Textos Queneau, Apuntes de Lengua y Literatura Gallega

¡Descarga Textos Queneau y más Apuntes en PDF de Lengua y Literatura Gallega solo en Docsity!

TEMA I

A VARIACIÓN LINGÜÍSTICA

NA LINGUA GALEGA

Lingua Galega II Xavier Varela - Ramón Mariño Clases interactivas Textos escritos

TIPOLOXÍA E XERARQUIZACIÓN DA VARIACIÓN EXTRALINGÜISTICA

proposta de modificación a Monteagudo (2005)

diaglósica xeosociolectal diatópica diastrática dialectal nomolectal diamésica comunicativo-situacional DIAFÁSICA gremiolectal

Oralidade Escritura medio auditivo: materia fónica (^) medio visual: materia gráfica adquisición natural adquisición artificial comunicación espontánea comunicación elaborada produto efémero ( verba volant ) (^) produto estable ( scripta manent ) comunicación inmediata comunicación diferida uso de códigos non verbais (^) uso escaso de códigos non verbais interacción non hai interacción actividade social (^) actividade individual inconsciente consciente contexto extralingüístico moi importante (^) contexto extralingüístico pouco relevante

VARIACIÓN DIAMÉSICA: ORAL / ESCRITO

REXISTRO Formal Semiformal Informal Control Máximo. Medio. Mínimo. Ámbito da comunicación Público e institucionalmente mediado Semipúblico Privado Coordenadas comunicativas Relacións participantes Impersoal Persoas pouco coñecidas. Situacións con certo distanciamento (por razóns de xerarquía) Persoas coñecidas. Situacións sen distancias nin xerarquías Mensaxe Reflectida e planificada? Improvisada ou espontánea Tensión Alta? Baixa Características da mensaxe Velocidade elocutiva Baixa? Alta

A VARIACIÓN DIAFÁSICA: ESTILO OU GRAOS DE FORMALIDADE

Un día cara ás doce, pola banda do parque Monceau,

enriba da plataforma traseira dun autobús máis ou menos

completo da liña S (hoxe 84), avistei un personaxe de pescozo

ben longo que levaba un chapeo flexible rodeado por un

5 galón trenzado en lugar de cinta. Este individuo interpelou

de repente ao seu veciño, pretendendo que este lle pisaba

adrede os pés cada vez que subían ou baixaban viaxeiros.

Por outra parte, abandonou rapidamente a discusión para

lanzarse sobre un sitio que quedara libre.

10 De alí a dúas horas volvino ver diante da estación de

Saint-Lazare de moita conversa cun amigo que lle aconsellaba

diminuír a abertura do colo do seu gabán mandándolle

13 subir o botón superior del a algún xastre competente.

RAYMOND QUENEAU. TEXTO 16 (Relato)

Raymond Queneau: Exercicios de estilo (1995:26)

No S, a unha hora punta. Un tipo duns vinteseis anos, sombreiro flexible con cordón en vez de cinta, pescozo longo de máis como se llo estiraran. Baixa a xente. O tipo en cuestión berra contra un veciño. Repróchalle que o rempuxe 5 cada vez que pasa alguén. Tono choromiqueiro que pretende pasar por duro. Ao que ve un sitio libre bótase enriba. De alí a dúas horas, volvo encontralo na Praza de Roma, diante da estación de Saint-Lazare. Está cun compañeiro que lle di: «Deberías mandar poñer outro botón máis 10 no gabán». Móstralle onde (na abertura do colo) e por que.

RAYMOND QUENEAU. TEXTO 1 (Anotacións)

Raymond Queneau: Exercicios de estilo (1995:11)

Raymond Queneau: Exercicios de estilo (1995:54)

RAYMOND QUENEAU. TEXTO 42 (Coloquial)

Pasabun cacho dar doce cando dei subido no ese. Subo

entón, pago meu billete como ten que ser. ¿E non vou e

reparo nun ghichiño cun pescozo grandismo (¡nin que fora

un telescopio!) e unhaspecie de cinta arredor do capucho?

5 Miro prel porco topo un perfeuto papán, cando vai e ¡non se

che pon a chamarñe a atención ao veciño do lado! Ei oíu,

podía ter máis coidado ou, que me parez cadrede, choromícañe,

estame escarallando as patas, pisándomas seguido sen

parar, lárgañe. E nesas, todo teso, vaise sentar o infiliz.

