Oftalmologija prirucnik, Završni radovi od Oftamologija

Preuzmite Oftalmologija prirucnik i više Završni radovi u PDF od Oftamologija samo na Docsity!

Nacrt

priručnika oftalmologije

za medicinare

Karmen Lončarek

SADRŽAJ

Sinistrocikloverzija = rotacija oba oka u lijevo (eksciklodukcija lijevog i inciklodukcija desnog oka)

UVOD GRANE OFTALMOLOGIJE

Poimanje oftalmologije kao okulistike - struke koja se bavi određivanjem na-

očala i pregledom očne pozadine - pripada povijesti. U posljednjih dvadesetak god-

ina oftalmologija je doživjela veliki napredak i preobražaj. Razvile su se nove operat-

ivne tehnike i uređaji, koriste se mnogi novi sintetički materijali i implantati. Za-

hvaljujući tome, veliki broj oftalmoloških bolesti i stanja je danas izlječiv.

Usluge oftalmologije trebaju gotovo svi ljudi, bez obzira na dob i zdravstveno

stanje: od nedonoščadi kod koje oftalmolog traži znakove

Kao i u većini drugih medicinskih grana, u modernoj oftalmologiji postoji niz sub-

specijalizacija.

Refrakcija ili određivanje korekcijskih leća sve više se odvaja u posebnu granu

• optometriju. Optometrija kao zasebna struka postoji stotinjak godina, a prva opto-

metrijska škola osnovana je 1928. godine u Kölnu. Optometristi su osposobljeni za

određivanje naočala i kontaktnih leća, te za prepoznavanje patoloških stanja oka.

Bolesnika kod kojeg je otkrio takvo stanje doktor optometrist će uputiti oftalmologu

radi dodatnih pretraga i liječenja.

Kontaktologija se bavi svim aspektima kontaktnih leća - od propisivanja do

razvijanja novih vrsta kontaktnih leća.

Strabologija se bavi strabizmom i ambliopijom. Strabologiju čini konzervativni

dio, a to su ortoptika koja liječi poremećaje bulbomotorike, i pleoptika koja liječi

ambliopiju, te kirurški dio - strabološka kirurgija koja strabizam liječi zahvatima na

bulbomotornim mišićima.

Glaukomatologija se bavi ranim otkrivanjem i liječenjem glaukomske bolesti

konzervatvnim i kirurškim metodama ( kirurgija glaukoma ).

Kirurgija prednjeg očnog segmenta ujedinjuje klasične mikrokirurške metode

i lasersku kirurgiju. U sklopu kirurgije prednjeg segmenta izdiferencirale su se kirur-

gija katarakte i kirurgija rožnice ili refrakcijska kirurgija. Refrakcijska kirurgija je

uvođenjem kompjuteriziranih laserskih uređaja polučila izvanredne uspjehe u rehab-

ilitaciji vida - spomenimo samo transplantaciju rožnice i lasersku korekciju rekfrak-

cijskih grešaka.

Kirurgija stražnjeg segmenta liječi bolesti i ozljede stražnjeg očnog segmenta

(dio oka iza ore serate). Osim zahvata na zatvorenom oku kod ablacija mrežnice,

sve češće se izvode mikrokiruški zahvati unutar oka - vitrealna kirurgija ili kirurgija

mrežnice. U sklopu kirurgije mrežnice izdvaja se kirurgija makule koja je tek u po-

vojima.

Plastična oftalmokirurgija ili okuloplastika bavi se kozmetološkim i rekon-

struktivnim zahvatima na oku i očnim adneksima (uklanjanje staračkih promjena s

vjeđa, rekonstrukcije vjeđa, korekcija enoftalmusa).

Kirurgija orbite je veoma složeno oftalmološko područje gdje oftalmokirurg vrlo

često operira u suradnji s neurokirurgom, otorinolaringologom ili maksilofacijalnim

kirurgom.

Neurooftalmologija se bavi neurološkim poremećajima organa vida, to jest -

poremećajima prvih sedam moždanih živaca i vidnog puta. To je područje koje se u

mnogome preklapa s neurologijom i veliki broj neurooftalmoloških slučajeva

rješavaju neurooftalmolog i neurolog zajedno, a ponekad i uz suradnju neurokirurga.

Socijalna oftalmologija je dio socijalne medicine koji se bavi socijalnim aspek-

tima oštećenja vida, a posebice sljepoće i slabovidnosti.

Karmen Lončarek 26.02.2008. 10

Ergooftalmologija ili radna oftalmologija se bavi oftalmološkim aspektima

medicine rada: profesionalnim bolestima organa vida, uklapanjem preostalih vidnih

funkcija u radni proces i prilagođavanjem tog procesa oštećenom vidu, izborom

zvanja, zaštitom vida pri radu, te vidnim komforom.

Defektološka oftalmologija se bavi rehabilitacijom osoba s oštećenim vidnim

funkcijama, pri čemu je povezana sa tiflopedagogijom (grana pedagogije koja se

bavi osobama oštećenog vida).

Sportska oftalmologija je dio sportske medicine koji proučava fiziološka i pato-

loška zbivanja u oku kod sportaša.

