









Prepara tus exámenes y mejora tus resultados gracias a la gran cantidad de recursos disponibles en Docsity
Gana puntos ayudando a otros estudiantes o consíguelos activando un Plan Premium
Prepara tus exámenes
Prepara tus exámenes y mejora tus resultados gracias a la gran cantidad de recursos disponibles en Docsity
Prepara tus exámenes con los documentos que comparten otros estudiantes como tú en Docsity
Encuentra los documentos específicos para los exámenes de tu universidad
Estudia con lecciones y exámenes resueltos basados en los programas académicos de las mejores universidades
Responde a preguntas de exámenes reales y pon a prueba tu preparación
Consigue puntos base para descargar
Gana puntos ayudando a otros estudiantes o consíguelos activando un Plan Premium
Comunidad
Pide ayuda a la comunidad y resuelve tus dudas de estudio
Ebooks gratuitos
Descarga nuestras guías gratuitas sobre técnicas de estudio, métodos para controlar la ansiedad y consejos para la tesis preparadas por los tutores de Docsity
Documentos diptongo e hiatos para analizar
Tipo: Esquemas y mapas conceptuales
1 / 15
Esta página no es visible en la vista previa
¡No te pierdas las partes importantes!










La “y” puede ser una vocal (si aparece al final de una palabra), o una consonante.
Las dos vocales forman parte de la misma sílaba , ya
que al hablar se pronuncian juntas en una sola sílaba.
Las dos vocales forman parte de distintas sílabas , ya que al hablar se pronuncian separadas, en distintas sílabas.
PALABRAS CON DOS DIPTONGOS
PALABRAS CON DOS HIATOS
PALABRAS CON DIPTONGOS E HIATOS A LA VEZ
HIATOS QUE SEPARAN A TRES VOCALES
Hay palabras que no deberían llevar tilde según las Reglas Generales de Acentuación, pero debido al hiato la llevan: Andalucía (llana y acaba en vocal), raíl, reír, evalúas …
La “ h ” intercalada no se tiene en cuenta en los diptongos e hiatos, es como si no existiera. Ejemplos : ahumado, almohada, ahí, búho…
CUADRO DE EJEMPLOS (con todos los casos de situaciones posibles).
DIPTONGOS (^) HIATOS
ia: acacia, Adrián, alcaide, Albania, Alemania, Alicia, Arabia, Argelia, arriar, arriate, Asia, asiático, Babia, Bosnia, Bulgaria, cambiar, Checoslovaquia, circunstancia, circunstancial…
ai: ahijado, Aida, aire, aislar, amainar, ay, bailar, bailarín, Bombay, caimán, (El) Cairo, caray, ensaimada, espray, hay, Maicena, Mairena, mosaico…
ae: acaecer, aeronave, aeropuerto, Baena, Báez, caer, decaedro, decaer, dodecaedro, faena, Jaén, Maestranza, maestro, octaedro, octaédrico, paella …
ea: abofetear, abuchear, afear, Andrea, apnea, Atenea, babear, Beatriz, Benjumea, cesárea, cineasta, cocear, cojear, coquetear, córnea, cornear … ie: abierto, acierto, ambiente, apriete, asciende, bien, bienvenido, caliente, cien, cierne, ciervo, cliente, conciencia, concierne, concierto, crie, crié, cuatrocientos, desciende, diciembre…
ei: aceite, beige, Beirut, despeinar, empeine, Heidi, ley, moviéndose, murciélago, nieto, nieve, nimiedad, noviembre, peinar, peine …
eo: abucheo, acordeón, anteojos, cabreo, cesáreo, cetáceo, coqueteo, Cleopatra, Coliseo, creó, cretáceo, deseo, deseoso, Eliseo, estereotipo, famoseo, fariseo…