10 Común papán.

Paso dimpois pola Praza de Roma e cáchoo dándoñe á

lingua con outro lampantín da súa corda. Oíches, sóltaño

outro, pois debíaste acupar en poñer outro botón na túa coroza,

14 arrematou.

Texto limpo

RAYMOND QUENEAU. TEXTO 78 (Barrallete)

Un claro polo michialbeiro enriba das trelas trasufa dun

chián, firgo un pinzo cunha cachamea largaña e un guineo

roduzado por unha lea en lugumelo de cinturria. De súpeto,

rútalle a un belén de cercurria porque caneaba sobre os

5 zurrios dileces. Pero niquis varil, esguellou cara unha calcanta

balduzada.

Dalibis a duapes caneas, fírgoo diantrufo da guaina dos

caureles de Queico Lázaro cun belén xiro do mesmo buxado

9 que lle arromanaba do fiaño de sumén.

Raymond Queneau: Exercicios de estilo (1995:97)

OS CINCO TEXTOS DE QUENEAU NOS EIXOS DIASTRÁTICO E DIAFÁSICO

NIVEL Culto Popular REXISTRO ~ ESTILO Formal Ampuloso - Semiformal Relato - Informal Anotación Coloquial Barallete

Raymond Queneau: Exercicios de estilo (1995:53)

RAYMOND QUENEAU. TEXTO 41 (Ampuloso)

Na hora en que comenzan a se fender os rosados dedos da aurora, subín cal vertixinoso dardo a un autobús de potente estatura e ollos de vaca da liña S de sinuoso traxecto. Reparei, coa precisión e agudeza visual do Indio no sendeiro 5 da guerra, na presencia dun rapaz que tiña o pescozo máis longo que o da xirafa de rápido pé e un sombreiro flexible, mol e fendido, adornado cunha trenza cal heroe dun exercicio de estilo. A funesta Discordia de seos de feluxe veu coa súa boca apestosa por un baleiro de dentífrico, a 10 Discordia - dicía- veu insuflar o seu maligno virus entre este rapaz de pescozo de xirafa e trenza de arredor do sombreiro, e mais un viaxeiro de aspecto indeciso e fariñento. Este dirixiuse a aquel nos seguintes termos: «Escoite, home malvado, diríase que me anda a pisar os pés adrede». Pronunciadas 15 estas palabras, o rapaz de pescozo de xirafa e trenza de arredor do sombreiro foise axiña sentar.. , Máis tarde, na Praza de Roma, de maxestuosas proporcións, avistei de novo o rapaz de pescozo de xirafa e trenza de arredor do sombreiro, acompañado por un amigo árbitro 20 de elegancias que profería esta crítica que puiden oír coa miña orella áxil (crítica dirixida á vestimenta máis externa do rapaz de pescozo de xirafa e cinta de arredor do sombreiro): «Deberíaslle diminuír a abertura do colo mediante a adición 24 ou o elevamento dun botón na periferia circular». Texto limpo

AMPULOSO

Trazos léxicos

 Utilización dun vocabulario moito máis variado, con utilización de

sinónimos pouco usuais para os verbos de percepción: avistei (18), ou de

fala: profería (20), ou, en xeral, para palabras de uso cotiá: en vez de

“poñer outro botón máis”, dise: “diminuír a abertura do colo mediante a

adición ou o elevamento dun botón na periferia circular”.

Trazos retóricos

 Uso de moitas figuras retóricas propias da literatura, especialmente

poéticas: metáforas non usuais, comparacións, personificacións:

“os rosados dedos da aurora” (1-2), “cal vertixinoso dardo” (2), “un

autobús de potente estatura e ollos de vaca” (2-3), “coa precisión e

agudeza visual do Indio no sendeiro da guerra” (4-5), “o pescozo

máis logo que o da xirafa de rápido pé” (6) [cf. “nin que fóra un

telecopio” do T 42], “adornado cunha trenza cal heroe dun exercicio

de estilo” (7-8), “A funesta Discordia de seos de feluxe” (8),

“maxestosas proporcións” (17-8), “un amigo árbitro de elegancias”

(19-20) [alusión cultista a Petronio, escritor e político romano, asesor

de Nerón, chamado arbiter elegantiae ).