Diplopija - Ukoliko se ne radi o strabizmu, uzrok mogu biti bolesti bulbomotornih

živaca (treći, četvrti ili šesti intrakranijalni živac), Gravesova bolest, te blowout -frak-

tura orbite. Dvoslika na jednom oku (monokularna diplopija) je uzrokovana subluk-

sacijom leće ili pak optičkim poremećajima rožnice, leće (katarakta), šarenice

(iridodijaliza – jedna slika nastaje kroz normalnu zjenicu, druga kroz otvor nastao

traumom). Bolesnik, dakle, može imati i trosliku - jednu sliku na zdravom oku, a

dvosliku na bolesnome.

Proptoza - Izbočenost jednog ili oba oka; može biti praćena i otečenošću vjeđa.

Uzroci su Gravesova bolest, orbitalni tumori i pseudotumori, orbitalni celulitis, trom-

boza kavernoznog sinusa, karotidokavernozna fistula, mukokele paranazalnih si-

nusa.

Bol u "mirnom" oku - Ako je vid uredan a prednji segment nije podražen, na-

jčešće se radi o migreni, tenzionoj ili vaskularnoj glavobolji, Hortonovom sindromu,

astenopiji ili sinuitisu.

Osjećaj stranog tijela u oku - Najčešće se radi u stranom tijelu spojnice. Ostali

uzroci su strano tijelo rožnice, erozija rožnice, keratitis, konjunktivitis, suho oko

usljed smanjenog lučenja suza.

Fotofobija - Može pratiti upalu bilo kojeg dijela oka. Ostali uzroci su albinizam,

zamućenja u prozirnim medijima oka, trigeminalna neuropatija, te različiti neurološki

poremećaji.

Suzenje - Uzrokuju ga upale oka, nadražaji ili bol u području inervacije trigemin-

alnog živca. Kronično unilateralno suzenje ukazuje na mehaničku zapreku u drenaži

suza.

Rubovi vjeđa crveni, s krasticama - Kronični blefaritis uzrokovan stafilokokom

ili seborejom; rjeđi uzročnici su alergija , Demodex folliculorum , rosacea ili loša

higijena.

Haloi - Pri gledanju u izvor svjetlosti bolesnik vidi šarena svjetla. Uzrok je edem

rožnice (tipično - u akutnom glaukomu) ili katarakta.

Noćna sljepoća - Bolesnici se često žale na noću slabo vide, no to rijetko

ukazuje na očnu bolest. Retinitis pigmentosa uzrokuje jaku noćnu sljepoću i pro-

gresivni gubitak vida. Hemeralopija (kokošje sljepilo) je nasljedna noćna sljepoća

koja nije praćena nikakvim drugim smetnjama vida.

Metamorfopsija - Izobličena slika predmeta ukazuje na bolest makule.

Fotopsija - Viđenje bljeskova svjetla može biti uzrokovano oftalmičkom mi-

grenom, početnom ablacijom mrežnice, ili okcipitalnom lezijom.

Entopsija ("mušice") - Viđenje mrljica sitnih poput mušica. Uzrokuju ih

flotirajuće nježne mutnine u staklovini koje su normalna pojava. Češće se na njih

žale nervozni bolesnici. Nagla pojava mrlja pred očima ukazuje na ablaciju ili rupturu

mrežnice, odljepljenje staklovine ili krvarenje u staklovinu.

Miokimija (titranje orbikularnog očnog mišića) - Česta je kod umora, stresa ili

velikog unosa kofeina.

