu biti  Mehaničke: Tupa/oštra mehanička sila  Fizičke: Temperatura  Hemijske: razne supstance o Mehaničke  Otvorene povrede  Posekotine, laceracije, ugriz, delimična/potpuna amputacija..  Klinička slika → dominiraju krvarenje i bol  Terapija o Hirurška obrada rane: šije se samo koža, ne i hrskavica o Antibiotici širokog spektra: za sprečavanje infekcije/komplikacija o Antitetanusna zaštita o Rekonstruktivni zahvat: ako su defekti obimniji  Zatvorene povrede (othematom)  Othematom je serozno-hemoragijski izliv između perihondrijuma i hrskavice ušne školjke  Posledica dejstva tupe mehaničke sile → prskanje malih krvnih sudova → nastanak subperihondralnog hematoma  Klinička slika o Plavičasto izbučen „jastučid“ mekane konzistencije koji je bezbolan i fluktuira na dodir; edem školjke

o Hrskavica nema sopstvene krvne sudove pa ne može da resorbuje hematom niti da se ishranjuje dokle postoji izliv → ako ne dođe do evakuacije nastaje aseptična nekroza hrskavice → urastanje vezivnog tkiva i deformacija školjke  Terapija o Hirurška: incizija i evakuacija hematoma, sa postavljanjem kompresivnog zavoja  Incizija je uvek na najnižem izbočenom mestu da bi se omogudila spontana drenaža o Antibiotska: za prevenciju infekcije i komplikacija (perihondritis) o Fizičke  Opekotine  Posledica delovanja viskoke temperature ili hemijskih supstanci na školjku  Ako je vrela tečnost uzrok → često zahvadeni spoljni slušni hodnik, bubna opna a nekad i delovi srednjeg uha  Klinička slika: 4 stepena o I → eritem kože o II → stvaranje vezikula o III → nekroza tkiva o IV → karbonifikacija  Terapija: terapija termičkih povreda i primena antibiotika  Promrzline  Posledica delovanja niske temperature  Klinička slika: 3 stepena o I → crvenilo, kasnije bledilo i lividnost kože o II → pojava vezikula, edema i cijanoze; jak bol koji kasnije prelazi u anesteziranost ušne školjke o III → pojava gangrene  Terapija o I stepen → zagrevanje kože do temperature tela o II stepen → sterilan zavoj na oštedenu kožu, u cilju zaštite od daljeg smrzavanja i infekcije; analgetici za bolove o III stepen → uklanjanje oštedenog tkiva; rekonstruktivni zahvat posle potpunog oporavka  Povrede spoljašnjeg slušnog hodnika o Direktne povrede: čačkanje uha oštrim predmetom, nestručno vađenje stranog tela.. o Indirektne povrede: posledica preloma temporalne kosti, baze lobanje.. o Klinička slika  Bol (pojačava se pokretanjem viličnog zgloba), krvarenje  Ako se krvarenje prolongira, formira se koagulum koji osptruiše lumen i dovodi do nagluvosti  Ako dođe do infekcije: pojačanje bolova a može postojati i gnojna sekrecija o Dijagnoza  Anamneza  Otoskopija: hemoragijski/gnojni sadržaj u lumenu, uz intaktnu bubnu opnu o Terapija  Manje laceracije spontano zarastaju  Vede laceracije → sistemski antibiotici, lokalna nega uha i tamponada spoljašnjeg slušnog kanala štrajfnom (gaza)

3. Othematom i perihondritis aurikule

 Othematom → opisan u prethodnom pitanju  Perihondritis o Zapaljenje perihondrijuma i hrskavice ušne školjke o Etiologija i patogeneza  G+ i G- bakterije

