mathematics 10 mathematics, Cheat Sheet of Mathematics

Download mathematics 10 mathematics and more Cheat Sheet Mathematics in PDF only on Docsity!

LEARNER’S MATERIAL

9 Araling Panlipunan Unang Markahan

maaaring magkaroon ng karapatang Pamahalaan pahintulot^ Isinasaad sa Batas Republika 8293, Seksiyon 176 na: Hindi ngng ahensiyaPilipinas. Gayonpaman,o tanggapan-sipi sa anomang akda ang kailanganng pamahalaan muna angna

naghanda ng akda kung ito ay pagkakakitaan. Kabilang sa mga maaaring pagtakda ng kaukulang bayad. Ang mga akda (kuwento, seleksiyon, tula, awit, larawan, gawin ng nasabing ahensiya o tanggapan ay ang

ngalan ng produkto o brand name, tatak o trademark, palabas sa telebisiyon, pelikula, atbp.) na ginamit sa modyul na ito ay nagtataglay ng karapatang matunton ang mga ito upang-ari ng mga iyon. Pinagsumikapang makuha ang pahintulot sa

paggamit ng materyales. Hindi inaangkin ng mga tagapaglathala at gamit maliban sa modyul na ito ay kinakailangan ng pahintulot mula sa mga orihinal na may mga may-akda ang karapatang-akda ng mga ito.-aring iyon. Ang anomang

kopyahin o ilimbag sa anomang paraan nang walang pahintulot sa Kagawaran.^ Walang anumang parte ng materyales na ito ang maaaring

impormasyon Learning Competencies (MELCs). Ang higit na pag nilalaman, konsepto at mga kasanayan ay maisasakatuparan sa^ Ang^ modyul at gabayna^ ito saay pagnagtataglay-unawa ng^ ng mga^ mga Most^ - aaral ng mgapangunahing Essential

tulong ng K to 12 Learning Materials at iba pang karagdagang ng mga paaralan at/o mga Sangay ng Kagawaran ng Edukasyon. Magagamit kagamitan tulad ng worksheets/activity sheets na ipagkakaloob din ang iba pang mga paraan ng paghahatid

kaalaman tulad ng Radio TVI). -based at TV-based Instructions o RBI at CLMD CALABARZON

na madaling matutunan ang mga aralin sa asignaturang Agham Panlipunan. Ang mga bahaging nakapaloob dito ay sinigurong naayon sa mga ibinigay na^ Ang Modyul na ito ay inihanda upang makatulong sa ating mga mag Para sa Tagapagpadaloy - aaral layunin. tamang paraan ng paggamit nito. Malaki ang iyong maitutulong sa pag nila sa pag Hinihiling ang iyong paggabay sa pagbibigay sa ating mga mag-unawa sa pagpapakita ng kakayahan ng may tiwala sa sarili na-aaral ng-unlad kanilang magiging gabay sa mga sumusunod na aralin. Para sa Mag-aaral Layunin nitong matulungan ka sa iyong pag silid oportunidad sa pagkatuto.-aralan.^ Ang^ modyul Hangad^ na^ itodin^ ay nitongginawa madulutanbilang^ tugon-aaral habang wala ka sa loob ng ka^ sa ng^ iyong mga^ pangangailangan. makabuluhang sumusunod ay mahahalagang paalala sa paggamit ng modyul na ito: 1. Gamitin ang modyul nang may pag^ Ang modyul na ito ay may mga bahagi na dapat mong maunawaan. Ang marka o sulat ang anumang bahagi ng modyul. Gumamit ng hiwalay na-iingat. Huwag lalagyan ng anumang