• UVOD....................................................................................................................................
  • GRANE OFTALMOLOGIJE......................................................................................................................
• ISPITIVANJE OFTALMOLOŠKOG BOLESNIKA........................................................................... - Oftalmološka anamneza................................................................................................................ - Oftalmološki pregled djeteta......................................................................................................... - Najčešći simptomi, znakovi i uzroci očnih smetnji.........................................................................
• OFTALMOLOŠKA FARMAKOLOGIJA I TERAPIJA....................................................................... - Očne kapi i masti................................................................................................................... - Ukapavanje očnih kapi................................................................................................................... - Očne masti..................................................................................................................................... - Okluzija oka.................................................................................................................................... - Oblozi............................................................................................................................................. - Mikrobiološke kulture.................................................................................................................... - Antibiotičke kapi i masti................................................................................................................. - Sistemski antibiotici....................................................................................................................... - Steroidne kapi i masti.................................................................................................................... - Antireumatici................................................................................................................................. - Topički anestetici........................................................................................................................... - Umjetne suze................................................................................................................................. - Dekongestivi.................................................................................................................................. - Cikloplegici i midrijatici - Antiglaukomski lijekovi.................................................................................................................. - Antivirusni lijekovi.......................................................................................................................... - Posebni načini oftalmološke terapije.................................................................................... - Subkonjunktivalna terapija............................................................................................................ - Retrobulbarna i parabulbarna terapija........................................................................................... - Subtenonijalna terapija.................................................................................................................. - Intravitrealna terapija.................................................................................................................... - Fotodinamska terapija.......................................................................................................... - Laser u oftalmologiji
• VJEĐE.................................................................................................................................... - Građa i funkcija vjeđa........................................................................................................... - Koža - Potkožno vezivno tkivo.................................................................................................................. - Kružni očni mišić - Orbitalni septum............................................................................................................................ - Mišić podizač gornje vjeđe............................................................................................................. - Tarzusi............................................................................................................................................ - Müllerovi mišići (gornji i donji tarzalni mišić)................................................................................. - Akcesorne strukture vjeđe............................................................................................................. - Funkcija vjeđa................................................................................................................................ - Pregled vanjskih dijelova oka.........................................................................................................
  • OSNOVNE PATOLOŠKE PROMJENE VJEĐA...............................................................................
    • Disgeneze..............................................................................................................................
      • Kolobom vjeđe...............................................................................................................................
      • Epikantus (treći kapak; vanjski pterigij)..........................................................................................
    • POREMEĆAJI POLOŽAJA........................................................................................................
      • Entropij
      • Ektropij..........................................................................................................................................
      • Trihijaza
    • POREMEĆAJI POKRETLJIVOSTI..............................................................................................
      • Blefaroptoza..................................................................................................................................
        • Karmen Lončarek 26.02.2008.
      • Lagoftalmus...................................................................................................................................
      • Simblepharon.................................................................................................................................
    • UPALE....................................................................................................................................
      • Hordeolum, halacij, blepharitis......................................................................................................
    • Tumori vjeđa.........................................................................................................................
      • Benigni tumori vjeđa......................................................................................................................
      • Maligni tumori vjeđa
      • Bazaliom (bazeocelularni karcinom)
      • Planocelularni karcinom................................................................................................................
      • Karcinom lojnih žlijezda.................................................................................................................
      • Melanom.......................................................................................................................................
    • POREMEĆAJI MIJENE TVARI..................................................................................................
      • Ksantelazma...................................................................................................................................
• SPOJNICA (KONJUNKTIVA)..................................................................................................... - Građa spojnice - Funkcija spojnice............................................................................................................................
  • OSNOVNE PATOLOŠKE PROMJENE SPOJNICE..........................................................................
  • KONJUNKTIVITIS.......................................................................................................................
  • DEGENERACIJE SPOJNICE..................................................................................................................... - Pingvekula...................................................................................................................................... - Unutarnji pterigij; treći kapak........................................................................................................
  • CISTE SPOJNICE - Serozne ciste spojnice.................................................................................................................... - Epidermoidne ciste spojnice.......................................................................................................... - Cystis granulomatosa/Granuloma conjunctivae............................................................................
• ROŽNICA...............................................................................................................................
  • GRAĐA ROŽNICE.......................................................................................................................... - Funkcija rožnice............................................................................................................................. - Biomikroskopija............................................................................................................................. - Keratoskopija i keratografija..........................................................................................................
  • OSNOVNE PATOLOŠKE PROMJENE ROŽNICE...........................................................................
    • Disgeneze rožnice..................................................................................................................
  • UPALE ROŽNICE - KERATITISI....................................................................................................
    • Ulcerozni keratitis (ULKUS ROŽNICE)
    • Punktiformni keratitis...........................................................................................................
    • Herpetički keratitis (Keratitis herpetica)...............................................................................
    • Herpes zoster ophthalmicus
    • Gljivični keratitisi...................................................................................................................
    • Degeneracije rožnice.............................................................................................................
    • Distrofije rožnice...................................................................................................................
    • Rekurentna erozija rožnice
    • Neurogene keratopatije........................................................................................................
    • Ozljede rožnice......................................................................................................................
      • Erozija rožnice................................................................................................................................
    • Rožnica u sistemnim bolestima.............................................................................................
  • KIRURGIJA ROŽNICE...........................................................................................................................
