Preuzmite Otorinolaringologija,skratena skripta i više Skripte u PDF od Otorinolaringologija samo na Docsity!
Оториноларингологија
Автор:Диана Илоска
Болести на нос,синуси и лице
I.Малформации 1.Атрезија на хоани Епидемиологија Најчесто унилатерално,најчесто коскена 90%,поретко мембранозна 10% Симптоми Итна состојба,асфиксија при затварање на уста,особено во спиење и при хранење.Хипоксија,парадоксална цијаноза(присутна при мирување,се губи со напор),брадикардија,непостојана респираторна рата,пурулентен секрет од афектирана страна.Можит да е поврзан со други болести. Дијагноза Итна постнатална катетеризација за исклучување на атрезија. ригидна или флексибилна ендоскопија. Терапија Интубација во акутна фаза перфорација на атрезија(за билатерална атрезија за неколку недели или месеци,за унилатерална во школска возраст) Инсерција на стент(рекурентна атрезија) 2.Фронтобазална дисграфија Генетска компоннта Манифестации-дорзални назални фистули,дермоиди,фронтоназални екстрацеребрални глиоми,цефалоцели. а)Фистула - фистулозен канал обвиткан со кератинизиран сквамозен епител кој се отвара на врвот на носот,може да заврши во мозочна празнина или слепо. Симптоми-воспаление на каналот,течење на ликвор,менингитис,мозочен абсцес. Дијагноза-КТ,МРИ,катетеризација и контраст се контраиндицирани. Терапија-отстранување на цел канал,доколку не е отстранет цел прави рекурентни инфекции. б)Цефалоцела - хернијација на интрацеребрална содржина низ кранијален дефект. Поделба според структура: менингоцела( протрузија на лаптоменинкс) менингоенцефалоцела (лаптоменинкс и мозочно ткиво) менингоенцефалоцистоцела (менингоцела плус делови од вентрикуларен систем) Етиологија-конгенитални или посттрауматски Класификација-синципитални и базални. Симптоми Синципитални
- пулсирачка маса во глабела --хипертелоризам Базални
- маса која опструира airway
- наликуваат на полипи Дијагноза КТ,МРИ Терапија - хируршко отстранување и репарација на дефект. II.Назални дефекти 1.Септална девијација Виткање на носна преграда Конгенитално или трауматско Симптоми Полесни форми немаат симптоми Потешки форми-обструкција на дишење,оштетено чувство за мирис,неадекватна вентилација,главоболки и синузитис,епистакси. Дијагноза Инспекција,предна риноскопија или ендоскопија,риноманометрија(за степен на острукција),олфакторно тестирање пред хируршки третман. Терапија Септопластика 2.Деформитети на надворешен нос Конгенитални или трауматски Свиткан,седлест или широк нос.
Дијагноза Инспекција,предна риноскопија или ендоскопија Терапија Функционална риносептопласика(остеотомија на коскен дел од носот,пополнување со рскавичен графт од септум или аурикула) III.Епистакси Причини Ринитис,алергија,сувост,фрагилност на капилари,иритација,септална перфорација,вегенерова грануломатозаослерова болест,инфективно болести и ендокраниопатии. Крварењето најчесто потекнува од Kisselbach- ова регија. Дијагноза Мерење крвен притисок,хемоглобин, коагулациони тестови. Инспекција на носна шуплина,предна риноскопија или ендоскопија, Терапија Компресија на ноздри кон септум,да не ја голта крвта,подигање на глава,мраз зад врат,ИВ линија ако е профузно крварење. Каутеризација со сребрен нитрат(не смее двете страни наеднаш). Назално пакување-со импрегнирана маст и газа,не смее да стои подолго од 2-3 дена. Васкуларна лигатура или емболизација(најчесто на сфенопалатинална артерија). IV.Повреди на меки ткива Дијагноза КТ,синусни проекции,микробиолошка анализа за угризи, Терапија антитетаничен серум(антирабиес) за сите Дебридман на некротизирани ткива,примарна реапроксиматизација,камуфлажа на рана и зашивање на рани,репарација на ткивен дефект. V.Фрактури на носна пирамида и латерално лице При спорт и сообраќајки 1.Фрактура на носна пирамида Симптоми Оток на околни ткива,хематом,можна фрактура и на септумот, Дијагностика Инспекција,депресија на латерален носен зид,палпација,радиографија,страндардна синусна проекција. Компликации Субарахноидално крварење и хематом,септален абсцес,рскавична некроза,менингитис. Терапија Тетанична профилакса,хируршки третман 2.Латерални среднолицеви фрактури Афектирани се максиларен синус,орбита,аркус зигоматикус Blow-out скршеница-фрактура на под од орбира со хернијација во максиларен синус. Симптоми Асиметрија на лицето,оток,субкутано крварење,ограничено отварање на устата,диплопија,енофалмос,намален сензориум на образ,горна усна,латерален зид на нос. Дијагноза Инспекција,палпација,(фронтозигоматичен зглоб,инфраорбитални маргини,аркус зигоматикус),тестирање на сензориум,радиографија на синуси. Терапија Хируршки третман-редукција и фиксација на коскени фрагменти,пациентот мора да избегнува дување на носот. VI.Фрактури на централно лице и предна база на череп Етиологија-сообраќајки,хируршка траума,може да се крене инфекција од синусите до мозокот.