duplji; u najtežim slučajevima može dodi do rupture bubne opne; ovo označavamo kao aerootitis  Dužina ekspozicije fizičkim faktorima  Klinička slika o Pritisak u uhu, nagluvost, tinitus praden autofonijom (osedaj odjekivanja sopstvenog glasa) o Ako dođe do rupture → jaka intenzivna bol sa prisutnim hemoragičnim sadržajem u hodniku  Dijagnoza o Anamneza o Otoskopija: kod lakših trauma bubna opna je uvučena i hiperemična; kod težih trauma postoji perforacija na opni i krv u lumenu hodnika o Audiometrija: jednostrana ili obostrana konduktivna nagluvost o Timpanometrija: timpanogram tip B  Terapija o Cilj je (pre rupture) izjednačavanje pritisaka u sredini i srednjem uhu  Autoventilacija (Valzalvin manevar) i primena vazokonstriktora u obliku kapi za nos o Ako postoji transudat: paracenteza o Ako dođe do perforacije: sistemski antibiotici i stavljanje štrajfne u hodnik  Prevencija o Izbegavati letove u vreme akutnih zapaljenskih procesa gornjih disajnih puteva i uha  Blast povrede: nastaju delovanjem eksplozivnog udarnog talasa  Eksplozija → primarni pozitivni talas (kompresivna faza) → sekundarni negativni talas (aspiraciona faza) o Pozitivan talas ošteduje srednje a negativan unutrašnje uho  Oštedenje uha zavisi do o Udaljenosti osobe od centra eksplozije o Položaja uha u odnosu na udarni talas o Prethodnog stanja uha osobe (prisustvo zapaljenskog procesa npr)  Klinička slika o Bol u uhu (u trenutku udarnog talasa), nagluvost mešovitog tipa, tinitus i vrtoglavica  Dijagnoza o Anamneza o Otoskopija: perforacija na opni i krv u lumenu hodnika o Audiometrija: nagluvost mešovitog tipa  Terapija o Stavljanje sterilnog zavoja, toaleta uha i odstranjenje stranog tela ako postoji o Ordiniranje antibiotika i stavljanje štrajfne  Povrede lanca slušnih koščica o Mogu biti  Izolovane: povrede samo koščica  Udružene: povrede i drugih struktura uha o Etiologija  Jatrogeno: tokom hirurške intervencije  Traumatski: povrede glave i fraktura temporalne kosti; nestručno vađenje stranog tela o Klinička slika  Konduktivna nagluvost (posumnjati na prekid lanca ako traje duže od 2 meseca i iznosi više od 30 dB)  Kod povrede lanca najčešde strada inkudostapedalni zglob o Dijagnoza  Anamneza  Otoskopija: ako su izolovane povrede lanca, bubna opna je intaktna  Tonalna audiometrija: nagluvost konduktivnog tipa  Timpanometrija: kriva u obliku slova W  Stapedijalni refleks: ne izaziva se  CT temporalne kosti

o Terapija  Hiruška rekonstrukcija lanca koščica (osikuloplastika)

5. Prelomi temporalne kosti

 Etiologija: najčešde su u pitanju tupe mehaničke sile: padovi, tuče, saobradajne nesrede  Podela o Prema mehanizmu nastanka  Direktne: direktni dejstvom sile na temporalnu kost  Indirektne: dejstvom sile na udaljenom mestu o Prema zahvadenosti struktura  Izolovane  Fraktura zahvata samo pojedine delove temporalne kosti  Frakturna linija može da se širi na okcipitalnu kost ili na skvamu temporalne kosti  Kombinovane: zahvatanje više struktura (npr prelom hodnika, piramide kao i mastoidnog nastavka) o Na osnovu pružanja frakturne pukotine  Uzdužna (longitudinalna) fraktura  80% fraktura temporalne kosti, u 23% je obostrana  Tupa mehanička sila u predelu temporalnog i parijetalnog dela lobanje  Frakturna linija polazi od skvame, ide preko zadnje gornjeg zida spoljašnjeg slušnog hodnika (mogu nastati oštedenja annulus tympanicus-a i ruptura bubne opne), prelazi preko krova bubne duplje a onda duž karotidnog kanala prema srednjoj lobanjskoj jami  Zahvata strukture i spoljašnjeg i srednjeg uha  Poprečna (transverzalna) fraktura  Tupa mehanička sila na potiljačni ili čeoni predeo  Frakturna linija zahvata koštani labirint i kanal facijalnog nerva  Kombinovana fraktura  Istovremeno postoji i uzdužna i poprečna fraktura  Klinička slika o Neurohirurški simptomi  Znaci traumatskog šoka, znaci komocije/kontuzije mozga, znaci povišenog intrakranijalnog pritiska (glavobolja, papilla stagnans, povradanje, pozitivni meningealni znaci..)  Zavisno od mesta prolaska frakturne linije, mogu se javiti poremedaji funkcije od VI – XII kranijalnog nerva o Otološki simptomi  Uzdužne frakture  Otoragija: posledica povrede zidova hodnika, struktura srednjeg uha i perforacije bubne opne  Hematotipanum (krv u bubnoj duplji), otolikvoreja (povreda dure; iz bubne duplje, likvor se drenira kroz eustahijevu tubu u nazofarinks)  Nagluvost konduktivnog tipa (usled povrede bubne opne, slušnih koščica, hematotimpanuma)  Paraliza n. facialisa: može biti rana (posledica lezije nerva) i kasna (posledica edema živca ili pritiska hematoma na živac)  Poprečne frakture  Hematotimpanum: posledica preloma krova bubne duplje bez povrede bubne opne  Otolikvoreja: ako postoji povreda dure  Vrtoglavica, mučnina, povradanje, spontani nistagmus  Tinitus, perceptivna nagluvost  Dijagnoza o Anamneza o Otoskopija: izbočena tamnoplava bubna opna (hematotimpanum) ili perforacije bubne opne; sveža krv u lumenu hodnika i/ili bistra tečnost sa pulsirajudim refleksom (kod otolikvoreje) laceracije na koži hodnika o Audiometrija: konduktivna ili perceptivna nagluvost