2. papel sa pagsagot sa mga pagsasanay.Huwag gawaing napapaloob sa modyul. kalimutang sagutin ang Subukin bago lumipat sa iba pang
3. Basahing mabuti ang mga panuto bago gawin ang bawat pagsasanay. 4. Obserbahan ang katapatan at integridad sa pagsasagawa ng mga gawain at sa pagwawasto ng mga kasagutan. ito,^ 5. Tapusin ang kasalukuyang gawain bago pumunta sa iba pang Kung sakaling ikaw ay mahirapang sagutin ang mga gawain sa modyul nahuwag^ pagsasanay. mag-aalinlangang konsultahin ang inyong guro o tagapagdaloy. Maaari ka rin humingi ng tulong kay nanay o tatay, o sa nakatatanda mong kapatid o sino man sa iyong mga kasama sa bahay na mas nakatatanda sa iyo. Laging itanim sa iyong isipang hindi ka nag Umaasa kami, sa pamamagitan ng modyul-iisa. na ito, makararanas ka ng makahulugang pagkatuto at makakakuha ka ng malalim na pang kaugnay na mga kompetensi. Kaya mo ito! -unawa sa

Gabay sa Paggamit ng PIVOT Learners Material

Bahagi ng LM Mga Bahagi ng PIVOT Modyul Nilalaman Alamin Suriin^ Ang bahaging ito ay naglalahad ng MELC at ninanais na^ outcome ng pagkatuto para sa araw o lingo, layunin ng^ aralin, halimbawa para makita ng mag a ra sa aralin.man tupangunahingngkol sa nila^ lanilalamanman at k-aaral ang sarilinga^ saatn^ aymgaang^ kkaugnayailan (^) gankaal-^ pnaa- Subukin^ Ang^ gawain, mag lamang bahaging mag magpapahusay ng mga kasanayan sa MELC lalo na ang^ - -aaral,aaral ang alam niya, hindi pa niya alam at ano pabahaging nilalamansa (^) itokaramihan (^) aymgaito nagbibigay^ ay na^ konseptong naghahanap^ samahalaga mgang orasgawain^ magpapaunladngat paramgakawili ay makita aktibidad,-umiinogwili (^) ngsaat Tuklasin Pagyamanin ang gusto niyang malaman at matutuhan. Isagawa^ Ang^ oportunidad^ Skills and Attitude (KSA). Pinahihintulutan ng guro ang^ mga oportunidad makahulugang natutuhan ng gawain ng buhay bahaging^ magbahaging-aaral pagkatapos ng mga gawain sa D. Inilalantad saitosa^ mapag^ itona pagbuosanapagbuo^ makisali magay-magpapasidhi ng kaniyang interesugnay^ - ngmay^ aaral ng^ kanilang-^ ugnaysa^ iba’tang^ kailangangiba’t totoongang ibang^ mgaibang kanilang KSAgawainsitwasyon/Knowledgegawain upang mga^ atat Linangin Iangkop^ upang ang kanilang pagganap o lumikha ng isang produkto o gawain kasanayan at konsepto.^ matugunanupang ganap^ ang niyanginaasahan, maunawaan^ gawing^ kasiyaang - mgasiya Isaisip^ Ang bahaging ito ay nagtuturo sa mag^ na^ pananaw, kaalaman paggamit nang epektibong nito sa alinmang sitwasyon o konteksto. piraso ng impormasyon na magiging bahagi ng kanilang^ maipakikita^ saoHinihikayat^ pagbibigaypagpapahalaga^ nila^ ang ngng^ mga repleksiyon,bahagingat^ ideya,makalikha- aaral ng proseso^ interpretasyon,itopag - anguugnayng^ mgamga o Tayahin^ mag na nagbibigay sa kanila ng pagkakataong ang mga bago at lumang natutuhan.-aaral na lumikha ng mga estrukturang konseptuwal pagsamahin