инфекции,аспергилоза,мукомикоза,риноспо ридоза. 7.Вазомоторен ринитис Етиологија-Невроваскуларни анатомски пореметувања Симптоми-обструиран нос,водест секрет,кивање.Последица се на промени во температура,алкохол или жежок пијалок. Дијагноза-инспекција Терапија- антихистаминици,кортикостреоиди,шмркањ е ладна вода,електрокоагулација,ласерска аблација,мукотомија. 8.Атрофичен ринитис Етиологија-за примарен непозната,за секундарен ресекција на тумор,кокаин,радиотерапија,конхотомија Симптоми-сувост на носна мукоза,лош мирис од носот. Дијагноза-ендоскопски преглед, Третман-конзервативен,салински препарати,не смее деконгестивни капки да се користат. 9.Хормонален ринитис Естроген индуцирано отекување на мукозата на носот. 10.Медикаментозен ринитис Како последица на долготрајна употреба на назални деконгестиви,антихипертензиви,алкалоиди,б ета блокери,АЦЕ инхибитори. VIII.Синусни инфламации 1.Акутен синузитис Етиопатогенеза-хемофилус инфлуенце и стрептококус пнеумоние.Обично потекнуваат од носот а поретко од корените на забите. Симптоми-главоболка,болка во афектирани синуси која се засилува со наведнување кон долу,етмоиден најмногу боли во корен на носот,максиларниот во средината на лицето,фронталниот во медијалниот кантус на окото,сфеноидалниот дава притисок во центарот на черепот. Дијагноза-риноскопија или ендоскопија,таму се гледа гној. Третман-конзервативен третман(вентилација и дренажа со конгестивни капки,носен спреј,памук натопен со капки),антибиотици(амоџицилин),терапија со топлина,инхалација на камилица, а подоцна хирургија(остра пункција,задна пункција. 2.Хроничен синузитис Етиопатогенеза-септална девијација,алергија,неоплазми,стеноза и опструкција. Симптоми-притисок или повратни главоболки.Назофарингеална дренажа,опструирано дишење. Дијагноза-риноскопија,ендоскопија. Терапија-деконгестивни капки,топлинска терапија,антибиотик од широк спектар,муколитици,хирургија. 3.Назална полипоза Етиологија-генетски причини,хронична иритација,алергиски ринитис,ацетилсалицилна киселина. Симптоми-назално дишење,хипосмија или аносмија,главоболка,грчење,rhinophonia clausa,често чистење на грлото,лагингитис и бронхитис. Дијагноза-риноскопија и ендоскопија,КТ,алерголошки тестови и олфакторни тестови. Третман-кортикостероидни спрејови,системски антихистаминици,хируршки-полипектомија. 4.Мукоцела и пиоцела Симптоми-изолирана отечена формација полна со мукозен секрет или гној,оток во пределот на образот,проптоза,лимитирани очни движења,диплопија. Дијагноза-предодна историја на хирургија,инспекција,риноскопија и ендоскопија,МР,КТ за дистинкција помеѓу мукоцела и малиген тумор. Третман-хируршко отстранување. 5.Риносингени компликации
а)Орбитални компликации Најчесто од фронтален но и од сфеноидален синус,најчесто кај деца помлади од 6 години.
- Орбитален едем-оток и еритем на трепки на очите,третман капки за нос,антибиотици,кортикостероиди по потреба.
- Периостеитис-болка во медијален кантус на окото,конзервативен третман.
- Субпериостален абсцес-инфламација во коскените структури,намалени движења на окото со проптоза,хемоза,третман-хируршка дренажа,капки за нос,антибиотици.
