3. A frase
1. A frase como unidade sintáctica
1.2. O concepto de Núcleo e os tipos de frase
1.2.1. Delimitación e propiedades do Núcleo
O Núcleo é o elemento central da F e o único constituínte obrigatorio, o
que implica que lle outorga á F as súas propiedades categoriais, de xeito que as
frases son proxeccións dos seus núcleos. Por exemplo:
FN. ≈ Subs. expandido: neno louro ≈ expansión de neno
FAdx. ≈ Adx. expandido: moi alto ≈ expansión de alto
FAdv. ≈ Adv. expandido: moi cedo ≈ expansión de cedo
Así, a F tería unha forma mínima (só o N) e unha forma máxima (teoricamente
infinita).
Ademais o N ten que ser un N léxico (salvando os recursos cohesivos).
A determinación das propiedades categoriais da F debémola entender en
dous sentidos:
1) Control das propiedades morfolóxicas : o N é o elemento que resolve ou
determina a concordancia dos demais constituíntes dunha F. Exemplos: as
nenas altas, a nena alta, etc.
2) Control das propiedades semánticas e sintácticas dos complementos :
o núcleo é o elemento que selecciona os complementos, aos que lles impón
restricións:
a) Semánticas :
Núcleo Restrición Exemplos
comer alimentos sólidos comer patacas
*comer auga
entre varias entidades entre as mesas
*entre a mesa
b) Sintácticas : o N indica as condicións nas que deben aparecer os
complementos. Neste senso, pódense dar tres situacións:
Que non esixan ningún complemento (verbos inacusativos). Exemplo:
caer.
Que sempre esixan un complemento. Exemplos: atopar [algo], necesitar
[algo]; residente [localización].
Que seleccionen un complemento, pero que poida expresarse ou non.
Exemplos: cantar (a expresión do complemento é rara, pero posible) ou comer
(a expresión do complemento é bastante frecuente).
Núcleo e criterio distribucional
1) A caracterización que realizamos do N implica rexeitar o criterio
distribucional xa que, segundo este criterio, o N da frase é aquel elemento
que pode aparecer só (desempeñando a función de toda a F) en determinados
contextos, pero vimos de afirmar que entre as propiedades do núcleo está
precisamente a de poder seleccionar un complemento necesario (esixir un
elemento subordinado). Exemplos:
Sintaxe galega
2009/2010
USC
1