Panimula Pagpapaunlad

Pakikipagpalihan

Paglalapat

D

Sa higit na ikauunawa ng talakayan, halina at unawain mo ang kahulugan at kahalagahan ng ekonomiks bilang isang agham gayundin ang pag iyong pang sa buong lipunan na iyong kinabibilangan. Maiisa mula sa listahan na nasa itaas?-araw-araw na pamumuhay bilang isang mag-isa mo ba ang mga pinili mo-aaral, sa iyong pamilya at-uugnay nito sa Mula sa gawain 1, pangangailangan at sa kakayahan ng iyong pamilya sa aspetong pinansyal. Kara- niwan na maraming bagay ang isinasaalang mo at matugunan ang iyong mga pangangailangan. Sa pagpili halimbawa ng lap- top, inaasahan na malaking kabawasan sa budget ng iyong pamilya ang dulot ng inaasahan na mayroon ka ng napili o mga napili ayon sa iyong-alang at isinasakripisyo upang mata- pagbili halaga ng budget ay nagamit para sa laptop na gagamitin mo sa paaralan. Bilang sitwasyon na ipinakita sa Gawain? (^) nito. pag-uugnay, Sa halip na paano makabili mo mailalapat ng ilang (^) ang gamit kahulugan sa tahanan o ng ekonomiks pagkain, ang sa na pangangailangan pinagkukunang Ayon kay Villoria (2000), angnag-aaral (^) - yaman.kung at paanokagustuhan ekonomiks matutugunan ng^ ay isang sangay ng Agham Panlipunan taoang gamittila walangang katapusanglimitadong ang mamahala tang^ Ang konseptong ito ay nagmula sa salitang Griyego na oikos ekonomiks ay nangangahulugang. Samakatuwid, ang kahulugan ng ay pamamahala ng sambahayan (household) bahay , at nomos oikonomia ay tumutukoy naman sa^ na pinagmulan ng sali- oikonomia. , kung saan pa- Napakarami Mankiw (1997) na makikita sa ibaba (Balitao et.al., 2015). ng Sambahayan pagkakahalintulad ng sambahayan (^) Pamayanan sa ekonomiya ayon kay Gumagawa rin ng mga desisyon Nagpaplano kung paano mahahati nagpapasya kung paano hahatiin ang-hati ang mga gawain at Gumaganap din ng iba’t ibang desisyon limitadong pangangailangan at kagustuhan. Ang pagpapasya ng sambahayan ay maaaring nakatuon sa kung resources sa maraming^ Ang pamayanan ay kailangang gumawa^ ng desisyon kung^ at serbisyo ang gagawin,^ gagawin, ang gagawin.^ para kanino^ ano- , at anong^ paano^ gaano^ produkto^ karami magkano ang ilalaan sa pangangailangan sa pagkain, tubig, tirahan, at nakapagbibigay ng kasiyahan sa pamilya. ibang mga bagay na

sa pinagkukunang ng limitadong pinagkukunang (^) tao.Lumalabas ang mga batayang katanungang nabanggit dahilan sa suliraninkakapusan. Dahil - sayaman at walang katapusan ang pangangailangan at kagustuhan (^) kakapusan,May (^) - kakapusanyaman. kailangan dahil ng mekanismomay limitasyon ng pamamahagi ang mga ng pang sambahayan, kundi ng bawat indibidwal pati ang mga mag Muli mong balikan ang Gawain 1. Naalala mo pa ba na ikaw ay tinanong kung alin^ Ang-araw^ kakapusan-araw na suliraningna^ pinagtutuunan kinakaharap^ ng hindi^ pag - lamangaaral-^ aaral na katulad mo. ngng^ ekonomikspamayanan^ ayat sa mga nakalista ang iyong pinili o mga pinili? Nahirapan ka ba sa naging pagpili? Alam Mahahalagang Konsepto sa Ekonomiks? (^) Alam mo rin ba na bahagi na ng buhay ng tao ang pagkakaroon ngmo ba na ang proseso na iyong dinaanan ay tumutukoy choices sa mga? maiiwasan ang trade pagsasakripisyo ng isang bagay kapalit ng ibang bagay^ Sa pagproseso ng pagpili hindi - off ay ang trade pagpili o-off.. AngMahalaga ito sapagkat sa pamamagitan nito ay maaaring masuri ang mga pagpipilian sa pagbuo ng pinakamainam na pasya. Halimbawa, mag-aaral ka ba o maglalaro?