oe: aloe, coeducación, coeficiente, coercitivo, cohete, corroer, héroe, Noé, Noelia, Noemí, poema, poesía, poeta, proeza, roedor, soez … io: acuario, adquisición, afección, antimonio, antibiótico, Antonio, anuncio, Arsenio, avión, biblioteca, biótico, camión, canción, capricornio, coacción, coito, col umpio…
oi: androide, boina, cenozoico, coincidir, coito, convoy, cowboy, Eloy, espermatozoide, estoico, estoy, fanerozoico, heroico …
oa: Abengoa, almohada, azoar, boa, barbacoa, Boabdil, boato, canoa, cloaca, coágulo, coartar, croar, koala, incoar, Lisboa, loar, oasis, ocozoal, proa, roaming…
ao: ahogar, ahora, ahorcado, ahorrar, aorta, bacalao, baobab, Bilbao, cacao, chao, callaos, caoba, caos, caótico, faraón, karaoke, Laos, Macaos, Mahón… ua: acuático, agua, aguador, aguanta, cuaderno, cuadro, cuajada, cuarto, cuatro, Ecuador, Eduardo, Guadalupe, Guadalquivir, Guadiana, guapo, guapura, igual, Juan …
au: aplaudir, aula, aullar, aunque, Aurora, autista, auto, auxiliar, auxilio, bautizo, Cáucaso, causa, cauterizar, defraudar, exhausto, fatuo, fauces, fauna, fauno …
aa: Aarón, albahaca, azahar, Azahara, Sahara …
ee: babee (babeé), cacaree, canee, cojee, creer, desee, leer, mee, patee, pelee, preelegir, preexistencia , reeditar…
oo: alcohol (alcohólico…) , cohombro, cooperar (cooperador…), coopositor, cooptar, coordenada, coordinar (coordinador…) ue: absuelto, abuelo, abuñuelado, buñuelo, cacahuete, cigüeña, consuelo, cruel, crueldad, cuece, cuenco, cuéntame, cuesco, cuesta, después, esfuerzo, fue, fuego…
eu: Ceuta, deuda, eucalipto, eunuco, Eureka, Europa, farmacéutico, feudal, neumático, pseudónimo, reubicar, reunir, reunión, Reus, terapéutico…
ía: acabaría, agradecía, alcancía, Andalucía, armonía, baldía, biografía, carnicería, cronología, daría...
íe: alíe, andalusíes, confíe, críes, desconfíe, fíe, fríes, líe, píe, porfíe, ríe, sonríe, suníes, surubíes …
ío: baldío, Clío, crío, Darío, frío, hastío, lío, mío, navío, río, período, pío, Rocío, tío, vacío… uo: acuoso, ambiguo, antiguo, apaciguó, contiguo, continuo, continuó, conspicuo, Cuore, cuota, duodeno, fatuo, fluorescente, …
ou: estadounidense, Salou … Hay más palabras pero son extranjerismos: boutique, boulevard, Carrefour, Couso, gourmet, Lourdes …
aí: ahí, ahínco, caí, caída, Caín, cocaína, maíz, país, paraíso, raí, raíz …
eí: asambleísta, freír, increíble, proteína, reí, reído, reír, seísmo, sonreír …
oí: corroído, heroína, oído, prohíbe, oír, roído… iu: ciudad, ciudadano, diurno, miura, Siurot, triunfo, viudedad, viudo …
ui: arruinar, buitre, buitrón, construir, cuidado, cuidador, cuidar, cuita, destruir, fortuito, fui, genuino, güila, huir, huida …
úa: cacatúa, capicúa, grúa, púa, Usúa …
úe: acentúe, actúe, adecúe, continúe, emúes, evalúe, licúe, ñandúes, sitúe, zulúes …
úo: acentúo, búho, dúo, evalúo, flúor, insinúo, mantúo, sitúo … aú: aún, ataúd, baúl, laúd, Raúl, Saúl …
eú: feúcho, reúma, reúnen, Seúl … oú: noúmeno…
iú: Interviú, mildiú …
cuídalo, cuídale, cuídese, lingüístico, rehuís, sustituí …
antiimperialista… ií: chií, chiísmo, chiíta, friísimo …
uu: duunviral, duunviro …
darse.