    • Transplantacija rožnice (perforativna keratoplastika).........................................................
    • Lamelarna keratoplastika.....................................................................................................
    • Transplantacija limbusa rožnice...........................................................................................
    • Refrakcijska kirurgija.............................................................................................................
      • Radijalna i astigmatska keratotomija.............................................................................................
      • Fotorefraktivna keratektomija.......................................................................................................
      • Automatizirana lamelarna keratoplastika (ALK)
      • Laser in situ keratomileusis (LASIK) - Laser-assisted keratoplasty..................................................
• BJELOOČNICA (SKLERA)......................................................................................................... - Građa bjeloočnice.......................................................................................................................... - Funkcija bjeloočnice.......................................................................................................................
  • UPALE......................................................................................................................................... - Episkleritis...................................................................................................................................... - Skleritis..........................................................................................................................................
  • DEGENERACIJE................................................................................................................................ - Stafilom bjeloočnice.......................................................................................................................
• STAKLASTO TIJELO................................................................................................................. - Građa staklastog tijela...................................................................................................................
  • OSNOVNE PATOLOŠKE PROMJENE STAKLOVINE...................................................................... - Krvarenje u staklovinu (hematovitreus)
    • Disgeneza staklovine.............................................................................................................
      • Primarna hiperplastična staklovina................................................................................................
    • Degenerativne promjene staklovine.....................................................................................
    • distrofične promjene staklovine............................................................................................
      • Asteroidna hijaloza........................................................................................................................
      • Scintilirajuća sinhiza (holesteroloza očne jabučice).......................................................................
      • Upalne promjene u staklovini........................................................................................................
      • Ozljede staklastog tijela.................................................................................................................
• LEĆA
  • GRAĐA LEĆE.................................................................................................................................
  • OSNOVNE PATOLOŠKE PROMJENE LEĆE.................................................................................. - Kongenitalni poremećaji oblika leće.............................................................................................. - Poremećaji položaja leće...............................................................................................................
  • KATARAKTA.............................................................................................................................. - Afakija - Pseudofakija................................................................................................................................... - Sekundarna katarakta - Ekstrakapsularna ekstrakcija katarakte i fakoemulzifikacija........................................................... - Implantacija intraokularne kontaktne leće.................................................................................... - Ekstrakcija prozirne leće................................................................................................................
• UVEA.....................................................................................................................................
  • SREDNJA OČNA OVOJNICA
    • Šarenica (iris)
      • Anatomija šarenice........................................................................................................................
      • Histološka građa šarenice..............................................................................................................
      • Pigmentacija šarenice....................................................................................................................
    • Cilijarno tijelo........................................................................................................................
      • Histološka građa cilijarnog tijela....................................................................................................
      • Inervacija cilijarnog tijela...............................................................................................................
      • Mehanizam akomodacije i sinkineza..............................................................................................
    • Žilnica
      • Funkcija žilnice...............................................................................................................................
• NAJČEŠĆE PATOLOŠKE PROMJENE UVEE................................................................................
  • DISGENEZE ŠARENICE I ŽILNICE...............................................................................................................
    • IridocIklitis (PREDNJI Uveitis)
  • STRAŽNJI UVEITIS ( KORIOIDITIS, KORIORETINITIS)........................................................................................
  • SIMPATIČKA OFTALMIJA...................................................................................................................... - MELANOM
    • Hemangiom...........................................................................................................................
      • Enukleacija očne jabučice..............................................................................................................
• MREŽNICA (RETINA; UNUTRAŠNJA OČNA OVOJNICA)............................................................ - Karmen Lončarek 26.02.2008. - Građa mrežnice.............................................................................................................................. - Područja mrežnice.........................................................................................................................
  • OFTALMOSKOPIJA....................................................................................................................
    • Prosvjetljavanje zjenice.........................................................................................................
    • Promatranje očne pozadine..................................................................................................
    • Indirektna oftalmoskopija.....................................................................................................
    • Fluoresceinska angiografija i fotografiranje očne pozadine
    • Elektroretinografija...............................................................................................................
    • Elektrookulografija................................................................................................................
    • Ultrazvuk...............................................................................................................................
  • OSNOVNE PATOLOŠKE PROMJENE MREŽNICE.........................................................................
  • DISGENEZE MREŽNICE........................................................................................................................
    • Fibrae medullares..................................................................................................................
    • Tortuositas vasorum retinae congenita................................................................................
  • PREMATURNA RETINOPATIJA (RETINOPATIJA NEDONOŠČADI)..................................................................... - Čimbenici rizika za pojavu prematurne retinopatije
  • VASKULARNE BOLESTI MREŽNICE............................................................................................................. - Opskrba mrežnice........................................................................................................................
    • Hipertenzivna retinopatija....................................................................................................
      • I stupanj.........................................................................................................................................
      • II stupanj
      • III stupanj.......................................................................................................................................
      • IV stupanj.......................................................................................................................................
    • Venska retinopatija...............................................................................................................
    • Okluzija mrežnične arterije
  • DIJABETIČKA RETINOPATIJA................................................................................................................... - Neproliferativna dijabetička retinopatija - Prepoliferativna dijabetička retinopatija - Proliferativna dijabetička retinopatija - Dijabetička makulopatija............................................................................................................. - Liječenje dijabetičke retinopatije................................................................................................. - Ostale očne promjene kod dijabetesa..........................................................................................
  • UPALE MREŽNICE...................................................................................................................
    • Toksoplazmoza
    • CITOMEGALOVIRUSNI RETINITIS.........................................................................................
  • DEGENERATIVNE BOLESTI MREŽNICE.......................................................................................................
  • SENILNA MAKULARNA DEGENERACIJA...................................................................................................... - Sudbina drugog oka.................................................................................................................... - Drusae retinae............................................................................................................................. - Amslerove karte
  • DISTROFIJE MREŽNICE...........................................................................................................
    • Retinitis pigmentosa
    • Ispitivanje adaptacije na mrak i na svjetlo
      • Adaptacija na mrak i na svjetlo....................................................................................................
