Docsity
Docsity

Prepara tus exámenes
Prepara tus exámenes

Prepara tus exámenes y mejora tus resultados gracias a la gran cantidad de recursos disponibles en Docsity


Consigue puntos base para descargar
Consigue puntos base para descargar

Gana puntos ayudando a otros estudiantes o consíguelos activando un Plan Premium


Orientación Universidad
Orientación Universidad


proceso formulario, Ejercicios de Derecho Romano

Asignatura: DEERECHO ROMANO, Profesor: Ignacio Cremades Ugarte, Carrera: Derecho, Universidad: UCM

Tipo: Ejercicios

2013/2014
En oferta
30 Puntos
Discount

Oferta a tiempo limitado


Subido el 03/12/2014

jonasmp
jonasmp 🇪🇸

3.6

(14)

9 documentos

1 / 10

Toggle sidebar

Esta página no es visible en la vista previa

¡No te pierdas las partes importantes!

bg1
Procedimiento formulario clásico
ACCIONES:
actio, formula, iudicium
Principal clasificación de las acciones:
I. Acciones civiles y Acciones honorarias:
1. Civiles: ex lege: procedentes de legis actiones
sine lege: bonae fidei iudicia
2. Honorarias: útiles, sobre modelo civil
con transposición de sujetos
in factum
Tanto las acciones civiles como las honorarias pueden ser o reales o personales,
reipersecutorias (reales o personales) o penales:
II. Acciones reales y personales
III. Acciones reipersecutorias y penales
A. FÓRMULAS DE LAS ACCIONES
.
I. ACCIONES CIVILES
: Ubi ius, ibi remedium
I.1 FÓRMULAS DE ACCIONES CIVILES REIPERSECUTORIAS
I.1.1. Fórmulas de acciones civiles Reipersecutorias Personales
CONDICTIO o ACTIO CERTAE CREDITAE PECUNIAE.
Nominatio iudicis: Octavius iudex esto.
Intentio: Si paret Numerium Negidium Aulo Agerio sestertium decem milia dare
oportere,
Exceptio pacti: si inter Aulum Agerium et Numerium Negidium non convenit, ne ea
pecunia intra annum peteretur
Replicatio doli: aut si quid dolo malo Numeri Negidii factum est,
Condemnatio: iudex Numerium Negidium Aulo Agerio sestertium decem milia
condemnato, si non paret absolvito.
Sea juez Octavio.
Si resulta que Numerio Negidio debe dar a Aulo Agerio 10.000 sestercios
a no ser que se haya convenido un pacto entre Aulo Agerio y Numerio Negidio de que
no se reclamaría aquella cantidad hasta pasado un año
o si se hizo algo con dolo por parte de Numerio Negidio
pf3
pf4
pf5
pf8
pf9
pfa
Discount

En oferta

Vista previa parcial del texto

¡Descarga proceso formulario y más Ejercicios en PDF de Derecho Romano solo en Docsity!

Procedimiento formulario clásico

ACCIONES:

actio, formula, iudicium

Principal clasificación de las acciones:

I. Acciones civiles y Acciones honorarias:

  1. Civiles: ex lege: procedentes de legis actiones sine lege: bonae fidei iudicia
  2. Honorarias: útiles, sobre modelo civil con transposición de sujetos in factum

Tanto las acciones civiles como las honorarias pueden ser o reales o personales, reipersecutorias (reales o personales) o penales:

II. Acciones reales y personales

III. Acciones reipersecutorias y penales

A. FÓRMULAS DE LAS ACCIONES.

I. ACCIONES CIVILES: Ubi ius, ibi remedium

I.1 FÓRMULAS DE ACCIONES CIVILES REIPERSECUTORIAS

I.1.1. Fórmulas de acciones civiles Reipersecutorias Personales

CONDICTIO o ACTIO CERTAE CREDITAE PECUNIAE.

Nominatio iudicis: Octavius iudex esto. Intentio: Si paret Numerium Negidium Aulo Agerio sestertium decem milia dare oportere, Exceptio pacti: si inter Aulum Agerium et Numerium Negidium non convenit, ne ea pecunia intra annum peteretur Replicatio doli: aut si quid dolo malo Numeri Negidii factum est, Condemnatio: iudex Numerium Negidium Aulo Agerio sestertium decem milia condemnato, si non paret absolvito.