verbales acabadas en “-iáis” / “-uais”), amortiguáis, apreciáis, asociáis, atestigüéis, averigüéis, aviáis, buey, cacahuete, cambiáis, criais…
HIATOS QUE SEPARAN A TRES VOCALES (“TRIHIATO”) : atraía- atraías-atraíamos-atraían (igual para todas las formas verbales que aparezcan aquí: creía, leía, oía, reía, veía…), bahía, bohío, chiíes, creía, incoaos, leía, oía, reía, rehuía, veía…
PALABRAS CON DOS DIPTONGOS: acuario, adecuación, anticuario, Australia, australiano, Caillou, ciencia, Claudia, concesionario, conciencia, consecuencia, Croacia, desahuciar, diccionario, diecinueve, dieciséis, diecisiete, dinosaurio, embaucáis, enraizabais, eubolia …
PALABRAS CON TRES DIPTONGOS: ---
PALABRAS CON DOS HIATOS: aéreo, aérea, aeroespacial, cooperaría, coordinaría, coetáneo, crearía, creería, croaría, geografía, geología, ideología, incoaos, incoaría, leería, mearía, neoleonés, paleontología, realeo, rehaceos, teología, toaría, zoología… PALABRAS CON TRES HIATOS: ---
UN DIPTONGO Y UN HIATO: áureo, Ainhoa, ansiaría, autonomía, biología, bohemio, ciudadanía, coacción, creabais, Croacia, Eubea, eubeo, eucaristía, europeo, guardería, ideabais, neocolonialismo, neodimio, neotenia, neomenia, neoplasia, Noelia, reacio, reacción, reincorporaos, reincorporarías, zanahoria… DOS DIPTONGOS Y UN HIATO: coaccionabais, coaccionáis, coaccionamiento, esternocleidomastoideo … DOS HIATOS Y UN DIPTONGO A LA VEZ: crearías, creeríais, croaríais, coaccionaríamos, coordinaríais, cooperaríais, incoaríais, leeríais, mearíais, oiríais, toaríais… UN DIPTONGO Y UN HIATO, CONTIGUOS: FORMA 1: aliaos, amortiguaos, apreciaos, asociaos, averiguaos, aviaos, cambiaos, comíais, conteníais, corríais, croáis, croéis, dependíais, desprendíais, habíais, incoáis, iríais, medíais, olíais, sabíais, sentíais, teníais… FORMA 2: atribu ía… DOS DIPTONGOS Y DOS HIATOS: coaccionaríais… UN HIATO Y UN TRIPTONGO: saharaui … 4 VOCALES JUNTAS, CON “TRIHIATO” + DIPTONGO : atraíais, atribuíais, creíais, leíais, oíais, reíais, veíais…
Te mostramos una lista con decenas de ejemplos de diptongos e hiatos (y otros casos), aunque habrá muchos más.
- CUADRO DE EJEMPLOS DE DIPTONGOS (todas las casuísticas). **- CUADRO DE EJEMPLOS DE HIATOS (todas las casuísticas).
ACLARACIONES.
Hay cientos de ejemplos, aquí mostramos muchos de ellos, pero existen muchos más. En la mayoría de casos mostramos un solo ejemplo de una FAMILIA DE PALABRAS, pero en los casos donde hay pocos ejemplos sí podemos usar más de un ejemplo de una misma familia de palabras. Algo parecido pasa con los ejemplos de algunos CAMPOS SEMÁNTICOS.
Respecto a las formas verbales, en los casos donde hay muchos ejemplos solo usamos el infinitivo; para los casos más complicados usamos los verbos conjugados de distintas formas. Aun así, para ciertos ejemplos se podrían haber usado más formas verbales.