- Орбитален целулитис-проптоза,ограничени движења,болка,хемоза,детеоријација на вид,слепило.Животозагрозувачка состојба. б)Инфламација на коска и меки ткива Остеомиелитис од фронтален синус ,ризик од ширење на коскените структури на калваријата. Симптоми-осетлив оток над челото Дијагноза-КТ Третман-хируршка ерадикација,антибиотик в)Интракранијални компликации Епидурален,субдурален и инстрацеребрален абсцес - гадење,главоболка,повраќање,папилоедем,с омноленција,напади.Дијагноза- КТ,МРИ,третман-хируршка дренажа и високи дози на антибиотици. Менингитис-укочен врат,главоболка,треска,фотофобија,сомноле нција,дијагноза-КТ,пункција на цереброспинален ликвор,третман-хируршка дренажа антибиотик. в)Синусна тромбоза и тромбофлебит Тромбоза на кавернозен синус-орбирален едем,знаци на венска конгестија на очно дно,хемоза,диплопија,проптоза,намалени очни движења.Дијагноза-МРИ,третман- хируршка дренажа. IX.Тумори на надворешен нос и лице Бенигни тумори Ринофима - надоврзана на розацеа или конкомикантна еритема,хиперплазија на сврзно ткиво и себацеа.Третман-аблација на хиперплазирано ткиво. Преканцерозни лезии Актинична кератоза,Bowen-ова болест,корну кутанеум,лентиго малигна. Малигни тумори Базоцелуларен карцином Клиничка слика-централна круста со јасни издигнати маргини,инвадира локално не метастазира.Дијагноза-биопсија,терапија- ексцизија со ладен рез.После реконструкција на дефект. Сквамоцелуларен карцином-спиналиом Клиничка слика-класичен тумор со метастази во лимфни јазли.Третман-хируршко отстранување,реконструкција на дефент плус радиотерапија. X.Тумори на носна шуплина и синуси Бенигни тумори Инвертен папилом - локално агресивен,трансформира во сквамоцелуларен карцином. Симптоми-опструкција на airway ,главоболка и повремени епистакси,лезија која личи на полип.Дијагноза- ендоскопија,КТ,хистологија.Терапија- хируршко отстранување. Остеом- најчесто на етмоидни клетки и фронтален синус. Симптоми-инцидентно се откриваат,главоболки,синузитис.Дијагноза- КТ.Пред третман неопходно е да се открие дали има конекција со базата на черепот.Терапија-хируршко отстранување. Малигни тумори Над 80% се од епително потекло.Може и да се работи за метастази на примарен тумор во бубрег,бел дроб,гради,тестиси и тироидна. Симптоми-асимптоматски,опструирано дишење,крвава ринореја,лош мирис од нос,оток на букални ткива,медијален кантус,главоболка,лицева болка,хипоестезија на образот.Дијагноза-
болка, Терапија-апликација витамин А,подофилин. 3.Бактериски и фунгални инфекции а)Апсцес на усен под Последица на инфекција од долни молари,поретко од микроповреди,и кај имуносупримирани. Симптоми-еритематозен оток во субментални и субмалдибуларна регија,отежнато голтање и говор,температура,може да се прошири во Дијагноза-КТ,ултразвук за проверка на проширеност во подот Терапија-инцизија и дренажа,антибиотик б)Кандидијаза Kaj HIV,дијабет,кортикостероидни инхалации,леукопенија,радиотерапија,цитос татици Симптоми-бели,цврсти,адхерентни плаки,кои се одлепуваат,со еритемен под Терапија-нистатин раствор,амфотерицин б. Површни лезии на јазик 1.Hunter глоситис (атопичен глоситис) Атрофија на јазик придружена со пернициозна анемија. Симптоми-жежење,сува уста,ослабено чувство за вкус,мазен и сјаен јазик. 2.Географски јазик Симптоми-области на десквамација на дорзална површина на јазик,со ирегуларна форма,јасно ограничени.Единствен симптом- горечка сензација. Дијагноза-хистолошки препарат(инфламација) Терапија-не е потребна 3.Црн влакнест јазик Хиперкератоза на филиформни папили,крзнен изглед на јазик Етиологија-антибиотици,кортикостероиди и иритација,никотин,недостаток на витамини Терапија-отстранување на причинители 4.Јазик со фисури Безопасна наследна состојба,може да се знак за Melkersson-Rosenthal sy. 5.Ангиоедем Причина е алергиска реакција,анафилакса.Причинители може да се ацетилсалицилна и АЦЕ инхибитори. Клиничка слика-лицев оток,голем оток на јазик,оток на други структури во устата. Третман-епинефрин,кортикостероиди,ц инхибитор концентрат. III.Тумори на усни и усна шуплина Бенигни тумори Папиломи,аденоми,фиброми,рхабдомиоми, леиомиоми,хондроми,хемангиоми и лимфангиоми. Терапија-хируршка ексцизија, Хемангиоми и лимфангиоми се оперираат само доколку даваат симптоми поради рецидивантноста. Преканцерози 1.Леукоплакија Причинител-надворешна иритација,алкохол,никотин. Дијагноза-биопсија Терапија-хируршко остранување 2.Bowen-ова болест - хронична инфламација,последица на интраепидермален карцином.Слична морфологија како леукоплакија. Малигни тумори 1.Малигни тумори на усните Најчесто е сквамоцелуларен карцином.Причини се пушење на луле ,најчесто се јавуваат на долна усна. Симптоми-нерешлива улцерација во вермилион,голема егзофитна лезија Дијагноза-биопсија Терапија-ексцизија,слабо метастазираат во лимфни јазли. 2.Малигни тумори на усна шуплина а)Сквамоцелуларен карцином Историја на пушење,алкохол. Симптоми-болно голтање,сукрвичава плунка,лош здив,асимптоматски.
