Preuzmite Uvod u programiranje i više Rezime u PDF od Programiranje samo na Docsity!
PROGRAMIRANJE
Programiranje u današnjem smislu nastalo je sa pojavom fon Nojmanovog tipa. Moglo je da se programira samo na mašinski zavisnim programskim jezicima. Jezici višeg nivoa nastaju nakon polovine 1950ih i drastično su olakšali programiranje.
„Računar sa uskladištenim programom u kome bi instrukcije računara bile uskladištene na isti način kao i podaci.“ Na ovakvoj zamisli se kasnije zasnivala konstrukcija računara, Fon Nojmanova arhitektura. Memorija sadrži instrukcije i podatke.
Viši programski jezici namenjeni su ljudima, ne mašinama. Specijalizovani programi koji mogu automatski da proizvedu mašinski kod za specifičan računar na kome se programi izvršavaju su:
- Jezički procesori
- Programski prevodioci
- Kompajleri
Omogućena je prenosivost programa i olakšano je programiranje.
FAZE:
- Planiranje
- Pisanje– unošenje programa na višem programskom jeziku (izvorni program,izvorni kod ili source code)
- Prevođenje – dobija se prevedeni kod na mašinskom jeziku (object code) --programski prevodilac
- Povezivanje- više objektivnih programa povezuje se objektivnim kodom iz standardne biblioteke u celinu (executable program). Povezivanje vrši linker.
- Kreiran je program u izvršnom obliku (izvršava se)
PRVI VIŠI PROGRAMSKI JEZICI:
- FORTRAN (1953-1957) – Unete matematičke formule prevodi u niz instrukcijakoje računar može da izvrši. Autor je Džon Bakus koji je implementirao i prvi kompajler za ovaj jezik
- LISP- Džon Mekarti, veštačka inteligencija
- COBOL- (krajem 1950), oblast poslovanja, *GoTo naredba(skokovi u programima), teško razumeti i održavati program
- ALGOL 60 – (Krajem 1950ih), uneo mnoge koncepte prisutne u skoro svim današnjim jezicima
- C-( Tokom 1970ih), osnovni jezik sistemskog programiranja
- PASCAL- (1970ih), cilj je da ohrabri strukturno programiranje koje se idalje koristi
Dolazi do nastanka objektivno-orjentisanih jezika koji olakšavaju izradu velikih programa i podelu posla u velikim programskim timovima
- C++ - (1980ih), nadograđuje jezik C objektivno-orjentisanim konceptima
- JAVA- (1990ih), pod uticajem interneta, osnovna ideja je prenosivost izvršnog koga između heterogenih računarskih sistema
- C#- (1990ih), Microsoft je započeo razvoj, koristio se za programiranje Windows aplikacija
- PHP, Java Script, Python, Ruby – pojavom veba, to su skript jezici
PROGRAMSKA PARADIGMA
Određuje stil ili način programiranja Pogled koji programer ima nad programom i njegovim izvršavanjem. Najznačajnije su:
- Imperativna (C, Pascal, Fortran, Basic)
- Objektno-orjentisana (C++, Java, C#)
- Funkcionalna (Lisp, Haskell, ML)
- Logička (Prolog)
Imperativni programski jezik Stanje programa karakterišu promenljive kojima se predstavljaju podaci i naredbe kojima se vrše određene transformacije promenljivih
Objektno-orjentisana paradigma Zasnovana je na skupu objekata koji imaju međusobnu interakciju. Obezbeđuje alate pomoću kojih programer predstavlja objekte tj. elemente u prostoru problema.Omogućeno je da se problem rešava sa ugla problema a ne računara
Sintaksa – bavi se pitanjem ispravnosti programa. Načinima za kombinovanje osnovnih elemenata jezika u ispravne jezičke konstrukcije
Leksika (podoblast sintakse)- bavi se opisivanjem osnovnih gradivnih elemenata jezika
Semantika – bavi se pitanjem značenja programa
Leksički analizator – deo programskog prevodioca koji se bavi leksikom programa
Sintaksički analizator - deo programskog prevodioca koji se bavi sintaksom programa
Semantika za dati program opisuje koje je izračunavanje opisano tim programom. Postoje statička i dinamična semantika.
Jezički procesori (programski prevodioci)
Analiziraju leksičku, sintaksičku i donekle semantičku ispravnost programa. Na osnovu ispravnog ulaznog programa generišu kod na mašinskom jeziku (vrši izračunavanje koje je opisano na višem programskom jeziku)
Da bi konstrukcija jezičkih procesora bila moguća potrebno je imati precizni opis leksike, sintakse i semantike.
KOMPAJLERI - faza prevođenja potpuno razdvojene
INTERPRETATORI -faza prevođenja isprepletane
OSNOVNO O JEZIKU C
-Nastao je 1972 godine. -Razvio ga je Denis Riči.
