Letragintza eta Tertulia, Ejercicios de Euskera

¡Descarga Letragintza eta Tertulia y más Ejercicios en PDF de Euskera solo en Docsity!

ØDEI^1

Bertso munduan ezaguna da Odei Barroso Gomila (Urruña, 1988), baina lehenago hasi zen rapean. 2zio taldearekin, 2012an plazaratu zuten lehen diskoa, eta, hiru disko geroago, bakarkako bidean abiatu zen Odei Alkimia produkzioekin, sorkuntza prozesu guztia bere gain harturik, bideoak barne. 2022an, Terapia diskoa egin zuen. Goizegi hiltzeko deitzen da 2025eko martxoan ateratako diskoa.

TERAPIA

2zio taldearekin 3 disko kaleratu eta taldea desegin ondoren, bere bakarkako ibilbideari ekin dio raperoak. Lan berri honek ez du batere aitzinetik plazaratutako lanen kutsurik, trap eta drill erritmika eta soinu-estetika berriarekin dator. Rapero soil izatetik bere buruarentzako musika ekoizle izatera pasa da ØDEI eta berak eta Jo Olascuagak osatzen duten Alkimia Prod-enak dira diskoan dauden musika ekoizpen guztiak.

Bere lanetan ohikoa den sakontasuna mantendu badu ere, abesti zuzen eta mezu perkutante anitz dakarzkigu. Gai desberdin anitz jorratu ditu lan honetan : tematika unibertsalak, barne zalantzak, gai intimoak, kritika soziala, herriarekiko kezkak…

Kolore, mezu, ideia eta erritmika desberdinen arteko batuketa bat da lan hau. Abesti bakoitza bakarra bada ere osotasun beraren parte direla sentitzen da eta soinuaren kalitatea eta sorkuntza bera mimoz zaindu izanak proposamen berri bat izatera darama lan hau.

GOIZEGI HILTZEKO

“Goizegi hiltzeko” deitutako bigarren lan luzea du hau. 2025eko martxoan atera zuen lan berria. Lehen istrumentaletik azken errimara 15 abestiz osatutako disko honetan ertz berriak ukitzera jo du bakarlariak. Berezkoa duen sakontasuna baztertu gabe, unibertso desberdinak bildu nahi izan ditu eta istrumentaletan zein tematiketan aniztasun handia nabari da. Boom bap, trap eta drill erritmikak bere moduan uztartuz, mezu gordinak eta errima zorrotzak dakarzkigu berriz. Mimo handiz landutako soinua, baxu indartsuz lagundutako istrumentalak eta hitzez hitz landutako testuek osatzen dute raperoaren bigarren lan luze hau.

(^1) Iturria: odei.alkimnia.eus

10. TERAPIA

(Aurkezten dizuet nere terapia Alkimia, Alkimia… Ødei, Ødei...)

Drilla da euskaraz jantzia Begira, ni ez naiz yankee-a Hau da azken baten Jaten ematen ez didan jakia Hitzak, zenbakiak… nik ez dakit zenbat ia Zergatiak sortu dizkit ebakiak. Aurkezten dizuet nere terapia

Badut aski laino eta ekaitz nere barrura begira Ez dakit beti nabilen garaiz: han berandu da, hemen goizegi da Nik ere maiz gaitz bilakatu dut ene desira Ni errateko prest naiz. Entzuteko prest al dira? Erabakiak erabaki, bakoitzak bere karga daramaki Ta bihozdun gizaki bat izaki, ni ere egiten naiz bi zati Dudati nabila lubaki bila… mila aldiz erran diot “aio” Usu mintzo natzaio entzun ezin nauen bati

Irekitzen dut azala, nahi dunak dasta nazala Hitzak bala balira bezala doaz hala, ahal dunak segi ditzala Maiz da presio ta obsesio zer den tradizionala Ez nahasi alienazio ta aniztasun kulturala

Eta oraindik, nola hala… Ez da ordainik, normala! Ez da orain nik orbainik nahi dudala Baina hobeki hartzeko nik guzia bota behar dut ala?

Ez uste zerupe honetan oro denik musutruke Guk’e bertute gutxi dugula erranen nuke Ez jakintsu ta ez ilustre, zintzotasuna urtez urte Guk hitzak idazten ditugu ta hitz horiekin irakurtzen gaituzte Boom-bapa, drilla, trapa… aberasten ari zaigu mapa Bi mila hogeita bata bada data Alta, hogei urteko beranta daukagu jada berandu da ta Baina, kanta! Ez dadin ahots berririk falta!