Sea juez Octavio. Si resulta que Numerio Negidio debe dar a Aulo Agerio 10.000 sestercios a no ser que se haya convenido un pacto entre Aulo Agerio y Numerio Negidio de que no se reclamaría aquella cantidad hasta pasado un año o si se hizo algo con dolo por parte de Numerio Negidio

tú, juez, condena a Numerio Negidio a pagar a Aulo Agerio 10.000 sestercios, y, si no resulta probado, absuélvele.

ACTIO DEPOSITI (in ius concepta):

Quod Aulus Agerius apud Numerium Negidium mensam argenteam deposuit, qua de re agitur, quidiquid ob eam rem Numerium Negidium Aulo Agerio dare facere oportet ex fide bona, eius iudex Numerium Negidium Aulo Agerio condemnato, si non paret absolvito

Puesto que Aulo Agerio depositó en poder de Numerio Negidio una mesa de plata, sobre lo que se reclama, todo lo que por tal causa Numerio Negidio deba dar o hacer según la buena fe, tú, juez, condena a Numerio Negidio en favor de Aulo Agerio y, si no resulta, absuélvele.

ACTIO VENDITI

Demonstratio: Quod Aulus Agerius (vendedor) Numerio Negidio (comprador) fundum Cornelianum, quo de agitur, vendidit Intentio: quidquid paret ob eam rem Numerium Negidium dare facere oportet ex fide bona, Condemnatio: eius, iudex, Numerium Negidium Aulo Agerio condemnato, si non paret absolvito

Puesto que Aulo Agerio vendió el fundo Corneliano, sobre el que se reclama, a Numerio Negidio, todo lo que resulte que por tal causa Numerio Negidio deba dar o hacer, según la buena fe, tú, juez, condena a Numerio Negidio en favor de Aulo Agerio, y si no resulta, absuélvele

ACTIO PRO SOCIO (CUM TAXATIONE) (Lenel, EP. §109):

Titius iudex esto. Quod Aulus Agerius cum Numerio Negidio societatem omnium bonorum coiit, qua de re agitur, quidquid ob eam rem alterum alteri (Numerium Negidium Aulo Agerio) dare facere oportet ex fide bona, dumtaxat quod Numerius Negidius facere potest, eius iudex Numerium Negidium Aulo Agerio condemnato, si non paret absolvito.

Sea juez Ticio. Puesto que Aulo Agerio constituyó con Numerio Negidio una sociedad de todos sus bienes, cosa del que se trata, a todo lo que por esta causa deba uno dar o al otro (Numerio Negidio a Aulo Agerio) según la buena fe y en la medida de la solvencia actual de Numerio Negidio, a eso tú juez condena a Numerio Negidio en favor de Auto Agerio, si no absuélvelo.

I. 1. 2 Fórmulas de acciones civiles Reipersecutorias Reales.

VINDICATIO REI:

Nominatio iudicis: Octavius iudex esto. Intentio: Si paret fundum Cornelianum, quo de agitur, ex iure quiritium Auli Agerii esse

ACTIO LEGIS AQUILIAE (adversus infitiantem) (Lene!, EP. §77):

Titius iudex esto. Si paret Numerium Negidium ilIum servum iniuria occidisse, quam ob rem quanti is servus in eo anno plurimi fuit, tantam pecuniam Numerium Negidium Aulo Agerio dare oportet, tantam pecuniam duplam iudex Numerium Negidium Aulo Agerio condemnato, si non paret absolvito.

Sea juez Ticio. Si resulta que Numerio Negidio ha matado injustamente al esclavo, por lo que Numerio Negidio debe dar a Aulo Agerio tanto dinero cuanto haya sido el máximo valor alcanzado por el esclavo el año anterior, tú juez condena a Numerio Negidio a pagar a Auo Agerio el doble de esa cantidad, si no resulta absuélvelo

CASOS ESPECIALES.

FÓRMULAS SIN INTENTIO. Carecen de intentio las fórmulas de las acciones divisorias (iudicia divisora), a saber, actio familiae erciscundae, actio communi dividundo, actio finium regundorum

Ejemplo: ACTIO COMMUNI DIVIDUNDO:

Octavius iudex esto. Quod L. Titius C. Seius de Fundo Capenate communi dividundo iudicem sibi dari postulaverunt, quidquid adiudicari oportet iudex L. Titio C.Seio adiudicato, quantum condemnari oportet alterum alteri certa pecuniae condemnato

Sea Juez Octavio. Puesto que Lucio Ticio y Cayo Seio han solicitado que se les de un juez para la partición del fundo contiguo a la puerta Capena, tú, juez, adjudica lo que convenga adjudicar, y a todo aquello que, por esta causa, convenga que uno de ellos pague al otro, condena; y si no resulta absuelve.

