Docsity
Docsity
Prepara tus exámenes
Prepara tus exámenes

Prepara tus exámenes y mejora tus resultados gracias a la gran cantidad de recursos disponibles en Docsity

Consigue puntos base para descargar
Consigue puntos base para descargar

Gana puntos ayudando a otros estudiantes o consíguelos activando un Plan Premium

Orientación Universidad
Orientación Universidad
Vende en Docsity
Vende en Docsity
Docsity AI
Docsity AI
Inicia sesiónRegístrate

Prepara tus exámenes

Prepara tus exámenes y mejora tus resultados gracias a la gran cantidad de recursos disponibles en Docsity

Busca documentos

Prepara tus exámenes con los documentos que comparten otros estudiantes como tú en Docsity

Busca tu universidad

Encuentra los documentos específicos para los exámenes de tu universidad

Video Cursos

Estudia con lecciones y exámenes resueltos basados en los programas académicos de las mejores universidades

Quiz

Responde a preguntas de exámenes reales y pon a prueba tu preparación

Docsity AINEW

Resume tus documentos, hazles preguntas, conviértelos en quiz y mapas conceptuales

Ver preguntas

Despeja tus dudas leyendo las respuestas a las preguntas que realizaron otros estudiantes como tú

Consigue puntos base para descargar

Gana puntos ayudando a otros estudiantes o consíguelos activando un Plan Premium

Compartir documentos
download point icon20 Puntos

Por cada documento subido

Responde a las preguntas
download point icon5 Puntos

por cada respuesta dada (máx. 1 al día)

Todos los modos para conseguir puntos gratis
Consigue puntos de inmediato

Elige un plan Premium con todos los puntos que necesitas.

Oportunidades de estudio

Elige tu próximo programa de estudio

Ponte en contacto inmediatamente con las mejores universidades del mundo. Busca entre miles de universidades en todo el mundo. Busca entre miles de universidades partner oficiales

Comunidad

Pregúntale a la comunidad

Pide ayuda a la comunidad y resuelve tus dudas de estudio

Ebooks gratuitos

¡Nuestros e-books salva-estudiantes!

Descarga nuestras guías gratuitas sobre técnicas de estudio, métodos para controlar la ansiedad y consejos para la tesis preparadas por los tutores de Docsity

3. A frase (COMPLETO), Apuntes de Lengua y Literatura Gallega

Universidade de Santiago de Compostela (USC)Lengua y Literatura Gallega
Prof. Francisco Antonio Cidrás Escáneo

Asignatura: Sintaxe galega, Profesor: Francisco Antonio Cidrás Escáneo, Carrera: Lengua y Literatura Gallega, Universidad: USC

Tipo: Apuntes

Antes del 2010

Subido el 23/05/2010

luz_varela
luz_varela 🇪🇸

4.3

(756)

231 documentos

1 / 20

Toggle sidebar

Esta página no es visible en la vista previa

¡No te pierdas las partes importantes!

bg1
3. A frase
1. A frase como unidade sintáctica
1.1. Referencialidade, determinación e estrutura da frase
1.1.1. Referencialidade
1) Predicación e referencia :
a) Predicar :
Establecer relacións entre entidades do mundo.
Atribuírlles propiedades a entidades do mundo.
b) Referir : identificar lingüisticamente entidades do mundo. A frase é o
marco da referencia.
2) Da predicación á referencia :
peza léxica con
significado virtual (clase) →operacións determinativas →significado concreto no
acto de fala (referencia)
3) Casos nos que con cómpre a determinación :
a) Nomes propios : sempre nomean entidades concretas.
b) Nomes comúns empregados sen valor referencial :
Vocativos. Exemplo: profesora, pódeme explicar isto de novo?
Expresións interxectivas. Exemplo: pobre rapaz!
Estruturas atributivas adscritivas. Exemplo: a veciña é profesora.
Complementos de calidade en sentido xenérico. Exemplo: traballa de
profesora.
Formas léxicas complexas. Exemplo: profesora de universidade.
1.1.2. Determinación
Unha frase debe cumprir unha función noutra unidade sintáctica superior
(coma toda unidade sintáctica) e defínese pola súa estrutura interna: debe ter un
Núcleo, que pode aparecer só ou non.
Con todo, por mor da referencialidade o normal é que non apareza só,
senón que se produza a súa expansión ou proxección mediante operacións
determinativa, que se poden levar a cabo mediante procedementos:
1) Gramaticais :
a) Palabras gramaticais (paradigmas pechados): artigos, demostrativos,
posesivos, identificadores, cuantificadores, adverbios de cantidade e
numerais.
b) Morfemas flexivos : achegan significado gramatical pero non desempeñan
funcións sintácticas (son morfemas ligados, non palabras).
2) Léxicos : realízase mediante palabras pertencentes a clases abertas, polo que o
contido das restricións non está limitado a categorías preestablecidas.
1.1.3. Estrutura da frase
O acto de referencia está condicionado por factores gramaticais e
pragmáticos, que repercuten nas operacións determinativas (cantidade e tipos)
que se realizan na frase.
Sintaxe galega
2009/2010
USC
1
pf3
pf4
pf5
pf8
pf9
pfa
pfd
pfe
pff
pf12
pf13
pf14