Dagona entzunik, ez erran honek zentzunik ez dunik Airera doan Sputnik batek bezala, mugarik ez dut nik Barka ez badut ulertzen tutik Baloreei atxikita zutik Garaiari heldu nahi diot eskutik Kritika nazatela lehen testutik Badut aski laino eta ekaitz nere barrura begira Ez dakit beti nabilen garaiz: han berandu da, hemen goizegi da Nik ere maiz gaitz bilakatu dut ene desira Ni errateko prest naiz. Entzuteko prest al dira?

Drilla da euskaraz jantzia Begira, ni ez naiz yankee-a Hau da azken baten Jaten ematen ez didan jakia Hitzak, zenbakiak… nik ez dakit zenbat ia Zergatiak sortu dizkit ebakiak. Aurkezten dizuet nere terapia

GOIZEGI HILTZEKO

01 – ESAERAK

Iluna maitatzeaz galdu naiz neu ia, hego haizea gauez egunez euria. Usu gertatzen zait mihia ezin eutsia : itxia den ahoan ez da sartzen eulia. Eskeinidazu zer edan ez aparrak neri. Zeru eder bat zaigu eman ta izarrak eri. Aitatxik erraiten zidan hortik har’ak beti, nik oraina dut iragan eta zaharrak berri. Jan dut aski basa ta lasto… Kopia anitz daude baina zenbat egiazko? Etxe hutsak hauts asko ta nik ausazko zerbait nahiago dut astelehen oro ez da pazko. Pobreak huts du moltsa eta betea bihotza. Nahi dut bizi luzea eta heriotz motza. Hurbil izan dut poltsa, udan pasa dut hotza… baina ogi gogorrari hagin zorrotza. Bihurtu nintzen ebaki zati amorruz basati, doluak zenbat dirauen ezin erabaki. Noiz helduko den orena ezkilak soilik daki : Lurretik heldu dena berriz lurrerat joaki. Handiek nahi dutena, ttikiak ahal duena, boterea dirua da eta dirua sistema. Jainkoak laguntzen al du berant lokartzen dena? Ni berandu heldu nintzen ta behin pasatzen da trena. Ez naiz neguan beldur etxean bada egur, lagunak eta ardoa zaharrak hobeak segur. Ta zerua bada lur traizioeri agur, hemen gezurrak zainak labur. Gibelak antza erakusten du aitzina nola dantza, nik ez dakit dantzatzen ez da galtzen esperantza. Ez da berdina ongi egina ta xantza behin bakarrik hausten dira berina ta konfiantza. Noraezean nabil maiz ni noraezean : amarik ez eta haur bat dut ene babesean…

Asto gainean noa zaldirik ezean joandako urak indarrik ez du gure etxean. Gaur eguzki bihar laino, gehio mintzen nau oraino lagunen inbidiak etsaien gorrotoak baino, Ez dut kontseilurik ematen har dezaten eta errenak ari zaizkit nola ibili erraten. Mila arazo izaki zaila da jakiten… Saguak beti daki zilotik nola irten. Harriak ez du begirik baina maiz hobe jaurtirik nahiz eta bakar batekin ez den pareta egiten. Sarea eta pantaila nolako maila, norbere azala errex besteen larrua zaila. Bizi naiz freestyleatzen eta rapeatzen ikasi dut bizitza ez dela freestylea. Hemen edo han, nonahi nahiko lan, karrika zer den ez da inoiz ikasi eskolan. Aski errauts ez denez ene barne zolan zigarreta bat piztu dut lastozko etxolan. Gauetan oheratzean datoz joaz penak, badakit goxo hartzean hobe goaz denak eta orain gogoratzean datozenak, doazenak, barkua ondoratzean arratoiak doaz lehenak. Ahantzi gira lehengo usaiez… Ahantzi arrebaz anaiez… Eta anitz dabil nahi ta nahi ez mundu huntan ezin bizi eta bestera joan nahi ez. Esaerak esaerak… Nun sarraskia han xaiak. Esaerak Esaerak esaerak… Ene lagunen etsaiak. Esaerak Esaerak esaerak… Lehengoak dira usaiak. Esaerak Esaerak esaerak… Aldatu dira garaiak. Esaerak

05 – Noiz arte

Borobilak ditu ertzak, zuriak beltzak nerean behintzat. Zu konbentzitu nahian, ni konbentzituentzat. Tanta bat gehiago naiz eta kito! Errekatik heldu naiz ez naiz hilko, itsasora heldu naiz ez naiz ito meteorito bat naiz nerekiko.

Erran bost nahi lituzkeen bati zer den lau, argi bete gau aski bete nau. Sasi jakintsuen mundua da hau : lehenago tabernan zeuden eta Twitterren gaur.

