Kant: resume textos
Texto 1
Kant define Ilustración como “a saída do home da súa minoría de idade”. Esta “minoría de idade”,
na que o ser humano se atopa, consistiría en que este non usa a súa razón por si mesmo, é dicir, na
falta de autonomía da razón: “minoría de idade é a incapacidade de servirse do seu entendemento sen
a dirección doutro”. Ante isto Kant proclama: “¡Sapere aude!”- ¡atrévete a saber!- “¡Ten o valor de
servirte do teu propio entendemento!”
Pero, cal é a causa desta minoría de razón? A preguiza e a covardía é o que fai que as persoas non se
guíen pola súa razón senón polos “titores”, aqueles que lles din como teñen que comportarse.
Respecto á preguiza, Kant dá un grande número de exemplos: “se teño un libro que (…) tan amoladora
tarefa”. Por outro lado, a covardía débese a que moitos titores controlan os seres humanos mediante o
medo, facendo que as persoas vexan un perigo na autonomía da razón: “A inmensa maioría (…) do
seu control”
É, polo tanto, para o individuo, moi difícil saír da minoría de razón e moi poucos o conseguen. A
solución podería ser deixar ó pobo en liberdade, e que aqueles que realmente pensan por si mesmos
propaguen entre o resto da humanidade o valor que ten para todo home a autonomía da razón
Texto 2
O dogmatismo racionalista ofrece coñecementos verdadeiros (verdades evidentes) pero “nada nos
ensina”, é dicir non amplia realmente os coñecementos, pois constrúe estes “baixo o título da razón
pura” (deducíndoos de ideas innatas dentro da mesma razón, independentemente da experiencia dos
sentidos).
Este dogmatismo ten en fronte o escepticismo empirista radical de Hume que “nada promete” -
recordemos que Hume só acepta verdades probables na ciencia e anula a metafísica- é dicir, non nos
ofrece o “necesario coñecemento” que buscamos.
Ante isto, Kant propón a pregunta de si é posible a metafísica (entendida coma un coñecemento
verdadeiro, como ciencia ). Para el a física de Newton e as matemáticas xa son, de feito, ciencias.
A resposta a esta pregunta non consiste en ir valorando, poñendo obxeccións a cada unha das
metafísicas existentes: “Esta pregunta, non obstante, non ha de ser respondida con obxeccións
escépticas fronte a unha metafísica existente (...)” Aquí o autor recórdanos que non aceptamos
ningunha delas.
Polo tanto, a resposta á pregunta de se a metafísica pode ser ciencia ten que facerse “ a partir
do concepto puramente problemático dunha tal ciencia”. Trátase de fundamentar a ciencia que xa
é indiscutible (matemáticas e física) investigando como a razón pode producir ciencia nestes dous
casos, é dicir, como pode producir leis universais e necesarias que ó mesmo tempo amplían o noso
coñecemento. Logo habería que averiguar se a razón pode facer o mesmo no caso da metafísica.
Doutro xeito, a pregunta sería : cales son as condicións que fan posible a ciencia (xa existente)?e
pode a metafísica cumprir tales condicións?
O único camiño para responder á pregunta pola metafísica é, polo tanto, analizar a razón tratando de
ver como funciona, como pode chegar a un coñecemento universal e necesario (cientifico) do dado na
experiencia. Éste exame ou crítica da razón faino Kant na “Crítica da razón pura”
Texto 3
Kant distingue entre coñecementos “a priori” (“independentes da experiencia e ata de todas as
impresións dos sentidos”) e “a posteriori”, coñecementos empíricos “os cales teñen as súas fontes (…)
na experiencia”
O autor acepta que a experiencia ten un papel fundamental no coñecemento, pois como sosteñen os
empiristas, este “comeza coa experiencia”. Isto é porque as impresións poñen en marcha o noso
entendemento para que una e ordene esas mesmasimpresións, as representacións sensibles, pois
doutro xeito non sería posible coñecelas: “poñen en movemento (…) dos obxectos que chamamos
experiencia”
Pero, a pesar da importancia das impresións, puidera ser que para facer posible o coñecemento o
entendemento producira algo por si mesmo: “Máis, aínda cando todo o noso coñecemento empece
coa experiencia, non por iso todo el procede exactamente da experiencia”·. Continua
explicando:“ Pois ben puidera ser que (…) produce por si mesma”. O investigador non sería
consciente disto de xeito inmediato, polo que ó final do texto Kant plantea que é necesario investigar
se é verdade que a razón produce por si mesma certos elementos para que se produza o
coñecemento, é dicir, se existe este coñecemento a priori*: “hai pois (…) todas as impresións dos
sentidos”
*Xa sabemos que iso que é a priori, que o entendemento produce por si mesmo son as chamadas
categorías; no ámbito da sensibilidade tamén son a priori os esquemas do espazo e do tempo