pagsasakriprisyo ay may opportunity cost. Ang cost bagay o nang best alternative na^ Sa ginagawang ay tumutukoy sa halaga ng opportunity handang ipagpalit sa bawat paggawa ng desisyon (Case, Fair at Oster, 2012 na nabanggit nina Balitao et.al 2015). Ang opportunity cost ng paglalaro sa naunang halimbawa ay ang halaga ng pag aral na ipinagpalibang gawin. - tumutukoy sa bagay o karanasan na nagiging pagganyak upang tangkilikin ang isang kalakal o paglilingkod.^ Ang^ incentives Tulad ng pag^ ay -aalok ng mas mura at magandang serbisyo at pagbibigay ng mas maraming pakinabang sa bawat pagkonsumo ng produkto o serbisyo. Maaari ding mailarawan ang ng karagdagang allowance ang mga magulang kapalit ng mas mataas na marka na pagsisikapang makamit ng incentives sa kung magbibigay mag-aaral.

ay ang karagdagang pakinabang sa pagpili ng isang kalakal o serbisyo. Angpagsasaalang Ang ibig sabihin nito ay^ marginal thinking - alang sa dapat suriin ng isang indibidwal ang karagdagang halaga, maging ito man ay gastos o sa gagawing desisyon. Sa pakinabang na makukuha mula gagawing desisyon sa pagitan ng pag karagdagang allowance at mataas na grade, ay masasabing maaaring maging matalino sa-aaral at paglalaro, paggawa ng desisyon ang isang tao.

Pagdedesisyon^ Matalinong

Gawain sa Pagkatuto Bilang 2 : tanong. Gawin ito sa inyong sagutang papel. (^) Ang pagPag Ang Papel ng Ekonomiks sa buhay ng tao - aralan ang larawan sa ibaba at sagutin ang-aaral ng ekonomiks ay nagbibigay ng kapangyarihan sa tao na makabuo ng tamang pananaw tungkol sa nagaganap sa kanyang paligid sa araw at pagsusuri ng sitwasyon kung saan ang tao ay makapipili kung paano, kailan at para kanino-araw. Mahalaga ang pag-unawa gagawin ang mga produkto. Ayon kay Nolasco (2004), maraming tao ang hin- di nakauunawa sa ekonomiks. Nangangahulugan ito na maraming mamamayan ang hindi naka- kaunawa sa mga pangyayari at pagbabago sa pambansang ekonomiya. Kaya naman madali si- lang gumawa ng paghuhusga at pahayag sa mga isyung hindi naman nila nauunawaan. 10

 maaaring maging higit na matalino, mapanuri, at mapagtanong sa mga nangyayari sa iyong kapaligiran. Maaari din itong humubog sa iyong pag Bilang isang mag - unawa, ugali, at gawi sa pama- - aaral ay

raang makatutulong sa iyong pagde- desisyon para sa kinabukasan at

dahil sa sumusunod ng mga dahilan:  Hinahasa nito ang mapanuring pag kung paano makakatulong ang lahat sa pag^ Ayon naman kay Francisco (2015), mahalaga ang pag-iisip tungkol sa takbo ng ekonomiya at-unlad ng Pilipinas-aaral ng ekonomiks

  Magiging gabay ito sa kanilang pagbuo ng matalinong desisyon tungkol sa pagkonsumo produkto at serbisyoAng kaalaman sa pagtutuos ng buwis ay makakatulong upang maunawaan at at paggamit ng kanilang yaman at maging sa pagpili ng

 masuri ang kanilang kontribusyon sa taunang kita ng pamahalaan.Ang pangangailangan ay magtuturo sa mga indibidwal na magtipid at magbigay ng pagpapahalaga sa mga pinagkukunang yaman. kaalaman tungkol sa kakapusan at kakulangan sa mga

 Ang pag kasapi ng pamilya sa pagbadyet ng kanilang pinagkukunang yaman.-aaral ng ekonomiks ay makakatulong sa pagdesisyon nga bawat

Pinagkunan: IBON Facts and Figures PIVOT 4A CALABARZON

1. Naging matalino ba ang babae sa pagbili ng napakaraming arinola? Bakit? 2. Sa iyong napag ang hindi isinaalang-aralan tungkol sa kahulugan ng Ekonomiks, anong kaisipan-alang ng babae? Patunayan. E

