Tema 1. Conceptos básicos
1. Historia da lingua e Lingüística histórica
•Historia da lingua: refírese á historia externa e estuda a relación entre a lingua, os cambios
que sofre e os factores históricos e socioeconómicos que afectan ao colectivo que fala esa
lingua.
•Lingüística histórica estuda o cambio lingüístico en si. Tamén chamada gramática histórica.
2. Diglosia funcional e diglosia social
•Diglosia (Ferguson, 1959): Aceptado, estendido e matizado para se referir a unha sociedade
con dúas linguas ou dúas variedades dunha lingua para funcións diferentes, o que hoxe é
para nós diglosia funcional. Ferguson usouno para se referir ao árabe, do que dicía que había
unha variedade popular e outra canónica.
•Diglosia funcional: 2 códigos (A e B); A úsase como ferramenta en rexistros formais, B é
adquirida e usada no cotiá. Non hai conflitividade, son códigos complementarios. A lingua A
non ten falantes nativos.
•Diglosia social: dous grupos en situación de desigualdade usan dúas linguas diferentes.
•Diferenzas:
FUNCIONAL SOCIAL
Variedade: A e B: ENDODIGLOSIA Linguas: A (foránea) e B (autóctona):
EXODIGLOSIA
Distribución funcional (non hai falantes nativos de
A)
Distribución social (si hai falantes nativos de A)
Non hai substitución lingüística, non hai
conflitividade
Si hai substitución lingüística*, si hai conflitividade
Estatismo Dinamismo.
*Substitución lingüística (B → A ou A → B): reacción en favor de B; movementos como o
Rexurdimento, que levan consigo unha pretensión normalizadora. Para que isto pase, ten que existir
conflito lingüístico. Cambiase dun idioma a outro debido ao estatus desa lingua, de A a B; o caso
contrario é menor pero tamén ocorre de B a A. Este tipo de substitución vese cando hai posibilidade
de cambio social de mobilidade social (sc. XX, XXI). Dáse cando hai esta motivación e ocasión
(antes mal visto polos galegos que falaban castelán).