ACTIO FAMILIAE ERCISCUNDAE (Lenel, E.P.§80)

Titius iudex esto. Quod Lucii Titii heredes de familia erciscunda deque eo, quod in ea hereditate ab eorum quo, postea quam heres factus sit, gestum admissumve sit, iudicem sibi dari postulaverunt, quantum adiudicari oportet iudex adiudicato, quidquid ob eam rem alterum alteri praestare oponet, eius iudex alterum alteri condemnato, si non paret absolvito.

Sea juez Ticio. Puesto que los herederos de Lucio Ticio han pedido que se les de un juez para la división del patrimonio hereditario y por la administración y la gestión realizada sobre tal herencia por uno de ellos después de haberse convertido en heredero, tú juez cuanto deba ser adjudicado (a cada uno de ellos) adjudícalo y todo lo que por este motivo deba responder uno con respecto al otro, condena tú juez al uno en favor del otro, si no absuélvelo.

FÓRMULAS SIN CONDEMNATIO:

praeiudicia (acciones prejudiciales, meramente declarativas; en realidad no son propiamente acciones):

Ejemplo: Praeiudicium de libertinitate o an libertus sit (Gayo, 4 , 44)

Octavius iudex esto pronuntiatioque an Numerius Negidium libertus Auli Agerii sit

Sea juez Octavio y se pronuncie acerca de si Numerio Negidio es liberto de Aulo Agerio.

II.. ACCIONES HONORARIAS: Ubi remedium, ibi ius.

II.1. ACCIONES HONORARIAS REIPERSECUTORIAS

II.1.2. Reales

II.1.2.a. Acciones útiles (fórmulas con ficción)

ACTIO PUBLICIANA (67 a.C.): Si quis id quod mancipio datur traditum ex iusta causa et nondum usucaptum petet, iudicium dabo (in haec verba):

Si quem hominem Aulus Agerius (bona fide?) emit et is ei traditus est, anno possedisset, tum si eum hominem, de quo agitur, eius ex iure Quiritium esse oporteret neque ea res restituetur, quanti ea res erit, tantam pecuniam iudex Numerium Negidium Aulo Agerio condemnato, si non paret absolvito.

Si Aulo Agerio compró (de buena fe?) un esclavo y éste le fue entregado ylo huiera poseído durante un año y, en este supuesto, este esclavo, del que se trata, hubiese sido suyo en propiedad civil, y no se , tú juez, condena a Numerio Negidio en favor de Aulo Agerio en cuanto valga la cosa y, si no resulta, absuélvelo.

II.1.1. Personales

II.1.1.a. Acciones útiles (fórmulas con ficción)

Condictio con ficción de heredero: ficto se herede (para el bonorum possessor; o el bonorum emptor: Serviana)

Si Aulus Agerius (scil. el bonorum possessor o el bonorum emptor) L. Titio heres esset, tum si pareret Numerium Negidium Aulo Agerio sestertium X milia dare oportere, iudex Numerium Negidium Aulo Agerio sestertium X milia condemnato, si non paret absolvito

Si Aulo Agerio fuese heredero de Lucio Ticio y resultara entonces que Numerio Negidio debiera a Aulo Agerio tantos sestercios, tú, juez, condena a Numerio Negidio en favor de Aulo Agerio a pagarle tantos sestercios y, si no resulta así, absuélvelo.

II.1.1.b. Acciones con transposición de sujetos: actiones adiecticiae qualitatis et alii.

Actio Quod Iussu +Actio Venditi:

Titius, Mevius, Sempronius, recuperatores sunto. Quod Aulo Agerio pugno mala percussa est, qua de re agitur, quantum pecuniam nobis bonum et aequum videbitur ob eam rem Numerium Negidium Aulo Agerio condemnari, tantam pecuniam , dumtaxat sextertios X recuperatores, Numerium Negidium Aulo Agerio condemnate, si non paret, absolvite. Que Ticio ,Mevio y Sempronio sean recuperadores: Puesto que a Aulo Agerio le ha sido golpeada la mejilla con el puño, de cuyo asunto se litiga, a cuánto dinero parezca a vosotros justo y equitativo que deba ser condenado Numerio Negidio a favor de Aulo Agerio, a tanto dinero -en un límite máximo de ..tantos..sestercios-, vosotros, recuperadores, condenad a N.N. a favor de A.A., y si no resulta, absolvedlo.