Gawain sa Pagkatuto Bilang 3: kaugnay na mga tanong tungkol dito. Gawin ito sa inyong sagutang papel. Isang araw ng Sabado, umalis ang iyong mga magulang at naiwan kayo ng iyong bunsong kapatid sa bahay. Nang maging mahimbing ang pagtulog ng Basahin ang kuwento sa ibaba at sagutin ang iyong bigas. Matapos ang mga gawain ay naisipan mong maligo. Katatapos mo lang maligo nang biglang mangyari ng sabay Biglang umulan ng malakas at nakasampay sa likod kapatid, ikaw ay nagsaing at nagsimulang-sabay ang sumusunod: maglaba-bahay ang pagkasalang ng mga damit na iyong nilabhan. Naamoy mo na nasusunog ang sinaing. Narinig mo na nag inaalagaang sanggol na kapatid. Ano ang iyong uunahin? Lagyan ng bilang 1 ang una hanggang 4 ang - ring ang iyong celphone. At umiyak ang iyong pinakahuli. Pamprosesong Tanong: 1. Maaari mo bang gawin ang sumusunod nang sabay-sabay?

Gawain sa Pagkatuto Bilang 3:^ 2.^ 3.^ Ano ang iyong unang gagawin? Bakit?Ano ang batayan sa iyong pagpilili sa kung anong gawain ang uuna-^ hin? Basahin at unawain ang sitwasyon. Sagutan ang mga tanong pagkatapos. Gawin ito sa inyong sagutang papel. Hulyo (Health) kasama ng iyong mga Undersecretary at Assistant Secretary, ano ang Sa ngayon, ang bilang ng mga sa CoVid 19 ay nasa halos 90,000 ngayong 30, 2020. Kung ikaw ang bagong talagang Secretary ng Kalusugan mga hakbang na gagawin mo upang matukoy ang patuloy na pagdami ng mga nahahawa at nagkakaroon ng Virus? ideya sa pagsasagawa ng pag Maaaring mag interbyu (^) - via online aaral at pagbuo ng inyong mga rekomendasyon. ng mga frontliner upang magkaroon ng

1. Kailan at saan nagsimula ang CoVid 19? 2. Bago pa man pumasok sa bansa ang Virus, ano ang maaaring ginawa ng DOH 3. Paano maiiwasan ang tuluyang pagbagsak ng ekonomiya dahil sa epekto ng sa tulong ng IATF sa gitna ng kawalan ng gamot, delikadong kalagayan ng medical frontliners at kakulangan ng medical kits?
2. Ano ang mga maaaring irekomenda sa pangulo sa kasalukuyang kalagayan ng^ pandemya? bansa at sa dumaraming bilang ng mga nahawa ng Virus?

Gawain sa Pagkatuto Bilang 4. isulat ang TITIK ng tamang sagot. Gawin ito sa inyong sagutang papel. A Basahin at sagutin ang bawat tanong. Piliin at

1. (^) mapahalagahan ang konsepto ng ekonomiks: A. pagpapahalaga sa yaman ng bansa B. pag C. pagtangkilik sa sariling produkto D. panonood ng TV at pagbabasa ng dyaryo upang mabatid ang arawAlin (^) - aaral sa kasaysayan ng ekonomikssa sumusunod na pangungusap ang tutulong upang higit-araw na na
2. Piliin sa sumusunod ang nagpapahayag ng katotohanan? A. Ang kakapusan ay panandalian lamang. B. Ang ating likas na yaman ay walang limitasyon. C. Lahat tayo ay nahaharap sa pagpili at pagdedesisyon.^ pangyayari sa lipunan D. Ang kakapusan ay nararanasan lamang ng mangilan-ngilang mahihirap. 13

