Docsity
Docsity

Prepara tus exámenes
Prepara tus exámenes

Prepara tus exámenes y mejora tus resultados gracias a la gran cantidad de recursos disponibles en Docsity


Consigue puntos base para descargar
Consigue puntos base para descargar

Gana puntos ayudando a otros estudiantes o consíguelos activando un Plan Premium


Orientación Universidad
Orientación Universidad


Resumen de gramática de Latín, Apuntes de Latín

Ies Praia Barraña, segundo de bachiller.

Tipo: Apuntes

2020/2021

Subido el 18/10/2021

saraordz
saraordz 🇪🇸

4.8

(4)

4 documentos

1 / 38

Toggle sidebar

Esta página no es visible en la vista previa

¡No te pierdas las partes importantes!

bg1
LATÍN 2º BACHILLER
GRAMÁTICA
1. DECLINACIÓNS
Nominativo: suxeito, atributo, aposición do suxeito, predicativo do suxeito
Vocativo: para a “chamada”
Acusativo: CD, aposición do CD, predicativo do CD (nombrar a, elexir a, considerar, creer
que), algúns CC con preposición
Xenitivo: modificador, 2º termo superlativo, C. RÉXIME
Dativo: CI, C. RÉXIME
Ablativo: CC con ou sen preposición, C. AXENTE (a/ab), 2º termo comparación
1.1 PRIMEIRA DECLINACIÓN
SINGULAR PLURAL
Nominativo -a -ae
Vocativo -a -ae
Acusativo -am -as
Xenitivo -ae -arum
Dativo -ae -is
Ablativo -a -is
1.2 SEGUNDA DECLINACIÓN
MASCULINO/FEMENINO
SINGULAR PLURAL
Nominativo -us, -er,-ir -i
Vocativo -e, -er, -ir -i
1
pf3
pf4
pf5
pf8
pf9
pfa
pfd
pfe
pff
pf12
pf13
pf14
pf15
pf16
pf17
pf18
pf19
pf1a
pf1b
pf1c
pf1d
pf1e
pf1f
pf20
pf21
pf22
pf23
pf24
pf25
pf26

Vista previa parcial del texto

¡Descarga Resumen de gramática de Latín y más Apuntes en PDF de Latín solo en Docsity!

LATÍN 2º BACHILLER

GRAMÁTICA

1. DECLINACIÓNS

➔ Nominativo: suxeito, atributo, aposición do suxeito, predicativo do suxeito

➔ Vocativo: para a “chamada”

➔ Acusativo: CD, aposición do CD, predicativo do CD (nombrar a, elexir a, considerar, creer

que), algúns CC con preposición

➔ Xenitivo: modificador, 2º termo superlativo, C. RÉXIME

➔ Dativo: CI, C. RÉXIME

➔ Ablativo: CC con ou sen preposición, C. AXENTE (a/ab), 2º termo comparación

1.1 PRIMEIRA DECLINACIÓN SINGULAR PLURAL Nominativo -a -ae Vocativo -a -ae Acusativo -am -as Xenitivo -ae -arum Dativo -ae -is Ablativo -a -is 1.2 SEGUNDA DECLINACIÓN ➔ MASCULINO/FEMENINO SINGULAR PLURAL Nominativo -us, -er,-ir -i Vocativo -e, -er, -ir -i

Acusativo -um -os Xenitivo -i -orum Dativo -o -is Ablativo -o -is ➔ NEUTROS SINGULAR PLURAL Nominativo -um -a Vocativo -um -a Acusativo -um -a Xenitivo -i -orum Dativo -o -is Ablativo -o -is 1.3 TERCEIRA DECLINACIÓN I MPARISÍLABOS ➔ MASCULINO/FEMENINO SINGULAR PLURAL Nominativo -s / Ø -es Vocativo -s / Ø -es Acusativo -em -es Xenitivo -is -um Dativo -i -ibus Ablativo -e -ibus ➔ NEUTRO

Ac Ø ia X is ium D i ibus Abl e ibus EXCEPCIONES: ➔ Animal, animalis: parisílabo neutro ➔ Calcar, calcaris; parisílabo neutro MIXTOS No xenitivo teñen dúas consoantes antes da terminación -is. Declínanse como parisílabos. SINGULAR PLURAL N Ø es V Ø es Ac em es X is ium D i ibus Abl e ibus ADXECTIVOS3 terminacións: masc/fem/neutro.. Anúncianse er (F), is (M), e (N). ➜ 1 terminación: aAnúncianse polo nominativo e xenitivo de singular. Ø, is ➜ 2 terminacións : masc-fem/neutro. Anúncianse is (M), e (N). SINGULAR PLURAL MASC/FEM NEUTRO MASC/FEM NEUTRO N Ø Ø es ia/a V Ø Ø es ia/a Ac em Ø es ia/a