Jakizu, ez dira bi abisu Ez naiz zu ni ez zira ni zu Zenbat mezu pizu, zenbat kexu izu… Arrazista zira baina ez dakizu.

Ez naiz Larramendi eta ez naiz Sabino Zuentzat Ortuzar eta Florentino Lauak betan, hedatzen naiz lau haizetan ni bizi naiz gauaz eta Lauaxeta sinonimo.

Ttikitan beti erne, euskaldun berri eta etorkin baten seme. Bihurtu dut ene berme, zortzi abizen nahibdituzu nik ez dut bat ere.

Kardiotik justu nabil eta ez dut korderik, estu gorderik hitzik ez dut gorde nik. Ez dut nahi exik orderik, ezik hoberik ezin egin hobe nik. Joko huntan ez dut doblerik, « exit » hor dek hik. Entziklopedi hori etziko bedi Ze dantza maiz… Arantza bat naiz ez dut merezi lorerik

Ta ados, erradazu kaos honetan zergatik naizen etxean arrotz. Lehen ahoz mintzo ziren segur eta orain buru makur datoz. Hau maite dut merke, hau maite kario, mertzenario horiei adio! Gugatik ez zuten eginen pario gaur nahi duzuna erran baina ez ez dugunik balio.

Emaitzik ez, bidea baizik. Denborak erranen du zer ongi zer gaizki… Maite nituenak joan zaizkit, oinak ditudan lurrekoa naiz ni.

Ez badira egokiak ez ixo! Ikusten ditut kopiak originalari so… Hi txo txintxo ibili baina ez ixilik, hilik nago ez banaiz mintzo.

Noiz arte? Errazu Noiztik zenbat eta noiz arte? Zein arte izan behar den izateko parte? Errazu Noiztik zenbat eta noiz arte? Neri utzi dizkidate leiho bat eta bi ate Beraz noiz arte?

07 – Leku bat munduan

Zergatik lotzen ditugu, familia ta odola Besteak mugatzen ote du norbere barruko kaiola? Nere bihotzari badakit beste zain batetik sartzen zaiola Egurra soberan izan dugu eta itzali zen argizaiola

Mundura sano sortu zena ere noizbait kolpatuko du gaitzak Zenbat adar galdu dituen nere famili zuhaitzak Nere zurkaitzak erori ziren haizeari eutsi diot pixkanaka ohartzerako hosto berriak atera zaizkio banaka

Ohitura kalte ,lotura kate, jomuga arte, lortu ta aske Zerk kondenatzen gaitu mantentzera ez duguna maite? Nere lubaki dudati hobetan nabil eta ez naiz nitaz segur Batzutan nahiago dut distante izan traizioez beldur

Ezin eman, ezin ken, ez sartu, ez irten… Ohar zaite hemen denek ez dugula berdin otoitz egiten Ez berdin ulertzen familia, zuk nik, nik zuk… Bat inposatu zitzaidan eta besteak nik sortu ditut

Nahiz izan sendoa desegiten doa familia Nahiz ez den lehengoa eraikitzen doa

Ingurura egokitzeko berriz saiakera Zergatik ingurua ez da sekula egokitzen nere arabera Ezin txertatu arauera, berriz parean arau bera orduan ingurua murrizten doa hamarretik lauera.

Eta egiazki neretzat ez da aski behin aritu izana dena ematen Urteek ez dute gezurrik erraten egiari zor bizkarrak ez ditut jasaten ez nezake ahaztea lor Lehen unean nor jin zen jator ta azken egunean nor dagoen hor

Albisteak banan bana, gerizpe baten afana Famak ez nau aldatu baina aldatu dut nere fama Galdu nuen nere fan-a, irabazi dut nere lana

Ez dut saltzen nahi nukeena naizena da kontatzen dizudana

Bizi naiz beste planeta batean Bakarrik nere buruan Ez dut lekurik nahi rapean Leku bat nahi dut munduan

Nahiz izan sendoa desegiten doa familia Nahiz ez den lehengoa eraikitzen doa

GOTZON BARANDIARAN

BETAZALAK ERAUZTEAN

Desagertu egiten zara ispiluaren aurrean margotzen zaren bakoitzean

Orduan zeu zara hizpide zeu zara laudorio ez duzu parekorik

Amak ez daki nor zaren ez zarenean are gutxiago ispiluaren aurrean margotzen zaren bakoitzean

Zuri begira daude esamesak zutaz mintzo dira begiradak zu izateko suizidatu dira nortasun agiriak

Baina horrek guzti horrek ez dizu deus balio lekukorik ez badago

Soilik begiak itxitakoan itzultzen zara zeugana betazalak erauztean