CONSTITUCIÓNS ESPAÑOLAS
Constitución de 1812
En xuño de 1808, fórmanse as Xuntas en cidades e vilas. As elites dominantes coa
axuda do pobo, crearon novas institucións de goberno, as Xuntas, que se encargaron da
loita contra franceses e tamén de propugnar medidas para reformar o sistema político.
As Xuntas asumiron o poder supremo e a soberanía na súa xurisdición, substituíron ás
institucións e ás autoridades tradicionais e declarar a guerra a Francia. En cada
poboación estableceuse unha Xunta local, todas elas baixo a autoridade da Xunta
suprema provincial. En Galicia comezou a sublevación contra Francia, na provincia da
Coruña. As Xuntas provincias formaron a Xunta Suprema Central Gobernativa de
España e Indias, que exerceu o goberno dende setembro de 1808. A Partir de 1810 foi
substituída polo Supremo Consello de Rexencia.
Durante a guerra, xurdiu a necesidade de convocar Cortes xerais para coñecer a vontade
do país. Liberais pretendían establecer unha constitución baseada na soberanía do pobo
e na separación de poderes. As Cortes reuníronse en Cádiz o 24 de setembro de 1810.
Asistiron liberais e absolutistas realistas. Elaborouse a Constitución e ademais,
numerosos decretos que eliminaron o Antigo Réxime e establecían un novo modelo
político, administrativo, social e económico inspirada no liberalismo. Os decretos
destacados foron a proclamación da soberanía nacional e a separación de poderes e a
abolición dos señoríos xurisdicionais e dos privilexios de orixe feudal. Tamén
decretaron a liberdade de imprenta, a regulamentación do poder executivo, a formación
de Consellos populares e Deputacións provincias, a creación do Tribunal Supremo de
Xustiza e a supresión do Tribunal de Inquisición. Estas medidas das Cortes de Cádiz
foron revolucionarias e as masas populares, facendo caso dos eclesiásticos, víronas
como atentatorias contra a relixión e a tradición.
O 19 de marzo de 1812 aprobouse a Constitución polas Cortes Xerais Extraordinarias
reunidas na cidade de Cádiz, que é coñecida popularmente co nome de La Pepa, día de
San Xosé, de aí dito alcuño. Oficialmente, a Constitución de Cádiz estivo en vigor dous
anos, desde o día da súa promulgación ata o 24 de marzo de 1814, día en que foi
revogada co regreso a España do rei Fernando VII. Aínda que foi restaurada de 1820 a
1823 durante o Trienio Liberal e de 1836 a 1837 como norma constitucional transitoria
durante a elaboración da Constitución española de 1837. De ideoloxía liberal, establece
un novo modelo político baseado na soberanía nacional , o poder reside no pobo, e este
elixe ós seus representantes mediante sufraxio universal, aínda que, masculino.
Ademais, establece a separación de poderes, a monarquía constitucional como forma de
goberno, recolle unha serie dereitos e liberdades como son a liberdade de imprenta, a
igualdade ante a lei e a propiedade privada. Esta Constitución establece tamén o
unitarismo e centralismo político e por outro lado o catolicismo do Estado.
Constitución de 1869
En setembro de 1868, en Cádiz, tivo lugar a Revolución a Gloriosa, cun levantamento
das tropas da Mariña. O malestar social crecente e o descontento da clase política polas
