1. Historia externa e lingüística histórica
1.)a A Historia (externa) da lingua estuda a lingua en relación aos procesos
históricos que condicionan os falantes da mesma.
1.)bA Lingüística histórica, Gramática histórica1 ou Historia interna estuda a
lingua a través do tempo, a evolución das palabras sen atender ás circunstancias
históricas nas que se desenvolve.
É Yakov Malkiel o que usa por primeira vez os termos de Historical
linguistic (Lingüística histórica) e Language history (Historia lingüística ou Historia
da lingua2). Son dúas disciplinas diferentes, pero que se poden axudar mutuamente.
2. Diglosia funcional e diglosia social
2.1. Historia do termo diglosia
1.)c Charles A. Ferguson foi o primeiro en empregar o termo, no artigo
“Diglossia” (1959) publicado na revista Word. Úsao para referirse á situación
do mundo árabe a comezos do séculos XX, no que conviven:
• Unha lingua A: árabe coránico, variedade culta, lingua aprendida.
• Unha lingua B: árabe popular, lingua nativa de tódolos falantes.
Neste caso as dúas linguas conviven en harmonía, A non ameaza a B porque as
dúas linguas pertencen a tódolos falantes. Isto é o que se denomina diglosia
funcional.
)1 John J. Gumperz (1961) matiza o concepto dicindo que a diglosia non só se
restrinxe a sociedades nas que existen dúas linguas, senón que tamén emprega
o termo para distinguir os niveis culto e popular dunha mesma lingua.
)2 J. Fishman (1964) pon en relación a diglosia co bilingüismo, termos
aplicábeis a persoas (de xeito individual) e lugares. Di que as situacións que se
poden dar son:
•Diglosia e bilingüismo: as linguas desempeñan papeis diferentes, pero
tódolos falantes teñen acceso ás dúas.
•Bilingüismo sen diglosia: propia de comunidades nas que se dan cambios
na poboación. Exemplo: os italianos que viven en Nova York usan a súa
lingua materna e van aprendendo a outra lingua.
•Nin bilingüismo nin diglosia: daríase nunha hipotética comunidade
pequena con moi poucas diferenzas sociais, pero é pouco común que no
espazo dun estado haxa unha soa lingua.
•Diglosia sen bilingüismo: dúas linguas conviven nun espazo común. É
propio de sociedades con clases sociais moi afastadas nas que case non hai
contacto entre os grupos sociais.
Outra posíbel situación é a do conflito lingüístico.
2.2. Diferenzas entre a diglosia funcional e a diglosia social
1. Introdución
PAGE 2
1 O termo gramática emprégase en ocasións como sinónimo de morfosintaxe, o que
dificulta a definición do concepto. Ás veces gramática e lingüística confúndense.
2 O termo Historia da lingua é máis transparente.
