Cúpulas
A cúpula (tamén coñecida na súa parte exterior como “domo” ou “calota”) é un
elemento arquitectónico que se utiliza para cubrir un espazo de planta circular,
cadrada, poligonal ou elíptica, mediante arcos de perfil semicircular, parabólico ou
ovoidal, rotados respecto dun punto central de simetría.$
Forma xeométrica$
A superficie dunha cúpula pode adoptar distintas formas segundo o método construtivo
e as tradicións formais, variando en función da forma de planta e o perfil de acrdo á
cónica utilizada:
Semiesférica, que é a forma máis simple desde o punto de vista construtivo
tendo en conta o reformulo
Semielipsoide de planta circular, utilizada en cúpulas rebaixadas$
Semielipsoide de planta elíptica, adecuada a espazos rectangulares
Semiparaboloide de planta circular, permite cúpulas máis estilizadas, aliviando
a percepción formal do edificio$
Semiparaboloide de planta elíptica$
Semihiperboloide de planta circular, tamén máis esvelta, mellora o
comportamento estrutural ao reducir empúxelos horizontais.$
Semihiperboloide de planta elíptica$
Baída (ou vaída), cúpula esférica cortada por catro planos verticais e
perpendiculares entre si$
Elementos dunha cúpula $
A base sobre a que se apoia a cúpula pode consistir en
muros continuos ou en arcos sobre pilastras. Cando a base
é cilindrica, a cobertura do espazo resultante pode
construírse mediante unha cúpula simple; noutro caso, a
cuberta convértese nunha cúpula de gajos (gallonada).
Para resolver a transición entre a base circular ou elíptica
da cúpula e a forma cadrada ou poligonal do basamento,
utilizáronse frecuentemente elementos de transición como
trompas ou pechinas. Entre a cúpula propiamente dita, e os
elementos de transición adoita interporse un tambor
cilíndrico ou cimborrio, polo xeral perforado con xanelas,
que posibilitan a iluminación do espazo interior. A iluminación pode así mesmo
complementarse mediante unha lanterna superior, visible desde o exterior como
elemento formal de coronamento do conxunto.$$$