      • Adaptometrija..............................................................................................................................
    • Fundus albipunctatus
    • juvenilna degeneracija žute pjege (Stargardtova bolest)
    • Degeneratio punctata albescens........................................................................................
    • Odignuće mrežnice (Ablacija mrežnice)..............................................................................
    • Retinoshiza..........................................................................................................................
    • toksička degeneracija mrežnice..........................................................................................
  • TUMORI MREŽNICE..........................................................................................................................
    • Retinoblastom.....................................................................................................................
    • Haemangiom mrežnice.......................................................................................................
    • Astrocitom...........................................................................................................................
• GLAUKOM...........................................................................................................................
  • OČNE KOMORICE I KOMORNI KUT (IRIDOKORNEALNI KUT).............................................................. - Prednja očna komorica................................................................................................................ - Stražnja očna komorica................................................................................................................ - Komorni kut (Iridokornealni kut).................................................................................................. - Nastajanje i sastav sobne vodice - Odvođenje sobne vodice
    • Tonometrija i tonografija....................................................................................................
      • Definicija glaukoma......................................................................................................................
      • Patogeneza glaukomske bolesti...................................................................................................
      • Vidno polje
      • Subjektivni simptomi...................................................................................................................
      • Podjela glaukomske bolesti..........................................................................................................
      • Primarni glaukom otvorenog kuta...............................................................................................
      • Glaukom uskog kuta i glaukom zatvorenog kuta..........................................................................
      • Kongenitalni glaukom..................................................................................................................
      • Sekundarni glaukom....................................................................................................................
      • Normotenzivni glaukom...............................................................................................................
    • Liječenje glaukoma..............................................................................................................
      • Medikamentno liječenje..............................................................................................................
      • Kirurško liječenje glaukoma.........................................................................................................
      • Laserska kirurgija glaukoma.........................................................................................................
      • Ishod neliječenog glaukoma.........................................................................................................
• SUZNI APARAT.....................................................................................................................
  • GRAĐA SUZNOG APARATA..........................................................................................................
    • Sekretorni dio......................................................................................................................
      • Suzna žlijezda...............................................................................................................................
      • Akcesorne suzne žlijezde.............................................................................................................
    • Ekskretorni dio.....................................................................................................................
      • Suzno jezerce...............................................................................................................................
      • Gornja i donja suzna bradavica....................................................................................................
      • Gornja i donja suzna točkica
      • Gornji i donji suzni kanalić...........................................................................................................
      • Suzna vrećica...............................................................................................................................
      • Suzni kanal (ductus nasolacrimalis)..............................................................................................
    • Suze i prekornealni suzni film..............................................................................................
    • Schirmerov test - mjerenje lučenja suza..............................................................................
  • OSNOVNE PATOLOŠKE PROMJENE SUZNOG APARATA..........................................................
    • Sindrom suhog oka..............................................................................................................
    • Sindrom suznog oka - EpiFora.............................................................................................
    • Opstrukcija suznih puteva...................................................................................................
      • Sondiranje suznih puteva.............................................................................................................
      • Dakriocistorinostomija.................................................................................................................
      • Conjunctivodacryocystorrhinostomia..........................................................................................
    • Dakriocistitis........................................................................................................................
    • Dacryoadenitis **................................................................................................................
    • tumori suzne žlijezde**.......................................................................................................
    • tumori suzne vrećice**........................................................................................................
• ORBITA................................................................................................................................
  • GRAĐA ORBITE.......................................................................................................................
    • Egzoftalmometrija...............................................................................................................
  • OSNOVNE PATOLOŠKE PROMJENE ORBITE............................................................................
    • egzoftalmus i proptoza.......................................................................................................
    • Distireoidna oftalmopatija..................................................................................................
    • Pseudotumor orbitae..........................................................................................................
• OPTIKA I REFRAKCIJA........................................................................................................... - Karmen Lončarek 26.02.2008. - Optika.................................................................................................................................. - Refrakcija............................................................................................................................ - ISPITIVANJE VIDA................................................................................................................... - Subjektivno ispitivanje vidne oštrine................................................................................... - Miopija, kratkovidnost........................................................................................................ - Progresivna miopija............................................................................................................ - miopska degeneracija mrežnice i žilnice............................................................................. - Liječenje progresivne miopije.............................................................................................. - dalekovidnost, Hipermetropija ili hiperopija....................................................................... - Astigmatizam...................................................................................................................... - Presbiopija ili staračka dalekovidnost................................................................................. - Anizeikonija......................................................................................................................... - Korekcija refrakcijskih grešaka............................................................................................ - Naočale............................................................................................................................... - Kontaktne leće..................................................................................................................... - POMAGALA ZA OSOBE OŠTEĆENOG VIDA..........................................................................
  • STRABIZAM I AMBLIOPIJA...................................................................................................
    • VANJSKI OČNI MIŠIĆI..............................................................................................................
    • TENONOVA KAPSULA............................................................................................................. - Kretnje očiju................................................................................................................................. - Binokularni vid.............................................................................................................................
      • BULBOMOTORIKA...............................................................................................................
      • Uzroci strabizma.................................................................................................................
      • Vrste strabizma...................................................................................................................
      • Slabovidnost (Ambliopija)...................................................................................................
      • Ezotropija............................................................................................................................
      • Paralitički strabizam............................................................................................................