Sandaling Isipin... kahulugan ng ekonomiks. Ang pangangailan sa mga kagamitan sa gitna ng pandemya sa simula ng panuruang taon 2020 hamong dulot ng kakapusan sa pinagkukunang Kung babalikan mo ang Gawain 1, matitiyak mo na ang kahulugan ng-2021 ay nagbubuka ng isang-yaman at walang katapusang pangangailangan at kagustuhan ng tao. Lingid sa iyong kaalaman, dumaan ka at ang iyong pamilya sa isang proseso ng ng matalinong desisyon sa pamamagitan ng pagsusuri sa opportunity cost, incentive choices. , at marginalism ng mga pamimilian o trade paggawa-off, at matalinong pagpapasya at pagpili ang tao. opportunity cost suliranin ng kakapusan.^ Ang pag Upang makabuo ng matalinong desisyon, kailangan niyang mabatid ang-aaral ng ekonomiks ay nakatutulong upang magkaroon ng tama ng kanyang desisyon upang makaiwas sa iwas sa suliranin ng kakapusan?^ Paano nakakatulong ang kaalaman sa kosepto ng^ opportunity cost^ sa pag-

PAGNILAYAN

3. (^) bahagi ng isang pamilya, ay maituturing na bahagi ng namamahala ng inyong sambahayan”. A. tama B. mali C. maaariNaihahalintulad ang Ekonomiya sa pamamahala ng sambahayan. Ikaw bilang
4. (^) magkakaroon ka ng grado na 90 sa lahat ng asignatura. Ang konseptong ito sa Ekonomiks ay:^ D. hindiNangako A. trade- (^) offang iyong ama na bibilhan ka ng bagong mobile phone kung
5. Alin sa sumusunod ang pinakaangkop na kahulugan ng Ekonomiks?^ B. opportunity cost^ C. marginal thinking^ D. incentives A. Ito ay matalinong pagpapasya ng tao sa pagsagot ng mga suliraning

D. Ito ay pag^ B.^ C. Ito ay pag^ pangkabuhayan na kinakaharap.^ nakakaimpluwensiya sa kaniyang pagdedesisyon.^ suliraning pangkabuhayan.Ito^ ay-^ aaral ng tao at ng lipunan kung paano haharapin ang mga-aaral kung paano matutugunan ng tao ang kaniyang wa-tumutukoy^ sa^ siyensiya^ ng^ kaasalan^ ng^ tao^ na

lang katapusang pangangailangan at kagustuhan sa harap ng ka- kapusan.

tulong ba bilang kinalalagyan ng mga halo halong letra?Ano ang pumasok sa isip mo upang maisagawa ang gawain 1? Malaking Excited ka na ba kung paano ang magiging talakayan tungkol sa iba’t ibang clue ang salitang ‘economy’ na nasa gitna ng mga kahon na sistemang suliranin pangangailangan at kagustuhan. Narining mo na ba ang Kaisipan sa Pag ngpang kakapusan-ekonomiya atbilang kakulangan mekanismo - aaral ng Ekonomiks? sa gitnang alokasyon ng walang at tugonhanggang sa Samantalang pangangailangan matalinong pagpapasya at kagustuhan^ Ang^ kagustuhan ang (^) gamit (^) aymga may (^) ang atupangbagay^ pangangailangankanyang hangganan matugunan ng tao ang kanyang pangangailangan na tumutugonlimitadong. Kaya^ ng kinakailangangsataopinagkukunang kanyangay^ walang kagustuhan (^) -^ gumawayaman. katapusan Angngat. di Kaugnay Kakulangan? - matalinong pagpapasya ng tao ay nagdudulot ng suliranin ng nito, ano nga ba ang Kakapusan? Ano ang kaibahan kakapusan nito. sa sa kakulangan sa pamamagitan ng mga nasa kahon sa ibaba.^ Batay kina Balitao et.al (2015) maipakikita ang pagkakaiba ng kakapusan Ang kakapusan ay umiiral dahil limitado yaman p a n g a n g a i l a n g a n kagustuhan at ang walang ng pinagkukunang tao katapusang kagaya ng a t- kakapusan sa supply ng nickel, chromite, pang dahilan ng mga ito. non sa (^) - natural renewablelikas nagas, kalagayanresources at iba A ng Ang kondisyong ito ay nagtakda nabanggit itinakda ng kalikasan. kaka pu san na halimbawa sa mga ay ng limitasyon sa lahat at naging isang pang- (^) ekonomiya.pangunahing suliraning

Ang kakulangan o n a g a g a n a p pansamantalang sa kagaya supply ng ng (^) kakulangan isang k u n gpagkukulang shortage produkto m a y ngay supply ng bigas sa pamilihan peste, kalamidad. El Niño,dahilan at saiba bagyo,pang U p a n g kakulangan pamahalaan umangkat bansa. Inaasahan na babalik sa m a l u n a s a nng sabigasay bigas, maaaringsa (^) ibanga n gang normal ang supply ng bigas sa sandaling bumuti ang panahon at magkaroon ng saganang ani ng palay.