Vista previa parcial del texto

¡Descarga 3. A frase (COMPLETO) y más Apuntes en PDF de Lengua y Literatura Gallega solo en Docsity!

1. A frase como unidade sintáctica

1.1. Referencialidade, determinación e estrutura da frase

1.1.1. Referencialidade

  1. Predicación e referencia: a) Predicar :  Establecer relacións entre entidades do mundo.  Atribuírlles propiedades a entidades do mundo. b) Referir : identificar lingüisticamente entidades do mundo. A frase é o marco da referencia.
  2. Da predicación á referencia: peza léxica con significado virtual (clase) → operacións determinativas → significado concreto no acto de fala (referencia)
  3. Casos nos que con cómpre a determinación: a) Nomes propios : sempre nomean entidades concretas. b) Nomes comúns empregados sen valor referencial :  Vocativos. Exemplo: profesora, pódeme explicar isto de novo?Expresións interxectivas. Exemplo: pobre rapaz!Estruturas atributivas adscritivas. Exemplo: a veciña é profesora.Complementos de calidade en sentido xenérico. Exemplo: traballa de profesora.  Formas léxicas complexas. Exemplo: profesora de universidade. 1.1.2. Determinación Unha frase debe cumprir unha función noutra unidade sintáctica superior (coma toda unidade sintáctica) e defínese pola súa estrutura interna: debe ter un Núcleo , que pode aparecer só ou non. Con todo, por mor da referencialidade o normal é que non apareza só, senón que se produza a súa expansión ou proxección mediante operacións determinativa , que se poden levar a cabo mediante procedementos:
  4. Gramaticais: a) Palabras gramaticais (paradigmas pechados): artigos, demostrativos, posesivos, identificadores, cuantificadores, adverbios de cantidade e numerais. b) Morfemas flexivos : achegan significado gramatical pero non desempeñan funcións sintácticas (son morfemas ligados, non palabras).
  5. Léxicos: realízase mediante palabras pertencentes a clases abertas , polo que o contido das restricións non está limitado a categorías preestablecidas. 1.1.3. Estrutura da frase O acto de referencia está condicionado por factores gramaticais e pragmáticos , que repercuten nas operacións determinativas (cantidade e tipos) que se realizan na frase. Sintaxe galega 2009/ 1
  1. Factores gramaticais (deles depende a gramaticalidade da frase): a) Algunhas posicións sintácticas poden esixir un determinante que marque actualización, aínda que o termo introducido teña os mesmos trazos semánticos ca en posicións nas que non o necesita. Exemplo: merca tabaco pero o tabaco é prexudicial para a saúde ( *tabaco é prexudicial para a saúde ). b) A determinación mediante procedementos léxicos pode ser obrigatoria nalgúns casos, aínda que de xeito xeral dependa da decisión do emisor. Exemplo: familia carente de recursos pero *familia carente.
  2. Factores pragmáticos: o emisor debe avaliar cales son as operacións determinativas necesarias : a) Tendo en conta o contexto e a información pragmática do receptor. b) Atendendo a dous principios para garantir a eficacia comunicativa :  Achegar toda a información necesaria.  Non achegar máis información da necesaria.