      • Dijagnostika strabizma.......................................................................................................
      • Liječenje strabizma..............................................................................................................
• OKO U SISTEMNIM BOLESTIMA........................................................................................... - Oko u sistemnim bolestima veziva......................................................................................
• NEUROOFTALMOLOGIJA...................................................................................................... - Ispitivanje vidnog polja....................................................................................................... - Ispadi vidnog polja....................................................................................................................... - Ispitivanje vidnog polja konfrontacijom....................................................................................... - Perimetrija................................................................................................................................... - Vidni evocirani potencijali................................................................................................... - Ostale dijagnostičke metode........................................................................................................ - Inervacija mišića šarenice............................................................................................................ - Refleksni lukovi zjenične reakcije na svjetlo................................................................................. - Ispitivanje zjeničnih reakcija............................................................................................... - OSNOVNI NEUROOFTALMOLOŠKI POREMEĆAJI.................................................................................... - SY. ADIE.................................................................................................................................... - GLAVOBOLJA.......................................................................................................................... - MIOZA.................................................................................................................................... - MIDRIJAZA............................................................................................................................. - NISTAGMUS........................................................................................................................... - Trzajni nistagmus......................................................................................................................... - Pendularni nistagmus.................................................................................................................. - Miješani nistagmus...................................................................................................................... - Fiziološke vrste nistagmusa.......................................................................................................... - HORNEROV SINDROM.......................................................................................................................
  • GLAVOBOLJA - Očni simptomi kod tumora mozga...............................................................................................
  • NAJČEŠĆE BOLESTI VIDNOG ŽIVCA......................................................................................... - Edem optičkog diska (Papilla stagnans)....................................................................................... - Optički neuritis - Prednja ishemička optička neuropatija........................................................................................ - Atrofija vidnog živca..................................................................................................................... - Multipla skleroza.......................................................................................................................... - Miasthenija gravis........................................................................................................................
    • POREMEĆAJI KOLORNOG VIDA...........................................................................................
    • Ispitivanje raspoznavanja boja........................................................................................... - Fotokemija vida........................................................................................................................... - Kolorni vid.................................................................................................................................... - Testovi raspoznavanja boja
• OFTALMOLOŠKE HITNOSTI................................................................................................... - DIFERENCIJALNA DIJAGNOSTIKA CRVENOG OKA................................................................ - Vrste hiperemije spojnice............................................................................................................ - Konjunktivitis....................................................................................................................... - Subkonjunktivalno krvarenje (hiposfagma)........................................................................ - Kontuzija oka....................................................................................................................... - Frakture orbite.................................................................................................................... - Penetracijska i perforacijska ozljeda očne jabučice............................................................ - Laceracije vjeđa - Bolesti i ozljede rožnice....................................................................................................... - Strana tijela......................................................................................................................... - Endoftalmitis, panoftalmitis................................................................................................ - Fotoelektrička oftalmija - Keratitis uzrokovan kontaktnim lećama............................................................................. - Korozije rožnice................................................................................................................... - Iridociklitis........................................................................................................................... - Skleritis, episkleritis............................................................................................................. - Akutni glaukom zatvorenog kuta........................................................................................ - Orbitalni celulitis - Akutni dakriocistitis............................................................................................................. - Tromboza kavernoznog sinusa............................................................................................ - Blefaritis (Blepharitis).......................................................................................................... - Ječmenac (Hordeolum ) - Halacion.............................................................................................................................. - Oftalmija novorođenčadi.................................................................................................... - Bezbolan gubitak vida - Gigantocelularni ili temporalni arteritis..............................................................................
• RAZVOJ I RAZVOJNE ANOMALIJE OKA..................................................................................
  • EMBRIOGENEZA OKA........................................................................................................................
  • DIFERENCIJACIJA OČNIH STRUKTURA.......................................................................................................
    • Diferencijacija neuroektoderma..........................................................................................
    • Ektoderm.............................................................................................................................
    • Stanice kranijalnog neuralnog grebena..............................................................................
    • Razvoj žilnog sustava oka................................................................................................... - RAZVOJ LEĆE................................................................................................................................
    • razvoj StaklovinE.................................................................................................................
    • razvoj Uvee..........................................................................................................................
    • razvoj Rožnice i bjeloočnice.................................................................................................
    • razvoj Komornog kuta, šarenice i cilijarnog tijela............................................................... - Karmen Lončarek 26.02.2008.
    • Promjena osi očne jabučice.................................................................................................
    • razvoj Periokularnih tkiva i vjeđa........................................................................................
  • KONGENITALNE MALFORMACIJE ORGANA VIDA...................................................................
• OZLJEDE ORGANA VIDA.......................................................................................................
• XXX.....................................................................................................................................
• OFTALMOLOŠKA KIRURGIJA................................................................................................
• DIFERENCIJALNA DIJAGNOSTIKA OKULARNIH SMETNJI........................................................ - TUPA BOL U PODRUČJU OKA....................................................................................................... - CRVENO OKO............................................................................................................................... - ZAMUĆEN VID.............................................................................................................................. - IZNENADNA SLJEPOĆA................................................................................................................. - TREPERENJE PRED OČIMA............................................................................................................ - MIOZA.......................................................................................................................................... - MIDRIJAZA................................................................................................................................... - EDEM VJEĐA................................................................................................................................ - PTOZA.......................................................................................................................................... - JEDNOSTRANI EGZOFTALMUS...................................................................................................... - NISTAGMUS................................................................................................................................. - BITEMPORALNA HEMIANOPSIJA.................................................................................................. - ZASTOJNA PAPILA........................................................................................................................ - TIPIČNA BRZINA SMANJENJA VIDNE OŠTRINE KOD RAZLIČITIH OČNIH BOLESTI..........................
• Karmen Lončarek 26.02.2008.