- Provobitna namena mu je za pisanje sistemskog softvera u okviru operativnog sistema UNIX. -U razvoju se insistiralo na prenosivosti koda i standardizaciji. -Spada u grupu proceduralnih jezika. -Programerima nudi ditektan pristup memoriji i njegove konstrukcije se prevode na mašinski jezik. -Kreiran je u minimalističkom duhu-ima mali broj ključnih reči.
- Standard K&R – Bojan Kerninger i Denis Riči (1978)
- Standard ANSI C i ISO C – Predstavljaju zvaničku standardizaciju jezika C
Naredba RETURN O prekida funkciju MAIN i kao njen rezultat vraća vrednost INT a.^ – Deklaracija promenljive, uveli smo promenljivu „a“ celobrojnog tipa INT SCANF_S – Omogućava učitavanje vrednosti neke promenljive sa standardnog ulaza
% ili % d – celobrojna vrednost
Specifikator Tip Napomena % d int dekadni ispis % f float, double ispis bez eksponenta % Lf long, double ispis bez eksponenta % hd short dekadni ispis % lf long dekadni ispis % c char ispis karaktera
___ - tabulator (razmak)
___ - novi red
%% - ispis znaka %
___ - ispis znaka _
___ - ispis znaka “
%3c – štampa karakter u tri pozicije u desno _ _!
%3d – štampanje broja na 3 pozicije ili %6 na 6 pozicija
%f – štampa kao realan broj
%6f – štampa kao realan broj širok najviše 6 znakova
%2f – štampa kao realan broj sa 2 decimale
%6.2f – štampa kao realan broj širok najviše 6 znakova pri čemu su 2 iza decimala
a%2 – ostatak pri deljenju
a%2= = 0 – deljenje ako je ostatak =
SQRT – za računanje kvadratnog korena
Naredbe i kontrola toka
Naredbe su osnovni elemnti kojima se upisuju izračunavanja u programima. Naredbe se izvršavaju sekvencijalno tj.odozgo na dole. Izmena naredbe se vrši pomoću upravljačkih naredbi. U njih spadaju:
a. Naredbe primanja ili selekcije – omogućavaju izvršenja određenih naredbi u zavisnosti od ispunjenja, odnosno neispunjenja datih uslova (IF else/ switch) b. Naredbe ponavljanja – omogućavaju da se __ skup naredbi izvršava (petlje, ciklusi ili interacija) više puta (for / while)
Osnovni oblik naredbe koji se javlja u C-u je naredba izraza.
Svaki izraz završen karakterom .;“ je naredba.
Poseban slučaj osnovne programske naredbe je prazna naredba. Blok naredba ili sekvenca predstavlja skup programskih naredbi koje čine jednu celinu i koje se izvršavaju jedna za drugom. Piše se unutar vitičastih zagradi i ima opšti oblik.
Upotreba blok naredbi:
- Za grupisanje više naredbi u jednu celinu
- Kao telo neke funkcije
- Za ograničavanje uloge određenih opisnih naredbi (definisanje ____) na jedan lokalni deo programa
1.Programske paradigme predstavljaju stil ili način programiranja.
Najznačajnije su:
- Imperativna
- Objektno-orjentisana
- Funkcionalna
- Logička 2. (^) Kratak pregled svih programskih jezika:
- Fortran
- PASCAL
- LISP
- C++
- JAVA
- C#
- COBOL
- ALGOL 60
- C
- (^) PHP, JAVA Script, Python 3. (^) Standardi jezika C:
- Standard K&R
- ANSI C (C89)^ i ISO C (C90)
- C 99
- C 11
4.CONST - koristimo kada imamo konstantnu vrednost koju nećemo menjati do kraja izvršavanja
programa.
18. (^) #define – zamenjuje tekst nekim drugim tekstom 19. (^) Vrste dosega:
a. Doseg nivoa datoteke b. Doseg nivoa bloka c. Doseg nivoa funkcije d. Doseg nivoa prototipa funkcije
Identifikatori koji imaju doseg nivoa datoteke su spoljašnji ili globalni, a identifikatiri ostalih (bloka) nazivaju se unutrašnji ili lokalni. Globalni i lokalni mogu imati isto ime funkcije – globalne
20. (^) Životni vek promenljive – deo vremena izvršenja programa kojim se garantuje da se za te promenljive
rezerviše deo promenljive i da se ta promenljiva može koristiti. Može biti:
- Statički
- Dinamički
- Automatski 21. (^) Kompajleri su programski prevodioci kod kojih su faze razdvojene. Generišu izvršni kod i dodatno ga
optimizuju, a zatim čuvaju u vidu izvršnih datoteka. Jednom sačuvan mašinski kod može se izvršavati neograničen broj puta bez potrebe za ponovnim prevođenjem. Svaka izmena u izvršnom kodu zahteva ponovno prevođenje.
22. (^) Interpretatori – isprepletene. Rezultat se ne smešta u izvršene datoteke već prilikom svakog izvršavanja
neophodno je iznova izvršiti analizu izvornog koda. Prilikom malih izmena nije potrebno iznova izvršavati analizu celokupnog koda.