1.2. O concepto de Núcleo e os tipos de frase

1.2.1. Delimitación e propiedades do Núcleo O Núcleo é o elemento central da F e o único constituínte obrigatorio, o que implica que lle outorga á F as súas propiedades categoriais , de xeito que as frases son proxeccións dos seus núcleos. Por exemplo: FN. ≈ Subs. expandido: neno louro ≈ expansión de neno FAdx. ≈ Adx. expandido: moi alto ≈ expansión de alto FAdv. ≈ Adv. expandido: moi cedo ≈ expansión de cedo Así, a F tería unha forma mínima (só o N) e unha forma máxima (teoricamente infinita). Ademais o N ten que ser un N léxico (salvando os recursos cohesivos ). A determinación das propiedades categoriais da F debémola entender en dous sentidos:

  1. Control das propiedades morfolóxicas: o N é o elemento que resolve ou determina a concordancia dos demais constituíntes dunha F. Exemplos: as nenas altas, a nena alta , etc.
  2. Control das propiedades semánticas e sintácticas dos complementos: o núcleo é o elemento que selecciona os complementos, aos que lles impón restricións : a) Semánticas : Núcleo Restrición Exemplos comer alimentos sólidos comer patacas *comer auga entre varias entidades entre as mesas *entre a mesa Sintaxe galega 2009/ 2

Tipo de F Exemplo FV necesitar algo FAdx. carente de algo

  1. Por outra banda, a FPrep. e a FAdv. son dous tipos peculiares de F: a) En realidade, son variantes do mesmo tipo de F con diferentes condicións sintácticas:  FPrep .: esixe sempre a presenza de complementos , de xeito que o N nunca pode aparecer só.  FAdv .: é o único tipo de F na que o N pode aparecer sempre só. Núcleo condicións Exemplos sobre necesario explicitalo sobre a mesa *sobre enriba pode aparecer ou non enriba da mesa enriba ante necesario explicitalo ante el *ante diante pode aparecer ou non diante del diante tras necesario explicitalo tras del *tras detrás pode aparecer ou non detrás del detrás baixo necesario explicitalo baixo a mesa *baixo debaixo pode aparecer ou non debaixo da mesa debaixo b) Con todo, cómpre distinguir entre o comportamento das preposicións léxicas fronte ás gramaticais : 1.2.2. Tipos de frases Os tipos de frases establécense en relación á categoría á que pertence o seu Núcleo , que sempre debe ser unha palabra léxica (non en todas as categorías todos os membros son léxicos ou gramaticais). Tipo de frase Categoría do núcleo Propiedades semánticas e sintácticas Nominal (FN) nome ou pronome
  • Xeralmente serve para referirse a obxectos do mundo.
  • Poden constituír unha nova predicación.
  • Funcións típicas dos actantes da oración (Sux., OD, OI). Adxectiva (FAdx) adxectivo
  • Propiedades ou calidades de obxectos.
  • MOD de FN Verbal (FV) verbo predicativo (non un copulativo ou auxiliar)
  • Eventos.
  • Predicado da oración. Sintaxe galega 2009/ 4

Tipo de frase Categoría do núcleo Propiedades semánticas e sintácticas Adverbial (FAdv) adverbio léxico (non marcadores de modalidade ou polaridade)

  • Circunstancias do estado de cousas.
  • CC.
  • Pode ser intransitiva. Preposicional (FPrep) preposición plena
  • Circunstancias do estado de cousas.
  • CC.
  • É sempre transitiva. Interxectiva interxección
  • Só se xustifican cando a interxección presenta un complemento ( Ai dos teus amigos! Caramba se choveu! )

2. A Frase nominal

  1. Ten como N un nome ou unha categoría nominal.
  2. Adxacentes: realizan operacións determinativas , é dicir, teñen a función de guiar o interlocutor do significado virtual ao actual^1. Estas operacións realízase mediante diferentes procedementos, e a diferentes niveis xerárquicos: a) Procedementos :  Léxicos : modificadores. Dentro dos modificadores cómpre distinguir entre:  Modificadores propiamente ditos (atributivos): atribúenlle unha propiedade ao N ( N é x ). Exemplo: un marabilloso bocadillo de chourizo : un marabilloso bocadillo de chourizo DET

MOD

( o bocadillo é marbilloso )