Palabras con
Ceuta, deuda, eucalipto, eunuco, Eureka, Europa, farmacéutico, feudal, neumático, pseudónimo, reubicar, reunir, reunión, Reus, terapéutico…
Palabras con
acuoso, ambiguo, antiguo, apaciguó, contiguo, continuo, continuó, conspicuo, Cuore, cuota, duodeno, fatuo, fluorescente, fluorhídrico, fluorita, individuo, ingenuo, monstruo, residuo, secuoya, sinuoso, vacuo, virtuoso…
Palabras con
estadounidense, Salou… Hay otras muchas palabras que han llegado de otros idiomas: boutique, boulevard, Carrefour, Couso, gourmet, Lourdes, Mourinho, Pou, Souza, tour…
arruinar, buitre, buitrón, construir, cuidado, cuidador, cuidar, cuita, destruir, druida, fortuito, fui, genuino, güila, huir, huida, huy, Luis, muy, obstruir, pingüino, ruido, ruidoso, ruin, ruina, ruiseñor, Ruiz, suicida, suicidio, Suiza…
Palabras con dos diptongos
acuario, adecuación, anticuario, Australia, australiano, Beitia, Caillou, ciencia, Claudia, concesionario, conciencia, consecuencia, Croacia, desahuciar, diccionario, diecinueve, dieciséis, diecisiete, dinosaurio, embaucáis, enraizabais, eubolia, eucarionte, eucariota, euclidiano, euforia, Eugenia, Eugenio, Eulogio, Eurasia, Eustaquio, eutanasia, frecuencia, Goitia, Guardiola, influencia, ingeniabais, juicio, leucemia, Lituania, Mauricio, Mauritania, pituitaria, reincorporáis, reubicación, reunión, Suecia, suicidio, violencia, Tailandia…
“Cuatriptongo” * Tiahuanaco (en realidad esta palabra se considera como dos diptongos unidos).
Puedes conjugar los distintos verbos en la web de la RAE: http://dle.rae.es/?id=H8AzEUW
También en esta web: http://conjugador.reverso.net/conjugacion-espanol-verbo-otear.html
EJEMPLOS DE HIATOS
Palabras con ae (áe - aé)
acaecer, aeronave, aeropuerto, atraer, Baena, Báez, caer, decaedro, decaer, distraer, dodecaedro, faena, hexaedro, Jaén, Maestranza, maestro, octaedro, octaédrico, paella, raer, Sáenz, saeta, Sáez, traer…
Palabras con ea (éa - eá)
abofetear, abuchear, afear, Andrea, apnea, Atenea, babear, balear, Baleares, Beatriz, Benjumea, bombardear, brea, caldea, cesárea, cineasta, cocear, cojear, coquetear, córnea, cornear, corretear, crea, cutánea, deambular, desear, emplear, empleado, fanfarronear, fantasear, farmacopea, fea, freática, genealógico, Guinea, hojear, idea, indeseable, lea, Leal, Leandro, línea, manosear, mareante, marear, mear, océano, orear, pasear, peana, pineal, preámbulo, ojear, orear, Orleans, Pangea, pineal, pisotear, portear, rea, real, realidad, realmente, realizar, reaprender, regatear, rehacer, retroalimentar, rodear, ronronear, sea, Seat, tambalear, tantear, tarea, tartamudear, tea, teatro, vaguear, vea, veranear, vitorear, zarandear…
Palabras con eo (éo - eó)
abucheo, acordeón, Amadeo, anteojos, aqueos, cabreo, cachondeo, cesáreo, cetáceo, ciclópeo, Cleopatra, Coliseo, coqueteo, corpóreo, creó, cretáceo, crustáceo, deseo, deseoso, Egeo, Eliseo, estereotipo, famoseo, fariseo, feo, fideo, hebreo, hormigueo, ígneo, león, Leonardo, leopardo, Leopoldo, Liceo, mareo, Mateo, Mediterráneo, meo, meollo, meneo, Napoleón, Neo, neocatolicismo, neoclásico, neodarvinismo, neófito, neógeno, neolatino, neolector, neolítico, neólogo, neoplatónico, neorama, neotérico, neoyorquino, neón, neozelandés, ocráceo, paleolítico, paseo, peón, peonza, petróleo, pigmeo, Pirineos, recreo, regateo, reo, reojo, ronroneo, rubeola, Romeo, rompeolas, rubeola, saqueo, sucedáneo, Tadeo, tebeo, Teo, Tolomeo, vagueo, veo, veraneo…
Palabras con oe (óe - oé)