Okluzija oka

Ako je pokrivanje ozlijeđenog ili upaljenog oka potrebno, onda valja preporučiti

bolesniku da pokrije oba oka i miruje u zamračenoj prostoriji. Pokrivanje samo

bolesnog oka je manje djelotvorno, jer pokretanje zjenice i mišića zdravog oka indu-

ciraju iste pokrete i na pokrivenom oku.

Oblozi

Topli oblozi se koriste kod infekcija. Hladni oblozi se koriste nakon traume ili op-

eracije oka, te kod oteklina adneksa oka. Za obloge su najpogodniji tuferi za okluziju

oka, namočeni u toplu odnosno hladnu vodu.

Mikrobiološke kulture

Kod konjunktivitisa se ne rade rutinski. Obvezatno treba uzeti bris kod teških in-

fekcija oka, nekih vrsta rožničnih ulkusa, te kod sumnje na gljivičnu infekciju. Uzorak

treba dostaviti mikrobiološkom laboratoriju što je prije moguće.

Antibiotičke kapi i masti

Prvi izbor kod konjunktivitisa je neki antibiotik u obliku očnih kapi ili masti. Na

tržištu se mogu naći preparati sulfacetamida, kloramfenikola, tobramicina,

gentamicina, te kombinacija neomicin + polimiksin + bacitracin. Oprez: neomicin

može biti alergen, osobito kod produženog korištenja.

Kod konjunktivitisa ordinira se antibiotičke kapi svakog sata preko dana, a

svaka 2-3 sata preko dana idućih nekoliko dana. Produljena lokalna upotreba antibi-

otika može uzrokovati iritacioni ili kemijski konjunktivitis.

Sistemski antibiotici

Daju se oralno ili parenteralno i to samo kod težih infekcija: gonoroične of-

talmije, endoftalmitisa, celulitisa orbite, dakriocistitisa, tromboze kavernoznog si-

nusa, specifičnih infekcija (trahom, tuberkuloza), perforativnih ozljeda, te kod pred-

njeg ili stražnjeg uveitisa nepoznate etiologije (djelovanje na skriveno žarište).

Steroidne kapi i masti

Obično se radi o kombinaciji steroida i antibiotika, a rjeđe o samom steroidu.

Daju se kod neinfektivnih upala prednjeg segmenta (alergijski konjunktivitis, iridocik-

litis, neki keratitisi. Često se zaboravlja da steroidi koče epitelizaciju rožnice i sman-

juju prirodnu obranu oka. Upotreba steroida kod erozije pogoršat će je, a kod her-

petičkog i fungalnog keratitisa može uzrokovati perforaciju rožnice. Dugotrajna

lokalna primjena steroida može uzrokovati kataraktu i glaukom.

Antireumatici

Daju se lokalno kao pomoćna

terapija kod endogenih upala (irido-

Karmen Lončarek 26.02.2008. 16

ZAPAMTITE:

Nikad steroidima ne počinjati liječenje oka! Nikad steroide na traumu oka! Nikad steroide bez oftalmologa!

ciklitis), naročito ako se zbog oštećenja rožnice ne smiju davati steroidi. Oralno se

daju kod endogenih upala sa reumatskom pozadinom.

Topički anestetici

Kod nas se koristi gotovo isključivo

samo tetrakain, i to samo u dijagnostici i za

lokalne zahvate. Nikako ga se ne smije kor- istiti

terapijski za olakšavanje boli zato što

sprečava zarastanje rožnice i toksičan je za njen

epitel. Za smanjenje okularnih smetnji i

olakšavanje boli zrokovanih oštećenjem rožn- ici

daju se analgetici sistemno.

Umjetne suze

Sadrže polivinil-alkohol ili metil-celulozu. Na

tržištu ima mnogo sličnih preparata. Bolji su pre-

parati bez konzervansa jer je on često alergen i

podražuje oko. Umjetne suze su pogodne za

dugotrajnu upotrebu kod suhog oka ili kao po- moć

kod nošenja kontaktnih leća.

Dekongestivi

Obično sadrže fenilefrin, nafazolin, tetri- zolin

ili slične vazokonstriktorne tvari. Ponekad su u kom-

binaciji sa antihistaminicima. Povremena upo- treba

je neškodljiva, no pacijenti ih često koriste sam-

oinicijativno i dugotrajno, što uzrokuje iritaciju oka i

reaktivnu hiperemiju.

Cikloplegici i midrijatici

Midrijatici uzrokuju širenje zjenice, slično cikloplegicima. Treba znati da smeđe

šarenice zahtijevaju jači midrijatik od svijetlih.

Cikloplegici izazivaju paralizu cilijarnog mišića i midrijazu, potrebne u skijaskopiji

i pregledu stražnjeg segmenta. Pacijenta treba upozoriti da ove kapi tokom nekoliko

sati zamućuju vid na blizinu, te da

će im zbog široke zjenice smetati

jače svjetlo. Djelovanje svih ciklo-

plegika i midrijatika počinje za 15-

60 minuta, no razlikuju se u tra-

janju djelovanja.

