¡Descarga Análisis de Coherencia, Selección y Gramática en Composición Literaria y más Apuntes en PDF de Comunicación Audiovisual solo en Docsity!
TEMA 1A: O CÓDIGO ESCRITO
CHOMSKY
Competencia Actuación KRASHEN Código escrito Composición dun texto --> proceso de composición CÓDIGO ESCRITO Habilidades Adecuación Coherencia Cohesión Disposición do texto CÓDIGO ORAL vs. CÓDIGO ESCRITO Diferencias contextuais Diferencias textuais Adecuación Coherencia Cohesión Gramática: fonoloxía e grafía Gramática: sintaxe Gramática: léxico CÓDIGO ESCRITO: CONCEPCIÓN DA RELACIÓN ORAL-ESCRITO Vigner: 1º, 2º, 3º Scinto Modelo dependente Modelo independente Modelo equipolente Gregory: clasificación das situacións de escritura Escrito para ser dito como se non fose escrito Escrito para ser dito Escrito non necesariamente para ser dito Dito para ser lido como se fose escrito Dito para ser lido
NOAM CHOMSKY
Competencia: coñecemento implícito da lingua. Conxunto de regras gramaticais que comparten os
membros dunha comunidade lingüística. Actuación: emprego da lingua en cada situación real e concreta.
KRASHEN
Código escrito: coñecementos de gramática e da língua que teñen os autores na memoria. (=SABER) Composición do texto: estratexias comunicativas que empregan os autores para producir un escrito. (= SABER FACER)
O CÓDIGO ESCRITO
Soe ser presentado como un sistema de signos que serve para transcribir o código oral. O código escrito non é a simple transcripción do código oral. Para construír textos debemos dominar as reglas fonéticas e ortográficas, morfosintácticas e léxicas e habilidades tales como a adecuación, a coherencia e a cohesión. A adecuación Propiedade do texto que determina a variedade (= tono) e o rexistro (= forma) que se debe empregar. Coherencia Propiedade do texto que selecciona a información e organiza a estrutura comunicativa. Cohesión Propiedade do texto que conecta as diferentes frases entre sí.
CÓDIGO ORAL vs. CÓDIGO ESCRITO Diferencias contextuais Canle oral
Canle escrito
Canle auditivo. O receptor comprende o texto mediante o o 0 0E Ddo.
Canle visual. 0 04 F receptor le o texto.
O receptor percibe os distintos signos do texto sucesivamente.
O receptor os percibe simultaneamente,
Comunicación espontánea. O emisor pode rectificar pero non borrar.
Comunicación elaborada. O emisor pode corrixir e refacer o texto.
Comunicación inmediata no espazo e no tempo.
2. Coherencia C. oral
C. escrito
Selección menos rigurosa da informaci 0 0F 3n.
Selección moi rigurosa da informaci 0 0F 3n.
Máis redundante.
Menos redundante.
Estrutura aberta.
Estrutura pechada.
Estruturas pouco esteriotipadas.
Estrutura esteriotipada.
3. Cohesión C. oral
C. escrita
Menos gramatical.
Máis gramatical.
Emprega moitos recursos paraling 0 0F C0 0E Dsticos.
Emprega poucos recursos paraling 0 0F C0 0E Dsticos.
Emprega bastantes c 0 0F 3digos non-verbais.
Emprega poucos códigos non-verbais.
Referencias exof 0 0F 3ricas.
Referencias endof 0 0F 3ricas.
4. Gramática: fonoloxía e grafía C. oral
C. escrito
Incorpora formas propias dos usos espontáneos e r 0 0E 1pidos.
Non incorpora estas formas.
5. Gramática: morfoloxía C. oral
C. escrito
Solucións pouco formais.
Solucións formais.
Baixa frecuencia de vocablos con significados espec 0 0E Dficos.
Frecuencia moi alta.
Acepta a repetici 0 0F 3n l 0 0E 9xica.
Eliminación da repetici 0 0F 3n l 0 0E 9xica.
Emprego de proformas e hiperónimos como comod 0 0E Dns.