X is is ium/um ium/um D i i ibus ibus Abl i i ibus ibus

1. 4 CUARTA DECLINACIÓN

➜ MASCULINO/FEMININO

SINGULAR PLURAL

N us us V us us Ac um us X us uum D ui ibus Abl u ibus ➜ NEUTRO SINGULAR PLURAL N u ua V u ua Ac u ua X us uum D ui ibus Abl u ibus 1.5 QUINTA DECLINACIÓN Só se declinan completamente dies, diei; res, rei. SINGULAR PLURAL

2º PERSOA PLURAL tis 3º PERSOA PLURAL nt Na 3º conxugación, na 3ª mixta e na 4ª hai que añadirlle na 3º do plural unha U. Na 3ª conxugación, dende a P2 ata a P5 añade unha i. SUM Sum, es, est, sumus, estis, sunt 2.3.2 PRETÉRITO IMPERFECTO Tema presente + ba + m/s/t/mus/tis/nt Para a 3º, 3º mixta e 4º conxugación engadiremos E entre o tema de presente e o sufixo -ba. SUM Eram, eras, erat, eramus, eratis, erant 2.3.3 FUTURO IMPERFRECTO 1ª e 2ª conxugación Tema de presente+ bo/bis/bit/bimus/bitis/bunt 3ª e 4ª conxugación e 3ª mixta Tema de presente+am/es/et/emus/etis/ent SUM Ero, eris, erit, erimus, eritis, erunt 2.3.4 PRETÉRITO PERFECTO Tema perfecto +i/isti/it/imus/istis/erunt SUM Fui, fuisti, fuit, fuimus, fuistis, fuerunt. 2.3.5 PRETÉRITO PLUSCUAMPERFECTO Tema perfecto+era+m/s/t/mus/tis/nt SUM Fueram, fueras, fuerat, fueramus, fueratis, fuerant

2.3.6 FUTURO PERFECTO

Tema perfecto + er (1ª persona) / eri (demás) + o/s/t/mus/tis/nt SUM Fuero, fueris, fuerit, fuerimus, fueritis, fuerint 2.4 PRESENTE IMPERATIVO 1ª, 2ª e 4ª conxugación P2: raíz de presente P5: raíz de presente+te 3ª conxugación P2: raíz de presente+e P5: raíz de presente+ite 3ª conxugación mixta P2: raíz de presente-i+e P5: raíz de presente+te 2.5 VOZ PASIVA

Oración pasiva Ao pasar da voz activa á pasiva efectúanse as seguintes modificacións: ● O complemento directo da voz activa pasa a ser suxeito da voz pasiva, que se denomina paciente porque non realiza a acción. ● O verbo pasa á voz pasiva no mesmo tempo en que estaba en activa, pero tendo en conta que debe concordar co novo suxeito. ● O suxeito da voz activa pasa a complemento axente na voz pasiva, chamado así porque é que realiza a acción. Este complemento axente corresponde en latín ao caso ablativo, precedido da preposición a/ab se é de persoa ou dun ser animado; nos outros casos, non leva preposición. ● Os demais complementos non cambian. 2.6 INFINITIVO

ACTIVA PASIVA

PRESENTE AMARE, MONERE,

REGERE, AUDIRE

AMARI, MONERI,

REGI, AUDIRI

ser ______

PERFECTO AMAVISSE, FUISSE

(t. perfecto)

AMATUS, AM, UM,

ESSE (t. supino)

haber sido _______

FUTURO AMATURUS. URA,

URUM ESSE

(t. supino)

AMATUNDUS, NDA,

NDUM ESSE

(t. supino)

va a _______

2.6.2 SintaxisOración infinitivo concertado: el sujeto del verbo principal es el mismo que el del infinitivo. Funciones: ◆ Sujeto ◆ CD ➔ Oración infinitivo no concertado: sujeto del verbo principal no es el mismo que el del infinitivo. Tenemos que: ◆ Poner que detrás del verbo principal ◆ Traducir el sujeto del infinitivo que va a estar en acusativo ◆ Traducir el infinitivo como una forma personal 2.7 Participios ● Presente: T. Presente + NS, NTIS ● Perfecto: T. Supino + US, A UM ● Futuro: T. Supino + URUS, A, UM ○ Pasiva: T. Presente + NDUS, NDA, NDUM 2.7.1 Participio concertado Funciona como un adjetivo, concuerda con el sustantivo. Puede ir en cualquier caso. El sustantivo con el que concuerda casi siempre funciona como algo importante en la frase. Estos participios proceden de un verbo por lo que pueden llevar sus propios complementos. COMO LOS TRADUZCO ● P. presente: ○ Adjetivo ○ Gerundio ○ Or. relativa ○ Or. subordinada adverbial ● P. Perfecto: participio normal 2.7.2 Participio absoluto Siempre va en ablativo. Normalmente va entre comas. En la oración funciona como algo a parte. COMO SE TRADUCE