N

MOD

( o bocadillo é de chourizo )  Complementos : son un argumento da predicación que subxace ao N. Exemplo: o marabilloso regalo de Pepe : o marabilloso regalo de Pepe DET

MOD

( o bocadillo é marbilloso )

N

MOD

( Pepe fixo un regalo: Pepe = Ax. de regalar > regalo )  Gramaticais : determinantes. b) Niveis xerárquicos :  Determinantes : afectan ao N e os Mods.  Modificadores : só afectan ao N. (^1) Só os nomes propios non precisan actualización, xa que teñen un único referente. Cando aparecen actualizados é porque se reconverten en nomes comúns ( o Pepe que eu coñecía non era así; hoxe é o día dos Pepes ). Sintaxe galega 2009/ 5

Cuantificadores. Exemplo: podería citar testemuños a eito e algúns de certo curiosos (G. Sabell)  Identificadores. Exemplo: alá levou [os porcos] disposta a vendelos e comprar outros que non foran tan avisados (G. Barros) d) Cuantificadores e identificadores que só funcionan como Núcleo :

 Carecen de referencia fórica.

 Interprétanse mediante un significado léxico xenérico ( alguén, algo,

ninguén, nada... )

e) Artigo : non pode funcionar como Núcleo de FN pero:

 Pode introducir Núcelos elípticos. Exemplo: os seus pensamentos son

aínda os Ø dun xílgaro.  Pode habilitar outras categorías non nominais para funcionaren como N de FN. Exemplo: séntache moi ben o azul.

2.2. A determinación gramatical e os Determinantes

  1. Determinantes vs. modificadores: a) Os determinantes son palabras gramaticais , pertencentes a categorías pechadas (predefinidas pola gramática), mentres que os modificadores pertencen a clases léxicas (abertas). b) Realizan operacións determinativas diferentes:  Determinantes : identificación e cuantificación.  Modificadores : cualificación.
  2. Operacións determinativas: a) Identificación (maioría):  Sinalan cal é o referente do nome.  Funcionan como identificadores:  Artigos.  Demostrativos.  Identificadores.  Posesivos. b) Cuantificación :  Sinalan o número de referentes ou o seu tamaño , sen identificalos  Funcionan como cuantificadores:  Cuantificadores indefinidos.  Cuantificadores definidos. Modificación Sintaxe galega 2009/ 7 bocadillo marabilloso de chourizo

Identificación Cuantificación 2.2.1. Actualización, identificación e deixe

  1. Actualización e univocidade: a actualización é un marcador de univocidade , é dicir, de que a entidade á que nos referimos ten unha interpretación única ( referencia en acto , non en potencia). Moitas linguas teñen unha clase de palabras para marcar a univocidade, no caso do galego é o artigo: a) Univocidade : artigo definido. Tamén se pode usar en primeira mención, pero en contextos nos que a interpretación é univoca. b) Non univocidade : artigo indefinido.
  2. Deíxe: a) Son categorías deícticas as que remiten a circunstancias do acto comunicativo , pero non todas as categorías deícticas realizan operacións determinativas:  Circunstancias do acto comunicativo :  Identificación dos intervenientes nos discurso:
  • Emisor(es).
  • Receptor(es).  Lugar que ocupa cada interlocutor.  Momento en que ten lugar o acto comunicativo:  Categorías deícticas non determinativas (non teñen como función identificar unha entidade dentro dun conxunto de entidades posibles):  Pronome persoal : o pronome persoal de primeira e segunda persoa non é propiamente un pronome (non se refiren a unha clase nin determinan un elemento dentro dunha clase), xa que a súa función é a de identificar o emisor e o receptor do acto comunicativo. Sintaxe galega 2009/ 8 bocadillo marabilloso de chourizo x bocadillo marabilloso de chourizo x^2
  1. Tipos: a) Cuantificación imprecisa : expresada polos cuantificadores indefinidos ( algunhas, poucas, varias, bastantes... ). b) Cuantificación precisa : expresada polos numerais cardinais ( un, dous, tres... ).
  2. Construcións mensurativas: a) Con substantivos que designan entidades continuas , que non admiten cuantificacións , pode empregarse unha especie de locución cuantificadora ( Q + N 1 + de + N 2 ) na que intervén un substantivo cuantificativo contable e que funciona como determinante: Mercou seis vasos de viño | O NÚC CD | FN DET NÚC | FN N MOD | de - FN N | mercou seis vasos de viño Bebeu seis vasos de viño | O NÚC CD | FN DET NÚC | | bebeu seis vasos de viño b) Tamén se empregan as construcións mensurativas con nomes contables en casos coma:  Cuantificacións colectivas construídas con nomes cuantificativos de grupo ( grupo, serie, feixe, fato, manda, mundo, morea, monte, mar, Sintaxe galega 2009/ 10