o Buka preko 130dB je buka tipa praska i dovodi do momentalnog oštedenja sluha  Klinička slika o Auditivni efekti: nagluvost, tinitus, slabiji sluh (povlače se ako je izlaganje kratkotrajno, u suprotnom je progresivno) o Ekstrauditivni efekti: hipertenzija, koronarna bolest, poremedaj ravnoteže, dismenoreja, spontani abortus... o Remeti se fina koordinacija, percepcija i rasuđivanje, zamor  Dijagnoza o Otoskopski nalaz je uredan o Audiometrija: senzorineuralno oštedenje najviše izraženo na 4000Hz  Terapija o Nema leka; eventualno vitamini i periferni vazodilatatori o Prevencija je nošenje antifona

7. Strana tela spoljašnjeg slušnog hodnika

 Egzogena strana tela o Etiologija i patogeneza  Po poreklu mogu biti organska i neorganska, živa i neživa  Strana tela dospevaju slučajno ili namerno  Slučajno: uglavnom kod odraslih tokom rada; semenke, kamenčidi, delovi nakita, živa strana tela (insekti i larve)  Namerno: kod dece uglavnom iz radoznalosti a kod odraslih u terapijske svrhe (češanj belog luka, vata..) o Klinička slika: zavisi od prirode, veličine i oblika stranog tela  Sitni predmeti su dugo asimptomatski  Vedi predmeti izazivaju nagluvost različitog stepena (u zavisnosti od stepena zapušenja)  Živa strana tela daju izražene simptome: bubnjanje u uhu i bol  Nastaju kao posledica njihovog kretanja ili ujeda o Dijagnoza  Anamneza  Otoskopija: strano telo u lumenu; nekada se mala strana tela mogu prevideti u pojedinim delovima hodnika (pretimpanično suženje) o Terapija  Uklanjanje se vrši ispiranjem i ne treba da se radi instrumentima (osim ORL specijaliste) da ne bi došlo do povrede  Živa strana tela se prvo imobilišu (ukapavanjem alkohola/3% hidrogena) pa se onda ispiraju  Ako ne može da se ukloni ispiranjem → ekstrakcija instrumentima od strane ORL specijaliste  Kod dece i nemirnih, uklanjanje se radi u opštoj/lokalnoj anesteziji da bi se izbegle komplikacije  Endogeno nastala opstrukcija – cerumen opturans o Cerumen opturans je okluzija lumena spoljašnjeg slušnog hodnika ceruminoznim čepom o Fiziologija - uloga cerumena  Hodnik je obložen produktom apokrinih žlezda (cerumenom) lokalizovanih u hrskavičavo-membranoznom delu hodnika  Normalno je cerumen žudkast, polučvrst; dužim stajanjem postaj mrk i čvrst  Obično se nakuplja duž donjeg zida hodnika  Uloge  Poseduje vodootpornu sposobnost → sprečava maceraciju i otok kože hodnika  Poseduje kiseli pH (≈6.1) → bakteriostatska svojstva o Etiologija  Glavni uzroci  Hipersekrecija ceruminoznih žlezdi  Poremedaj eliminacije cerumena  Promene koje sužavaju spoljašnji slušni hodnik (egzostoza, stenoza..) olakšavaju stvaranje čepa  Okluzija može da se dogodi i ako bolesnik sam potisne čep cerumena dublje o Klinička slika  Nagluvost: zbog zahvatanja hodnika  Osedaj ispunjenosti uha, autofonija, tinitus

o Dijagnoza  Anamneza: nagluvost nastala naglo nakon kupanja, plivanja u bazenu ili pranja kose  Otoskopija: tamnosmeđa masa u lumenu hodnika, koja ga delimično ili potpuno opstruiše o Terapija: ispiranje ceruminoznog čepa  Mlakom vodom (temperatura 37˚) da bi se izbegao nadražaj labirinta)  Ako je čep črvst, 4-5 puta dnevno, 2-3 dana, ukapavati 3% hidrogen/parafinsko ulje da omekša, pa se onda ispira  Ako je prisutna infekcija: ne ispira se mlakom vodom nego 3% bornom kiselinom