Дијагноза-инспекција,бимануелна палпација,палпација на околку лимфни јазли,ЕХО,КТ,МРИ. Терапија-хируршко отстранување,со адјувантна радиотерапија 5 годично преживување од 0-80%. 3.Малигни тумори кај ХИВ болни Капоши сарком и Б клеточен лимфом Предиоекциона зона е тврдо непце,но може да се појави и на јазик.
IV.Болести на назофарингс
Аденоиди најчесто кај деца,тумори кај возрасни. 1.Аденоиди Бенигна хиперплазија на тонзили,најчесто кај деца 3-6 години, Кл.слика-отешнато дишење,течење од носот,грчење,анорексија,rhinophonia clausa,рекурентни инфекции,otitis media,ослабен слух,зголемени тонзили. Дијагноза-задна риноскопија,ендоскопија,микроскопски преглед на мембрана тимпани. Третман-отстранување на тонзилите,парацентеза за ефузија во средно уво. Бенигни тумори 1.Јувенилен ангиофибром Симптоми-опструирано дишење,епистакси,главоболка,ефузија во средно уво,ослабен слух,циркумскриптна,васкуларизирана маса со површни васкуларни траги. Дијагноза-МРИ,КТ, Третман-хируршко отстранување со преоперативна емболизација на крвни сад. Малигни тумори Најчести-Сквамоцелуларен карцином или лимфоепиален карцином(причинител Епштајн бар вирус). Поретки-аденокарциноми,аденоидни цистични карцинми,малигни меланоми,сарком,лимфом,плазмацитом. Симптоми-унилатерално ослабен слух, перзистентна ефузија во средно уво,инвадирани вратни лимфни јазли.Знаци на напредок-назална опструкција,главоболка,епистакси,притисок на кранијални нерви. Дијагноза-ендоскопија(мазен до циркумскриптен покрив на тумор,улцерации) отомикроскопи(ретракција на мембрана тимпани,ЕБВ титар на антитела,МРИ,КТ. Третман-радиотерапија,хируршка минимизација за тумори со лоша локација. V.Болести на орофарингс 1.Повреди Од страни тела а)Изгорениси и корозивни повреди Симптоми-болка особено при голтање,хиперсаливација. Дијагноза-еритематозна мукоза на инспекција,плуски,белузлави фибрински навлаки,РТГ на граден кош,ендоскопски преглед. Третман-промивка на усна шуплина со ладна вода,кортикостероидна маст на усни,системски кортикостероиди,анци и аналгетици,хранење со назогастрична сонда. б)Страни тела Локација тонзили и база на јазик.Најчесто коски од риба. Симптоми-ломализирана болка и оток. Третман-отстренување на телото. 2.Акутни инфламации а)Акутен тонзилитис Етиологија-бета хемолитичен стрептокок,ретко стафилокок и хемофилус Симптоми-висока температура,болка,оток кои радираат кон уво,зголемени лимфни јазли,променет говор. Дијагноза-преглед со огледало,крвна слика(леукоцити,СЕ,ЦРП),култура на брис од грло,брз АСО тест. Компликации-јазичен тонзилитис,стрептококов гингивостоматитис,пост-стрептококов гломерулонефритис,ревматска треска,ендокардитис.