chea, restra, mangado, puñado ). Exemplos: unha chea de persoas asistiu / asistiron^3 (moitas persoas).  Cuantificacións partitivas , con nomes que expresan fraccións. Exemplo: un anaco de meditación (unha pouca meditación); unha porción de queixo ( un pouco queixo )^4.  Cuantificacións multiplicativas. Exemplo: o dobre de persoas.  Cuantificacións con nomes de unidades de peso e medidas. Exemplo: un quilo de peixe.  Cuantificacións numéricas precisas , que nalgúns casos adoptan esta estrutura como determinante. Nestes casos a alternancia entre nomes ( milleiro ) e pronomes ( mil ) pode vir motivada polo valor aproximativo dos primeiros. Exemplo: un millón de persoas (pero 999.999 persoas ). c) Concordancia :  O nome cuantificativo da estrutura mensurativa pode atraer a concordancia do verbo , malia non ser núcleo. Nestes casos a gramática presenta dúas alternativas: Concordancia co N da FN Concordancia co Subs. Cuant. Un grupo de escolares foron visitar a catedral Un grupo de escolares foi visitar a catedral Quedaron unha chea de problemas sen solucionar Quedou unha chea de problemas sen solucionar A maioría dos presentes votaron en contra A maioría dos presentes votou en contra O quilo de sardiñas estaban a tres euros O quilo de sardiñas estaba a tres euros Un milleiro de persoas aclamaron ao seu ídolo Un milleiro de persoas aclamou ao seu ídolo  Nas entidades continuas cuantificadas numericamente mediante construcións mensurativas é o determinante cuantificador o que determina a concordancia. Exemplo: *dous quilos de peixe custaba seis euros > dous quilos de peixe custaban seis euros.

2.3. A determinación léxica (cualificación) e os Modificadores

  1. Cualificación: especificación mediante procedementos léxicos (maior rendemento e liberdade).
  2. Modificadores: elementos léxicos que cualifican un substantivo dentro da FN. (^3) Esta vacilación débese a que a gramática non ten claro cal é o N ( chea ou persoas ). Con todo, a entidade designada é sen dúbida persoas , de aí que poidamos considerar que persoas é o N e unha chea de o Det. (^4) Porción pode ser tamén colectivo: unha porción de problemas sen resolver. Sintaxe galega 2009/ 11

2.3.2. A frase como predicación. FFNN con e sen estrutura argumental 2.3.2.1. Nomes con estrutura argumental

  1. Abstractos: a) Substantivos deverbais ou asociados a verbos (nominalización dunha oración predicativa). O descubrimento [Núc] do Brasil [Met] por Cabral [Ax] en 1500 [Temp] b) Substantivos asociados a unha acción ou proceso , para os que non existe un verbo correspondente. A pena [Núc] dos xogadores [Exp] pola derrota [Cau] Outros: medo, mensaxe, nota, recado c) Substantivos deadxectivais. A intelixencia [Núc] da rapaza [Ø] Outros: fermosura, felicidade, validez.
  2. Concretos: a) Relacionais :  Parentesco. A sobriña [Núc] do carpinteiro [Ref]  Partes dun todo (especialmente partes do corpo) cando marcan a relación con ese todo. Os brazos [Núc] do neno [Ref] O toro [Núc] do carballo [Ref] As ramificacións [Núc] dun problema [Ref] b) De representación ( cadro, retrato, fotografía, caricatura, etc.) As caricaturas [Núc] de Castelao [Mod] Castelao = posuidor As caricaturas [Núc] de Castelao [Ax] Castelao = creador As caricaturas [Núc] de Castelao [Met] Castelao = representación na caricatura 2.3.2.2. A frase con estrutura argumental En principio as FN serven para designar entidades do mundo, de xeito que o núcleo fai referencia unha clase, os modificadores restrinxen as clases e os determinantes sinalan o referente concreto^5. Porén, nalgúns casos as FN non identifican realidades do mundo, senón que son predicacións. Nestes casos, do mesmo xeito que os verbos teñen complementos, os núcleos teñen complementos do nome. Unha predicación é un tipo complexo de entidade (de 2ª orde), que pode ser de dous tipos:
  3. Unha estrutura de relación entre dúas entidades de 1ª orde ( predicativa ): a) O formato habitual é a oración : (^5) Os nomes propios designan entidades do mundo por si sós. Sintaxe galega 2009/ 13