Emprego de vocablos equivalentes e precisos.
Tics lingüísticos ou palabras par 0 0E 1sito
Ausencia destos elementos.
Emprego de muletillas
Tendencia a eliminalas.
Emprego de onomatopeyas, frases feitas...
Emprego moi escaso.
O CÓDIGO ESCRITO: CONCEPCIÓN DA RELACIÓN ORAL-ESCRITO
Vigner Analiza a relación oral-escrito dende a ópica da didáctica. Tres concepcións da ensinanza da lingua: Primeira: Concepción tradicional: o escrito é o modelo normativo que hai que aprender e seguir. A gramática baséase no código escrito. A lingua é monolítica e neutra, prescindindo das variedades dialectais e dos rexistros.
Segunda: O escrito fundaméntase nos plantexamentos da lingüística moderna: o oral é o primordial, o escrito se lle subordina. Terceira: Oral e escrito son dous códigos diferentes e autónomos que vehiculan a mesma lingua. A produción e comprensión do escrito non dependen do código oral. Débense tratar de forma equitativa e por separado.
2. Scinto Modelo dependiente: O oral é a manifestación primeira e principal da linguaxe. Linguaxe = manifestación cultural O escrito é a súa simple transcripción gráfica. Escrito = calco cultural. Modelo independiente: O código oral e o escrito son totalmente independientes. Só son dúas posibles manifestacións de expresar a linguaxe. Modelo equipolente: O código oral e o escrito teñen características estructurais comúns, aínda que teñan funcións distintas e complementarias. C. E. Comúns: Correspondencia entre sonido e grafía, o que permite transcribir a linguaxe oral a escrito (e viceversa). Funcións: preservabilidad (l.oral desapaece/ l.escrito permanece) e o grao de contextualización (l.oral depende do contexto/ l. Escrito é independiente) Tanto Vigner coomo Scinto suxiren: O escrito non precisa da linguaxe oral para expresar e comunicar ideas Ambos deben ser tratados dun xeito equilibrado e independiente. O código escrito e o oral comparten características estructurais pero desenvolven funcións distintas e complementarias. 3. Gregory: situacións de escritura Escrito para ser dito como se non fose escrito: É a execución oral dun texto que foi escrito O escritor debe adecuarse ás características lingüísticas do código oral e empregar os recursos típicos deste: frases inacabadas, repeticións... Esta simulación non debe ser absoluta. Os textos deben conservar algunhas das características do código escrito (p.ex: estrutura ordenada, coherencia ...) O receptor sabe que o texto, aparentemente oral, foi escrito previamente. Escrito para ser dito É a execución oral dun texto que foi escrito para ser dito. Non importa que o receptor recoñeza algún rasgo do código oral. O autor non renuncia ás características habituais do escrito. O oínte só pode escoitar unha vez o texto, polo que o autor debe empregar algúns recursos especiais para facilitar a súa comprensión. É máis redundante. Pode anticipar o tema, distintos apartados e a estrutura; explicar as súas intencións. Escrito non necesariamente para ser dito (lectura dunha carta en voz alta): É a execución oral dun texto que se escribiu para ser lido. Non se escribe para ser executado oralmente. Dito para ser lido como se fose escrito (cartas dictadas en voz alta): Son textos producidos oralmente que máis tarde son transcritos e lidos como se se tratase dun escrito xenuíno. O proceso de produción da mensaxe mantense fiel ao escrito. Dito para ser lido (entrevistas): Son textos que se emiten oralmente e se presentan ao lector por escrito. Poden conservar as características orais orixinais. Se transcriben literalmente, con estilo directo. É unha reproducción da situación oral orixinal.