{ N.B.: se puedehablar de obligatio; Gayo la estudia con las obligationes civiles ex delicto; no considera las "obligaciones" pretorias: actione teneri); acciones in factum complementarias de civiles: ex lege Aquilia :damnum corpori corpore datum; fin de N.B.}

...........sin precedente en el ius civile: actio metus causa: Si paret vi Numerii Negidii factum esse, ut Aulus Agerius Numerio Negidio fundum, quo de agitur, mancipio daret, neque plus quam annus est, cum experiundi potestas fuit, neque ea res restituetur, quanti ea res erit, tantae pecuniae quadruplum Numerium Negidium Aulo Agerio iudex condemnato, si non paret, absolvito.

Si resulta que mediante violencia Numerio Negidio consiguió que Aulo Agerio le diera en mancipatio el fundo de que se trata, y no ha transcurrido más de un año desde entonces y no le ha sido restituido, en cuanto la cosa valga al cuadruplo, tú, juez, condena a Numerio Negidio en favor de Aulo Agerio, y, si no resulta ,absuélvelo.

B. Remedios complementarios de la jurisdicción.

Stipulationes pretoriae. actio ex stipulatione: por ejemplo derivada de la Cautio usufructuaria: Usufructuarius quemadmodum caveat (Lenel $ 286)

Cuius rei usus fructus testamento Lucii Titii tibi legatus est, ea re boni viri arbitratu usurum fruiturum te et, cum usus fructus ad te pertinere desinet, id quod inde exstabit restitutum iri dolumque malum abesse afuturumque esse spondesne? spondeo.

¿Prometes que de la cosa que te fue legada en usufructo por testamento usarás de forma razonable y que cuando el derecho a usufructuarla cese de pertenecerte la restituirás y que te abstendrás de ahora en adelante de todo comportamiento doloso al respecto? prometo.

In integrum restitutio:

IN INTEGRUM RESTITUTIO PROPTER AETATEM

Quod cum minore quam viginti quinque annis natu gestum esse dicetur, uti quaeque res erit, animadvertam (Lenel, E.P. 116) Si se alega haberse realizado una transacción con un menor de XXV años, tomaré tales medidas como exija el caso. { N.B.: lex Laetoria, c. 190 a.C.; circumscribere: fraude)

RESTITUTIO IN INTEGRUM OB CAPITIS DEMINUTIONEM (Gayo 3, 84)

Si Numerius Negidius capite deminutus non esset, tum si Numerium Negidium Aulo Agerio centum dare oporteret, iudex Numerium Negidium Aulo Agerio centum condemnato. Si Numerio Negidio no hubiera sufrido capitis disminución, si en en ese caso debiera dar a Aulo Aulo Agerio la cantidad de cien sestercios, tú, juez, condena, y, si no resulta, absuelve.

{ N.B.: condictio por obligación estipulatoria o crediticia y capitis deminutio a consecuencia de adrogatio; actio rescissoria/exceptiones; ver fórmulas ficticias)

RESTITUTIO IN INTEGRUM OB METUM

Titius iudex esto. Si Aulus Agerius Stichum hominem, quo de agitur, N.N. mancipio non dedisset, tum si Stichum hominem Auli Agerii ex iure Quiritium esse oporteret, neque is arbitrio tuo Numerium Negidium Aulo Agerio restituetur, quanti ea res erit tantae pecuniae iudex Numerium Negidium Aulo Agerio condemnato; si non paret, absolvito.

Ticio sé juez: Si en el caso en que Aulo Agerio no hubiera dado en mancipación a Numerio Negidio el esclavo Estico, sería éste suyo según el derecho de los quirites, y Numerio Negidio no lo hubiese restituído a Aulo Agerio, según tu arbitraje, tú, juez, condena a pagar a Aulo Agerio tanto dinero cuanto valga la cosa; y si no resulta, absuélvele.

{ N.B.: actio rescissoria/exceptiones; compárese con actio metus causa, penal in factum; ver fórmulas ficticias: vindicatio o publiciana “rescissa alienatione”; vindicatio” rescissa usucapione”; fin de N.B.}

INTERDICTOS.

Interdicta: praetor aut iubet aliquid fieri aut fieri prohibet: aut prohibitoria sunt interdicta aut restitutoria aut exhibitoria.

interdicta exhibitoria:

INTERDICTUM DE HOMINE LIBERO EXHIBENDO:

Quem liberum dolo malo retines, exhibeas

Al hombre libre que dolosamente retienes, exhibe

interdicta restitutoria :