8. Atrezija hoana

 Kongenitalna opstrukcija hoana o Može biti jednostrana ili obostrana o Nekada su delimično zatvorene → stenoza hoana  Etiologija i podela o Nastaje zbog izostanka perforacije bukonazalne membrane, koja normalno iščezava u 7. nedelji intrauterinog života o Prema vrsti tkiva koje formira razlikujemo  Membranoznu  Koštanu  Koštano-membranoznu (najčešda – 70%) o Često je udružena sa drugim urođenim anomalijama (malformacije spoljašnjeg i srednjeg uha, gotsko nepce..)  Klinička slika o Jednostrana (češde desna)  Blaga klinička slika i dugo može biti neprepoznato  Pojačana jednostrana sekrecija iz nosa, otežano disanje, ponavljana zapaljenja sluzokože nosa i srednjeg uha (zbog otežane aeracije preko eustahijeve slušne tube) o Obostrana  Dovodi do asfiksije jer onemogudava istovremeno disanje kroz nos, sisanje i gutanje hrane kod novorođenčeta  Manifestuje se periodom cijanoze koja se pojavača tokom sisanja a smanjuje tokom plača  Inkompatibilna sa životom  Dijagnoza o Klinička slika o Zadnja rinoskopija o Endoskopski pregled nosa o CT sa kontrastom  Terapija o Hirurška terapija: cilj je uspostavljanje komunikacije između nosne šupljine i epifarinksa  Transnazalni pristup: atretična ploča se otvara kroz nos, a otvor hoana se post-operativno dilatira stentom ili balonom  Transpalatalni pristup: primenjuje se kod starije dece i jednostranih atrezija o Kod obostrane atrezije neophodno prvih dana po rođenju izvršiti perforaciju, kod jednostrane posle 7. godine života

9. Povrede nosa

 Zbog svoje istaknutosti, nos je često izložen povređivanju o Povrede mogu zahvatiti piramidu nosa, hrskavičavi skelet spoljašnjeg nosa, nosne pregrade (i hrskavičavi i koštani deo) i kožu nosa  Etiologija i podela o Uzroci  Fizički faktori: mehanički, termički, električni, radijacioni..  Hemijski faktori: hemijske supstance o Mogu biti  Izolovane  Udružene sa drugim povredama glave

o Lakša krvarenja → pacijent u sededem položaju  Energično izduvava nos, a zatim nekoliko puta duboko da udahne i izdahne vazduh kroz nos (podstiče se lokalna vazokonstrikcija)  Digitalna kompresija lateralnog zida uz medijalni sa hladnom oblogom na vrat o Teža krvarenja → pacijent u ležedem položaju, a hemostaza se sprovodi  Unošenje vate u nosnu šupljinu natopljene pentokainom i epinferinom/adrenalinom → cilj je anestezija sa vazokonstrikcijom; odstraniti vatu posle 7-10 minuta  Ako se krvarenje nastavi → hemijska/elektro kauterizacija ili koagulacija  Ako je krvarenje obostrano, ne sme kauterizacija istovremeno u istoj visini zbog mogude nekroze i perforacije nosne pregrade, zato se druga strana tamponira  Ako i dalje krvari → prednja tamponada, a ako su krvarenja iz zadnjih partija radi se zadnja tamponada po Belok-u  Tamponada može biti jednostrana i obostrana, prednja i zadnja o Prednja tamponada se radi u lokalnoj anesteziji; kompresija mesta krvarenja dugačkom tankom gazom koja u potpunosti ispunjava polovinu nosne šupljine; ostaje u nosu 3- dana o Zadnja tamponada se radi u opštoj anesteziji; komprimiraju se nosni deo ždrela i zadnje partije nosa, a prednje partije se ispunjavaju prednjom tamponadom  Kod najtežih krvarenja → podvezivanje a. carotis externae ili njenih grana o Posle hemostaze se ordiniraju antibiotici širokog spektra (5-7 dana), vitamini K i C i analgetici