Inilarawan ni N. Gregory Mankiw (1997 na binanggit nina Balitao et. Al 2015) ang pinagkukunang serbisyo pang (^) - ekonomiya, mahalagang pagkakapusan na gusto-yaman na hindi kayang matugunan ang lahat ng produkto at bilangat kailangan isang- (^) isipan angngpamayanan tao. Sa opportunity cost pagharapna may sa ng gagawing lilmitadongsuliraning desisyon. kanino ang mga ito? Alin ang higit na kailangan? Paano ito lilikhain? Ano ang kabutihang maidudulot ng pagpili? Saang alternatibo higit na makikinabang? Gaano mawawalang oportunidad? kalaki Alin angsa mgahalaga pamimiliang ng pakinabang? produkto Gaano ang gustongkalaki ang likhain? halaga Para ng Tandaan Natatakdaan kagustuhan ng tao dahil sa katotohanan na may limitasyon ang ating likas na yaman na nakakaapekto sa dami at bilang ng produkto at serbisyo. pangangailangan ay walang hanggan dahil kailangan ang mga ito para sa na ang ang kakapusan pagtugon (^) ang sa dahilan walang (^) hanggang sa pag-aaral pangangailangan ng Ekonomiks. Ang at Samantala, hindi sapat na may damit, tirahan, at pagkain lang ang tao. niyang^ pang naghahangad - mabuhayaraw-araw na pamumuhay ng tao. nangng masmarangal mataas at maayossa kaniyangsa lipunan mga kaya batayang Gustosiya ay pangangailangan. Tinatawag na kagustuhan ang paghahangad na ito ng tao. ng masasarap na pagkain araw mga nagdudulot ito ng higit na kasiyahan. (^) Ang pagkakaroon ng bahay sa isang sikat na pamayanan, pagkakaroonhalimbawa ng kagustuhan.-araw, at pagsusuot ng mamahaling damit ay Hinahangad ito ng mga taosapagkat Kakapusan bilang Suliraning Panlipunan Walang katapusan ang pangangailangan at kagustuhan ng tao, samantalang ang mga kalagayang pinagkukunang ito, ang - yamankakapusan ay kaposay maaaring o may magdulotlimitasyon. ng Dahilaniba’t ibang sa Marapat na maunawaan ng bawat isa na sa paglipas na panahon, maaaring^ suliraning panlipunan. maubos lumalaking populasyong umaasa rito. Magiging dahilan ito ng malawakang pa ang mga pinagkukunang-yaman kasabay ng patuloy na kahirapan at pagkakasakit ng mga mamamayan. Maaari din itong magdulot ng sigalot, pag kapusan, habang katahimikan at kasaganaan sa buhay. Kailangan din ang matalinong pagde- isinasakatuparankailangan- aaway - away, at kompetisyon. Upang mapamahalaan ang ka-ang matalinongang magkakaibang pagdedesisyon layunin at sapagtutulungan ngalan ng desisyon kung ano, paano, para kanino, at gaano karami ang dapat na maga- wang mga produkto. Kailangan ang kasiguruhan na ang limitadong likas na yaman ay magagamit ng angkop sa kinakailangan ng mamamayan.