TEMA 1B: CUESTIÓNS DE ESTILO
DEFINICIÓN DE ESTILO
REDACTAR BEN:
Claridade Concisión Sinxeleza Naturalidade Orixinalidade ESTILÍSTICA Azorín Middleton Murry Baroja A ENTONACIÓN A PALABRA Palabras baleiras de significado Palabras cheas Palabras alfileres Termos unívocos Termos equívocos A HARMONÍA ESTILÍSTICA – PELAYO FERNÁNDEZ COMUNICACIÓN HUMANA PROCESO DE COMUNICACIÓN Emisor Receptor Mensaxe Código Canle Contexto INFORMACIÓN (COMUNICACIÓN = INFORMACIÓN) PARADIGMA DE LASSWELL COMUNICACIÓN DE MASAS COMUNICACIÓN COLECTIVA
DEFINICIÓN DE ESTILO
Dominio da palabra, oración e párrafo Técnicas de ideación, estruturación e desenrolo dun texto. Revisión do texto. Consideración do contexto retórico no proceso de escritura. DEF: é a manifestación persoal do autor. Hai tantos estilos como autores.
2. REDACTAR BEN Construír frases con claridade, concisión, sinxeleza, naturalidade e orixinalidade. Claridade É cando o pensamento do que escribe penetra na mente do lector. Consíguese cunha exposición limpa, sitaxe correcta e vocabulario e léxico adecuado. É necesario que a construción de frases responda á orde lóxica (S+V+P). 2. Concisón Só se empregarán as palabras que sexan absolutamente precisas para expresar o que queremos. Deixar de lado as vaguedades e ir ao que realmente importa. 3. Sinxeleza Fuxir do enrevesado, artificioso, complexo. 4. Naturalidade Emprego de palabras e frases propias do tema a tratar. Escribir coa palabra propia, simple e exacta. Naturalidade non é escribir como se fala. 5. Orixinalidade Radica na sinceridade do autor. Se escribir é pensar, cada un escribe como pensa e sinte. Orixinalidade consiste nun modo novo, persoal e sinceiro de enfocar un asunto.
3. ESTILÍSTICA
1. Azorín Normas: Poñer unha cousa despois de outra e non mirar aos lados. Non entreterse Non cargar con adxectivos Non á lentitude 2. Middleton Murry Estilo: cualidade da linguaxe que comunicac con precisión emocións ou pensamentos. O estilo perfecot é cando a comunicación do pensamento/emoción se alcanza exactamente. 3. Baroja Estilo perfecto: decir o que se quere dicir e facelo con exactitude.
PARADIGMA DE LASSWELL
Quen?: comunicador Que di?: mensaxe Por que canle?: medio de comunicación A quen?: ao receptor Con que efectos?: credibilidade, consecuencias...
COMUNICACIÓN DE MASAS Precísase: Un conxunto de profesionais que empregen unha tecnoloxía e que formen unha organización Gran número de receptores Grado de proximidade física entre E e R moi baixo A retroalimentación (feedback) debe ser moi baixa debido á dificultade de obter información da resposta.
A COMUNICACIÓN COLECTIVA
É a que transmite os mensaxes públicamente por medios de comunicación de forma indirecta e unilateral a un público disperso.
TEMA 1C: O PROCESO DE COMPOSICIÓN
COMPOSICIÓN LITERARIA
Invención Disposición Elocución REDACCIÓN Fase 1: xeración e organización das ideas Fase 2: Etapa 1: Estratexias de composición Conciencia dos lectores Planificación da estrutura Reler Correccións Recursividade Proceso lineal Proceso recursivo Etapa 2: Estratexias de apoio Etapa 3: datos complementarios Lectura e esquemas Lectura e resumes PROCESO DE COMPOSICIÓN Modelo das etapas (Rohman) Etapa 1: preescribir Etapa 2, 3...: escribir e reescribir Modelo procesador de textos (Van Dijk) Macrorreglas de comprensión Macrorreglas de produción Modelos cognitivos Linda Flower Prosa do escritor Prosa do lector Flower e Hayes Situación de comunicación Problema retórico Texto escrito Proceso de escribir Planificar Redactar Examinar Memoria a longo prazo
COMPOSICIÓN LITERARIA
Como xerarei as ideas?
0 0 5 4
0 0 E 9
0 0 cnica de xeraci (^) F 3n de ideas
Como ordearei as ideas no escrito?