грлото,дебел мукус,сува кашлица,глобус сензација. Дијагноза-анамнеза,преглед со огледало,црвено хиперплазирано грло,мазна сјајна фарингеална мукоза,преглед на носна слузница. Третман-инхалација со камилица,хируршки третман доколку има хиперплазија или септална девијација. б)Хроничен тонзилитис Симптоми-рекурентна болка,летралгија,нема апетит,лош вкус во устата,лош здив. Дијагноза-огледало преглед,брис од крајници(бета хемолитичен стрептокок),палпација,лабораторија,ЕСР,ЦРП ,леукоцитоза,АСО тест позитивен. Третман-тонзилектомија в)Апнеа во сон Симптоми-утринска летралгија,грчење и гушење,обезност. Дијагноза-преглед со огледало(елонгирана увула,стеснет премин на воздух),флексибилна трансназална ендоскопија(функционален тест Muler-ов маневер) Терапија-слабеење,апстинендија од алкохол и никотин,есмархова стега,хируршки третман,увулопалатофарингеопластика со тонзилектомија,ласерска техника. г)Тумори Малигни тумори Етиологија-злоупотреба на никотин и алкохол Симптоми-дисфагија,одинофагија,крвава плунка,лош здив Дијагноза-инспекција,КТ,МРИ, Третман-хируршко отстранување,со постоперативна радиотерапија за некои случаи. VI.Болести на хипофарингс и езофагус 1.Повреди Киселини прават коагулациона некроза Бази прават коликвациона некроза Симптоми-болка,лигавење,субкутан емфизем,ѓ на врат и пнеумомедијастинум,висока температура,ретростернална болка,хипотензија,ладна пот,бледило Дијагноза-инспекција,преглед со огледало,еритематозна мукоза а по неколку дена и дефекти,РТФ на гит за да се сиклучи перфорација,езофагоскопија Третман-стабилизација на ервеј,течности,корекција на електролити,аналгетици,седација,кортикосте роиди,антибиотици,после некое време неопходна е дилатација на настаната стриктура. 2.Страни тела Симптоми-притисок,чувство на боцкање,болка,дисфагија, Дијагноза-инспекција,палпација,преглед со огледало,РТГ(забрането користење бариум за контраст Третман-ригидна езофагоскопија,трансцервикална инцизија или торакотомија. 3.Руптура на езофагус-boerhaave sy. Често кај профузни поврачања и алкохоличари. Симптоми-ретростернална и епигастрична болка,хематемеза,диспнеа,шок. Дијагноза-РТФ,КТ,РТГ со гастрографин,ендоскопија Третман-торакотомија,хируршки третман,антибиотици. 4.Хипофарингеален Дивертикулум (zenkerov diverticulum) Симптоми-дисфагија,регругитација,глобус сензација Дијагноза-преглед со огледало,индиректна ларингоскопија, третман-хирургија(ендоскопска или надворешна) 5.Тумори на хипофарингс Бенигни Симптоми- дисфагија,регругитација,ретростернална
болка Дијагноза-инцизиона биопсија терапија-хируршко отстранување Малигни Симптоми-дисфагија,лош здив,болка која се шири кон увото, Дијагноза-преглед со огледало,индиректна ларингоскопија,ендоскопски преглед,биопсија, Терапија-конкомитантна дисекција на врат,ларингектомија,плус радиотерапија. Болести на плункови жлезди I.Сиалолитијаза Локација 80% во субмандибуларна,20% во паротидна. Симптоми-оток,колична болка,секундарна инфекција, Дијагноза-палпација на камен,ултразвук,РТГ, Компликации-инфекции,абсцес Третман- хируршки,марсупилизација,ексцизија,ендоск опска фрагментација,екстракорпорална литотрипсија. II.Сиалоаденоза Кај алкохоличари,витамински дефитиц,дијабет,протеински дефицит и анорекција. Неинфламаторно,симетрично отекување на големи плункови жлезди. Симптоми-симетричен болен оток. Дијагноза-инспекција,КТ,МРИ,тенкоиглена биопсија Терапија-кон причинител III.Цисти на плункови жлезди а)Дисгенетични цисти Примарни се ,најчесто во сублингвална,и во екскреторен дуктус(ранула) Симптоми-намалена подвижност на јазик,отежнат говор Третман-хируршко отстранување б)Мукоцели и ретенциони цисти-блокиран калан и коленција на в)Лимфоепителни цисти Кај ХИВ болни,формирани од лимфно мигрирано ткиво. IV.Повреди 1.Пенетрирачка траума Симптоми-крварење,да се избегне лигација повреда на дукктусот,да се направи анастомоза,можни се и повреди на н.фацијалис 2.