AMPULOSO  Sinestesia (Tropo que consiste en mesturar sentimentos con sensacións visuais, olfativas, gustativas): “aspecto indeciso e fariñento” (12).  Vocativo: “Escoite, home malvado, diríase…” (13-4).  Repeticións con apelación ó autor: “A funesta Discordia… a Discordia

• dicía – ” (8-19), ou da frase nominal completa coa que describe a un dos personaxes: “o rapaz de pescozo de xirafa e trenza de arredor do sombreiro” (15-16, 18-19).  Utilización de tempos verbais de cortesía, como o futuro hipotético: “ diríase que me anda a pisar os pés adrede” (14), “ Deberíaslle diminuír…” (23).

Raymond Queneau: Exercicios de estilo (1995:53)

RAYMOND QUENEAU. TEXTO 41 (Ampuloso)

Na hora en que comenzan a se fender os rosados dedos da aurora, subín cal vertixinoso dardo a un autobús de potente estatura e ollos de vaca da liña S de sinuoso traxecto. Reparei, coa precisión e agudeza visual do Indio no sendeiro 5 da guerra, na presencia dun rapaz que tiña o pescozo máis longo que o da xirafa de rápido pé e un sombreiro flexible, mol e fendido, adornado cunha trenza cal heroe dun exercicio de estilo. A funesta Discordia de seos de feluxe veu coa súa boca apestosa por un baleiro de dentífrico, a 10 Discordia - dicía- veu insuflar o seu maligno virus entre este rapaz de pescozo de xirafa e trenza de arredor do sombreiro, e mais un viaxeiro de aspecto indeciso e fariñento. Este dirixiuse a aquel nos seguintes termos: «Escoite, home malvado, diríase que me anda a pisar os pés adrede». Pronunciadas 15 estas palabras, o rapaz de pescozo de xirafa e trenza de arredor do sombreiro foise axiña sentar.. , Máis tarde, na Praza de Roma, de maxestuosas proporcións, avistei de novo o rapaz de pescozo de xirafa e trenza de arredor do sombreiro, acompañado por un amigo árbitro 20 de elegancias que profería esta crítica que puiden oír coa miña orella áxil (crítica dirixida á vestimenta máis externa do rapaz de pescozo de xirafa e cinta de arredor do sombreiro): «Deberíaslle diminuír a abertura do colo mediante a adición 24 ou o elevamento dun botón na periferia circular». Trazos tipográficos total

Raymond Queneau: Exercicios de estilo (1995:53)

RAYMOND QUENEAU. TEXTO 41 (Ampuloso)

Na hora en que comenzan a se fender os rosados dedos da aurora, subín cal vertixinoso dardo a un autobús de potente estatura e ollos de vaca da liña S de sinuoso traxecto. Reparei, coa precisión e agudeza visual do Indio no sendeiro 5 da guerra, na presencia dun rapaz que tiña o pescozo máis longo que o da xirafa de rápido pé e un sombreiro flexible, mol e fendido, adornado cunha trenza cal heroe dun exercicio de estilo. A funesta Discordia de seos de feluxe veu coa súa boca apestosa por un baleiro de dentífrico, a 10 Discordia - dicía- veu insuflar o seu maligno virus entre este rapaz de pescozo de xirafa e trenza de arredor do sombreiro, e mais un viaxeiro de aspecto indeciso e fariñento. Este dirixiuse a aquel nos seguintes termos: «Escoite, home malvado, diríase que me anda a pisar os pés adrede». Pronunciadas 15 estas palabras, o rapaz de pescozo de xirafa e trenza de arredor do sombreiro foise axiña sentar.. , Máis tarde, na Praza de Roma, de maxestuosas proporcións, avistei de novo o rapaz de pescozo de xirafa e trenza de arredor do sombreiro, acompañado por un amigo árbitro 20 de elegancias que profería esta crítica que puiden oír coa miña orella áxil (crítica dirixida á vestimenta máis externa do rapaz de pescozo de xirafa e cinta de arredor do sombreiro): «Deberíaslle diminuír a abertura do colo mediante a adición 24 ou o elevamento dun botón na periferia circular».

Maiúsculas