X 1 ↔ X 2

X 1 = o neno o neno come un bocadillo de chourizo o neno inxire un bocadillo de chourizo o neno merca un bocadillo de chourizo o neno vende un bocadillo de chourizo o neno fai un bocadillo de chourizo X 2 = bocadillo de chourizo

X 1 ↔ X 2 ↔ X 3

X 1 = o neno o neno dá lle un bocadillo de chourizo á nena o neno regála lle un bocadillo de chourizo á nena X 2 = bocadillo de chourizo X 3 = a nena b) Ás veces realízase a través de FN con estrutura argumental e, polo tanto, con complementos do nome (argumentos ou adxuntos). Exemplos: inxesta, venda... X 1 = os nenos X 2 = bocadillo de chourizo a inxesta excesiva de bocadillos de chourizo Y = execesiva

  1. Atribución de propiedades a entidades ( atributiva ): a) O formato habitual é a oración :

X ← P

X = neno o neno está gordo P = gordo X = neno o neno é loiro P = loiro b) Ás veces tamén poden adoptar o formato dunha FN con estrutura argumental Exemplos:

X ← P

X = neno a intelixencia o neno P = intelixencia X = neno a altura o neno P = altura X = neno a gordura o neno P = gordura Sintaxe galega 2009/ 14

2.3.3.2. Xerarquía da determinación

  1. Xerarquía da determinación (FFNN con estrutura argumental): Núc < CCNN-arg. < CCNN-sat. < Mods. atrib. < Det. FN DET artigo NÚC FN MOD Adx. NÚC FN NÚC FN CN FPrep NÚC FN CN por + nome propio NÚC Subs. CN de + FN o importante descubrimento de o Brasil por Cabral en 1500
  2. Marca das funcións semánticas: a) Habitualmente non se marca , só se marcan as funcións sintácticas (concordancia o preposición baleira de ):  Nestes casos é frecuente a ambigüidade ( axudas familiares ), polo que se require dunha interpretación pragmática dos modificadores.  A interpretación é inequívoca cando:  O Núcleo só selecciona un argumento. Exemplo: a fermosura da rapaza.  A facilitan as restricións ( o descubrimento de América por Cabral ). b) Pode marcarse mediante:  Preposicións plenas. Exemplos: en Lavacolla, ás doce, contra o terrorismo...Oracións de relativo. Exemplo: as axudas que prestan as familias, as axudas que lles prestan ás familias.Oracións participiais. Exemplo: as axudas prestadas ás familias, as axudas prestadas polas familias. Sintaxe galega 2009/ 16

2.3.4. Cualificación restritiva e non restritiva Tanto nas FFNN con estrutura argumental coma nas que carecen dela a cualificación pode ser:

  1. Restritiva ou especificativa: é un clasificador que delimita unha subclase da clase xeral que designa o substantivo, restrinxindo a súa extensión : a) Achegando unha calidade non implícita ( coches vermellos ). b) Informando dunha relación con outras entidades que exclúe algunhas interpretacións do substantivo ( manifestación estudantil ).
  2. Non restritiva ou explicativa: salientan unha propiedade ou relación que non restrinxe a extensión designativa do substantivo: a) Vías :  Saliéntase unha propiedade inherente ao substantivo ( branca neve ).  Saliéntase unha propiedade non inherente , pero que non é restritiva no contexto ( audaces pilotos ). b) Posición : Posposición Anteposición Restritivos intégranse no grupo fónico do substantivo Non restritivos forma o seu propio grupo fónico non teñen por que formar grupo fónico de seu 2.3.5. Relacións atributivas invertidas na FN Trátase de FFNN coa estrutura N 1 -de-N 2 , nas que N 1 é a propiedade é N 2 a entidade modificada ( o parvo de Luís, unha marabilla de persoa ).
  3. Tipo I: a) Características :  N 1 é un adxectivo valorativo ou un substantivo concreto usado como tal (xeralmente nomes de animais ).  Son ambiguas fora de contexto. b) O N é N 2 :  Concordancia :  Rexida por N 2. Exemplo: o parvo do rapaz, a parva da rapaza.  N 1 pode concordar con N 2 aínda que sexa de xénero invariable ( o galiña de Luís ).  A concordancia externa adoita rexela tamén N 2 ( Aí chega a computadora de Luís. Non o trago! )  Imposibilidade de elipse de N 1 (* O parvo de Luís e o Ø de Martiño ). En conclusión, a inversión só se produce en relación á secuencialidade non marcada dos constituíntes, pero non no que se refire á función.
  4. Tipo II: a) Características :  N 1 é un substantivo valorativo , xeralmente abstracto.  Non son ambiguas. Sintaxe galega 2009/ 17

3.2. A Frase Adverbial e a Frase Preposicional

3.2.1. Similitudes e diferenzas

  1. Similitudes: a) Son unidades que teñen un núcleo (preposición ou adverbio). b) Son as estruturas de expresión habitual das circunstancias en que se dá o esta do de cousas que presenta o enunciado. c) Adxacentes que admiten:  Modificadores :  Complementos :
  2. Diferenzas: a) Comportamento sintáctico :  FP : é unha construción transitiva.  FAdv .: pode ser intransitiva. b) A delimitación entre as dúas clases de palabras baséase no seu comportamento sintáctico , pero a gramática tradicional non aplica o mesmo criterio no caso de verbos ou adxectivos entre os que hai a mesma diferenza de comportamento: EXEMPLO TRANSITIVO INTRANSITIVO CLASE DE PALABRA difícil   adxectivo carente ^  comer   verbo carecer   detrás   adverbio tras   preposición debaixo   adverbio baixo   preposición 3.2.2. Frases preposicionais verdadeiras e aparentes
  3. FPrep. verdadeiras: a preposición é o núcleo da frase, polo que ten significado léxico (de clase) que é restrinxido polos complementos: preposición significado exemplo sobre 'na parte superior de algo' pousou o libro sobre a mesa = pousou o libro enriba da mesa con 'instrumento' rompeu a porta cun machado = rompeu a porta usando un machado para 'finalidade' xuntaron cartos para a festa = xuntaron cartos destinados á festa Sintaxe galega 2009/ 19
  1. FPrep. aparentes: non teñen significado léxico , senón que expresan contidos gramaticais (son marca de función sintáctica ): a) CD → a^6 : vin a Pepe ( a -FN) b) CI → a : regaloulle un libro a Pepe ( a -FN). c) MOD de FN → de : mesa de piñeiro, mesa de cociña, mesa de Pepe... ( de - FN). d) CCP / CAx.^7 → por : a escuridade é temida polos menos ( por- FN) e) MOD de FAdx. ou FAdv. e mesmo de FPrep. → de : enriba da mesa; difícil de ler, carente de recursos; tras da porta.

3.3. A Frase Verbal

  1. Definición: a FV ten como N un verbo, que adoita aparecer acompañado de complementos que especifican o tipo de evento.
  2. Estrutura argumental: a) Relación do verbo cos seus complementos :  1º argumento :  É o Sux. na voz activa.  É máis externo cós demais:
  • Non especifica o subtipo de evento.
  • É o responsable / experimentador do conxunto formado polo verbo e o resto de argumentos (Complementos do verbo).  Resto de argumentos : relaciónanse máis estreitamente co verbo, xa que son os que especifican o subtipo de evento. b) Funcións sintácticas e xerarquía : {[Núc. < OD < OI < CC-arg.]FV < Sux. < CC-sat.}O (^6) A preposición a tamén pode ter os significados léxicos de 'prezo' ( a sardiña está a 1€ ) ou 'dirección' ( vou a Vigo ).. (^7) Non sempre cumpre a función semántica de axente, polo que é preferible denominalo complemento preposicional da pasiva (CCP). Sintaxe galega 2009/ 20