aloe, Averroes, coeducación, coeficiente, coercitivo, cohete, corroer, héroe, Noé, Noelia, Noemí, poema, poesía, poeta, proeza, roedor, soez…
Palabras con oa (óa - oá)
Abengoa, almohada, azoar, boa, barbacoa, Boabdil, boato, canoa, cloaca, coágulo, coartar, croar, koala, incoar, Lisboa, loar, oasis, ocozoal, proa, roaming, Roales, Samoa, samoano, toar…
Palabras con ao (áo - aó)
ahogar, ahora, ahorcado, ahorrar, aorta, bacalao, baobab, Bilbao, cacao, Calahorra, chao, callaos, caoba, caos, caótico, faraón, karaoke, Laos, Macaos, Mahón, mahonesa, Manaos, Mao, maorí, Paola, Sestao, tablao, toalla, zahorí…
Palabras con aa (áa - aá) Aarón, albahaca, azahar, Azahara, Benahavís, Saavedra, Sahara…
Palabras con ee (ée - eé)
babee (babeé), cacaree, canee, cantee, cojee, creer, desee, flirtee, gasee, gotee, leer, mee, otee, pasee, patee, pelee, pisotee, preelegir, preexistencia, rastree/rastreé, reeditar, preescolar, reeducar, reelegible, reembarcar, reembolsar, reemplazar, reencarnar, reencontrar, reencuadernar, reescribir, reescritura, reestrenar, rehén, releer, tararee/tarareé…
(1) En general, todos los verbos que acaben en “-ear” o “-eer” atarear: ataree / atareé, babear, cacarear, canear, cojear, creer, desear, disparatear, laurear, leer (preleer, releer), mear, patear, pelear, tatarear, trajear, vaguear, varear, zamarrear… (2): Hay muchas palabras (sustantivos, verbos…) que empiezan por “e” y admiten los prefijos “re-“ y “pre-“, conservando las dos “e”, que se podrían considerar en este tipo de ejemplos.
Palabras con oo (óo - oó)
alcohol (alcohólico…), cohombro, cooperar (cooperador…), coopositor, cooptar, coordenada, coordinar (coordinador…), incoo (incoó…), loó, moho, protozoo, roo, zoológico… (Algunas palabras que se utilizan en la lengua española que provienen del inglés, no valdrían, al menos de momento, ya que a pesar de tener “oo”, no se pronuncian así: boomerang, Google, look…)
paleontología, realeo, rehaceos, teología, toaría, zoología…
OTROS EJEMPLOS
Ainhoa, airear, aleatorio, ansiaría, áureo, autonomía, bahreiníes, biología, bohemio, ciudadanía, coacción, coalición, coherencia, creabais, Croacia, Eubea, eubeo, eucaristía, europeo, fehaciente, guardería, ideabais, miopía, neocolonialismo, neodimio, neotenia, neomenia, neoplasia, Noelia, psiquiatría, reacio, reacción, realización, reincorporaos, reincorporarías, retroalimentación, zanahoria…
FORMA 1: aliaos, amortiguaos, apreciaos, asociaos, averiguaos, aviaos, bahía, Boeing, cambiaos, comíais, conteníais, corríais, croáis, croéis, dependíais, desprendíais, habíais, incoáis, iríais, medíais, olíais, sabíais, sentíais, teníais… FORMA 2: atribuía…
coaccionabais, coaccionáis, esternocleidomastoideo…
crearías, creeríais, croaríais, coaccionaríamos, coordinaríais, cooperaríais, incoaríais, leeríais, mearíais, oiríais, toaríais…
coaccionaríais…
atraíais, atribuíais, creíais, leíais, oíais, reíais, veíais…
TRIPTONGOS
Cerrada + abierta + cerrada
averiáis, cambiáis, cartografiáis, ciais, codiciáis, contagiáis, copiáis, criais, despreciáis, enunciáis, envidiáis, espiáis, estudiáis, evacuáis, fiais, guiais, liais, menospreciáis, parodiáis, piais, riais, rociáis, santiguáis, terciáis, vaciáis…
cambiéis, cartografiéis, cieis, codiciéis, contagiéis, copiéis, crieis, enunciéis, envidiéis, estudiéis, fieis, guieis, lieis, menospreciéis, parodiéis, pieis, rociéis, santigüéis, terciéis, vaciéis…
ioi Dioico, hioides…
Huauzontle, Luau, Ruau… (La mayoría de los ejemplos propuestos son ‘extranjerismos’).