Пневмопаротид Ретрограден внес на воздух во Stenson-ов канал.Причина-вентилација со маска,дување на балон Симптоми-болка,емфизем, Третман-елиминација на воздухот V.Инфламаторни болести 1 .Акутен вирален сијаладенитис(заушки ) Најчест причинител е вирус на заушки паротитис,инфекцијата доаѓа по хематоген пат. Симптоми-дифузен,болен,оток на образи,на лимфни јазли,субмандибуларна,оток на отвори од дуктуси во уста,непурулентна секреција, Дијагноза-инспекција,серологија, Компликации-серозен менингит,енцефалит,орхит,лабиринтитис, Третман-аналгетици,ИВ линија,саливарна стимулација(лимон) 2.Акутен бактериски сиалоаденитис Кај ддехидрирани,ако е субмандибуларна опструкција.Најчест причинител стафилокок,стрептокок и хемофилус.Предиспонирачки фактори дијабет,имунодифициенции,лоша хигиена. Симптоми-дифузен оток,болка,црвенило,флуктуација на жлезда,црвени и отечени излези од канали,екскреција на пус,тризмус. Дијагноза-палпација,инспекција,брис на секретот за антибиограм Терапија- антибиотици,аналгетици,хидратација,салива рна стимулација,инцизија со дренажа ако има абсцес. 3.Хроничен сијалоаденитис
најчесто,постои ризик од повредување на н.фацијалис. 1.Плеоморфен аденом Најчест,најчесто на паротидна,кај жени,има псевдокапсула,мултифокален може да е. Симптоми- безболна,цврста,нодула,подвижна,унилатер ална, Дијагноза- инспекција,палпација,ултразвук,КТ,МРИ,деф инитивна дијагноза по вадење. Терапија-латерална паротидектомија. Прогноза-добра,ретко малигнизираат. 2.Цистаденолимфом warthin-ов тумор,папиларен лимфоматозен цистаденом Дефиниција-најчест мономорфен,на паротидна најчесто,билатерални,кај мажи, Симптоми-мек оток во долен дел на паротидната жлезда,може да е нодуларен,безболен,нема функционален дефицит. Терапија-перикапсуларна ексцизија. Прогноза-добра. Малигни тумори
- Аспекти за дијагноза и терапија Дијагноза- ФНАБ,МРИ,КТ,хистолошка евалуација после операција, Терапија - отстранување на тумор,плус околна регија која е зафатена,тотална паротидектомија. 2.Мукоепидермоиден карцином Најчест малиген тумор 75% се со низок градус,25% со висок градус метастазира во лимфни јазли,и хематогено ви бели дробови. Симптоми-безболен оток,кога е понапреднат може да манифестира болка Терапија-примарна радикална ексцизија,лимфни јазли отстрануванје и радиотерапија. 3.Карцином на ацинарни клетки Постојат гранули позитивни на шифов тест Симптоми-аналогни на степенот и структурите на инвазија. Терапија-радикална ексцизија,лимфни јазли,радиотерапија. Прогноза-70% 5 годишно преживување. 4.Аденоиден цистичен карцином покрај малигноста,сепак има хистолошки бенигна структура и добра диференцијација. Симптоми-болка,нервен дефицит, Дијагноза FNAB,кт,мри,РТГ на бели дробови и скелет Терапија-хирургија-дури и да има метастази поради многу бавниот раст,радионесензитивен. Прогноза-75% пет годишно преживување,30% 10 годишно преживување. Болести на ларингс и трахеа I.Малформации 1.Малформации на ларингс а)Ларингомалација Етиологија-абнормалности на структурите Симптоми-стридор со ниска фреквенција,константен или интермитентен,погласен при стоење,потивок при лежење,ако има ларингомалацијаариепиглотичните набори се скратени,епиглотис во форма на омега Дијагноза-ларингоскопија,привремена трахеотомија(стридорот се намалува по 2 години). б)Конгенитални ларингеални цисти ларингеална страна на епиглотис.на субглотично ниво,,на апендикуларна констрикција нна ларингеалниот вентрикул, Симптоми-диспнеа,дисфагија,зарипнатост Терапија-микроларингоскопија в)Ларигноцела може да предизвика опструкција но ретко ризик е протрузија на целата низ тиреохиоидната рскавица Симптоми-лека,латерална маса на вратот,која се дистендира со воздух при валсалва маневер(прави шушкав звук) Честа појава кај свирачи на дувачки инструменти