D

3.   Para kanino ang mga lilikhaing produkto at serbisyo? Kabilang dito kung sino produkto at distribusyon nito.Ang makikinabang sa pagbuo ng produkto o serbisyo ang nagsisilbing serbisyo at kung paano maisasagawa ang maayos na-sino ang makikinabang sa mga malilikhang

4. Gaano karami ang gagawing produkto at serbisyo?^ motibasyon sa pagpapatuloy ng produksiyon. Ang makikinabang sa^ produkto o serbisyo ay kung sino ang nangangailangan at may^ kakayahang makamit ito.   Kailangang malaman ang laki ng pangangailangan ng ekonomiya upang makapagdesisyon kung gaano karami ang gagawing produkto at serbisyo.Ang potensiyal na makabuo ng produkto at serbisyo ay nakabatay sa gaga- miting input. Para mas lalo mong maintindihan ang tungkol sa Apat na Katanungang Pang panuorin ang video sa www.youtube.com/watch?v=pw93ILA-ekonomiya, kung may kakayahan ka Youtube gamit ang link na-1i4 https:// Ano ang kaayusan at paraan upang maisaayos ang paraan ng produksiyon, pagma- may- Ang sistemang pang ari, at paglinang ng pinagkukunang SISTEMANG PANG - ekonomiya - EKONO MIYAay tumutukoy sa isang institusyonal na-?yaman at pamamahala ng gawaing pang sa mga suliranin ng kakapusan at kung paano episyenteng magagamit ang mga pinagkukunang - Mithiin ng bawat sistemang pang ekonomiko ng isang lipunan - yaman ng bansa.. -ekonomiya na makaagapay ang lipunan matugunan ang mga suliraning nakapaloob sa produksiyon at alokasyon ng mga produkto at serbisyo.^ Bawat lipunan ay may sinusunod na sistemang pang-ekonomiya upang pangunahing katanungang pang^ Maaalala na   UnaPangalawa , ano^ ang sistemang pang - anong produkto at serbisyo ang gagawin?, papaano gagawin ang naturang produkto at serbisyo? - ekonomiko-ekonomiya ay sumasagot sa apat na. Alokasyon sa Iba’t Ibang Sistemang Pang Ang sumusunod ay ang iba’t ibang sistemang pang daigdig:^ ^ ^ PangatloPanghuli, , para kanino gagawin ang mga produkto at serbisyo?^ gaano karami ang gagawing produkto at serbisyo?-ekonomiya-ekonomiya na umiiral sa

Uri ng Sistemang Pang-ekonomiya

Traditional Economy

• • pang kultura, at paniniwala. - unang anyo ng sistemang pang kasagutan ang tanong na ano ang lilikhaing produkto ay - ekonomiko ay nakabatay sa tradisyon, sa pangunahing - ekonomiya katanungang hindi pangangailangan ng tao ay umiikot lamang sa damit, pagkain, at tirahan - maging ang suliranin kung paano lilikha ng pangunahing mahirap (^) pangangailangan sagutin. sapagkat tulad (^) angng produkto dahil sinaunang matatanda sa pangkat. - Sa tradisyonal ang paraan ng produksiyon ay batay sa ay (^) pamamaraan simple na ekonomiya,lamang (^) na na (^) bagama’ttinutugunan itinuro (^) wa- ng lang maliwanag na pagkakaunawa ang mga tao sa paraan nito. nilang kanilang pangangailangan at kung sino ang tiyak malilikha na Ang anumang produkto na ka- batas ay (^) ukol ipamamahagi sa alokasyon, ayon may sa dapat gumamit.

Market Economy

• pang - prodyuser, ay kumikilos alinsunod sa kanil-kasagutan mekanismo ng malayang pamilihan ang - ekonomiko bawat (^) sa (^) kalahok pangunahing ay (^) – ginagabayan konsyumer katanungang. ngat ang pansariling interes na makakuha ng ma- laking pakinabang - ugnayan (^) pagmamayn a g p a p a h i n t u l o t sa-ari pamamagitan ng. kapital,s a ng p r i b a d o n gpresyo,pakikipag at- pangangasiwa ng mga gawain. - gaano karami ang bibilhin ng mga mamimili at produkto at serbisyo ng mga prodyuser. Presyo kung (^) ang gaano pangunahing rin karami (^) nagtatakda ang malilikhang kung
• pagbibigay ng proteksiyon sa kapakanan ng mga mga ari tungkulin - arian, at kontrata na pinapasukan ng mga (^) batas pag-aaring (^) naman na mangangalaga pampribado ng pamahalaan , (^) sakabilang karapatan, ay (^) ang ang pribadong indibidwal.