10. Hematom i apsces nosne pregrade

 Hematom pregrade o Nakupina krvi između hrskavice nosne pregrade i perihondrijuma o Nastaje delovanjem tupe mehaničke sile na dorzum nosa ili srednji masiv lica  Uglavnom obostran o Klinička slika: postojanje opstrukcije nosne šupljine → otežano disanje na nos, glavobolja.. o Dijagnoza  Anamenza  Inspekcija: povrede mekih tkiva, otok nosa, deformitet piramide (kod udruženog preloma)..  Palpacija: bolna osetljivost nosne piramide  Prednja rinoskopija: jednostrano ili obostrano, ružičasti/modri tumefakt, ispunjen krvlju, koji fluktuira na dodir  Rendgen nosa: kada se sumnja na prelom nosnih kostiju o Terapija  Hirurška incizija hematoma → evakuacija krvi → obostrana prednja tamponada (za sprečavanje novog hematoma i za uspostavljanje kontakta između perihondrijuma i hrskavice) → antibiotici širokog spektra  Incizija je po pravilu sa obe strane ali ne na simetričnim tačkama da bi se izbegla perforacija  Apsces nosne pregrade o Komplikacija hematoma nosne pregrade koji nije na vreme otkriven i otklonjen  Retko je komplikacija furunkuloze vestibuluma nosa ili infekcije kože nosa o Klinička slika  3-4 dana nakon povrede → bol u području nosne piramide sa opštim infektivnim simptomima (temperatura do 40˚C, groznica, malaksalost, glavobolja, gubitak apetita..)  Opstrukcija nosa, hipoosmija/anosmija o Dijagnoza  Anamneza: podatak o povredi nosa  Inspekcija: otok i crvenilo na dorzumu koji se širi na nosna krilca a nekad postoji i celulitis lica  Palpacija: bolna osetljivost piramide  Prednja rinoskopija: hiperemija sluzokože sa prisustvom otoka na pregradi pokrivenim crvenom sluznicom, bolan i fluktuira na palpaciju o Terapija  Hirurška incizija sa postavljanjem drena → prednja tamponada  Visoke doze antibiotika širokog spektra o Komplikacije

 Nekroza hrskavice , perforacija nosne pregrade, širenje infekcije u okolne strukture (celulitis/apsces orbite, tromboza kavernoznog sinusa)

11. Deformacija nosne pregrade

 Predstavlja poremedaj položaja, oblika i veličine nosne pregrade o Deformiteti mogu biti na hrskavičavom, koštanom delu ili kombinovano  Etiologija o Trauma (perinatalna/postnatalna)  Može da izazove poremedaj položaja septalne hrskavice  Lateralno dejstvo sile dovodi do subluksacije kod dece  Lateralno dejstvo sile dovodi do deformacije septuma i piramide kod odraslih  Anterioposteriorno dejstvo sile dovodi do teleskopskog uvlačenja frakturiranih koštanih fragmenata  Ove povrede se najčešde dešavaju tokom porođaja o Kongenitalne bolesti (Marfanov sindrom, Ehlers – Danlos sindrom..) o Oboljenja nosnosinusne regije: furunkul, apsces dorzuma, atrofični rinitis, lupus vulgaris..  Tipovi deformacija o Jednostrani ili obostrani o Hrskavičavi, koštani ili kombinovani o U vertikalnoj ili horizontalnoj ravni o Prednji ili zadnji o Niski ili visoki  Po morfologiji deformacija na pregradi razlikujemo o Devijacija → odstupanje pregrade od srednje linije u obliku slova S (jednostrana) ili S (obostrana), lokalizovana najčešde na spoju hrskavice i koštanog dela  S deformitet može da izazove bilateralnu nazalnu opstrukciju o Dislokacija/subluksacija  Subluksacija → devijacija hrskavica nosne pregrade u području premaksile, u jednu nosnu šupljinu  Dislokacija → ispad hrskavice pregrade celom dužinom iz žleba na vomer u jednu nosnu šupljinu o Krista  Deformacija oštrog angularnog oblika  Na spoju hrskavičavog i koštanog dela o Spina  Deformacija oštrog angularnog oblika  Završetak grebena prema pozadi ili predstavlja deformitet vomera o Kriste i spine su posledica dejstva vertikalne kompresije  Klinička slika o Zapušenost nosa → na strani devijacije ali i na suprotnoj strani zbog kompenzatorne hipertrofije sluznice septuma i nosnih školjki – Bernuli fenomen; ovo je čest uzrok hrkanja o Glavobolja o Sinuzitis → devirani septum može da vrši opstrukciju sinusnog ušda → slaba ventilacija sinusa → infekcija o Promene na sluznici → epistaksa, isušivanje, stvaranje krusti i ulceracija o Anosmija o Spoljašnji deformiteti nosa o Bolne senzacije: izazvane direktnim pritiskom deformacije na senzorne nervne završetke o Nagluvost konduktivnog tipa, tinitus i česta zapaljenja srednjeg uha → zbog poremedene aeracije kroz Eustahijevu slušnu tubu  Dijagnoza o Prednja rinoskopija i endoskopski pregled nosa o Kotlov test: manuelno povlačenje obraznog predela, lateralno od septuma omogudava „prodisavanje“ sa zahvadene strane o Test kompresije vrha nosa: dokazuje deformaciju po tipu subluksacije o Akustička rinometrija: za određivanje tačnog mesta nazalne opstrukcije  Terapija o Hirurško lečenje