Ej: utrum definditis an impugnati me? Me defiendes o me acusas? 2.11 Oración interrogativa indirecta Dependen siempre de un verbo que va en subjuntivo Num: si, ej: me rogaverunt num satis pecuniae haberem: me preguntaron si tenía dinero Nescio quis sis: no se quien eres Nescio utrum lugeam an cideam: no se si reír o llorar 2.12 Oración relativo verbo en subjuntivo Tienen siempre un matiz adverbial, casi siempre es final, para traducir podemos poner para + infinitivo. Se usan con los pronombres relativos (quibus, qui…) 2.13 Oración subordinada COMPLETIVAS: siempre en subjuntivo ● Ut: que, el hecho de que, haz que ● Ne: que no ● Quod: el hecho de que vengas En los verbos de temor es al revés, ut significa que no y ne que. ADVERBIALES TIPOS SUBJUNCIONES Finales PARA QUE Ut, quo + subjuntivo PARA QUE NO Ne + subjuntivo PARA + INFINITIVO Consecutivas ASÍ/ QUE Ita, adeo, tam, is talis, ut + subjuntivo NEGACIÓN Ut non, quin Causales PORQUE Quod, quia, quoniam Cum + subjuntivo Temporales CUANDO Cum + indicativo

Ut + indicativo CUM HISTÓRICO TAN PRONTO COMO Ubi primum, cum primum, ut primum, simul ac ANTES/DESPUÉS DE QUE Postquam, antequam, priusquam MIENTRAS, HASTA Dum, donec, quoad IGUALDAD (ASÍ, DE TAL MANERA QUE) Ut, sicut, velut, quemadmodum Comparativas SUPERIORIDADE E INFERIORIDADE Comparativo + quam COMPARATIVAS CONDICIONALES Tamquam (si), quasi, ut si, velut si Concesivas AUNQUE Quamquam + indicativo Quamvis, licet, cum + subjuntivo Etsi, etiamsi, tametsi + indicativo o subjuntivo Condicionales SI 2.14 Cum histórico Cum + subjuntivo Cum + imperfecto ● Gerundio ● Al + infinitivo Cum + pluscuamperfecto ● Gerundio compuesto ● Al haber + participio 2.15 VALORES UT Y CUM UT Indicativo ● Temporales

EXCEPCIÓNS

MAIOREM MAIOR

MINOREM MENOR

MELIOREM MELLOR

PEIOREM PEOR

1.3.2 O superlativo O grao superlativo da maioría dos adxectivos latinos fórmase engadindo a terminación -issimus-a- um á raíz do xenitivo singular. Declínanse como un adxectivo do tipo bonus-a-um. Algúns adxectivos cuxa raíz remata en -l ou en -r forman o superlativo mediante as terminacións - limus-a-um e -rimus-a-um respectivamente. 1.3.3 Sintaxe do superlativo

O adxectivo en grao superlativo concorda en xénero, número e caso co substantivo; no caso do superlativo relativo, o complemento que o acompaña vai, xeralmente, en xenitivo, e sinala o grupo de relación: Puella altissima omnium est (A nena é a máis alta de todas). En ocasións, este complemento, en lugar de ir en xenitivo, pódese construír en ablativo, precedido das preposicións e/ex, de, ou en acusativo precedido de inter: Columba pulcherrima ex omnibus avibus est (A pomba é a máis fermosa de todas as aves), Petrus altissimus inter aequales est (Pedro é o máis alto entre os seus iguais). EXCEPCIÓNS Incluín do o feminino e o neutro nos tres graos.

4. PRONOMES 4.1 Persoais 1ª PERSOA 2ª PERSOA CASOS SINGULAR PLURAL SINGULAR PLURAL N ego nos tu vos V - - tu vos Ac me nos te vos X mei nostrum, i tui vestrum, i D mihi nobis tibi vobis Abl me, mecum nobis, nobiscum te, tecum vobis, vobiscum 4.2 Reflexivos CASOS FORMAS TRADUCIÓN

is, ea, id: este, esta, esto / ei, eae, ea: estes, estas, estos eum, eam, id: lo, la lo / eos, eas, ea: los, las, los eius: su / eorum, earum, eorum: sus ei: le / eis: les eo, ea, eo: con él/ella, en él/ella / eis: en ellos/ellas, con ellos /ellas

4. 6 Relativos

4.7 Pronomes de identidade

O mesmo, a mesma, el mesmo, ela mesma

eodem tempore: no mesmo tempo

UTER, UTRA, UTRUM: CUAL DE LOS DOS NON QUIDEM: ni siquiera

PER IOCUM: de broma QUIDAM (indefinido): un tal QUIDEM (adverbio): ciertamente

5. CARACTERÍSTICAS EUTROPIO Egit: ago (hacer) Fere: más o menos In civitatem recipere: dar el derecho de ciudadanía PASIVA IMPERSONAL Dicitur homerum caecum esse CONSTRUCCIÓN PERSONAL DE INFINITIVO Dicitur homerus caecus esse: Se dice que Homero está ciego (igual que la anterior pero cambiando los casos)