Clasificación e ordeación das ideas
Fase 2: Produción do texto Etapa 1: Estratexias de composición Os escritores xeran ideas, as enriquecen, as organizan para un lector concreto e as traducen ao código escrito.
1. Conciencia dos lectores Os escritores deben ser conscientes da audiencia, e deben pensar nas súas características e en que se lles quere dicir. 2. Planificar a estrutura Facer un esquema, tomar notas e pensar en todos estos aspectos antes de redactar. 3. Reler Deternos mentres escribimos e reler os fragmentos para poder manter o sentido global do texto. 4. Correccións Retoques posteriores á lectura do texto que afectan ao seu contido, ás ideas expostas e á ordenación. 5. Recursividade Proceso lineal: Planificar a estrutura Primeiro borrador + novas ideas Revisión Texto final Proceso recursivo: Planificar a estrutura: 1º borrador 1º borrador + ideas novas: reformular a estrutura = 2º borrador 2º borrador + ideas novas: reformular a estrutura = 3º borrador ... 2. Etapa 2: Estratexias de apoio Son estratexias encamiñadas a solucionar as diferencias de coñecemento que se lle van plantexando ao autor. Diferencias gramaticais ou léxicas Diferencias textuais Diferencias de contido 3. Etapa 3: Datos complementarios Moitos textos extráense doutros textos, e para poder empregar este recurso é importante saber ler e resumir escritos. 1. Lectura e esquemas
Para comprender de xeito adecuado un texto e recordar a súa información debemos reconstruír e ordenaro o seu contido nunha estrutura xerárquica
2. Lectura e resumes Identificar a información relevante do orixinal.
O PROCESO DE COMPOSICIÓN
O modelo das etapas: Rohman Etapa 1: Preescribir Engloba dende que o autor se plantexa a necesidade de escribir un texto ata que obtén unha idea xeral del. É unha etapa intelectual interna. O autor elabora o seu pensamento e non escribe nada. Defínea como o proceso de descubrimento do tema do escrito. Un proceso mental no que o escritor pensa activamente no tempa sobre o que vai a escribrir.
2. Etapa 2: Escribir e reescribir Etapas da redacción do escrito, dende que se apuntan as primeiras ideas ata que se corrixe a última versión. 2. O modelo procesador de textos: Van Dijk Formula un modelo de procesamento de textos que inclúe a comprensión escrita e a produción, tando te textos escritos como orais. Elabora un conxunto de regras para a codificación e descodificación da lingua Habilidades receptivas: a comprensión oral e escrita. Especifica como un individuo pode comprender unha secuencia de oracións, como capta o sentido globarl e como o almacena na súa memoria. Habilidades productivas: conxunto de procesos de reproducción, reconstrución e elaboración das informacións xa memorizadas. Reproduce as informacións que adquiriu fai tempo coa comprensión doutro texto, e elabora un novo. Conceptos básicos: Macroesctruturas: conxunto das informacións máis importantes, ordeadas dunha forma lóxica que elabora un individuo para procesar un texto. O resume mental dun escrito. Macrorreglas lingüísticas de comprensión e produción: o individuo deberá utilizalas para elaborar e desenrolar as macroestruturas. Macrorreglas de comprensión: Omitir: omitir as proposicións non importantes Xeralizar: unha proposición que contén un super concepto substitúe ás proposicións que conteñen conceptos englobados no super concepto. Construír: secuencia de proposicións que indique requisitos normais, compoñentes (...) substitúese por unha proposición que designe esa circunstancia. Macrorreglas de producción: Adxuntar: engadir proposicións de detalle Particularizar: dun concepto xeral, construír conceptos parciais Especificar **3. Modelos cognitivos
- O modelo de Flower** Como punto de partida, diferencia expresión de comunicación. Expresión = Prosa do escritor: escribir para nos mesmos. O único que queremos é transcribir e gardar as nosas ideas. Comunicación = Prosa do lector: escribimos para que alguén nos entenda.