13. Povrede srednjeg masiva lica

 Srednji masiv lica je (nestručno) od ugla očiju do ugla usta  Povrede obuhvataju povrede maksile i nosnih kostiju  Mogu biti o Izolovane ili udružene sa frontoetmoidnim povredama o Otvorene ili zatvorene o Centralne (prelom maksile) ili lateralne (prelom zigomatičnog kompleksa)  Etiologija o Direktno delovanje tupe mehaničke sile  Podela po Rene Le Fortu o Le Fort I (Geren-ova fraktura)  Linija ide od ivice aperture piriformis, iznad korenova zuba u visini poda maksilarnog sinusa, preko prednjeg zida maksilarnog sinusa kroz nosni hodnik do pterigomaksilarne fisure  Zubi i alveolarni nastavak su odvojeni od ostalog dela lica  Klinička slika  Hematom u gornjem vestibulumu usnog otvora i patološka pokretljivost alveolarnog nastavka  Poremedaj zagrižaja u smislu otvorenog (u mirovanju, bočni zubi se dodiruju ali prednji ne) zagrižaja o Le Fort II (piramidalna/infrazigomatična fraktura)  Linija ide medijalno i lateralno  Medijalno: preko korena nosa, frontalnog nastavka maksile, donje ivice i dna orbite  Lateralno: prelazi preko prednjeg zida maksilarnog sinusa i preko tubera maksile se nastavlja na pterigoidni nastavak sfenoidne kosti  Odvajanje maksile od zigomatičnog kompleksa i dela nosne piramide od frontoetmoidnog kompleksa  Klinička slika  Asimetrija lica sa rinolordozom(sedlasti nos) i spljoštenim licem zbog retropozicije maksile, sa izduženom nazolabijalnom brazdom  Epistaksa, infraorbitalni hematom, ispad senzibiliteta srednje tredine lica  Poremedaj zagrižaja u smislu otvorenog zagrižaja o Le Fort III (suprazigomatična fraktura)  Linija ide preko korena nosa, medijalnog zida orbite, spoljašnjeg zida etmoidalne kosti i donje orbitalne fisure gde se deli na dva kraja  Lateralni kraj → linija prolazi između frontalnog nastavka zigomatične kosti velikog krila sfenoidne kosti na koje se nastavlja  Donji kraj → linija prolazi temporalnom stranom zigomatične kosti i u području zigomatikotemporalne suture odvaja temporalnu i zigomatičnu kost  Klinička slika  Dominira periorbitalni hematom, epistaksa, rinolikvoreja i ispad senzibiliteta lica  Centralni deo lica je spljošten  Dijagnoza o Anamenza o Inspekcija, palpacija o Rendgen paralnazalnih šupljina (AP i profilni snimak): pokazuje lokalizaciju i proširenost frakture o CT: kada se sumnja na frontobazalne povrede  Terapija o ABC o Antitetanusa, antibiotska zaštita (prevencija infekcija) o Povrede lica se zbrinjavaju po principu iznutra → spolja  Eksploracija rane, repozicija koštanih fragmenata i rekonstrukcija tkiva sa fiksacijom pokretne maksile za čvrste tačke skeleta iznad frakturalne linije