Терапија-хируршки третман г)Конгенитална ларингеална мрежа Симптоми-инспираторен стридор,афоничен глас,доколку постои глотична атрезија детето е цијанотично при раѓање,прави слаби респираторни движења без респираторни звуци, Дијагноза-ларингоскопија, Терапија-микроларингоскопија со ендоскопско дилатирање,поставување траен стент Можно е итна трахеотомија да е неопходна за спасување на дете родено со глотична атрезија. д)Конгенитална субглотична стеноза Најчеста стенотична аномалија на ларингсот Постои мека(од фиброзно ткиво) и тврда(од рскавицата) стеноза Симптоми-инспираторен стридор,можни инфекции следени со оток Дијагноза-ларингоскопија(стеснет лумен) Третман-често се решава со раст на детето,темпорална трахеотомија, 2.Неврогени нарушувања а)Вродена парализа на гласни жици Етиологија-арнолд чиари синдром,хидроцефалус,миеломенингоцела,х идроцефалус,траума,тумори на медијастинум,ортнер синдром, Симптоми-слаб плач со нормално дишење кај унилатерално зафаќање(не бара третман),респираторен дистрес со цијаноза и стридор кај билатерално зафаќање,отежнато дишење Дијагноза- ларингоскопија,електромиографија за д.д од анкилоза Терапија-трахеотомија или рана латерофиксација б)Ларингеален субглотичен хемангиом ектазии-хамартоми Симптоми-респираторен дистрес,стридор кој се зголемува во плач, Терапија-се чека првите 2 - 4 години дали ке има регресија,се даваат само локални кортикостероиди или системски,CO2 ласер за помали лезии,хируршко отстранување. 3.Малформации на трахеа Поделба:
**_- некомпатибилни со живот
- прават респираторен дискомфорт(конгенитален стридор)
- прават дисфагија и респираторен дискомфорт
- немаат клиничко значење_** Симптоми-стридор инспираторен и експираторен,4-6 недели се јавуваат,визинг,цијаноза,глад за воздух,не е променет гласот, Дијагноза-ендоскопски преглед,РТГ со контраст. II.Инфективни болести на ларингс и трахеа кај деца 1.Болести поврзани со круп симптоми Инспираторен стидор предизвикан од инфламаторна или сибглотична стеноза.Поврзан со респираторен дистрес,калица и зарипнатост. Вистински круп-кај дифтерија Псевдокруп-вирален,бактериски или спастичен субглотичен ларингитис. а)Дифтерија Формација на мембранска формација и стеноза на дишни патишта,појава на типични псевдомембрани, Симптоми-зарипнатост,кашлица како лаеж ,инспираторен стридор,акутен дистрес. Терапија-антибиотици 2.Акутен субглотичен ларингитис 90% од псевдокруп синдромот кај мали деца од 6месеци до 3 години предизвикувачи- инфлуенца,параинфлуенца,варичела,рубела Симптоми-сува,груба кашлица како лаеж навечер,стридор најгласен ов инспирација,прави цијаноза,дистрес синдром, Дијагноза-благо покачена
антибиотици,кортикостероиди. д)Реинкеров едем Етиологија-колекција на течност субепително,заради нарушена лимфна дренажа.Кај никотинска и гласовна злоупотреба. Симптоми-зарипнатост,често чистење на грлото,намалена амплитуда на гласот,брз вокален замор. Дијагноза- ларингоскопија(стаклест,едематозен оток) Терапија-микрохирургија во 2 фази,на 6 месеци,отстранување на ппровоцирачки фактори. ѓ)Фунгални инфекции на лагингс и трахеа Предиспонирачки фактори се имунодифициенција,дефици т на витамини,стероидна,антибиотска тер. Кандидијаза - појава бели мембранозни навлаки,,отежнато голтање,зарипнат глас. Терапија-системски или локална директна примена на антифунгални(флуконазол). Бластомикоза,аспергилоза и споротрихоза површни,грануломатоззни,улцерирачки лезии. Терапија-антифунгални лекови, е)Постериорен ларингитис(гастроезофагеален рефлукс) Рефлуксен ларингитис Зарипнатост,глобус сензација,црвенило едем пролиферација на аритеноидната и посткрикоидната област. Дијагноза-езофагогастродуоденоскопија,24ч пХ метрија. Терапија-инхибитори на протонска пумпа. ж)Туберкулозен ларингитис Симптоми-често чистење на грло,зарипнатост,афонија. Дијагноза- ларингоскопија(црвенило,задебелени гласни жици-monochorditis),мали улцерации,хистолошки препарат. Терапија-туберкулостатици. з)Контактен улцер
