VRSTE ISTRAŽIVANJA U MEDICINI, Slajdovi od Dijagnostika

Preuzmite VRSTE ISTRAŽIVANJA U MEDICINI i više Slajdovi u PDF od Dijagnostika samo na Docsity!

VISOKA STRUKOVNA ŠKOLA - INTERNACIONALNI CENTAR PROFESIONALNIH STUDIJA METODIKA NAUČNO ISTRAŽIVAČKOG RADA

 TEMELJNA (BAZIČNA, PRETKLINIČKA)

 PRIMENJENA (APLIKATIVNA)

Kod temeljnih se proučavaju molekuli, delovi ćelija, ćelije, organi i, eventualno, u cijelosti. Rezultati ne moraju imati neposrednu primenu. Primijenjena istražuju čovjeka u celini i usmerena su k definisanom cilju: poboljšanje dijagnostike, sprečavanja ili lečenja bolesti. Najčešća su tzv. klinička istraživanja.

 INTERVENCIJSKA

Istraživanje je aktivno prema ispitanicima: posmatraju se učinci lečenja (terapija lekovima, operacija, rehabilitacija) ili drugog postupka koji mijenja istraživano obilježje (npr. tjelovježba, dijeta)  OPSERVACIJSKA Samo dijagnostika, ispitanici se ne podvrgavaju postupcima koji menjaju istraživano obeležje

opservacijska

 ISTRAŽIVANJE PAROVA (case-control)

 KOHORTNO ISTRAŽIVANJE

 STUDIJA PRESEKA (cross-sectional)

 LONGITUDINALNO ISTRAŽIVANJE

intervencijska

 KLINIČKI OGLED

Pojava koja se istražuje postoji na početku istraživanja u tzv. Ispitivanoj grupi , ali ne postoji u kontrolnoj grupi (bolesni/zdravi). Istražuje se povezanost te pojave s mogućim uzrokom, te se upoređuju zastupljenosti (prevalencije) izloženosti u prošlosti mogućem uzroku pojave u ispitivanoj i kontrolnoj grupi. To je primer retrospektivnog istraživanja.

 Mere ishoda istraživanja za kvantitativne varijable: razlika (ispitanici – kontrola) i njen 95% stepen pouzdanosti (95% confidence interval; 95% CI).  95% CI = aritmetička sredina razlika +/-1.96 x njena standardna greška  Za kvalitativne varijable:

• odnos prevalencija i njegov 95% CI
• odnos šansi (odds ratio, OR) i 95% CI

 Mere ishoda istraživanja za kvantitativne varijable: razlika (ispitanici – kontrola) i njen 95% raspon pouzdanosti (95% confidence interval; 95% CI).  95% CI = aritmetička sredina razlika +/-1.96 x njena standardna pogreška  Za kvalitativne varijable:

• odnos incidencija (odnos rizika, relativni rizik, ‘risk ratio’) i njegov 95% CI
• odnos izgleda (odds ratio, OR) i 95% CI.

Često isticana, ali nebitna prednost koncepta

OR (prema meri prevalencija) je nezavisnost o

tome da li kontrolnu grupu definišemo- bez

simptoma (case/control istraživanje) ili bez

ishoda (kohortno istraživanje):

OR ishoda (simptom da/ne) = OR simptoma (ishod da/ne)

 Studija preseka :

Analiziraju se podaci dobijeni u

određenom trenutku.

Nije nužna kontrolna grupa.

Naglasak je na povezanostima merenih

obleežja ili na upoređivanju dve

dijagnostičke metode.

Istraživanje je brzo i jeftino.

LONGITUDINALNO ISTRAŽIVANJE:

Grupa koja ima posmatrano obležje (za

razliku od kohortne studije, poput studije

parova) posmatra se kroz neko razdoblje

i uočavaju se promene.

 Lek, operacioni zahvat ili drugi postupak

primenjuje se na dobrovoljcima

 Doza leka (ili intenzitet intervencije)

postupno se povećava, uz detaljni

nadzor poželjnih i nepoželjnih učinaka

 Vrše se merenja mehanizma delovanja

leka/postupka (metabolizam leka)

 Istraživanje se nastavlja takođe na dobrovoljcima, ali koji imaju određena svojstva (npr. određenu bolest) ili određenu raspodelu svojstava; npr. podjednako učešće muškaraca i žena)  Ispitanici se razvrstavaju u grupe, npr. prema polu, dobi, stepenu bolesti  Istražuju se detalji mehanizama delovanja (metabolizma leka), procenjuje se delotvornost postupka, optimalni intenzitet/modalitet postupka, npr. doza leka i željeni i nepoželjni učinci