14. Strana tela nosa i paranazalnih šupljina

 Epidemioetologija o Strana tela mogu biti

 Egzogena i endogena (rinoliti)  Organska i neorganska o Najčešde deca guraju predmete u nos iz radoznalosti (klikeri, semenke, dugmad..)  Predmeti dospevaju najčešde kroz prednje nosne otvore, ređe kroz hoane (povradanje, paraliza mekog nepca) o Rinoliti su strana tela nastala taloženjem Ca2+^ soli iz nosnog sekreta, oko nezapaženog stranog tela koja su uglavnom endogenog porekla (koagulisana krv, delovi odumrlog tkiva, manji sekvestri kosti..)  Mogu biti različite veličine i oblika, i obično su hrapave površine, sivomrke boje i lokalizovani u donjem delu zajedničkog nosnog hodnika  Klinička slika o Jednostrana mukozna sekrecija, kasnije purulentna i fetidna (smrdljiva); krvarenje → ako je telo oštrih ivica o Zapušenost nosne šupljine kao i anosmija  Dijagnoza o Anamneza: auto ili heteroanamneza; kad god postoji unilateralna purulentna i fetidna sekrecija, posumnjati na prisustvo stranog tela u nosu o Prednja rinoskopija/endoskopski pregled: uočavanje stranog tela; nekad je potrebno uraditi aspiraciju sekreta iz nosa da bi se uočilo strano telo o Rendgen nosa i paranazalnih šupljina: kada telo nije uočljivo prednjom rinoskopijom  Terapija o Ekstrakcija stranog tela u lokalnoj ili opštoj anesteziji

15. Epistaksa

 Opisano u povredama nosa

16. Rascepi usana i nepca

 Urođene anomalije koje se prezentuju atipičnim facijalnim strukturama  Etiologija i epidemiologija o Uzroci  Endogeni faktori: mutacija gena  Egzogeni faktori: malnutricija majke, preležane virusne infekcije, hipoksija, zračna terapija, citostatici, kortikosteroidi.. o Nastaje u toku prva tri meseca intrauterinog života, najčešde između 6. i 10. nedelje embrionalnog života  Češde je na levoj strani lica o Učestalost  Rascep usana i nepca → 50%  Izolovani rascep nepca → 30%  Izolovani rascep usana → 20% o Tipovi rascepa  Kompletni  Zahvaden m.orbicularis oris, vestibulum nosa i alveolarni greben gornje vicile  Obostrani kompletni → premaksila je u kontaktu samo sa septumom nosa  Kompletan rascep nepca je povezan sa kompletnim rascepom usne  Nekompletni  Zahvaden samo mišidni sloj gornje usne  Nekompletan rascep nepca je izolovan samo na rascep sekundarnog nepca i nije povezan sa rascepom usne  Klasifikacija rascepa: foramen incisivum je granična linija između primarnog i sekundarnog o Rascepi primarnog palatinuma  Primarni palatinum čine usna, premaksila i prednji deo septuma  Manifestuju se u dva oblika i mogu biti jednostrani ili obostrani  Rascep usne (chelioshisis) o Kod rascepa gornje usne → postoji prekid u kontinuitetu orbikularnog mišida o Pored rascepa je prisutan defekt poda nosa i velika deformacija alarne hrskavice i septuma

 Orofaringoskopija: edematozna, crvena sluzokoža ždrela sa područjima nekroze (termičke povrede) ili fibrinskim naslagama (hemijske povrede)  Zadnja rinoskopija: za pregled nazofarinksa  Indirektna laringoskopija: za pregled hipofarinksa  Imaging metode: Rtg, CT o Terapija  ABC  Antitetanus (mehaničke) i antibiotici  Farinks ispirati blagim antiseptičkim sredstvima, po potrebi primeniti analgetike i sedative  U početku ordinirati kortikosteroide zbog edema sluzokože  Kod mehaničkih → hirurški obraditi ranu  Kod radijacionih → obustaviti radioterapiju

18. Strana tela farinksa

 Podela o Strana tela epifarinksa  Mogu biti organska (povraden sadržaj) i neorganska (dugme, semenke, novčidi..)  Mogu da dospeju iz nosa ili iz mezo/hipofarinksa pri gutanju i povradanju (obično kod besvesnih ili onih sa paralizom mekog nepca) o Strana tela mezofarinksa  Mogu biti organska (riblja kost) i neroganska (delovi proteze, igle, ekseri..)  Dospevaju ingestijom , a zadržavaju se na tonzili, bazi jezika i valekulama  Ako se ne odstrani na vreme → razvoj apsecsa tonzila, flegmone baze jezika i okolnih struktura o Strana tela hipofarinksa  Mogu biti organska (veliki zalogaj – „bolus smrti“, kost..)i neorganska  Dospevaju ingestijom  Mala strana tela → zadržavaju se u piriformnom sinusu → bolovi pri gutanju koji se šire u uho  Velika strana tela → mogu da dovedu do gušenja, cijanoze ili refleksne smrti (nadržaj vagusa)  Ako postoji povreda zida hipofarinksa → potkožni emfizem vrata  Klinička slika o Naglo otežano disanje na nos, disfagija i odinofagija o Osedaj stranog tela i hipersalivacija  Dijagnoza o Anamneza/heteroanamneza  Često pacijenti mogu da prijave fantomsko strano telo: prolaskom, strano telo može da ošteti sluzokožu i prođe dalje u GIT → oštedena sluznica stvara senzacije bola i imitira prisustvo stranog tela o Zadnja rinoskopija, orofaringoskopija, indirektna laringoskopija  Terapija o Ekstrakcija stranog tela