- злоупотреба на глас Симптоми-зарипнатост,глобус сензација,болка во грлото. Дијагноза-површни мукозни лезии,грануломи и задебеленост,улцери Терапија-антирефлуксна терапија,микроларингоскопска аблација. IV.Аспирација на страни тела и повреди на ларингс и трахеа 1.Страно тело Симптоми-кашлање,со или без цијаноза,диспнеа,стридор,болка,смрт од асфиксија,акутен кардиак арест како вазовагална реакција,свиреж,стридор. Дијагноза- инспенција,аускултација,РТГ,флексибилна ендоскопија,ригидна ендоскопија, Терапија-хајмлихов зафат,отстранување со ендоскопија. 2.Надворешни повреди на ларингс и екстраторакална трахеа Задавување,траума со велосипед,. Симптоми-палпабилен дискомфорт,крепитации,болка,промени во гласот,отежнато голтање,хемоптизии,кутан емфизем,респираторен дистрес,трахеоезофагеална фистула. Дијагноза-преглед,КТ, Терапија-обезбедување ервеј,ендоскопија на ларингс,интубација,трахеотомија. 3.Внатрешни повреди на ларингс и трахеа изгореници,корозивни повреди,повреди од интубација или ендоскопија а)Хемиски агенси Киселини прават коагулациона некроза,бази прават коликвациона некроза. Симптоми-акутна опструкција Дијагноза-ервај,и.в.течности,24 часовен ризик од перфорација,кортикостероиди,ендоскопија 10 - 14 дена после хирургија,антибиотици од ирок спектар. б)Механички повреди
Последици на медицински процедури,заздравуваат без третман. Ефекти од пролонгирана интубација Интубациски грануломи Се јавуваат неколку недели после интубација. Симптоми-зарипнатост,мазни со големина на черешна полипоидни маси со инфламаторно црвенило.Може да регредираат за 2- 3 месеци.Има појава на хипотензија со микроциркумскриптна инсуфициенција,поголем е ризикот кај оротрахеална одколку кај назотрахеална интубација. Манифестации-стенози,грануломи. Терапија-голема хируршка процедура. Профилакса-избирање соодветна големина,трахеотомија. Третман на субглотични и трахеални стенози За субглотична-експандирање,раздвојување на крикоидна крскавица,парцијална ресекција на крикоидна рскавица,крај со крај анастомоза на цервикална трахеа со троидна рскавица. V.Тумори на трахеа и ларингс Бенигни тумори на ларингс 1.Полипи на гласни жици Последица на преголема употреба.Најчесто се унилатерални,претставуваат мукоидна хиперплазија. Симптоми-зарипнатост,диплофониа. Дијагноза-телескопска ларингоскопија(сивкаста пудункулирана маса). Третман-микрохируршко отстранување,гласовна терапија. 2.Цисти и мукоцели Симптоми-зарипнатост,глобус сензација,ретко диспнеја. Дијагноза-телескопска ларингоскопија,мазни со епител покриени маси. Терапија-ендоларингеална микрохирургија. 3.Папиломи и ларингеални папиломатози Често како последица на хуманпапилома вирус 6-11 тип. Симптоми-зарипнатост,стридор,може да прават животозагрозувачки состојби. Дијагноза-ендоскопија, Терапија-CO2 ласер хирургија,бета интерферон,виростатици,фотодинамична терапија.Може и спонтано сами да се резолвираат. 4.Вокални нодули Симптоми-зарипнатост,диплофонија,често чистење на грлото,чувство на страно тело во грлото. Третман-гласовна терапија,хируршко отстранување. Малигни ларингеални тумори 1.Ларингеален карцином Најголем дел се кератинизирани или нкератинизирани сквамоцелуларни карциноми.Трансглотичен карцином- карцином на глотис ,моргани пауч,вентрикуларен набор. Симптоми-глобус сензација,често чистење на грлото,респираторен дистрес,хемоптизии,зарипнатост,инспиратор ен стридор.болка во увото. Дијагноза-индиректна ларингоскопија,палпација на ларингеален скелет,ултразвук на меки ткива,КТ,МРИ,микроларингоскопија,пенендо скопија(инспекција на назофарингс,орофарингс,хипофарингс,трахео бронхални премини и езофагус). Терапија-хирургија и радиотерапија 2.Трахеални тумори Хондром,остеохондром,остеом задебелена трахеа,дијагноза-ендоскопска биопсија,саркоматозна трансформација има. Третман-комплетно хируршо отстранување. 3.Трахеопатиа остеохондропластика Мафлормации на рскавиците. Симптоми- визинг,кашлица,хемоптизии,респираторен дистрес. Не постои каузален третман.За стеноза се
