Guía para o comentario de texto filosófico
A tarefa de comentar un texto filosófico non difiere sustancialmente doutro tipo de
comentarios. A función principal do comentario é comprender, por unha banda, o que o
texto mostra, é dicir, o que aparece literalmente escrito, e por outra, o que se oculta no
texto, aqueles aspectos non manifestados expresamente, pero que dan sentido ao propio
texto (intención do autor, problemas aos que intenta responder, circunstancias da época,
pensamento xeral do autor, etc.)
Para realizar un comentario de texto é necesario utilizar uns instrumentos ou técnicas que
nos faciliten a tarefa. Ademais, é necesario moita práctica.
Vaiamos por partes para non perdernos. Primeiro trataremos a parte do resumo, que é o
aspecto que atende máis á literalidade do texto. Despois dedicarémonos á explicación, que
é a actividade máis comprensiva do comentario.
1.- Resumo do texto:
O primeiro que temos que facer cando temos que resumir un texto é seguir o seguinte
procedemento:
a) Realizar unha primeira lectura de todo o texto. Isto permitiranos ter unha visión xeral
das cuestións que se suscitan no mesmo. Algúns alumnos comezan a subliñar na primeira
lectura co que ao ter unha visión parcial do texto non subliñan correctamente.
b) Realizar unha segunda lectura subliñando as ideas principais, as secundarias, os
conceptos relevantes e os términos descoñecidos (é moi importante comprender estes
términos, ben mediante a utilización do dicionario ou preguntando a algunha persoa
experta). Os defectos máis xeneralizados dos alumnos no uso da técnica do subliñado
adoitan ser dous: subliñar a case totalidade do texto enon subliñar prácticamente
nada.
c) Realizar algún tipo de esquema. É importante que este teña unha estrutura xerárquica, o
cal permitiranos mostrar a estrutura do texto: ideas principais, ideas secundarias e as súas
relacións entre as mesmas. Un modelo de esquema jerarquizado son os mapas
conceptuais. É característico nos alumnos non realizar este paso, co cal ao realizar o
resumo obtense un mal resultado: repetición de ideas, copia literal do texto, desorde e
falta de estrutura,... A utilización de esquemas xerarquizados tamén facilitará a tarefa de
explicar ordenadamente o texto.
d) Redactar o resumo. Nel hai que facer constar: a idea ou ideas principais, as ideas
secundarias e as relacións existentes entre elas, é dicir, a estrutura lóxica ou de
razonamiento do texto. Atender aos aspectos sintácticos do texto facilitaranos esta tarefa.
1