19. Kongenitalne malformacije larinksa

 Laringomalacija

o Najčešda kongenitalna anomalija larinksa koja nastaje zbog preterane flakcidnosti supraglotičnog dela larinksa koji se

zbog toga uvlači tokom inspirijuma i stvara stridor i cijanozu

 Stridor se pojačava plakanjem, ali se smanjuje ležanjem na stomaku

 Javlja se nakon rođenja i obično nestaje do druge godine

o Dijagnoza

 Direktna laringoskopija: izduženi epiglotis, mlitavi ariepiglotični nabori i prominentne aritenoidne hrskavice

 Fleksibilna laringoskopija: za lakšu dijagnozu

o Terapija

 Konzervativna

 Traheostoma u nekim slučajevima respiratorne opstrukcije

 Kongenitalna paraliza glasnih žica

o Nastaje kao rezultat porođajne traume zbog istezanja n. laryngeus reccurens-a, ili zbog anomalija CNS-a

 Kongenitalna subglotična stenoza

o Nastaje zbog abnormalnog zadebljanja krikoidne hrskavice ili fibroznog tkiva ispod glasnih žica

o Dijagnoza se postavlja kada je promer subglotisa manji od 4mm kod terminskog neonatusa (normalno 4.5-5.5mm)

o Vedina se spontano razrešava, ali neki slučajevi zahtevaju hiruršku terapiju

 Laringealna mreža

o Nastaje zbog nekompletne rekanalizacije larinksa

 Uglavnom se viđa između glasnih žica

o Prezentuje se: opstrukcijom vazdušnih puteva, slabim plačom ili afonijom

o Terapija zavisi od debljine mreže

 Tanka: sečenje CO 2 laserom

 Debela: ekscizija

 Subglotični hemangiom

o Iako je kongenitalno, pacijent ostaje asimptomatski do 3-6 meseca, kada počinje da se uvedava

 Oko 50% dece imaju povezane kutane hemangiome

o Prezentuje se stridorom

o Dijagnoza: direktna laringoskopija → crvenkasto-plava masa ispod glasnih žica

o Terapija

 Vedina spontalno involuiše

 Ako perzistiraju  Steroidna terapija  Ekscizija CO 2 laserom

20. Kongenitalne malformacije vrata

 Ovde spadaju ciste i fistule vrata o Dele se na medijalne i lateralne  Medijalne ciste i fistule o One su posledica postojanja perzistentnog tireoglosnog kanala (ductus thyreoglossus – Bochdalek)  Normalno, tireoglosni kanal se pruža od foramen cecuma do juguluma i preko njega pupoljak štitne žlezde silazi sa baze jezika na svoje definitivno mesto; nakon toga dolazi do involucije kanala pred kraj fetalnog perioda  Ako kanal ostane prisutan može da se  Otvori na koži vrata/u ždrelu → fistula  Ostane zatvoren → cista o Ciste se javljaju do 5 godine života o Lokalizuju se kao solitarne mekane mase uz srednju liniju vrata, iznad ili ispod hioidne kosti o Prezentuju se u vidu otoka koji je bazom povezan sa hiodinom kosti → pomeraju se tokom gutanja i protruzije jezika o Ako su neinficirane, ostaju bezbolne i asimptomatske o Dijagnoza  Inspekcija, palpacija  UZ vrata  Punkcija promene o Terapija → hirurško odstranjenje promena posle 6. meseca života  Lateralne ciste i fistule o Nastaju usled poremedaja razvoja škržnih lukova  Izostanak obliteracije sinus cervicalisa, na čijem dnu se nalaze 3 i 4 škržni luk o Tipovi  Brahiogena cista  Obložena je epitelom i potpuno zatvorena; ne komunicira ni sa spoljašnjom, ni sa unutrašnjom sredinom  Jednostrana, elastične konzistencije i bezbolna; uglavnom se manifestuje između 20. i 30. godine života  Lokalizovana uglavnom u predelu sternokleidomastoidnog mišida i može maligno da alteriše