Prosa do escritor
Claridade Construción que cautiva a atención ESTILO PERIODÍSTICO Claridade Concisión Densidade Exactitude Sinxeleza Precisión Naturalidade Orixinalidade Brevedade Variedade Atracción Ritmo Cor Sonoridade Detallismo Corrección e propiedade MODALIDADES ESTILÍSTICAS Estilo informativo Estilo de solicitación de opinión / editorial Estilo ameno XÉNEROS PERIODÍSTICOS Información Reportaxe Crónica Artigo ou comentario SUBXÉNEROS Reportaxe De acontecementos De acción De citas De seguimento Interpretativo Investigativo De precisión Crónica: xudicial, de sucesos, taurina... Artigo ou comentario Columna de análise Columna de opinión Columna persoal
A LINGUAXE PERIODÍSTICA (MARTÍNEZ ALBERTOS)
Tres cualidades: Linguaxe non literal: existe a necesidade dunha economía expresiva eficaz nos obxectivos informativos e non unha preocupación pola calidade estética. Fala coloquial de nivel culto: o periodista debe escribir como quen está falando. Debe ser facilmente comprensible.
Linguaxe apoiada na construción nominal: ofrece a posibilidade de imprimir un estilo nervioso nas oracións gracias á brevedade e á concisión, gran caracter obxectivo e impersonal; alto grao de esquematización conceptual e expositiva. Detalles concretos e prácticos: Os verbos deben empregarse na forma activa para dar vigor e sensación de actualidade. Evitar os vocablos poéticos. Os técnicos sempre son útiles. É preferible empregar unha oración substantiva antes que un adxectivo calificativo. Utilizar o menor número de comas posibles Ter cuidado coas imaxes e metáforas, que mal empregadas poden dar sensación de cursilería e afectación. Non repetir, nin chamar a atención cos recursos tipográficos. O 'eu' do periodista non debe existir no xénero periodístico da información. Sí na crónica e no reportaxe. DOVIFAT : A linguaxe periodística require tres cousas: Concisión: exposición repousada e obxectiva dos feitos. “Empregar só as palabras indispensables, xustas e significativas para expresar o que se quere dicir” (M. Vivaldi). Claridade: nace da frase curta. Construción que cautive a atención: emprego de técnicas estilísticas ao estruturar o traballo periodístico con finalidade informativa. Dar cabida ao mais importante na primeira liña, e ir agregando o resto segundo a súa importancia.
O ESTILO PERIODÍSTICO Estilo periodístico (global) non é estilo informativo (modalidade específica do primeiro Martín Vivaldi establece 16 cualidades: Claridade: obrigación de pensar en calquera tipo de lector, culto ou inculto. Concisión: empregar só as palabras indispensables, xustas e significativas Densidade: que cada palabra ou frase esté chea de sentido Exactitude: empregar as palabras adecuadas Precisión: ir directo ao grao Sinxeleza: emprego das palabras de uso común Naturalidade: empregar palabras ou expresións propias do ámbito personal e social do que se escribe Orixinalidade: decir as cousas tal e como as vemos e sentimos Brevedade: dicir só o que se teña que dicir Atracción: non olvidarse do 'como' Ritmo: irá imposto polos acontecementos que se narran Cor: facer descripcións dun xeito pintoresco, plástico Sonoridade: búsqueda da resonancia mental Detallismo: os detalles axudan a dar dimensión humana. Corrección e propiedade: facer un correcto uso da gramática A linguaxe periodística deberá ser: clara, fluída, equilibrada, expresiva, gramaticalmente correcta, adecuada ó xénero e ó tratamento técnico da mensaxe e ordeada.
MODALIDADES ESTILÍSTICAS
Estilo informativo Informar ós lectores. Transmisión de datos con ánimo obxectivo. É o estilo periodístico por antonomasia Estilo de solicitación de opinión ou editorial Conxunto de formas de expresión periodística destinadas a conseguir o convencemento dos lectores. Xulgan e valoran as noticias en función á orientación ideolóxica do periódico. Tres modos fundamentais: Modo editorializante con estilo didascálico: o que se di debe ser creído polos lectores. Deben aceptar pasivamente todo o que se lles razona e argumenta.