ueu evaluáis,^ extraviáis,^ fiais,^ friais, guau, guay,^ guiais, hioides, liais,^ lidiáis, limpiáis,^ miau,^ ouija, Paraguay, paranoia, piais, rehuís, renunciáis, riais, santiguáis, tatuáis, Uruguay , vieira…
uou
iau Biaural, miau, Riau, semiautomático…
ieu Haliéutica, haliéutico…
iou
habituáis, huaico, huaina, huay, huayco, Paraguay, Uruguay…
hueitlatoani, Hueypoxtla, rueis…
uoi
Abierta + cerrada + abierta
aua Acahual, Náhuatl^ aue Cacahuete^ auo
aia aie aio
eua fideuá^ eue euo
eia eie eio
oua oue ouo
oia Paranoia^ oie oio
Cerrada + cerrada + abierta
uia uie uio
iua iue iuo
Abierta + cerrada + cerrada
aiu eiu oiu
aui eui Rehuís^ oui Ouija
CUATRIPTONGOS: Ahuautle, huahua, Tiahuanaco… (En realidad se consideran como dos diptongos contiguos).
tipo de duda. Te ofrecen desde un diccionario online a la aclaración de numerosas reglas ortográficas y gramaticales:
http://www.rae.es/
Sobre los DIPTONGOS (http://lema.rae.es/dpd/srv/search?id=GoV5Y32DaD60gSzhl5): DIPTONGO. 1. Es la secuencia de dos vocales distintas que se pronuncian dentro de la misma sílaba: v ie n - to, a - c ei - te, c au - sa, s ua - ve. Desde el punto de vista fonético, en español pueden dar lugar a diptongos las siguientes combinaciones vocálicas: vocal abierta ( a, e, o ) + vocal cerrada ( i, u ) átona; vocal cerrada átona + vocal abierta; y vocal cerrada + otra vocal cerrada distinta (es decir, las secuencias iu o ui) : au la, c ua dro, cant ái s, p ei ne, andr oi de, justic ia, c ie lo, func ió n, c iu dad, desc ui do, vac uo_._ Aunque, en el habla, la secuencia de dos vocales abiertas —especialmente cuando ninguna de ellas es tónica ( petról eo, r ae dera )— puede articularse como diptongo, esta combinación vocálica se considera siempre hiato desde el punto de vista normativo (→ hiato, 1).
Sobre los HIATOS (http://lema.rae.es/dpd/srv/search?id=X6mrfMGZWD6isL28Ln): HIATO. 1. Es la secuencia de dos vocales que se pronuncian en sílabas distintas: gr ú - a, p a - í s, c a - e r, dis - cu - t í - a is. Desde el punto de vista fonético, son hiatos las combinaciones de vocal abierta ( a, e, o ) átona + vocal cerrada ( i, u ) tónica: r aí z, l aú d, r eí r, trans eú nte, oí r; de vocal cerrada tónica + vocal abierta átona: Mar ía, r íe, fr ío, cacat úa, acent úe, b ú h o; de dos vocales iguales: az a h a r, pos ee r, ch ii ta, alc o h o l; y de dos vocales abiertas distintas: c ae r, ao rta, t ea tro, etér eo, c oá gulo, p oe ta (aunque, en el habla, la secuencia de dos vocales abiertas —especialmente cuando ninguna de ellas es tónica— puede articularse como diptongo, esta combinación vocálica se considera siempre hiato desde el punto de vista normativo).