Tropikamid 1% se koristi na-

jčešće. Ukapa se dva puta tokom

pet minuta. Midrijaza nastaje za

20 minuta, a traje oko četiri sata.

Ciklopentolat 1% je jači i dje-

luje oko 24 sata.

Homatropin 1-2% djeluje oko

dva dana.

Atropin 1% je najjači cikloplegik i djeluje do sedam dana.

Fenilefrin-hidroklorid 10% je midijatik bez cikloplegičke komponente.

Subkonjunktivalna terapija

Subkonjunktivalno se daju an- tibiotici,

midrijatik atropin, (midijatički kok- tel= at-

ropin + adrenalin + ksilokain), te an- tibiotici i

steroidi kod iridociklitisa i ulkusa rožnice.

Autohema je subkonjunktivalno

ubrizgavanje krvi uzete iz pa-

cijentove vene. Sve češće se umjesto

pune krvi koristi pacijentov serum.

Primjenjuje se kod torpidnih ulkusa i velikih

oštećenja rožnice jer ubrzava za- rastanje

i jača lokalnu obranu.

Retrobulbarna i parabulbarna terapija

Tako se daju lokalni anestetici prije operacija prednjeg segmenta, te dek-

sametazon kod retrobulbarnog neuritisa.

Subtenonijalna terapija

xxx

Intravitrealna terapija

Daje se kao samostalna terapija, ili u sklopu vitrektomije. Intravitrealno se

primjenjuju inhibitori faktora rasta endotela (VEGF) kod neovaskularizacije žilnice i

nekih slučajeva teške proliferativne dijabetičke retinopatije. Također se tako daju i

steroidi kod teških uveitisa i edema makule, te antibiotici kod endoftalmitisa. Pose-

ban oblik intravitrealne terapije su intravitrealni implantati antivirusnih lijekova za

liječenje citomegalovirusnog retinitisa.

FOTODINAMSKA TERAPIJA LASER U OFTALMOLOGIJI

LASER je kratica za "Light Amplification by Stimulated Emission of Radiation".

Oftalmološki laser je izvor laserskog svjetla montiran na biomikroskop. Us-

mjerena u oko, laserska zraka izaziva lokalnu fotokoagulaciju. Trag fotokoagulacije

nas tkivu naziva se laserski pečat. Impuls laserskog svjetla koji izaziva fotokoagula-

ciju ima promjenjivu veličinu, intenzitet i trajanje.

U upotrebi je više vrsta oftalmološkog lasera: argonski, kriptonski, Nd-YAG

(neodim-itrij-aluminij-granat), ugljik-dioksidni (CO 2 ), excimer.

Argonski laser se najviše koristi za panretinalnu fotokoagulaciju u prolifer-

ativnoj dijabetičkoj retinopatiji. Njome se po cijeloj mrežnici ispali preko 1000 lasers-

kih pečata promjera 0,1 mm do 0,5 mm. Između pečata ostaje mreža nedirnute

mrežnice. U ožiljak laserskog pečata urastaju žile iz žilnice potpomažući ishranu

mrežnice iz središnje mrežnične arterije, što zaustavlja rast neovaskularizacija

mrežnice i staklovine. Neovaskularizacije šarenice (rubeosis iridis) u dijabetičkoj ret-

inopatiji se nekad spontano povuku nakon uspješne panretinalne fotokoagulacije.

Argonskim laserom se tretiraju i subretinalne neovaskularizacije u makularnoj degn-

eraciji.

Njime se vrši i trabekuloplastika kod glaukoma otvorenog kuta: laserska

zraka se pomoću gonioskopa usmjeri na trabekulum i fotokoagulira dio opsega

trabekuluma. U početku to izaziva smanjenje očnog tlaka, no nakon 6 mjeseci na

mjestu pečata formiraju se ožiljci koji sprečavaju otjecanje sobne vodice na tom

mjestu i tlak se povisi iznad početnog. Time se, nažalost, antiglaukomska operacija

samo odgađa, a ne zamjenjuje.

Kriptonski laser se koristi za fotokoagulaciju u blizini fovee zato što manje

oštećuje sloj vlakana vidnog živca nego li argonski. Također se koristi i kad su mediji

zamućeni (katarakta, krvarenje u staklovini).

Nd-YAG laser emitira kratke pulseve laserskog svjetla koje izaziva “mikroeks-

plozije” tkiva. Koristi se za stvaranje otvora u šarenici (laserska iridotomija kod

galukoma zatvorenog kuta), te u stražnjoj kapsuli leće koja se može zamutiti nakon

ekstrakapsularne ekstrakcije katarakte.

CO 2 laser izaziva evaporaciju vode iz tkiva. Nije montiran na biomikroskop

kao drugi oftalmološki laseri, već ga operater drži u ruci. Koristi se u oftalmološkoj

plastici.

Excimer laser koristi se u refrakcijskoj kirurgiji, te je detaljnije opisan u odgov-

arajućem odjeljku. Kao izvor zračenja koristi plinove argona i fluorida, a emitira ul-

traljubičastu svjetlost.

Karmen Lončarek 26.02.2008. 20